Tìm hiểu catalogue filterkhoa điện lạnh

Phòng sạch tiếng Anh là cleanroom - một danh từ ghép, theo định nghĩa bởi tiêu chuẩn ISO 14644-1 là: "Là một phòng mà nồng độ của hạt lơ lửng trong không khí bị khống chế và nó được xâ

Khoa: công nghệ nhiệt lạnh

Đề tài: Tìm hiểu catalogue filter, miệng

gió, ống gió,AHU và phòng sạch công

trình MaTai

GVHD:ThS Nguyễn Thị Tâm Thanh

Nội dung trình bày

Phần I: Giới thiệu về phòng sạch

Phần II: Tìm hiểu catalogue trong phòng sạch công trình MaTai

1 Phòng sạch là gì? 1 Phòng sạch là gì?

Phòng sạch (tiếng Anh là cleanroom - một danh

từ ghép), theo định nghĩa bởi tiêu chuẩn ISO 14644-1 là:

"Là một phòng mà nồng độ của hạt lơ lửng trong

không khí bị khống chế và nó được xây dựng và sử dụng trong một kết cấu sao cho sự có mặt, sự sản

sinh và duy trì các hạt trong phòng được giảm đến tối thiểu và các yếu tố khác trong phòng như nhiệt

độ, độ ẩm, áp suất đều có thể khống chế và điều

khiển"

Nói một cách đơn giản, phòng sạch là một phòng kín mà trong đó, lượng bụi trong không khí, được

hạn chế ở mức thấp nhất nhằm tránh gây bẩn cho

2 Tiêu chuẩn phòng sạch

Tiêu chuẩn đầu tiên của phòng sạch là hàm lượng bụi lơ lửng trong không khí được khống chế đến mức cần thiết Nếu ta so sánh một cách hình tượng, đường kính sợi tóc người vào cỡ 100 µ m, hạt bụi trong phòng có thể có đường kính từ 0,5 đến 50 µ m

Hiện nay, nhiều quốc gia và tổ chức đã cho ra đời tiêu chuẩn về phòng sạch của riêng mình, có thể kể đến như: tiêu chuẩn của Anh, châu Âu, Nhật Bản, tổ chức tiêu chuẩn quốc tế (ISO), Mỹ,…Nhưng có lẽ, tiêu chuẩn có ảnh hưởng lớn nhất hiện nay là tiêu chuẩn của Mỹ (FS209) Sau đây, xin trình bày chi tiết về hệ thống tiêu chuẩn này Tiêu chuẩn

FS 209: tiêu chuẩn này hiện nay có các phiên bản FS 209A,

FS 209B, FS 209C, FS 209D và FS 209E (mới nhất) Các phiên bản từ A~D chỉ dùng hệ đơn vị của Anh, còn phiên

bản E dùng kết hợp cả hệ Anh và hệ ISO.

Dưới đây là bản chi tiết tiêu chuẩn FS 209E

Xem xét bảng trên ta thấy rằng, đối với hệ Anh, tiêu

chuẩn này chia phòng sạch theo 6 cấp: 1, 10, 100, 1000,

10000 và 100000 Lấy ví dụ theo cấp 10000 tiêu chuẩn qui định: số lượng hạt có kích cỡ ≥0,5µm trong một ft3 phải ≤ 10000 hạt và số hạt có kích cỡ ≥ 5 µm phải ≤ 70 hạt Tương tự như vậy đối với các cấp khác.

Đối với hệ SI, tiêu chuẩn này chia thành 13 cấp, gồm: M1, M1.5, M2, M2.5, M3, M3.5, M4, M4.5, M5, M5.5, M6, M6.5 và M7 Trong đó cấp M1 là sạch nhất và các cấp càng lớn thì độ sạch càng giảm dần.

3.Cấu tạo của phòng sạch:

thống bơm và lọc khí Hệ thống lọc này thay đổi tùy theo

độ sạch của phòng sạch, nhưng cơ bản, nguyên tắc của

hệ thống này là một máy lọc hút không khí bình thường, sục qua nước để lọc bụi, sau đó lại được làm lạnh để

bằng túi vải,không khí từ ngoài trời đi vào bên trong túi ,bụi được giữ lại bên trong túi rơi xuống ngăn lắng bụi và đưa

không khí không có bụi, độ ẩm thấp và có nhiệt độ ổn

định Khối khí này được bơm vào phòng sạch từ trên trần xuống, đảm bảo cho không có bụi lơ lửng trong không khí

Ở dưới sàn, hoặc ở chân tường có hệ thống hút khí với

công suất bằng công suất khí bơm vào Lượng khí hút ra này có thể tái sử dụng cho bơm lọc khí vào sau khi được lọc các hóa chất độc hại ở dạng khí.

