PTCM ở TQ&Ấn Độ

Thái độ, tình cảm, t tởng: Bồi dỡng cho HS nhận thức đúng đắn về tính tất yếu của cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa đế quốc của các dân tộc bị áp bức giành độc lập dân

Ch ơng III

tranh thế giới ( 1918 -1939 )

Bài 15 : Phong trào cách mạng ở trung quốc

và ấn độ ( 1918 - 1939 )

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức HS cần nắm đợc:

- Phong trào Ngũ tứ ( 4/5/1919 ) và sự mở đầu thời kì CM dân chủ mới ở Trung Quốc Những diễn biến chính của CM Trung Quốc trong những thập niên 20 và 30 của thế kỷ

XX Chiến tranh Bắc phạt ( 1926 - 1927 ) và nội chiếc Quốc - Cộng ( 1927 - 1927 )

- Những đặc điểm của phong trào độc lập dân tộc của ấn Độ trong những năm ( 1918 –

1939 ) do giai cấp t sản dân tộc, đứng đầu là Đảng Quốc đại lãnh đạo

2 Kĩ năng :

Rèn kĩ năng phân tích, đánh giá, so sánh, các sự kiện lịch sử và hiểu đợc ý nghĩa đó

3 Thái độ, tình cảm, t tởng:

Bồi dỡng cho HS nhận thức đúng đắn về tính tất yếu của cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa đế quốc của các dân tộc bị áp bức giành độc lập dân tộc và dân chủ

II Thiết bị và tài liệu dạy học :

Tranh ảnh, bản đồ, t liệu về CM Trung Quốc và ấn Độ…

III Tiến trình dạy - học

1.ổ n định tổ chức lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

Câu hỏi: Quá trình quân phiệt hóa ở Nhật Bản diễn ra nh thế nào ?

Trả lời:

- NN: + Khủng hoảng KT 1929-1933 – KT giảm sút

+ Mâu thuẫn XH lên cao, các cuộc đấu tranh của nhân dân lao động nổ ra

- Quá trình…: +Giới cầm quyền N.B chủ trơng quân phiệt hóa bộ máy nhà nớc + Đặc điểm: * Chủ nghĩa quân phiệt kết hoẹp với nhà nớcthông qua chiến tranh xâm lợc

*Kéo dài trong suốt thập niên 30…

3 Giới thiệu bài mới :

Sau khi C.T.T.G thứ nhất kết thúc, Châu á có những biến đổi to lớn về KT, CT, XH

Điều đó thể hiện ở cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc có những bớc nhảy vọt , thể hiện qua phong trào CM ở ấn Độ và Trung Quốc trong suốt 20 năm ( 1918 - 1939 )

Sau khi học xong bài các em phải trả lời các câu hỏi sau :

1 Nguyên nhân nào dẫn đến bùng nổ PTCM ở ấn Độ và Trung Quốc sau

C.T.T.G.I?

2 Vì sao phong trào Ngũ tứ mở đầu cho cao trào chống đế quộc và phong kiến ở Trung Quốc?

3 Trong những năm 1918 - 1939 phong trào đấu tranh giàng độc lập ở ấn Độ có

đặc điểm gì?

4 Dạy bài mới :

Mục tiêu cần đạt.

I Phong trào cách mạng ở

Trung Quốc ( 1918 – 1939 ).

1 Phong trào Ngũ tứ và sự thành

lập Đảng cộng sản Trung Quốc

a) Phong trào Ngũ tứ:

- Nguyên nhân:

+ ảnh hởng của CM XHCN tháng

Mời Nga

+ Chính sách xâu xé Trung Quốc của

đế quốc

- Diễn biến:

+ Ngày 4/5/1919 phong trào cách

mạng bùng nổ Mở đầu là 3000 HS,

SV biểu tình tại Thiên An Môn

+ Phong trào nhanh chóng lan rộng

ra 22 tỉnh và 150 thành phố

-Đặc điểm của phong trào:

+ LL tham gia: HS,SV, các tầmg lớp

nhân dân, đặc biệt là công nhân

+ Mục tiêu: chống ĐQ và PK

+ Phạm vi: rộng lớn ( 150 thành phố)

- ý nghĩa:

+ Mở đầu cao trào chống ĐQ và PK

+ Mốc đánh dấu sự chuyển từ CM

DCTS kiểu cũ sang CMDCTS kiểu

mới

+Tạo đ/k cho việc truyền bá

CN M-LN, chuẩn bị thành lập ĐCS

Hoạt động của thầy- trò.

