Thủ tục hành chính là gì?- Xét trong phạm vi rộng hơn, theo quan hệ điều hành và căn cứ vào tính chất của chủ thể thực hiện thủ tục: “TTHC là trình tự về thời gian, không gian và là các
Trang 1Quy tr×nh thùc hiÖn TTHQ
Trang 12 – TL T Anh
Trang 8Chuyên đề 14
Thủ tục hành chính
Trang 10Nội dung chính của chuyên đề
I khái niệm và ý nghĩa của thủ tục hành chính
II Các loại thủ tục hành chính
III.Các nguyên tắc xây dựng và thực hiện thủ
Trang 11I kh¸i niÖm vµ ý nghÜa cña thñ tôc hµnh chÝnh
I Quan niÖm chung vÒ thñ tôc hµnh chÝnh (TTHC)
B¹n hiÓu thÕ nµo vÒ Thñ tôc vµ Thñ tôc hµnh chÝnh?
H·y nãi vÒ 1 thñ tôc hµnh chÝnh mµ b¹n biÕt.
Trang 121.Thủ tục là gì?
Với nghĩa chung nhất, thủ tục (procédure) là phư
ơng thức, cách thức giải quyết một công việc theo một trình tự nhất định, một thể lệ thống nhất, gồm một loạt nhiệm vụ có liên quan chặt chẽ với nhau nhằm đạt được kết quả mong muốn
Trang 13Thủ tục hành chính là gì?
Theo cách tiếp cận thông thường:
TTHC là hồ sơ, giấy tờ mà người dân cần phải nộp
cho cơ quan chính quyền khi cần đến để giải quyết công việc về hành chính–
Trang 14Thủ tục hành chính là gì?
- Xét trong phạm vi rộng hơn, theo quan hệ điều
hành và căn cứ vào tính chất của chủ thể thực hiện thủ tục:
“TTHC là trình tự về thời gian, không gian và là cách thức giải quyết công việc của cơ quan hành chính nhà nước trong mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức và cá nhân công dân“
Trang 15* Theo khoa học pháp lý:
theo pháp luật, trong đó có những quy
Trang 16* Theo khoa học pháp lý:
Toàn bộ các quy tắc pháp lý quy định về trình
tự, trật tự, thực hiện thẩm quyền của cơ quan nhà nước trong việc giải quyết nhiệm vụ nhà nước và công việc liên quan đến công dân
tạo thành hệ thống quy phạm thủ tục, có tính bắt buộc các cơ quan nhà nước cũng như
các công chức nhà nước phải tuân theo trong quá trình giải quyết công việc thuộc chức
năng và thẩm quyền của mình Nó nhằm bảo
đảm cho công việc đạt được mục đích đã
định, phù hợp với thẩm quyền, chức năng do luật quy định cho các cơ quan trong hoạt
Trang 18Thủ tục hành chính là gì?
Xét trong mối quan hệ với thể chế hành chính,
TTHC là một loại quy phạm pháp luật mang
tính thủ tục; là bộ phận của thể chế hành chính,
là công cụ, phương tiện cho các cơ quan nhà nư
ớc có điều kiện thực hiện chức năng của mình
Trang 19Thủ tục hành chính là gì?
Xét trong nội bộ của bộ máy hành chính, TTHC
là cách thức giải quyết công việc, là trình tự thực hiện thẩm quyền của các cơ quan trong
bộ máy hành chính nhà nước để giải quyết các công việc cụ thể của cơ quan mình.
Trang 20Thủ tục hành chính là gì?
Xét trong mối quan hệ với đối tượng quản lý,
TTHC được hiểu là quan hệ giữa cơ quan nhà nước với công dân trong quá trình giải quyết công việc của dân theo yêu cầu bảo vệ quyền lợi của công dân và của nhà nước cũng như thực hiện đúng nghĩa vụ của các bên
Trang 21Thủ tục hành chính là gì?
thủ tục) đảm bảo cho các quy phạm nội dung (quy phạm vật chất) được thực hiện có hiệu quả trong cuộc sống
làm gì?
Quy phạm hình thức trả lời câu hỏi:
- Phải làm như thế nào? theo trình tự
Trang 22Thủ tục hành chính là gì?
Về bản chất: TTHC là 1 loại quy phạm pháp
luật, quy định về trình tự về thời gian, không gian và cách thức giải quyết công việc của của các cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền trong mối quan hệ nội bộ của hành chính và giữa các cơ quan hành chính nhà nước với các tổ chức và công dân
Trang 23TTHC quy định trình tự về thời gian:
Thực hiện vào lúc nào? Trong bao lâu?
(Thực tế, TTHC được thực hiện trong giờ hành chính, thời gian thực hiện
tuỳ vào từng loại thủ tục mà có thể giải quyết nhanh hay chóng).
Trang 24
đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng
Trang 25TTHC quy định về không gian:
Thủ tục đó được thực hiện ở đâu? Theo thứ tự nào?
