Vat li 11Ban CB Chuong 2

- Biết được công thức tính cường độ dòng điện trong đoạn mạch chứa nguồn điện,công thức tính suất điện động, điện trở trong của bộ nguồn.. 2.Kỹ năng : -Vận dụng được định luật Ohm cho đo

Ngày soạn:14/11/2007.

Tiết: 19 Bài giảng: ĐOẠN MẠCH CHỨA NGUỒN ĐIỆN

GHÉP CÁC NGUỒN ĐIỆN THÀNH BỘ

I.MỤC TIÊU:

1.Kiến thức :-Nêu được chiều dòng điện chạy trong đoạn mạch chứa nguồn điện.

- Nhận biết được cách mắc các nguồn trong bộ nguồn

- Biết được công thức tính cường độ dòng điện trong đoạn mạch chứa nguồn điện,công thức tính suất điện động, điện trở trong của bộ nguồn

2.Kỹ năng : -Vận dụng được định luật Ohm cho đoạn mạch chứa nguồn điện,tính được suất điện động và

điện trở trong của bộ nguồn

3.Thái độ :

II.CHUẨN BỊ :

1.Thầy : Nghiên cứu nội dung bài,tham khảo tài liệu,các hình vẽ SGK, phiếu học tập.

2.Trò : Xem trước bài mới,kiến thức cũ về định luật Ohm cho đoạn mạch thuần trở ,mạch kín.

III.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.

1.Oån định tổ chức : Kiểm tra sĩ số, tác phong HS.

2.Kiểm tra bài cũ :

3.Tiến trình bài học.

20p Hoạt động 1: Tìm hiểu biểu thức định luật Ohm cho đoạn mạch chứa nguồn điện.

GV:-Giới thiệu để vào bài

mới:Ta đã biết cách tính cường

độ dòng điện trong một đoạn

mạch thuần điện trở và trong

mạch kín

Nếu ta xét đoạn mạch có chứa

nguồn điện thì biểu thức định

luật Ohm được viết như thế

nào?

-Giới thiệu mạch điện hình 10.1

và xét 2 đoạn mạch như hình

10.2 a và 10.2 b.(treo tranh vẽ)

Yêu cầu:Thảo luận nhóm và trả

lời các câu hỏi trong phiếu học

tập

-Viết biểu thức tính I trong các

trường hợp:

+Mạch điện kín hình 10.1 SGK

Theo dõi và lắng nghe

Thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi

I ĐOẠN MẠCH CHỨA NGUỒN

ĐIỆN.

-Cho mạch điện kín :

ξ,r

A R B

R1

-Xét đoạn mạch chứa nguồn điện:

ξ,r

A I C R I B +

-Ta có: UAB = UAC + UCB Hay UAB = UAC – UBC Với UAC = UN =ξ-I.r

UBC = I.R

+ Đoạn mạch AB hình 10.2b?

-So sánh điện thế của các điểm

A,C,B?(hình 10.2a)

- Xác lập mối liên hệ giữa hiệu

điện thế các đoạn mạch AB, AC,

CB? (hình 10.2a)

+Viết biểu thức tính hiệu điện

thế U AC và U CB ?

GV:-Nhận xét và kết luận các

câu trả lời các nhóm

- I = Rξ+r

- I =

1

R

U AB

Ta có: UAB = UAC + UCB Hay UAB = UAC – UBC Với UAC = UN =ξ-I.r

UBC = I.R

→ UAB = ξ-I.(r + R) = ξ - I.RAB

Ta có :I =

AB

AB

R

U

−

ξ

Chú ý: Trong đọan mạch AB trên

điểm A có điện thế cao hơn điện thế điểm B

Hoạt động 2:Tìm hiểu các cách ghép nguồn điện thành bộ.

5p

P

p

GV:- Thông báo các cách ghép

nguồn điện thành bộ.(chia bảng

ra 2 phần)

-Giới thiệu hình vẽ sơ đồ cách

ghép nối tiếp và ghép song song

các nguồn

-Hãy thảo luận nhóm và trả lời

các câu hỏi sau:

-Từ hình vẽ hãy cho biết cách

ghép nối tiếp,ghép song song

các nguồn?

