Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga

Nguyễn Đình Chiểu – nhà thơ yêu nước vĩ đại nhà thơ yêu n ớc vĩ đại của nhân dân miền nam thế kỷ XIX – nhà thơ yêu nước vĩ đại là một trong những ngôi sao nh thế.. "Cảm hứng chủ đạo c

Gi¸o viªn : Vò Anh TuÊn

Gi¸o viªn : Vò Anh TuÊn

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Tác giả Nguyễn Du đã gửi gắm điều gì qua lời thơ và

qua cuộc đời Thuý Kiều?

- Lắng nghe khúc ngâm và chú ý vào hình ảnh.

- Nôĩ niềm xót xa đau đớn tr ớc hiện thực đen tối và tấm lòng

th ơng cảm đối với kiếp ng ời “Hồng nhan bạc mệnh” trong

xã hội phong kiến đ ơng thời

- T t ởng định mệnh “Tài mệnh t ơng đố” và quan niệm “Hồng

nhan đa truân”

“ Lời văn phả ra hình nh máu chảy ở đầu ngọn bút, n ớc mắt thấm

trên tờ giấy, khiến ai đọc đến cũng phải thấm thía, ngậm ngùi đau

đớn đến đứt ruột Tố Nh dụng tâm đã khổ, tự sự đã khéo, tả cảnh đã hệt, đậm tình đã thiết Nếu không phải có con mắt trông thấu cả sáu cõi, tấm lòng nghĩ suốt cả nghìn đời thì tài nào có cái bút lực ấy ”

( Mộng Liên Đ ờng).

NguyÔn §×nh chiÓu

V¨n b¶n

TiÕt 38, 39

( TruyÖn Lôc V©n Tiªn )

( TruyÖn Lôc V©n Tiªn )

Trên trời có những vì sao có

ánh sáng khác th ờng, nh ng thoạt nhìn ch a thấy sáng; song càng nhìn càng sáng Nguyễn Đình Chiểu – nhà thơ yêu nước vĩ đại nhà thơ yêu n ớc vĩ đại của nhân dân miền nam thế kỷ XIX – nhà thơ yêu nước vĩ đại là một trong những ngôi sao nh thế.

(Phạm Văn Đồng)

- Em thấy đ ợc tình cảm gì của PVĐ qua lời nhận định trên?

Nguyễn Đình chiểu

Văn bản

( Truyện Lục Vân Tiên )

( Truyện Lục Vân Tiên )

Nguyễn Đình chiểu (1822-1888)

I Đọc, tìm hiểu chung

1 Tác giả

* Cuộc đời

- Tên : ………

- Năm sinh:……… năm mất : - Quê quán: ………

………

- Gia đình: ………

- Bản thân: ………

+ Tr ớc 1859: ………

+ Sau 1859: + Khi ………

mất:………

Nguyễn Đình chiểu

Văn bản

( Truyện Lục Vân Tiên )

- Tên : Nguyễn Đình Chiểu (Đồ Chiểu), tự Mạnh Trạch, hiệu: Trọng phủ, Hối trai

- Năm sinh : 1822 năm mất :1888 - Quê h ơng : Quê nội: Thừa Thiên-Huế; quê ngoại : Gia Định ( TP Hồ Chí Minh)

- Gia đình : Nhà nho

- Bản thân :

+ Tr ớc 1859: - Năm 1843: Đỗ tú tài

- Năm 1849: nghe tin mẹ mất -> bỏ thi -> chịu tang -> bị mù

- Sau đó về Gia Định mở tr ờng dạy học, bốc thuốc, sáng tác thơ văn

+ Sau 1859:

- Tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp

- Sáng tác thơ văn phục vụ kháng chiến

- Thực dân Pháp mua chuộc, dụ dỗ -> kiên quyết bất hợp tác với kẻ thù

+ Khi mất : cả cánh đồng Ba Tri (Bến Tre) rợp trắng khăn tang

 Là ng ời có nghị lực sống phi th ờng

 Là ng ời có tấm lòng yêu n ớc th ơng dân, bất khuất tr ớc kẻ thù

Bia mé vµ Nhµ t ëng niÖm NguyÔn §×nh ChiÓu

Gia §Þnh (Tp HCM)

*Sù nghiÖp v¨n häc:

- Ch÷ viÕt:………

- ThÓ lo¹i :………

- C¸c giai ®o¹n v¨n häc:………

- Néi dung chñ yÕu: ………

- NghÖ thuËt : ………

NguyÔn §×nh chiÓu

V¨n b¶n

( TruyÖn Lôc V©n Tiªn )

- Chữ viết:………

- Thể loại :………

- Các giai đoạn văn học:………

- Nội dung chủ yếu: ………

- Nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ:

