Bất kì ai học sinh muốn giỏi môn sinh học mà ko đọc qua tài liệu này thì phí cả đời. Đọc đi bạn hãy đọc để hiểu để làm để thực hành. Ko khéo bn đc loyj vào đội tuyển HSG sinh thì 8>10 là ko khó memThân
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HUYỆN NA HANG
Đề này có 02 trang
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
BẬC THCS NĂM HỌC 2009-2010
MÔN SINH HỌC
Lớp 9
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (2 điểm):
a) Thân non có màu xanh, có tham gia quang hợp được không? Vì sao? Cây không
có lá hoặc lá sớm rụng (xương rồng, cành giao) thì chức năng quang hợp do bộ phận nào đảm nhận? Vì sao em biết?
b) Viết sơ đồ quá trình quang hợp của cây xanh và cho biết cây xanh có vai trò gì đối với thiên nhiên và đời sống con người
Câu 2 (2,5 điểm):
a) Yếu tố nào dẫn đến tính đa dạng và đặc thù của phân tử ADN?
b) Vì sao tính đặc trưng và ổn định của ADN chỉ có tính chất tương đối?
c) Cho biết:
Đoạn mạch gốc ADN gồm 5 bộ ba:
- AAT - TAA - AXG - TAG -
(1) (2) (3) (4) (5)
- Hãy viết bộ ba thứ (3) tương ứng trên mARN
Câu 3 (4 điểm):
Hãy nghiên cứu các phép lai dưới đây rồi viết sơ đồ lai cho từng phép lai Biết rằng mỗi gen quy định một tính trạng
a Phép lai 1: Lai cây đậu thân cao, quả vàng với cây đậu thân thấp, quả xanh người
ta thu được ở F1 100% cây thân cao, quả vàng
b Phép lai 2: Lai cây đậu thân cao, quả xanh với cây thân cao, quả vàng thu được F1 các cây con có tỷ lệ phân li kiểu hình: 3 thân cao, quả vàng: 3 thân cao, quả xanh: 1 thân thấp, quả vàng: 1 thân thấp, quả xanh
Câu 4 (4 điểm):
1) Trong một trại nuôi cá khi thu hoạch người ta được 1600 cá chép
Tính số tế bào sinh tinh và tế bào sinh trứng tham gia thụ tinh Cho biết hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 50 % và của trứng là 20 %
2) Tính số giao tử tạo thành trong các trường hợp sau:
a) 4 tế bào sinh tinh
b) 8 tế bào sinh trứng
Đề chính thức
Trang 2Câu 5 (2 điểm):
Tại sao khi dừng chạy rồi mà ta vẫn phải thở gấp thêm một thời gian rồi nhịp hô hấp mới trở lại bình thường?
Câu 6 (2 điểm):
1 Trong sản xuất có những cách nào để tạo thể tam bội (3n) và thể tứ bội (4n)?
2 Số liên kết Hiđrô của gen thay đổi như thế nào trong các trường hợp sau:
- Mất 1 cặp Nuclêôtit
- Thay cặp Nuclêôtit này bằng cặp Nuclêôtit khác
Câu 7(1,5 điểm):
Một gen có 1500 nuclêôtit, trong đó có 450 A
a) Xác định chiều dài của gen
b) Số nuclêôtit từng loại của gen là bao nhiêu?
c) Khi gen tự nhân đôi một lần đã lấy từ môi trường tế bào bao nhiêu nuclêôtit?
Câu 8 (2 điểm):
Tại sao đột biến gen thường có hại cho bản thân sinh vật, nhất là động vật bậc cao? Người ta có thể dự báo được sự xuất hiện của đột biến gen không? Tại sao?