-Hãy cho biết trong cách ghép

nối tiếp các nguồn, suất điện

động của bộ nguồn và điện trở

trong của bộ nguồn được tính

như thế nào?

-Có nhận xét gì về giá trị của

suất điện động và điện trở của

bộ nguồn so với suất điện động

và điện trở của các nguồn khi

chưa ghép?

GV: -Nhận xét các câu trả lời

các nhóm và kết luận

-Để đồng thời tăng được suất

điện động và giảm điện trở bộ

nguồn ta có thể phối hợp 2 cách

mắc trên theo sơ đồ sau.Gọi là

cách mắc hỗn hợp đối xứng

GV:-Thảo luận và nêu cách tính

suất điện động và điện trở trong

của bộ nguồn ghép hỗn hợp đối

Quan sát

Thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi

-Nêu cách ghép

-Các nguồn ghép song song phải giống nhau

-Chứng minh cách tính suất điện động và điện trở của bộ nguồn

-Ghép nối tiếp suất điện động và điện trở của bộ đều tăng

-Ghép song song suất điện động không đổi nhưng giảm được điện trở

II.GHÉP NGUỒN ĐIỆN THÀNH

BỘ.

1.Ghép nối tiếp,ghép song song.

Ghép nối tiếp Ghép song song

ξ,r

ξ1,r1.ξ2,r2ξ3,r3 ξ, r

ξ, r

Suất điện độâng -Suất điện độâng

ξb = ξ1+ξ2+ ξb = ξ

+ ξn Điện trở: Điện trở:

rb = r1 +r2 + … rb = n r + rn (n là số nguồn) -Nếu n nguồn

giống nhau ghép nối tiếp:

-ξb = n ξ

- rb = n r

2.Ghép hỗn hợp đối xứng.

Giả sử có N nguồn điện giống nhau mỗi nguồn có suất điện động ξ,điện trở trong r ghép hỗn hợp đối xứng thành n dãy, mỗi dãy gồm m nguồn mắc nối tiếp

-Nhận xét câu trả lời các nhóm

Thảo luận và đưa ra cách tính

Suất điện động của bộ nguồn:

-ξb = m ξ Điện trở của bộ nguồn:

- rb =m n r

Suất điện động của bộ nguồn:

-ξb = m ξ Điện trở của bộ nguồn:

- rb =m n r

RÚT KINH NGHIỆM:

……

Phiếu số 1.

Câu 1 :Viết biểu thức tính I trong các trường hợp:

- Mạch điện kín hình 10.1 SGK

- Đoạn mạch AB hình 10.2b?

Câu 2: -So sánh điện thế của các điểm A,C,B?(hình 10.2a)

- Xác lập mối liên hệ giữa hiệu điện thế các đoạn mạch AB, AC, CB? (hình 10.2a)

- Viết biểu thức tính hiệu điện thế UAC và UCB?( hình 10.2a)

Phiếu số 2.

Câu 1: - Từ hình vẽ hãy nêu cách ghép nối tiếp, cách ghép song song các nguồn?

- Các nguồn ghép song song có đặc điểm gì?

Câu 2: - Hãy cho biết trong cách ghép nối tiếp các nguồn, suất điện động của bộ nguồn và điện trở trong

của bộ nguồn được tính như thế nào? (nêu cách xây dựng công thức tính)

- Có nhận xét gì về giá trị của suất điện động và điện trở của bộ nguồn so với suất điện động và điện trở của các nguồn khi chưa ghép?

Phiếu số 3.

-Thảo luận và nêu cách tính suất điện động và điện trở trong của bộ nguồn ghép hỗn hợp đối xứng?

Phiếu số 1.

Câu 1 :Viết biểu thức tính I trong các trường hợp:

- Mạch điện kín hình 10.1 SGK

- Đoạn mạch AB hình 10.2b?