………

Chạy giặc (1959) Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc (1861) Văn tế Tr ơng Định (1864) Thơ điếu Phan Tòng (1868) Ng Tiều y thuật vấn đáp (1874) Lục Vân Tiên (1858)

D ơng Từ Hà Mậu (1859)

*Sự nghiệp văn học:

Tác phẩm tiêu biểu:

+Tr ớc khi TD Pháp xâm l ợc

+ Sau khi TD Pháp xâm l ợc

Truyền bá đạo lí làm ng ời

Cổ vũ lòng yêu n ớc kháng chiến

* Các sáng tác đều bằng chữ Nôm

Nguyễn Đình chiểu

Văn bản

( Truyện Lục Vân Tiên )

* Thể loại : Thơ đ ờng luật, truyện thơ, điếu văn tế …

* Ngôn ngữ bình dị, mộc mạc, tự nhiên, (kết hợp với tính cổ

điển: tề chỉnh, trang nhã)

"Cảm hứng chủ đạo của thơ văn ông ở giai đoạn đầu là

cảm hứng đạo lý và yếu tố này đã được nâng lên thành trữ

tình đạo lý đầy nhân nghĩa, thảo ngay, đồng thời cũng giàu

chất phê phán, phẫn nộ trước mọi điều bất nhân, bất nghĩa

như ông đã tự bạch:"

Nói ra thì nước mắt trào, Tấm lòng ưu thế biết bao giờ rồi

"Những tác phẩm ở giai đoạn sau - thời kỳ đất nước bị xâm

lăng - của ông là những trang bất hủ ngợi ca cuộc chiến đấu

oanh liệt của nhân dân ta chống xâm lược phương Tây ngay

từ buổi đầu chúng đặt chân lên đất nước ta ”

(Phạm Văn Đồng)

(Ng Tiều y thuật vấn đáp)

Văn ch ơng ai chẳng muốn nghe Phun châu nhả ngọc báu khoe tinh thần

(Ng Tiều y thuật vấn đáp)

Dùng văn ch ơng biểu hiện đạo lí và chiến đấu cho sự nghiệp chính nghĩa.

 Văn ch ơng phải là những sáng tạo nghệ thuật có tính thẩm mĩ, để phát

huy các giá trị tinh thần.

 H ớng tới sự phóng khoáng, đa dạng về hình thức.

 Quan điểm văn ch ơng tải đạo, giúp đời, có tính chiến đấu tích cực.

 Đ ợc ý thức tự giác, sâu sắc, đ ợc thực thi bền bỉ trong suốt cuộc đời sáng tạo nghệ thuật của nhà thơ.

Th¬ v¨n NguyÔn §×nh ChiÓu lµ “ v× sao cã ¸nh s¸ng kh¸c th êng con m¾t cña chóng ta ph¶i ch¨m chó nh×n th×

míi thÊy vµ cµng nh×n cµng thÊy s¸ng”

(Ph¹m V¨n §ång)

2 T¸c phÈm Lôc V©n Tiªn

2 Tác phẩm Lục Vân Tiên

- Chữ viết : ………

- Thể loại: ………

- Ph ơng thức biểu đạt: ………

- Hoàn cảnh sáng tác: ………

- ảnh h ởng : ………

- Mục đích trực tiếp: ………

Nguyễn Đình chiểu

Văn bản

( Truyện Lục Vân Tiên )

Chuyện nàng sau hãy còn lâuChuyện chàng xin nối thứ đầu chép ra

… Đoạn này đến thứ Nguyệt Nga…

Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

Truyền dạy những bài học về đạo làm ng ời

Hỡi ai lẳng lặng mà nghe

Dữ răn việc tr ớc lành dè thân sau Trai thời trung hiếu làm đầu Gái thời tiết hạnh làm câu trau mình

Chữ Nôm

Truyện thơ Nôm ( kết cấu theo kiểu từng ch ơng hồi)

Đầu những năm 50 của thế kỷ XIX

rộng rãi, ăn sâu trong đời sống tinh thần của ng ời dân Nam Bộ

Bộ tiếp nhận nồng nhiệt hơn bất kì một tác phẩm nghệ thuật nào

* Tóm tắt tác phẩm:

* Bố cục : tác phẩm th ờng dùng gồm 2082 câu lục bát

* Lục Vân Tiên gặp Kiều Nguyệt Nga

* Lục Vân Tiên gặp nạn đ ợc cứu giúp

* Kiều Nguyệt Nga gặp nạn đ ợc cứu

* Đoàn tụ : Lục – nhà thơ yêu nước vĩ đại Kiều gặp lại sum vầy hạnh phúc

N1:

Nhận xét bố cục 4 phần của

tác phẩm? Bố cục này có ý nghĩa

gì trong việc thể hiện nội dung

tác phẩm ?