Hết
Trang 3-HƯỚNG DẪN CHẤM
1 a) + Những thân non có màu xanh có tham gia quang hợp vì trong tế bào
của nó cũng có lục lạp chứa chất diệp lục
+ Những cây không có lá hoặc lá sớm rụng thì chức năng quang hợp do
thân cây hoặc cành cây đảm nhận, vì thân, cành của những cây này thường
cũng có lục lạp ( nên có màu xanh)
b)
- Sơ đồ quang hợp của cây xanh:
Ánh sáng
Nước + khí cacbônic Tinh bột + khí ôxi
(Rễ hút từ đất) (Lấy từ không khí) Chất diệp lục (Trong lá) (Lá nhả ra ngoài MT)
- Vai trò của cây xanh :
+ Ổn định lượng khí cacbônic và khí ôxi trong không khí, điều hoà khí
hậu, giảm ô nhiễm môi trường, hạn chế lũ lụt và hạn hán, giữ đất chống xói
mòn
+ Cung cấp thức ăn cho ĐV kể cả con người, cung cấp các sản phẩm khác
cần cho sinh hoạt và SX của con người
0,5 0,5
0,5
0,25 0,25
2 1 Yếu tố quy định tính đa dạng và đặc thù của AND là:
- Thành phần, số lượng, trình tự sắp xếp của các đơn phân( nucleotit)
- Hàm lượng AND trong tế bào
2 Tính ổn định chỉ mang tính tương đối vì:
- Có thể xảy ra đột biến do các tác nhân gây đột biến của môi trường làm
thay đổi cấu trúc của AND
- Có thể xảy ra sự trao đổi chéo trong giảm phân dẫn đến thay đổi cấu trúc
AND
3 - Bộ 3 thứ 3 trên mARN là: UGX
0,5 0,5 0,5 0,5 0,5
3 * Ở phép lai 1: Ta thấy ở F1 thu được 100% cây thân cao, quả vàng, vậy
tính trạng thân cao là trội hoàn toàn so với thân thấp, quả vàng trội hoàn
toàn so với quả xanh
- Quy ước gen: A: quy định thân cao
a : Thân thấp
B: Quả vàng
b: Quả xanh
- Xác định kiểu gen: Cao, vàng thuần chủng: AABB
Thấp, xanh thuần chủng: aabb
- Sơ đồ lai:
P: AABB (cao vàng) x aabb (thấp xanh)
GP: AB ab
F1: AaBb (100% cao vàng)
0,5 0,5
0,5 0,5
Trang 4* Ở phép lai 2: từ kết quả phép lai ta thấy cặp tính trạng chiều cao của thân
phân li theo tỷ lệ 3: 1 Suy ra bố mẹ phải cùng dị hợp tử( Aa x Aa)
- Đối với tính trạng màu quả phân li theo tỷ lệ 1: 1, đây là kết quả của phép
lai phân tích, nên kiểu gen của bố mẹ là: Bb x bb
- Tổ hợp 2 cặp tính trạng , ta có sơ đồ lai sau:
P: Aabb ( cao, xanh) x AaBb ( cao, vàng)
GP: Aa, ab ; AB, Ab, aB, ab
F2:
3A- B- Cao vàng : 3 A-bb cao xanh: 1aaBb thấp vàng: 1aabb thấp xanh
0,5
0,5 0,5
0,5
- Số tế bào sinh tinh và tế bào sinh trứng tham gia thụ tinh:
1 tinh trùng thụ tinh 1 trứng tao 1 hợp tử
1600 cá chép = 1600 hợp tử = 1600 trứng thụ tinh với 1600 tinh trùng
* Số tế bào sinh tinh:
+ Số tinh trùng ban đầu: Vì HSTT của tinh trùng là 50%, nên ta có:
100 tinh trùng ban đầu 50 tinh trùng trực tiếp thụ tinh
? 1600
Nên ta có: Số tinh trùng ban đầu:
1600 x 100
= 3200
50
Vậy: Số tế bào sinh tinh:
1 tế bào sinh tinh 4 tinh trùng
? 3200
3200 x 1
= 800 (tb sinh tinh)
4
* Số tế bào sinh trứng:
+ Số trứng ban đầu: Vì HSTT của trứng là 20%, nên ta có:
100 trứng ban đầu 20 trứng trực tiếp thụ tinh
? 1600
Nên, số trứng ban đầu:
1600 x 100
= 8000
20
Vậy: Số tế bào sinh trứng:
1 tế bào sinh trứng 1 trứng
? 8000
8000 x 1
= 8000 ( tb sinh trứng)
1
2) Tính số giao tử tạo thành trong các trường hợp:
a) 4 tế bào sinh tinh
0,5 0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
Trang 5Mỗi tế bào sinh tinh 4 tinh trùng.