Câu 2: -So sánh điện thế của các điểm A,C,B?(hình 10.2a)

- Xác lập mối liên hệ giữa hiệu điện thế các đoạn mạch AB, AC, CB? (hình 10.2a)

- Viết biểu thức tính hiệu điện thế UAC và UCB?( hình 10.2a)

Phiếu số 2.

Câu 1: - Từ hình vẽ hãy nêu cách ghép nối tiếp, cách ghép song song các nguồn?

- Các nguồn ghép song song có đặc điểm gì?

Câu 2: - Hãy cho biết trong cách ghép nối tiếp các nguồn, suất điện động của bộ nguồn và điện trở trong

của bộ nguồn được tính như thế nào? (nêu cách xây dựng công thức tính)

- Có nhận xét gì về giá trị của suất điện động và điện trở của bộ nguồn so với suất điện động và điện trở của các nguồn khi chưa ghép?

Phiếu số 3.

-Thảo luận và nêu cách tính suất điện động và điện trở trong của bộ nguồn ghép hỗn hợp đối xứng?

Ngày soạn:14/11/2007.

Tiết: 20 Bài giảng: PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TOÁN

VỀ MẠCH ĐIỆN KÍN

I.MỤC TIÊU:

1.Kiến thức :-Định luật Ohm cho đoạn mạch thuần điện trở,định luật Ohm cho mạch điện kín, công, công

suất của nguồn điện,dòng điện

2.Kỹ năng : -Vận dụng các công thức để làm các bài tập liên quan.

3.Thái độ :

II.CHUẨN BỊ :

1.Thầy : Nghiên cứu nội dung bài,SGK.

2.Trò : Xem trước bài mới,kiến thức cũ về định luật Ohm cho đoạn mạch thuần trở ,mạch kín.

III.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.

1.Oån định tổ chức : Kiểm tra sĩ số, tác phong HS.

2.Tiến trình bài học.

-Yêu cầu HS nhắc lại các công thức định luật

Ohm cho mạch điện kín,hiệu điện thế mạch

ngoài,công và công suất của nguồn điện

,dòng điện

-Phân tích những vấn đề lưu ý khi giải bài

toán mạch điện kín:

+ Nhận dạng phần nguồn điện

+ Nhận dạng mạch ngoài

+ Vận dụng định luật Ohm

- I =

N

ξ +

- UN = I.RN = ξ - I.r.

- Ang = ξ.I.t

- Png = ξ.I

- A = U.I.t

- P = U.I

-Thảo luận nhóm và nêu phương án giải

bài tập 1.

Kết luận câu trả lời các nhóm và hệ thống

-Thảo luận nhóm và nêu phương án giải

Bài tập 1:

a RN = R1 + R2 + R3 = 18Ω

b I =

N

ξ + =

6

18 2+ = 0,3A.

UN = I.RN = 0,3.18 = 5,4V

lại trên bảng.

-Thảo luận nhóm và nêu phương án giải

bài tập 2.

Hướng dẫn:

+ Dựa vào điều kiện nào để kết luận độ sáng

của đèn?

+ Tính điện trở của các đèn,cường độ dòng

điện định mức của các đèn?

+ Tính điện trở mạch ngoài và I?

+ Tính UN và UĐ2 từ đó suy ra I qua các đèn,

so sánh với giá trị định mứ c?

+Viết công thức tính công suất của đèn và

hiệu suất của nguồn điện?

-Thảo luận nhóm và nêu phương án giải

bài tập 3.

Hướng dẫn:

+Hãy vẽ sơ đồ mạch điện,tính điện trở đèn?

+Tính suất điện động của bộ nguồn và điện

trở của bộ?

+Tính I qua đèn và công suất tiêu thụ của

đèn?