N2:

Cuộc đời của nhân vật Lục Vân Tiên và của tác giả có điểm gì giống và khác nhau? Điều đó có

ý nghĩa gì?

N3:

Tác giả đã đứng ở những điểm nhìn nào để xây dựng nhân vật Lục Vân Tiên? ý nghĩa của các

điểm nhìn ấy?

Thảo Luận nhóm

 Kết cấu ớc lệ khuôn mẫu,

theo truyện dân gian:

- Giống: + đi thi, mẹ mất, mù loà,

bị bội hôn, lấy đ ợc vợ hiền + Không chịu đầu hàng số phận

- Khác : Vân Tiên đ ợc sáng mắt sống hạnh phúc xum vầy…

- có ý nghĩa chân thực ( tính

tự truyện),LVT là nhân vật thể hiện lí t ởng và khát vọng anh hùng…

- Ng ời trong cuộc khi kể về những đau khổ bất hạnh của cuộc

đời

- Ng ời dân khi thể hiện những giá

trị đạo đức và khát vọng về một cuộc sống công bằng…

Thảo Luận nhóm

A Là khúc ca chiến thắng của những ng ời kiên quyết vì chính

nghĩa mà chiến đấu

B Là bản án kết tội những kẻ bất nhân phi nghĩa

C Cổ vũ tinh thần yêu n ớc, tinh thần kháng chiến

D Truyền dạy những bài học về đạo lí làm ng ời

B Kết cấu ớc lệ khuôn mẫu, theo truyện kể dân gian

C Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật

D Đặc tả nhân vật bằng hành động, ngôn ngữ

Câu hỏi trắc nghiệm:

- Dòng nào sau đây nói đúng về nghệ thuật của tác phẩm?

- Dòng nào sau đây nói đúng về nội dung của tác phẩm?

- Là khúc ca chiến thắng của những ng ời kiên quyết vì chính nghĩa

mà chiến đấu (LVT, KNN, VTT, HM, Ông Ng , Ông Quán )

- Là bản án kết tội những kẻ bất nhân phi nghĩa (TH, BK, VC, TS)

- Truyền dạy những bài học về đạo lí làm ng ời

 Là ng ời có nghị lực sống phi th ờng

 Là ng ời có tấm lòng yêu n ớc

th ơng dân, bất khuất tr ớc kẻ thù

* Luyện tập

 Lục Vân Tiên là tác phẩm bất hủ là tuyên ngôn của nhà thơ về đạo đức và lẽ sống ở đời.

Hìi ai l¼ng lÆng mµ nghe

D÷ r¨n viÖc tr íc lµnh dÌ th©n sau Trai thêi trung hiÕu lµm ®Çu G¸i thêi tiÕt h¹nh lµm c©u trau m×nh

đã tưới máu và nước mắt của mình hoà chung với những

bi kịch mà nhân dân anh hùng bất khuất và đau thương của ông phải chịu đựng khi chống trả bọn xâm lược Có những câu thơ của ông đã khắc sâu vào lòng người:

Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà

Lịch sử văn học đã xác nhận Nguyễn Đình Chiểu là nhà văn, nhà thơ tiên khu vĩ đại, người mở đầu cho dòng văn học yêu nước và cách mạng Việt Nam cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX

H

C

ÝTNÓ

YUR

T

ù

T

CÆI

G

Y

¹H

Þ

§A

IG1

Một con ng ời tật nguyền nh vậy, nếu chỉ sống bình th ờng, trong sạch cũng là quý, không ai nỡ đòi hỏi phải gánh vác việc đời ấy mà cụ đã sống và đã làm việc với ba c ơng vị

trí thức, luôn luôn có mặt ở phía tr ớc, luôn luôn g ơng

mẫu, cống hiến không kể mình, và nh vậy cho đến ngày từ giã cõi đời Còn có tấm g ơng ng ời mù nào đáng soi hơn

cho ng ời có đủ hai mắt

(Lê Trí Viễn)

Lầm lạc thay việc đem so Lục Vân tiên với Truyện Kiều trên những tiêu chuẩn đồng nhất ! Truyện Kiều là một tiểu thuyết bằng thơ Lục Vân Tiên

là một truyện kể, ch a xa lắm với truyện kể dân gian Truyện kể có cốt

truyện, có tình tiết hấp dẫn, chi tiết chân thực, diễn biến logic, kết cấu

sáng rõ theo thứ tự thời gian, còn nhân vật thì bộc lộ bằng hành động, ít bằng nội tâm, diễn biến tâm lí không cần phanh phui kĩ l ỡng, văn chú

trọng tự sự hơn trữ tình, lời văn chuộng giản dị dễ hiểu, có tính quần chúng

nh ở cửa miệng đàn bà con trẻ.

28