Cấu trúc thị trường là những đặc tính thị trường quyết định môi trường kinh tế mà ở đó một doanh nghiệp hoạt động baogồm: - Số lượng và quy mô của các doanh nghiệp hoạt động trên thịtrườ
Trang 1NỘI DUNG
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Trang 2I Thị trường và phân loại thị trường
1 Khái niệm
- Khái niệm theo nghĩa rộng: Thị trường là sự biểu thị quá trình
mà nhờ đó các quyết định của hộ gia đình về việc tiêu dùng cáchàng hóa khác nhau, các quyết định của hãng về việc sản xuất cái
gì và như thế nào, các quyết định của công nhân về làm việc baolâu và cho ai được điều hòa bởi sự điều chỉnh giá
- Khái niệm khác: Thị trường là một tập hợp các thỏa thuận mà
thông qua đó người bán và người mua tác động qua lại với nhau đểtrao đổi một cái gì đó khan hiếm
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Trang 3I Thị trường và phân loại thị trường
2 Phân loại
Các nhà kinh tế học phân loại thị trường dựa trên cấu trúc thị
trường Cấu trúc thị trường là những đặc tính thị trường quyết
định môi trường kinh tế mà ở đó một doanh nghiệp hoạt động baogồm:
- Số lượng và quy mô của các doanh nghiệp hoạt động trên thịtrường;
- Mức độ khác biệt của sản phẩm giữa các nhà sản xuất cạnh tranhvới nhau;
- Khả năng xuất hiện thêm những doanh nghiệp mới trên thịtrường khi các doanh nghiệp hiện thời đang làm ăn có lãi
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Trang 4I Thị trường và phân loại thị trường
2 Phân loại
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Trang 5CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Tiêu chí phân loại Cạnh tranh
hoàn hảo
Cạnh tranh độc quyền
Độc quyền tập đoàn
Thấp Không
Rất lớn Lớn
Nhỏ Không
Không Nhiều Rất nhiều Không
Trang 6II Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
1 Khái niệm
Là thị trường có vô số nhà sản xuất, nhà cung cấp và sản phẩm củanhững nhà cung cấp này giống nhau cả về tính năng kỹ thuật vàdịch vụ
VD: Các mặt hàng nông sản
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Trang 7II Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
2 Đặc điểm
- Doanh nghiệp là người chấp nhận giá (price–taker)
- Không có sức mạnh thị trường
- Không có hàng rào gia nhập
- Thông tin kinh tế là hoàn hảo
- Không có các hình thức cạnh tranh phi giá
- Việc lựa chọn nhà cung cấp là không cần thiết
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Trang 8II Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
3 Đường cầu, đường doanh thu cận biên
Đường cầu của doanh nghiệp: song song với trục hoành
(Đường cầu của thị trường vẫn dốc xuống từ trái qua phải)
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Trang 9II Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
3 Đường cầu, đường doanh thu cận biên
Tổng doanh thu (ký hiệu là TR) là tổng số tiền hãng nhận được từ
việc bán sản phẩm Vì hãng là người chấp nhận giá nên đườngtổng doanh thu của hãng là một đường dốc lên, không tối đa hóađược doanh thu
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
TRP
Q0
Trang 10II Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
3 Đường cầu, đường doanh thu cận biên
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
10 Copyright © 2012 by Quan Hong NGUYEN
P =MR = AR
P
QP*
Đường doanh thu
cận biên: trùng với
đường cầu trùng với
đường doanh thu bình
quân
→ MR = P = AR
Trang 11II Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
4 Tối đa hóa lợi nhuận
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
P
Trang 12II Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
4 Tối đa hóa lợi nhuận
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Mọi mức sản lượng
lớn hơn hoặc nhỏ
hơn Q* đều không
mang lại lợi nhuận
tối đa cho hãng
Trang 13II Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
5 Điểm hòa vốn, điểm tiếp tục sản xuất, đóng cửa sản xuất
= TR – TC = Q (P - ATC)
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Trang 14II Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
5 Điểm hòa vốn, điểm tiếp tục sản xuất, đóng cửa sản xuất
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
max
Trang 15II Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
5 Điểm hòa vốn, điểm tiếp tục sản xuất, đóng cửa sản xuất
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Trang 16II Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
5 Điểm hòa vốn, điểm tiếp tục sản xuất, đóng cửa sản xuất
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Trang 17II Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
5 Điểm hòa vốn, điểm tiếp tục sản xuất, đóng cửa sản xuất
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
P
BC
A
AVCATC
Trang 18II Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
5 Điểm hòa vốn, điểm tiếp tục sản xuất, đóng cửa sản xuất
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
P
AVCATC
F
A
OE
Trang 19II Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
6 Đường cung của doanh nghiệp
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
- Trùng với đường MC,
P=MRP*
P
AVC
Trang 20II Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
7 Thặng dư sản xuất (Producer’s surplus - PS)
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
- Là phần diện tích nằm
trên đường chi phí cận
biên, dưới đường giá
PS = TR – VC
= + FC
PSP
QQ*
MC
Trang 21III THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN
1 Khái niệm
- Là thị trường chỉ có duy nhất một nhà cung cấp và sản phẩmbán ra trên thị trường là duy nhất
- Ví dụ: Điện, đường sắt, sách giáo khoa…
2 Nguyên nhân dẫn đến độc quyền
- Tính kinh tế của quy mô
- Quy định của Chính phủ
- Sở hữu bằng phát minh, sáng chế…
- Độc quyền các yếu tố đầu vào
- Độc quyền về vị trí địa lý, tự nhiên
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Trang 22III THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
3 Đường cầu, đường doanh thu
cận biên
- Đường cầu: Dốc xuống từ trái
qua phải và tương đối dốc
- Đường doanh thu cận biên:
luôn nằm dưới đường cầu và có
Trang 23III THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
4 Tối đa hóa lợi nhuận
Trang 24III THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN
4 Tối đa hóa lợi nhuận
* Quy tắc đặt giá của doanh nghiệp độc quyền
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Trang 25III THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN
4 Tối đa hóa lợi nhuận
* Quy tắc đặt giá của doanh nghiệp độc quyền
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Kết luận: Hãng độc quyền luôn đặt giá cho sản phẩm
của mình lớn hơn chi phí cận biên (P > MC).