+Tính công suất của bộ nguồn và của mỗi

nguồn?

c U1 = I.R1 = 0,3 5 = 1,5V

Thảo luận và nêu phương án giải

Bài tập 2:

-I qua đèn (hoặc hiệu điện thế đặt vào đèn) so với giá trị định mứ c

- RĐ =

2

dm dm

U

P Iđm = dm

dm

P U

( b D ) D

+ + + →I = R N r

ξ + = 1,25A -UĐ1 = UN = ξ - I.r

→IĐ1 = 1

1

D D

U

R = 0,5A = Iđm 1 Đèn sáng bình thường -IĐ2 =

2

N

U

R +R = 0,75A = Iđm2 Đèn sáng bình thường

- Png = ξ.I = 12,5.1,25 =15,625W

- H = U N

ξ = 0,96 = 96%

Thảo luận nhóm và nêu phương án giải

Bài tập 3:

Vẽ sơ đồ mạch điện RĐ =

2

dm dm

U

P = 6Ω

-ξb = 4 ξ = 6V.

- rb = 4.

2

r

= 2Ω

- I = b

ξ + = 0,75A, PĐ = 6.0,752 =3,375W -Pb = ξb.I = 6 x 0,75 = 4,5W

-Pi = ξ

.2

I

= 0,5625W

RÚT KINH NGHIỆM:

Ngày soạn:15/11/2007.

Tiết: 21 Bài giảng: BÀI TẬP VỀ MẠCH ĐIỆN KÍN

I.MỤC TIÊU:

1.Kiến thức :-Định luật Ohm cho đoạn mạch thuần điện trở,định luật Ohm cho mạch điện kín, công, công

suất của nguồn điện,dòng điện, ghép nguồn điện thành bộ

2.Kỹ năng : -Vận dụng các công thức để làm các bài tập liên quan.

3.Thái độ :

II.CHUẨN BỊ :

1.Thầy :Bài tập vận dụng,bài tập nâng cao,bài tập SGK.

2.Trò : Kiến thức cũ về định luật Ohm cho đoạn mạch thuần trở ,mạch kín,cách ghép nguồn điện thành bộ.

III.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.

1.Oån định tổ chức : Kiểm tra sĩ số, tác phong HS.(1p)

2.Tiến trình bài học.

-Yêu cầu HS nhắc lại công thức

định luật Ohm cho mạch

kín,đoạn mạch chứa nguồn,công

thức tính suất điện động,điện trở

của bộ nguồn ghép nối tiếp,song

song

Nhắc lại theo yêu cầu của GV 1.Định luật Ohm:Tóm tắt kiến thức.

-Mạch kín: I =

N

ξ + -Đoạn mạch chứa nguồn:

I =

AB

AB

R

U

−

ξ

2.Ghép nguồn điện thành bộ:

-Ghép nối tiếp:

+Suất điện độâng

ξb = ξ1+ξ2+ + ξn +Điện trở:

rb = r1 +r2 + …+ rn

-Ghép song song.

+ Suất điện độâng ξb = ξ

+ Điện trở: rb = n r

-Ghép hỗn hợp đối xứng:

+Suất điện động:

ξb = m ξ +Điện trở:

- rb =m n r (n: số dãy;m:số nguồn trong 1 dãy)

Hướng dẫn HS làm bài tập 2/62

SGK

-Hãy phân tích mạch điện cho

biết các phần tử được mắc với

nhau như thế nào?

-Nêu phương án tính cường độ

dòng điện trong mạch?

-Nêu cách tính công suất tiêu thụ

của mỗi điện trở?

-GV đọc cho HS ghi bài tập làm

thêm

-Hướng dẫn giải:

+ Viết biểu thức tính cường độ

dòng điện trong mạch?

+Viết biểu thức tính công suất

tiêu thụ trên mạch ngoài?

+ Hướng dẫn HS dùng hệ quả

BĐT Cosi để tìm Rx:

Với 2 số dương a,b.Nếu a.b = hs

thì (a+b)min khi a = b

-Hai nguồn ghép nối tiếp,mạch ngoài gồm 2 điện trở mắc nối tiếp

-Tính suất điện động của bộ nguồn

ξb = ξ1+ ξ2 = 18V.

-Điện trở toàn mạch:

R = R1+ R2 = 12Ω -Cường độ dòng điện:

I = b

R

ξ = 1,5A Công suất tiêu thụ :

P1 = R1.I2 = 9W

P2 = R2.I2 = 18W

-Ghi bài tập

-I =

x

ξ + + -P = (R +Rx) I2 =

2

2

x

r

R R

R R

ξ + +

-Pmax khi R+ Rx = r → Rx = r – R = 1Ω

Bài tập 2: (Trang 62).

Tóm tắt: ξ1 = 12V

ξ1 = 6V

R1 = 4Ω R2 = 8Ω a.Tính I

b.Tính công suất tiêu thụ của mỗi điện trở?

Bài tập :

Cho mạch điện như hình vẽ

R = 2Ω,nguồn cóξ= 12V, điện trở trong r = 3

Ω

R Rx

ξ,r Điện trở Rx phải có giá trị bao nhiêu để công suất tiêu thụ ở mạch ngoài có giá trị lớn nhất ứng với nguồn điện trên? Tính

-Tính cường độ dòng điện trong

mạch khi đó?

-Cường độ dòng điện:

I =

x

ξ

cường độ dòng điện trong mạch khi đó?

3 Củng cố dặn dò:về nhà xem trước nội dung bài thực hành,mỗi nhóm chuẩn bị nguồn điện để làm TN RÚT KINH NGHIỆM:

Ngày soạn:14/11/2007.

Tiết: 22+23 THỰC HÀNH: TÍNH SUẤT ĐIỆN ĐỘNG

VÀ ĐIỆN TRỞ TRONG CỦA PIN

I.MỤC TIÊU:

1.Kiến thức :-Nghiệm lại định luật Ohm đối với mạch kín.

- Đo suất điện động và điện trở trong của pin điện hoá theo phương pháp đặc tuyến Vôn- Ampe

2.Kỹ năng : -Vận dụng lí thuyết vào thực tế

- Kĩ năng lắp ráp thí nghiệm và sử dụng các dụng cụ đo

-Kĩ năng tính toán trên các số liệu thực nghiệm

3.Thái độ : Rèn luyện phong cách làm việc khoa học, độc lập, tự giác,trung thực khách quan.

II.CHUẨN BỊ :

1.Thầy : Dụng cụ thí nghiệm, nội dụng kiến thức liên quan, mẫu báo cáo kết quả thí nghiệm.

2.Trò : Kiến thức cũ, báo cáo thực hành theo mẫu SGK

III.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.

1.Oån định tổ chức : Kiểm tra sĩ số, tác phong HS.

2.Kiểm tra bài cũ :

3.Tiến trình bài học.

-Yêu cầu HS nêu lại công

thức tính suất điện động và

điện trở trong của nguồn

- Nhận xét mối quan hệ giữa

U và I khi E không đổi từ đó

nêu mục đích thí nghiệm là vẽ

đồ thị U(I)

-Khi mạch hở I = 0 biết E, U

tính được r

-I = E / (R+r)

kín:

I = E / (R+r)

-Hiệu điện thế giữa 2 cực của nguồn:

U = E – r.I -Khi mạch hở I = 0 nên ki đó U = E

15p Hoạt động2: Giới thiệu dụng cụ đo,lắp ráp thí nghiệm.

-Giới thiệu đồng hồ đa năng

hiện số: Cấu tạo, cách sử

dụng, cách lắp ráp thí nghiệm,

Tiếp nhận thông tin

qui trình tiến hành thí nghiệm.

-Những điều cần lưu ý khi làm

thí nghiệm

-Cách ghi chép kết quả vào

bảng báo cáo

* Hướng dẫn đo U và I trong

mạch điện kín.