GV: giới thiệu qua về HCLS của Trung Quốc.

( h/a: “chiếc bánh ngọt TQ” )

Câu hỏi: Nguyên nhân nào dẫn đến PTCM ở

Trung Quốc sau C.T.T.G thứ nhất ? Tại sao gọi

là P.T Ngũ tứ?

-HS trả lời, GV chốt ý

Câu hỏi:Em hãy tóm lợc diễn biến, đặc điểm

và ý nghĩa của phong trào Ngũ tứ?

-GV gợi ý cho HS trả lời.

-GV đa hình ảnh HS,SV biểu tình và tờng

thuật : 4/5/1919 hơn 3000 HS,SV Bắc Kinh đã biểu tình với các khẩu hiệu “Ngoại tranh quốc quyền, nội trừng qốc tặc” “Trung Quốc của ngời TQ” “Thề chết giành lại Thanh Đảo”…

-GV: đòi lại những vùng đất đã mất, xoá bỏ sự lạc hậu PK, trừng trị những tên quan lại bán nớc

Câu hỏi: Sau phong trào Ngũ tứ CM Trung

Quốc chuyển biến sâu sắc thể hiện ở sự kiện nào?

b) Đảng cộng sản Trung Quốc

thành lập.

- 7 / 1921 Đảng cộng sản

Trung Quốc thành lập

- ý nghĩa: Đánh dấu bớc trởng

thành của giai cấp công nhân và là

bớc ngoặt quan trọng của CM

Trung Quốc

II Chiến tranh Bắc phạt ( 1926 –

1927 ) và Nội chiến Quốc – Cộng

( 1927 – 1937 ).

1 Chiến tranh Bắc phạt

( 1926 – 1927 ).

- 1926-1927 ĐCS và QDĐ hợp tác

Chống lại bọn quân phiệt ở

Bắc Dơng

- Sau một thời gian QD Đảng phản

bội sự hợp tác Quốc-Cộng:

+ 12/4/1927 Tởng Giới Thạch tiến

hành chính biến ở Thợng Hải, tàn

sát đẫm máu những ngời cộng sản

+ Thành lập chính phủ ở Nam Kinh

(đại diện quyền lợi của Đại địa chủ

và đại t sản)

+ 7/1927 chính quyến rơi vào tay

Tởng Giới Thạch Cuộc chiến tranh

Bắc phạt kết thúc

2 Nội chiến Quốc – Cộng

(1927 – 1937 ).

- Thời gian: kéo dài 10 năm từ 1927

đến 1937

- Tởng Giới Thạch tiến hành 4 lần

vây quét tiêu diệt quân CM nhng

-HS trả lời, GV chốt : Sau phong trào Ngũ tứ Chủ nghĩa Mác-Lê Nin truyền bá vào Trung Quốc Nhiều nhóm cộng sản thành lập năm 1920 và với sự giúp đỡ của QTCS tháng 7/1921 ĐCS TQ thành lập

Đánh dấu bớc ngoặt của CM Trung Quốc và

sự trởng thành của giai cấp công nhân Từ đây

CM TQ đã có chính Đảng lãnh đạo

GV: Sau khi ĐCS Trung Quốc ra đời, tiến trình

lịch sử Trung Quốc gắn liền với các cuộc nội chiến( ĐCS và Quốc Dân Đảng) Trong những năm 1924-1927 cuộc nội chiến thứ nhất đã diễn

ra mà đỉnh cao là Chiến tranh Bắc phạt (1926-1927)và Nội chiến lần 2 ( còn gọi là chiến tranh Quốc-Cộng ) ( 1927-1937 )

GV: Chia HS thành 2 nhóm thảo luận:

- Câu hỏi: Tóm tắt diễn biến của Chiến tranh

Bắc phạt ( 1926 – 1927 ) ?

