Đánh giá mối quan hệ của hai giai đoạn Bài làm: * Phân tích hai giai đoạn nhận thức của chủ nghĩa Mác- Lênin: - Quá trình nhận thức theo quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin là đi từ tr
Trang 1Trường: Đại học Sư phạm TPHCM
Họ và tên: Phan Huyền Trân
Bài kiểm tra 15’
Môn: Những NLCB của Chủ nghĩa Mác- Lênin
Câu hỏi: Hãy phân tích hai giai đoạn nhận thức của chủ nghĩa Mác- Lênin, đánh giá vai trò của hai giai đoạn đó Đánh giá mối quan hệ của hai giai đoạn
Bài làm:
* Phân tích hai giai đoạn nhận thức của chủ nghĩa Mác- Lênin:
- Quá trình nhận thức theo quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin là đi từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng trở về thực tiễn Con đường nhận thức đó được thực hiện qua các giai đoạn: từ đơn giản đến phức tạp, từ thấp đến cao, từ cụ thể đến trừu tượng và từ hình thức bên ngoài đến bản chất bên trong như sau:
+ Nhận thức cảm tính: ( hay còn gọi là trực quan sinh động) là giai đoạn đầu tiên
của quá trình nhận thức Đó là giai đoạn con người sử dụng các giác quan để tác động vào sự vật nhằm nắm bắt sự vật ấy Nhận thức cảm tính gồm các hình thức: cảm giác, tri giác, biểu tượng
Cảm giác là hình thức nhận thức cảm tính, phản ánh các thuộc tính riêng lẻ của các sự
vật, hiện tượng khi chúng ta tác động trực tiếp vào các giác quan của con người
Tri giác là sự tổng hợp các cảm giác, phản ánh tương đối trọn vẹn sự vật khi sự vật đó
đang tác động trực tiếp vào các giác quan của con người
Biểu tượng là hình thức nhận thức cảm tính, phản ánh tương đối trọn vẹn sự vật do sự
hình dung lại, nhớ lại khi không còn tác động trực tiếp vào giác quan
+ Nhận thức lý tính: ( hay còn gọi là tư duy trừu tượng) là giai đoạn phản ánh gián
tiếp trừu tượng, khái quát sự vật thông qua bộ não được thể hiện thông qua các hình thức như khái niệm, phán đoán, suy luận
Khái niệm là hình thức cơ bản của tư duy trừu tượng, phản ánh những đặc tính, bản
chất của sự vật
Phán đoán: là hình thức tư duy trừu tượng, liên kết các khái niệm với nhau để khẳng
định hay phủ định một đặc điểm, một thuộc tính của đối tương
Vd: “ Dân tộc Việt Nam là một dân tộc anh hùng” là một phán đoán vì có sự liên kết khái niệm “ dân tộc Việt Nam” với khái niệm “ anh hùng”
Suy luận là hình thức tư duy trừu tượng liên kết các phán đoán lại với nhau để tìm ra
để rút ra một phán đoán có tính chất kết luận tìm ra tri thức mới
Vd: Nếu liên kết phán đoán “ đồng dẫn điện” với phán đoán “ đồng là kim loại” ta rút
ra được tri thức mới : “ Mọi kim loại điều dẫn điện”
* Đánh giá vai trò của hai giai đoạn nhận thức cảm tính và lý tính :
- Nhận thức lý tính có vai trò nhất định trong hoạt động nhận thức và toàn bộ đời sống con người
+ Cảm giác là mối liên hệ trực tiếp giữa cơ thể và thế giới xung quanh Giúp con người thu nhận nguồn tài liệu trực quan sinh động, cung cấp nguyên liệu cho các hoạt động tâm lý cao hơn
Trang 2+ Tri giác giúp con người định hướng nhanh chóng và chính xác hơn, giúp con người điều chỉnh một cách hợp lý hoạt động của mình trong thế giới, giúp con người phản ánh thế giới có lựa chọn và có ý nghĩa
- Vai trò của nhận thức lý tính là cải biến những tri thức cảm tính và kết quả là sáng tạo nên các khái niệm, phạm trù, quy luật…
* Đánh giá mối liên hệ của hai giai đoạn nhận thức cảm tính và nhận thức lý tính:
- Nhận thức cảm tính và lý tính không tách rời nhau mà luôn có quan hệ chặt chẽ với nhau Không có nhận thức cảm tính thì không có nhận thức lý tình và ngược lại
- Nhận thức cảm tính là cơ sở là nơi cung cấp nguyên liệu cho nhận thức lý tính Lênin nói “ không có cảm giác thì không có quá trình nhận thức nào cả”
- Nhận thức lý tính phải dựa trên nhận thức lý tính, thường gắn chặt với nhận thức lý tính Dù nhận thức lý tính có khái quát và trừu tượng đến đâu thì nội dung của nó cũng chứa đựng các thành phần của cảm tính Bởi vì nhận thức cảm tính phản ánh trực tiếp đối tượng bằng các giác quan
- Ngược lại nhận thức lí tính chi phối cảm tính làm cho các nhận thức cảm tính tinh
vi, nhạy bén và chính xác hơn