4 Yếu tố phòng sạch

4.1 Áp suất phòng(Room Pressurization):

nhiễm trùng…từ phòng,khu vực dơ hơn sang phòng,khu vực sạch hơn.Nguyên tắc di chuyển căn bản của không khí là từ nơi có áp suất cao tới nơi có áp suất thấp.Như vậy phòng có cấp độ sạch hơn thì có

áp cao hơn và ngược lại.Để kiểm soát áp suất phòng thì thường có đồng hồ đo áp suất ,khi áp phòng vượt quá sẽ tự động tràn ra ngoài thông qua cửa gió xì(Pass-Through Grilles)Thường thì những phòng nào có yêu cầu cao mới gắn miệng gió xì Việc tạo áp trong phòng khi thiết kế phải quan tâm tới cột áp của quạt và chênh lệch giữa lương gió cấp và hồi trong phòng sạch Trong thiết kế nhà máy dược phẩm theo tiêu chuẩn WHO-GMP(World Health Organization-Good

Manufacturing Practice)thì cấp áp suất lần lượt là +(15Pa), ++(30Pa),+++(45Pa)

4 2 Độ sạch (Cleanliness)

trao đổi gió hay bội số tuần hoàn (Air Changes per Hour) và Phin lọc.Thông thường đối với điều hòa không khí cho cao ốc văn

phòng có thể từ 2 tới 10 lần.Nhưng trong phòng sạch thì số lần trao đổi gió lên tới 20 lần,đặc biệt trong phòng sạch cho sản

xuất chíp lên tới 100 lần.Tăng số lần trao đổi gió để làm giảm

nồng độ hạt bụi,chất ô nhiễm sinh ra trong phòng.Do vậy kết cấu phòng sạch khác với những cao ốc văn phòng.Với các phòng có yêu cầu cấp độ sạch khác nhau thì số lần trao đổi gió cũng khác nhau.Ví dụ trong nhà máy sản xuất dược phẩm khu vực thay đồ

có cấp độ sạch E (cấp màu đen) có áp phòng là +(15Pa),số lần trao đổi gió là 10 ,trong khi phòng pha chế có cấp độ sạch C có

áp phòng ++(30Pa),số lần trao đổi gió là 20,

phin lọc cấp H12 Phin lọc có nhiệm vụ là lọc bỏ những hạt bụi của không khí trước khi vào phòng.Tùy theo yêu cầu của các

4.3 Nhiễm chéo (Cross-Contamination)

mẫu,đóng gói,bảo quản và vận chuyển

Như vậy nhiễm chéo là việc tạp nhiễm của một nguyên liệu ban đầu ,sản phẩm trung gian,hoặc thành phẩm với một nguyên liệu ban đầu hay sản phẩm khác trong quá trình sản xuất Việc nhiễm chéo có cả nguyên nhân bên ngoài và bên trong.Dưới đây là tổng hợp các nhân tố chính nhiễm chéo trong nhà máy dược

Vấn đề nhiễm chéo khá phức tạp đối với các phòng trong nhà máy dược cũng như phòng mổ trong bệnh viện.Các phòng sạch cho công

nghệ cao thì ít hơn rất nhiều do chỉ sản xuất 1 loại sản phẩm trong một khu lớn

Thực tế thì các nhà máy dược Việt Nam sản xuất quá nhiều loại thuốc khác nhau trong cùng một phòng nên yêu cầu cấp độ sạch rất cao và vấn

đề nhiễm chéo trở nên khó kiểm soát.Việc giải quyết nhiễm chéo là giải quyết 10 vấn đề trên,công thêm việc tạo áp trong phòng

5 Trang bị cần thiết cho phòng sạch

Con người làm việc trong phòng sạch là một nguồn tạo ra bụi bẩn cho phòng Khi con người di chuyển, có thể sản sinh tới