HS trả lời, GV chốt ý chính sau đó GV

( đa hình ảnh ).

-Mao Trạch Đông và T.G.T trong cuộc chiến tranh Bắc phạt

Câu hỏi : Tóm tắt diễn biến chính của nội chiến

Quốc-Cộng ( 1927-1937) ?

GV-HS: HS trình bày và các bạn bổ sung ý

kiến, sau đó GV chốt ý chính :

- Sau chiến tranh Bắc phạt, nhân dân Trung Quốc dới sự lãnh đạo của ĐCS đã tiến hành Nội chiến chống lại Quốc Dân Đảng(1927-1937)

- Tởng Giới Thạch tiến hành 4 lần vây quét tiêu diệt quân chủ lực của ĐCS nhng đều thất bại

- ở lần vây quét thứ 5 ( 1933-1934 ) lực lợng

CM bị tổn thất nặng và để bảo toàn lực lợng,

đều thất bại.

- Lần vây quét thứ 5:

+ Lực lợng CM bị tổn thất

+ 10/1934 Đảng Cộng sản tiến hành

Cuộc “Vạn lí trờng chinh”

+ Tại Hội nghị Tuân Nghĩa ( 1/1935 )

Mao Trạch Đông trở thành ngời

lãnh đạo ĐCS Trung Quốc

- 7 / 1937 Nhật Bản xâm lợc Trung

Quốc, vì quyền lợi dân tộc

Quốc-Cộng đã hợp tác để cùng nhau chống

Nhật

II Phong trào đấu tranh giành độc

lập dân tộc ở ấ n Độ ( 1918 – 1939 ).

1 Phong trào độc lập dân tộc trong

những năm 1918 – 1939

- Nguyên nhân:

+ ảnh hởng của CMXHCN tháng

Mời Nga (1917)

+ Chính sách áp bức bóc lột và đạo

luật hà khắc của thực dân Anh

- Lãnh đạo : Ganđi và Đảng Quốc

đại theo chủ trơng hoà bình không

Tháng 10 / 1934 Hồng quân đã tiến hành cuộc

“ Vạn lí trờng chinh” phá vây tiến lên phía Bắc

GV: Đ a hình ảnh, t ờng thuật cuộc “vạn lí tr

ờng chinh”: Tháng 10/1933 TGT lại tiến hành vây quét lần thứ 5 với 1triệu quân Lần này do những sai lầm về đờng lối quân sự, Hồng quân

đã không thể phá đợc sự vây quét của địch Từ tháng 10/1934 ĐCS TQ đã tiến hành phá vây tiến jên phía Bắc ( Vạn lí trờng chinh ) Đây là cuộc

hành quân kéo dài hơn 1 năm gian khổ, tổn thất nặng nề, vợt qua chặng đờng dài 5000km với

điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt, chiến đấu với quân địch, Hồng quân lúc xuất phát có 300.000 ngời cuối cùng chỉ còn cha đầy 30.000 ngời

Câu hỏi: Tại sao từ tháng 7/1937 ở TQ lại diễn ra

Quốc-Cộng hợp tác lần 2 ?

- HS trả lời, GV chốt ý :

Tháng 7/1937 quân phiệt Nhật xâm lợc Trung Quốc, trớc áp lực của quần chúng và trớc nguy bị Nhật Bản thống trị ĐCS và QD Đ dã tiến hành hợp tác lần 2 để thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất chống Nhật CM Trung Quốc chuyển sang giai đoạn kháng chiến chống Nhật

GV chia lớp làm 2 nhóm:

Nhóm 1: Nét chính về phong trào đấu tranh

giành độc lập dân tộc thời kì sau C.T.T.G thứ nhất ( 1918 – 1929 ) ?

Nhóm 2: Nét chính về phong trào đấu tranh

giành độc lập dân tộc trong những năm ( 1929 –

1939 ) ? Sau 5 phút GV các nhóm lần l ợt trình bày :

Nhóm 1: ( HS trình bày, GV viết bảng ý chính )

Sau khi HS trình bày GV hình ảnh nạn đói ở ấn

Độ, hình ảnh chân dung Ganđi

- M.Ganđi(1869-1948) nhà hoạt động trong Phong trào g.p.d.t ở ấn Độ, ngời sáng lập hệ t tởng và sách lợc chủ nghĩa Ganđi, ông đã đi khắp đất nớc để tuyên truyền, giải thích về nhiệm vụ đấu tranh g.p.d.t bằng sách lợc bất

dùng bạo lực.