Vậy: Số tinh trùng tạo thành:
4 x 4 = 16 tinh trùng
b) 8 tế bào sinh trứng
Mỗi tế bào sinh trứng 1 trứng và 3 thể định hướng
Vậy:
- Số trứng tạo thành: 8 x 1 = 8 trứng
- Số thể định hướng: 8 x 3 = 24
0,5
0,5
5 * Khi dừng chạy rồi mà ta vẫn phải thở gấp thêm một thời gian vì: khi chạy
quá trình trao đổi chất của cơ thể xảy ra mạnh để sinh năng lượng, nhưng
đồng thời cũng thải ra nhiều khí cácbonic Do cácbonic tích tụ trong máu
nhiều sẽ kích thích trung khu hô hấp hoạt động mạnh để loại cácbonic ra
khỏi cơ thể Vì thế ngay cả khi ta dừng chạy rồi vẫn phải thở gấp, chừng
nào lượng cácbonic trong máu trở lại bình thường thì nhịp hô hấp mới trở
lại bình thường
2
*Cách tạo ra ra thể tam bội 3n:
- Tác động vào quá trình quá trình giảm phân ở một bên bố hay mẹ tạo giao
tử 2n; cho giao tử 2n kết hợp với giao tử n , tạo hợp tử 3n
- Cho lai thể tứ bội 4n ( cho giao tử 2n) với thể lưỡng bội 2n
* Cách tạo ra thể 4n:
- Tác động vào lần nguyên phân đầu tiên của hợp tử 2n tạo tế bào 4n, sẽ
phát triển thành thể tứ bội
- Tác động vào quá trình giảm phân của bố và mẹ tạo giao tử 2n; sau đó cho
các giao tử 2n kết hợp với nhau
2
* Số liên kết H sẽ thay đổi trong các trường hợp:
+ Mất cặp Nu: - Mất cặp A-T: Số liên kết H giảm 2
- Mất cặp G- X: Số liên kết H giảm 3
+ Thay thế: - Cặp A- T thay thế bằng cặp T- A hay cặp X- G thay bằng cặp
G- X: Số liên kết H không đổi
- Cặp G- X được thay bằng cặp A- T : Số liên kết H giảm 1
- Cặp A- T được cặp G- X : Số liên kết H tăng 1
0,5
0,5
0,5 0,5
7 a) Chiều dài của gen là:
( 1500:2) x 3,4Ao = 2550 Ao
b) Số nuclêôtit từng loại của gen:
A =T = 450 nuclêôtit
G = X = ( 1500: 2) – 450 = 300 nuclêôtit
c) Khi gen tự nhân đôi 1 lần đã lấy từ môi trường tế bào 1500 nuclêôtit
0,5 0,5
0,5
8 - Đột biến gen thường có hại cho bản thân sinh vật, nhất là động vật
bậc cao vì: Đột biến gen là những biến đổi đột ngột trong cấu trúc của gen 1
Trang 6liên quan tới phân tử ADN, là biển đổi mARN và biến đổi prôtêin tương ứng nên có thể biểu hiện ra thành kiểu hình của sinh vật Những biến đổi này thường ít thích nghi với điều kiện môi trường sống của sinh vật nên thường có hại Đối với sinh vật bậc cao, sự thích nghi thường hình thành chậm chạp trong quá trình sống nên những biến đổi về kiểu hình của sinh vật như vậy thường gây hại
- Người ta không thể dự báo được sự xuất hiện của đột biến gen vì: Đột biến gen là những biến đổi đột ngột trong cấu trúc của gen liên quan đên phân tử ADN, lamg biến đổi mARN và biến đổi prôtêin tưng ứng, nên có thể biểu hiện ra thành những biến đổi về kiểu hình của sinh vật tuỳ thuộc vào sự tưng tác của kiểu gen và môi trường nên thường không dự báo được
1