Trang 27III THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN
5 Đường cung của doanh nghiệp
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
P thay đổi, Q không đổi P không đổi, Q thay đổi
Trang 28III THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN
5 Đường cung của doanh nghiệp
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Không tồn tại quan hệ 1:1 giữa giá và lượng
→ Không có quan hệ hàm số giữa giá và lượng
→ Doanh nghiệp độc quyền không có đường cung
=> Thị trường độc quyền không có đường cung vì biết giá khôngthể xác định được sản lượng trực tiếp từ đường chi phí cận biêncủa nhà độc quyền Mức sản lượng mà nhà độc quyền bán phụthuộc vào chi phí cận biên và vào dạng của đường cầu
Trang 29III THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN
6 Sức mạnh thị trường (Market power)
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
- Được nhà kinh tế học Abba Lerner công bố năm 1934
E P
MC P
L 1
Trang 30max: MR=MC
a a
de
Trang 31CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
8.1 Phân biệt giá cấp 1
(Phân biệt giá hoàn hảo)
Nhà độc quyền đặt giá cho sản
QCS
III THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN
8 Phân biệt giá (Price discrimination)
Trang 32CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
8.1 Phân biệt giá cấp 1
(Phân biệt giá hoàn hảo)
Điều kiện thực hiện:
+ Nhà độc quyền có điều kiện tiếp xúc riêng với từng khách hàng+ Sản phẩm không thể trao đi đổi lại giữa những người tiêu dùng
III THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN
8 Phân biệt giá (Price discrimination)
Trang 33CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
8.2 Phân biệt giá cấp 2
- Nhà độc quyền chia hàng hóa thành từng khối và đặt giá khác nhau cho các khối này theo nguyên tắc dùng càng nhiều giá
Trang 34CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
8.2 Phân biệt giá
cấp 2
III THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN
8 Phân biệt giá (Price discrimination)
DMR
MCATCP
QQ*
Khối 1 Khối 2 Khối 3
Trang 35CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
8.3 Phân biệt giá cấp 3
- Nhà độc quyền đặt giá khác nhau cho các nhóm khách hàng
khác nhau căn cứ vào nhu cầu của họ với sản phẩm
MC = MR A = MR B = MR T III THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN
8 Phân biệt giá (Price discrimination)
Trang 36CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
8.3 Phân biệt giá cấp 3
Trang 37CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
III THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN
8 Phân biệt giá (Price discrimination)
8.4 Phân biệt giá theo thời kỳ
- Nhà độc quyền đặt giá khác
nhau cho các khách hàng căn cứ
vào nhu cầu của họ về thời gian
Q
Trang 38CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
III THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN
8 Phân biệt giá (Price discrimination)
8.5 Phân biệt giá theo thời
điểm
- Nhà độc quyền đặt giá khác
nhau cho người tiêu dùng
tùy theo đó là lúc thông
thường hay lúc cao điểm: đặt
giá thấp lúc thông thường và
giá cao lúc cao điểm
QMC
Trang 39CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
III THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN
8 Phân biệt giá (Price discrimination)
8.6 Phân biệt giá 2 phần
- Nhà độc quyền chia phần thanh toán của khách hàng làm 2 phần:
- Phí mua quyền sử dụng hàng hóa
- Phí sử dụng hàng hóa
8.7 Giá bán kèm
- Nhà độc quyền bán kèm một hàng hóa có chất lượng tốt với mộthàng hóa có chất lượng không tốt sao cho tổng giá của hai hànghóa nhỏ hơn giá của hai thành phần
8.8 Bán trói buộc
- Là hình thức bán kèm nhưng bắt buộc người tiêu dùng phải mua
Trang 40CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
IV THỊ TRƯỜNG CẠNH TRANH ĐỘC QUYỀN
Trang 41CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
IV THỊ TRƯỜNG CẠNH TRANH ĐỘC QUYỀN
3 Đường cầu, đường doanh
thu cận biên
- Đường cầu: Dốc xuống từ
trái qua phải nhưng thoải
hơn so với đường cầu của
độc quyền
- Đường doanh thu cận biên:
luôn nằm dưới đường cầu và
Trang 42CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
IV THỊ TRƯỜNG CẠNH TRANH ĐỘC QUYỀN
3 Tối đa hóa lợi nhuận
Trang 43CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
- Các doanh nghiệp phụ thuộc chặt chẽ vào nhau
- Các doanh nghiệp có sức mạnh thị trường tương đối lớn
- Hàng rào gia nhập tương đối cao
Trang 44CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
V THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN TẬP ĐOÀN
3 Mô hình đường cầu gãy và
khoảng trống gián đoạn
trong đường doanh thu cận
Trang 454 Lý thuyết trò chơi
A
Nhận tội
Không nhận tội
B Nhận tội A: -5, B: - 5 A: - 10, B: 0
Không nhận tội A: 0, B: - 10 A: -2, B: -2
CHƯƠNG VI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG