BÀI GIẢNG THIÊN VĂN HÀNG HẢI PART 2

+ ĐỒNG HỒ BẤM GIÂY_ LTV là một tập hợp các bảng gồm các số liệu Thiên văn của các thiên thể.. + NỘI DUNG CHÍNH CỦA LTV ANH_ Chủ yếu là dùng để xác định GHA và Dec của thiên thể.. + NGUYÊ

CHƯƠNG 7 : CÁC DỤNG CỤ ĐO THỜI GIAN VÀ CÔNG TÁC PHỤC VỤ THỜI GIAN TRÊN BIỂN

+ CÁC DỤNG CỤ ĐO TG TRÊN BIỂN

Trên tàu biển, ta thường sử dụng các loại đồng hồ sau :

_ Thời kế : Độ chính xác cao nhất Luôn chỉ giờ thế giới ( UTC ) Thường để ở phòng hải đồ

_ Đồng hồ boong : Độ chính xác không bằng thời kế Thường chỉ UTC

_ Đồng hồ tàu : Thường chỉ giờ múi

_ Đồng hồ bấm giây

+ THỜI KẾ ( Chronometer )

+ ĐỒNG HỒ BOONG

+ ĐỒNG HỒ TÀU

+ ĐỒNG HỒ BẤM GIÂY

_ LTV là một tập hợp các bảng gồm các số liệu Thiên văn của các thiên thể _ Nhiều nước có nền hàng hải phát triển đều xuất bản LTV riêng

_ LTV HH của Anh ( The Nautical Almanac ) được sử dụng rộng rãi trên thế giới cũng như trong đội tàu Việt Nam

_ Nội dung chủ yếu của các LTV HH đều giống nhau

_ LTV được xuất bản hằng năm

CHƯƠNG 8 :

LỊCH

THIÊN VĂN

HÀNG

HẢI

+ NỘI DUNG CHÍNH CỦA LTV ANH

_ Chủ yếu là dùng để xác định GHA và Dec của thiên thể

_ Hiệu chỉnh độ cao thiên thể

_ Bảng tính của sao Bắc đẩu ( Polaris )

_ Giờ chuẩn của các nơi trên thế giới

_ Giờ qua kinh tuyến của Mặt trời,hành tinh

_ Bảng nội suy giờ Mặt trời mọc, lặn, giờ bắt đầu, kết thúc bình minh, hoàng hôn …

_ Bản đồ bầu trời sao

+ NGUYÊN TẮC TÍNH TOÁN CHUNG

_ LTV dùng để xác định GHA và Dec của thiên thể vào bất kỳ thời điểm nào của giờ UT hay GMT trong một năm

_ Đối với Mặt trời, Mặt trăng và các hành tinh thì GHA và Dec được cho sẵn trong các bảng theo từng giờ UT trong suốt một năm

_ Đối với các định tinh thì GHA được tính gián tiếp qua GHA của điểm Xuân phân và SHA của định tinh đó

_ SHA và Dec của các định tinh cho trong các bảng riêng

+ CẤU TẠO MỘT TRANG LỊCH CHÍNH

_ Số liệu của ba ngày liên tiếp được bố trí trong hai trang ứng với một lần mở lịch

_ Trang bên trái cho số liệu của điểm Xuân phân ( Aries ), 4 Pt và 57 ngôi sao _ Trang bên phải cho số liệu của Mặt trời và Mặt trăng

_ Giờ bắt đầu, kết thúc các hiện tượng tự nhiên như : Mặt trời mọc, lặn, bình minh, hoàng hôn …

_ Giờ qua kinh tuyến của các thiên thể

+ PHƯƠNG PHÁP TRA BẢNG

_ Đối số vào bảng là thời điểm quan sát theo giờ UT ( hay GMT ) và tên thiên thể quan sát

_ Đối với các định tinh thì GHA được tính gián tiếp qua GHA của điểm Xuân phân và SHA của định tinh đó

_ Đối với GHA thì phải áp dụng số gia và số hiệu chỉnh trong “ Increments and Corrections “

_ Đối với Dec thì không có số gia mà chỉ áp dụng số hiệu chỉnh trong “ Increments and Corrections “

+ XÁC ĐỊNH LHA CỦA ĐIỂM ARIES

GHA Aries = GHA ( h ) + Icre ( m, s )

LHA Aries = GHA Aries ± Long E / W

Bài toán tiến hành theo sơ đồ tính toán sau :

+ XĐ LHA VÀ DEC CỦA ĐỊNH TINH

LHA * = LHA Aries + SHA *

Bài toán tiến hành theo sơ đồ tính toán sau :

+ XĐ LHA VÀ DEC CỦA MẶT TRỜI, MẶT TRĂNG VÀ CÁC PT GHA = GHA( h ) + Incr( m,s ) + Corr( v )

Dec = Dec ( h ) + Corr ( d )

+ XĐ GIỜ BẮT ĐẦU ( KẾT THÚC ) CÁC HIỆN TƯỢNG TRONG TỰ NHIÊN Trong hàng hải ta thường phải tính toán thời điểm bắt đầu hay kết thúc của một số hiện tượng sau :

_ Mặt trời ( Mặt trăng ) qua kinh tuyến người quan sát

_ Mặt trời ( Mặt trăng ) mọc hay lặn

_ Bình minh, hoàng hôn ( hàng hải hay dân dụng )

Twilight at latitude 20°N & 60°N

+ XĐ GIỜ TÀU KHI MẶT TRỜI – MẶT TRĂNG – PT QUA KINH TUYẾN

_ Áp dụng phương pháp “ Chuyển qua Greenwich “

_ Thực tế thường chỉ áp dụng cho Mặt trời

CHƯƠNG 9 : BẦU TRỜI SAO

_ Để thuận tiện cho việc định hướng trên bầu trời các vì sao nhìn thấy được phân chia thành từng nhóm gọi là chòm sao

_ Tên các chòm sao thường lấy theo thần thoại Hy lạp - La mã như Ursa Major ( Gấu lớn ), Orion ( Thiên lang ), Hercules ( Tráng sĩ ) Những ngôi sao sáng

hơn trong một chòm sao được ký hiệu theo các chữ cái Hy lạp a , ß

_ Trong LTV Anh có lập danh mục 173 ngôi sao, trong đó 57 ngôi sao được chọn để đưa vào trang lịch chính

_ Đặc trưng cho mức độ sáng tối của một ngôi sao là Cấp sao ( Mag ) Các ngôi sao thường có Mag từ cấp 0 – 6 Ví dụ : Vega 0.0 ; Altair 0.8 ; Sirius ( Thiên lang )– 1.5

_ Mag càng bé thì ngôi sao càng sáng và thời gian quan sát càng lâu

_ Trong hàng hải ta thường chọn những ngôi sao có Mag nhỏ hơn 2 để quan sát

_ Thiên thể sáng nhất là Mặt trời – 26.8 sau đó là Mặt trăng – 12.6, còn ngôi sao sáng nhất là Venus ( sao Hôm hay sao Mai ) – 4.6

+ LẬP BẦU TRỜI SAO

_ BTS được sử dụng để :

1 Nhận dạng thiên thể

2 Chọn các TT quan sát để xác định vị trí tàu _ Dụng cụ để lập BTS là :

1 Quả cầu sao hay Đĩa tìm sao

2 Phần mềm chuyên dụng : Skymap

_ Thông số để lập một BTS là :

1 Vĩ độ vị trí quan sát

2 LHA của điểm Xuân phân - LHA Aries + QUẢ CẦU SAO

+ ĐĨA TÌM SAO

+ BTS ( BÌNH MINH – HOÀNG HÔN )

+ BẦU TRỜI SAO – SKYMAP ( NGÀY )