100000 hạt (kích thước lớn hơn 0,5 m) và hàng ngàn hạt bụi cỡ micron mang theo người mỗi phút Do vậy, với mỗi phòng sạch, người ta đều có giới hạn số người làm việc tương ứng với quy

mô của phòng Và để đảm bảo cho môi trường trong phòng,

ngoài các máy móc trang bị cho các công việc thiết yếu trong

phòng sạch, thì trang bị cho con người là rất cần thiết để giảm thiểu lượng bụi sản sinh Các trang thiết bị cần thiết cho người làm việc gồm: –

Quần áo bảo hộ: Thường là áo và

quần liền một khối – Mũ bảo hộ

để chùm đầu (ta nhớ tóc người

cũng là nguồn bắt bụi) – Giầy vải

chùm kín chân – Mặt nạ chùm

mặt, có thể có cả bộ lọc khí thở ở

mặt nạ, kính bảo vệ mắt, găng

tay Quần áo, mũ, mặt nạ, giầy

thường làm bằng vải, có bên

ngoài là bề mặt trơn, không bắt

bụi, đồng thời đảm bảo cho con

người dễ dàng di chuyển và hoạt

động

6 An toàn trong phòng sạch

Trong phòng sạch, ngoài việc độ sạch không khí được khống chế, còn các yếu tố khác là độ ẩm phải điều khiển ở mức đủ thấp, áp suất, nhiệt độ… được duy trì ở mức độ thích hợp, đảm bảo vô trùng Vì thế, điều đầu tiên mà mỗi người làm việc trong phòng sạch đều phải tuân thủ đó là các quy tắc an toàn lao động

để đảm bảo an toàn Ở các nước phát triển, mỗi người trước khi vào làm ở

phòng sạch đều được học rất cẩn thận các quy tắc làm việc trong phòng sạch,

mà ban đầu luôn là các quy tắc an toàn lao động:

- Thoát ra khỏi phòng sạch như thế nào khi có các tai nạn đột xuất (cháy, nổ, chập điện…); các xử lý cần thiết cho các tai nạn này.

- Làm thế nào để giảm thiểu các tai nạn và đảm bảo an toàn lao động bằng các quy tắc sử dụng cũng như làm việc trong phòng một cách khoa học và chính xác.

- Các quy tắc để không làm nhiễm bẩn phòng: bỏ các vật dụng có thể dễ bắt bụi như áo len, mỹ, găng tay ấm, áo khoác… – Sử dụng, di chuyển, và bỏ các hóa chất, các vật dụng thí nghiệm đúng quy tắc.

- Sử dụng các thiết bị trong phòng đúng quy trình

7 Kết luận

Phòng sạch là một hệ thống làm việc cực kỳ tinh vi và hiện đại, và nó chẳng xa lạ gì ở các nước có nền khoa học và công nghệ tiên tiến Ở Việt Nam, do điều kiện kinh tế và nền khoa học còn kém phát triển, phòng sạch vẫn còn rất xa lạ, và dù đã

có đơn vị khoa học có trang bị phòng sạch, nhưng cá nhân tôi tin là các phòng sạch đó chẳng thể hoạt động được do nó đòi hỏi kinh phí hoạt động (running cost) quá cao so với điều kiện kinh tế của các đơn vị Chính vì thế, có lẽ phòng sạch ở Việt Nam ta vẫn còn mang tính chất “trang trí” nhiều hơn là mang lại hiệu quả nghiên cứu (hi vọng nhận xét này của tôi là sai)

Là một người làm nghiên cứu và cũng phải làm nhiều công đoạn trong phòng sạch, cá nhân tôi vẫn mong sao phòng sạch

sẽ sớm trở nên phổ thông hơn ở Việt Nam ta để dân nghiên cứu có cơ hội phát triển và cả cá nhân tôi sau này trở lại đất nước có cơ hội sử dụng những kiến thức đã được học ở nước ngoài

Những hình ảnh về phòng sạch

Phần II: Phòng sạch công trình MaTai

Bản vẽ kiên trúc Bản vẽ nguyên lý

Catalogue filter Catalogue ống gió, miệng gió

Catalogue AHU

Chân thành cảm ơn cô và các bạn đã

quan tâm theo dõi