Bước 1: Hướng dẫn cách mắc

mạch điện như hình 12.1 ,12.2,

12.3 SGK

Chú ý cách đặc thang đo của

A và V

Bước 2: Bấm nút “On’ trên

đồng hồ và đọc kết quả của A

và V rồi ghi vào bản số liệu

Bước 3:Giữ nguyên mạch điện

mắc V vào 2 đầu đoạn mạch

chứa A và R Đọc và ghi kết

quả vào bảng số liệu

*Hướng dẫn đo suất điện động

và điện trở trong của nguồn

điện.

Tiến hành các bước như SGK

để xác định e và r

Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi

1 – 5 SGK

Làm theo hướng dẫn của GV

Đọc kết qủa đo I và U ,ghi vào bảng số liệu

Tiến hành đo lấy số liệu

Tiến hành đo theo sự hướng dẫn của

GV và lấy số liệu ghi vào bảng báo cáo kết quả

Trả lời các câu hỏi 1 đến 5

20p Hoạt động 4: Báo cáo kết quả thí nghiệm

Yêu cầu mỗi HS làm 1 bản

báo cáo số liệu ghi đầy đủ các

mục :

-Họ tên:

-Lớp :

-Mục tiêu thí nghiệm:

-Cơ sở lí thuyết:

-Các bước tiến hành thí

nghiệm:

-Kết quả đo:

-Nhận xét:

Làm bản báo cáo theo yêu cầu GV

Ghi đầy đủ các nội dung, kết quả TN

Nhận xét kết quả đo được, sai số giữa các lần đo.nguyên nhân, cách khắc phục

IV.RÚT KINH NGHIỆM:………

Tiết 24 KIỂM TRA 1 TIẾT.

1. Chọn phát biểu đúng:

A.Trong cách ghép song song các nguồn điện giống nhau thành bộ sẽ tạo ra bộ nguồn có suất điện động tăng lên

B Trong cách ghép nối tiếp các nguồn điện thành bộ sẽ tạo ra bộ nguồn có suất điện động tăng lên

C Trong cách ghép song song các nguồn điện thành bộ sẽ tạo ra bộ nguồn có điện trở tăng lên

D Trong cách ghép nối tiếp các nguồn điện thành bộ sẽ tạo ra bộ nguồn có điện trở trong giảm xuống

2 Một mạch điện kín gồm 1 nguồn điện có suất điện động E và điện trở trong r, mạch ngoài có 1biến trở R.Nếu tăng điện trở mạch ngoài thì cường độ dòng điện trong mạch

A.Giảm tỉ lệ nghịch với điện trở ngoài B Tăng

3 Đặt vào 2 đầu điện trở R một hiệu điện thế U,dòng điện qua R có cường độ I.Công suất toả nhiệt trên R tính bằng công thức nào sau đây?

4 Hiện tượng đoản mạch xảy ra khi:

A.Sử dụng các dây dẫn ngắn để nối mạch điện

B Dùng pin hoặc ắc qui để nối thành mạch điện kín

C Dùng dây dẫn có điện trở không đáng kể để nối 2 cực của nguồn điện

D Không mắc cầu chì cho mạch điện kín

5 Suất điện động của nguồn điện được đo bằng

A.Công mà các lực lạ thực hiện trong 1 giây

B Công mà lực lạ thực hiện để dịch chuyển 1đơn vị điện tích dương ngược chiều điện trường

C Điện lượng lớn nhất mà nguồn điện có thể cung cấp khi phát điện

D Lượng điện tích dịch chuyển qua nguồn điện trong 1 đơn vị thời gian

6 Suất điện động của nguồn điện đặt trưng cho :

A.Khả năng tạo ra các điện tích trong 1 giây

B Khả năng thực hiện công của nguồn điện trong 1 giây

C Khả năng tạo ra điện tích dương trong nguồn

D Khả năng thực hiện công của lực lạ bên trong nguồn để dịch chuyển điện tích dương ngược chiều điện trường

7 Đặt vào 2 đầu điện trở R một hiệu điện thế U,dòng điện qua R có cường độ I.Nhiệt lượng toả ra trên R trong khoảng thời gian t tính bằng công thức nào sau đây?