- Lực l ợng tham gia : Học sinh, sinh

viên, công nhân và đông đảo nhân

dân

- Hình thức: phong phú, sôi nổi…

- Tháng 12 / 1925 Đảng Cộng sản ấn

Độ ra đời thúc đẩy làn sóng đấu tranh

ở ấn Độ lên cao

2 Phong trào độc lập dân tộc trong

những năm ( 1929 – 1939 ).

- Nguyên nhân: Do hậu quả nặng nề

của khủng hoảng kinh tế 1929-1933,

đã làm bùng lên làn sóng đấu tranh

mới ở ấn Độ

-Lãnh đạo: Ganđi và Đảng Quốc lãnh đạo

theo đờng lối hoà bình, bất hợp tác

với thực dân Anh và đợc ngời dân

ủng hộ

- Nội dung các cuộc đấu tranh:

+ Đầu năm 1930 Ganđi thực hiện

hành trình 300km phản đối chính

sách độc quyền muối của Anh

+ 12 / 1930 Ganđi phát động chiến

dịch bất hợp tác mới

+ Liên kết các lực lợng hình thành

Mặt trận dân tộc thống nhất

- Tháng 9/1939 C.T.T.G thứ hai bùng

nổ, phong trào cách mạng ấn Độ

chuyển sang một giai đoạn mới

bạo động Đợc dân chúng ủng hộ tôn là Mahatma (tâm hồn vĩ đại) Sách lợc bất bạo

động của ông có nguồn gốc sâu xa trong quan niệm “tình thơng”, nguyên tắc “ahimsa” (không làm hại sinh vật) của tôn giáo ấn Độ cổ đại, đạo Jaina Năm1948 ông bị một tín đồ ấn Độ giáo sát hại

- ĐCS ra đời nhng cha đủ điều kiện để lãnh

đạo cách mạng ấn Độ

Nhóm 2 : ( HS trình bày, GV nhận xét và chốt ý).

GV minh hoạ:

-Tháng 3/1930, Ganđi tuyên bố bắt đầu chiến dịch “bất hợp tác”, mà chủ yếu là tẩy chay đạo luật độc quyền muối của nhà nớc, Ganđi tổ chức “chiến dịch tự nấu muối” ông cùng 78 tín

đồ mang nồi niêu ra bờ biển tự nấu muối

-Sau đó hàng vạn quần chúng đã đứng dậy đấu tranh sôi sục khắp cả nớc, công nhân ấn Độ

đã tổ chức nhiều cuộc biểu dơng lực lợng với khẩu hiệu “ấn Độ của ngời ấn Độ” Thực dân Anh đã đàn áp dã man phong trào đấu tranhcủa nhân dân Tháng 4/1930 Ganđi và nhiều lãnh tụ của Đảng Quốc đại bị bắt

- GV trình chiếu đoạn phim về M.Ganđi.

Câu hỏi: Tại sao M.Ganđi và Đảng Quốc đại lại

chủ trơng đấu tranh hoà bình ?

HS trả lời, GV nhận xét và giải thích:

+Đảng Quốc đại là Đảng của giai cấp t sản dân tộc ấn Độ

+ấn Độ là quốc gia đa tôn giáo bản thân Ganđi

là tín đồ của đạo Jaina, giáo lí của phái này dựa trên nguyên tắc không sát sinh và kiên trì chân lí

5 Củng cố :

- So sánh sự khác nhau giữa PTCM ở Trung Quốc và ấn Độ ?( Thảo luận nhóm )

- Hoàn thành bảng thống kê các sự kiện tiêu biểu của cách mang Trung Quốc từ năm

1919 đến năm 1939

- Nhận xét về phong trào cách mạng ấn Độ từ 1919 – 1939

6 Bµi tËp vÒ nhµ :

- Xem tríc bµi c¸c níc §«ng Nam ¸ gi÷a hai cuéc chiÕn tranh thÕ giíi