(Thông thường TTHC được giải quyết tại trụ sở của CQHCNN)
Trang 26TTHC là cách thức giải quyết công việc của CQHCNN trong quan hệ với cơ quan, tổ chức và công dân
Đó chính là phương pháp, trình tự thực hiện thẩm
quyền và thái độ của cơ quan và công chức nhà nư
ớc trong quá trình giải quyết công việc cho tổ chức
và công dân
Trang 27Thủ tục hành chính
là
“ Hình thức sống của đạo luật”
(C.Mác)
Trang 28Đăng ký kinh doanh ở VN lâu gấp
25 lần thế giới !
Báo cáo toàn cầu về môi trường kinh doanh
2006 của Công ty tài chính quốc tế và Ngân hàng Thế giới (WB) cho thấy, một nhà đầu
tư chỉ mất 3 ngày qua 2 thủ tục để thành lập một doanh nghiệp (DN) ở Canada; hay mất 2 ngày/2 thủ tục ở Úc Ở hai quốc gia này, chủ DN chỉ cần qua 2 thủ tục: đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh (ĐKKD) và
cơ quan thuế là có thể bắt đầu đi vào hoạt
Trang 29 Trái lại, ở VN để hoàn thành thủ tục này cần gần đến
50 ngày, trải qua 3 thủ tục chính và 6 thủ tục phát
sinh đi kèm Trong đó 3 thủ tục kéo dài thời gian nhất
là cấp giấy chứng nhận ĐKKD (10 ngày), khắc dấu (10 ngày), đăng ký mã số thuế (MST) và mua hóa đơn (15 ngày) Trong vài tháng gần đây, khảo sát chi tiết về 3 quy trình thủ tục này được thực hiện ở một số tỉnh phía Bắc cũng cho thấy DN phải đi lại ít nhất 13 lần tới 3 cơ quan, mới có thể hoàn thành được thủ tục ĐKKD Nhìn chung thủ tục thành lập DN ở VN vẫn phức tạp và tốn kém cả về thời gian và chi phí do sự phối hợp chưa
hiệu quả của các cơ quan chức năng liên quan.
Trang 30Cã thÓ c¶i tiÕn ®îc kh«ng
Các chuyên gia cho rằng mô hình một cửa liên thông áp dụng cho
ba thủ tục ĐKKD, khắc dấu và đăng ký MST là tiền đề tốt để tiếp tục đơn giản hóa thủ tục thành lập DN Kinh nghiệm quốc tế cho thấy sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý nhà nước được coi là nhân tố chủ yếu để thực hiện những cải cách đột phá trong lĩnh vực đăng ký và thành lập DN.
Một số sáng kiến trong lĩnh vực thành lập DN đã rất thành công, ví
dụ: Thứ nhất, tạo một cơ quan đầu mối để DN có thể thực hiện đăng ký thành lập DN (dù thủ tục có gồm bao nhiêu bước đi chăng nữa cũng là việc nội bộ của các cơ quan nhà nước với nhau) Thứ hai, sử dụng một bộ hồ sơ chuẩn để DN có thể cung cấp mọi thông tin cần thiết cho các cơ quan chức năng Thứ ba, cấp một mã số chung cho mỗi DN đăng ký thành lập (chẳng hạn mã số đăng ký kinh doanh đồng thời là MST) Thứ tư, ứng dụng CNTT để DN có thể đăng ký và theo dõi quá trình xử lý hồ sơ qua mạng, tìm hiểu mọi thông tin liên quan đến quy trình, thủ tục trên mạng, tra cứu tên trên mạng
Trang 312 §Æc ®iÓm cña thñ tôc
Trang 32Thủ tục hành chính hành dân
Nỗi vô vọng của 1 bà mẹ: Bà Ngô Thị
Sửu mẹ của SV Vũ Anh Tuấn do sức
khoẻ yếu muốn giám định sức khoẻ để
đủ cơ sở pháp lý không đến dự phiên toà theo lời mời của Toà án
không viết giấy giới thiệu vì bà Sửu
không đang công tác tại phường- Tư pháp quận đồng ý với ý kiến này
Trang 33Hội đồng Giám định y khoa Hà Nội
vi không có giấy giới thiệu Theo Thông tư liên bộ số 12/TT-LB(ytế và Lao động):
-Khi giám định đương sự khải mang
theo các giấy tờ cần thiết sau đây:
GGT của cơ quan, đơn vị, tổ chức trực tiếp quản lý đương sự Nghĩa là không –
giám định theo yêu cầu của cá nhân
Trang 34Đặc điểm của …
Thứ hai, yêu cầu của việc thực hiện
thủ tục hành chính thường lệ thuộc vào thực tế của quá trình giải quyết công việc.
Trang 35Đặc điểm của …
chính lệ thuộc yêu cầu phát triển của kinh tế xã hội và yêu cầu quản lý nhà nước của từng giai đoạn
Trang 36Nguồn Viện Quản lý kinh tế Trung ương- CIEM
lập dự án đầu tư, vì họ sử dụng con
dấu hình vuông và mực xanhnên bị trả lại hồ sơ vàyêu cầu làm con dấu tròn, màu đỏ như ở Việt Nam, nhà đầu tư đã
ra đi không trở lại.
Trang 37Báo động về kẽ hở trong cấp phép kinh
doanh
Chỉ từ 1 tấm chứng minh thư bị thất lạc
của 1 anh thợ xây tự do, một đối tượng
đang bị lệnh truy nã về tội lừa đảo bắt
được đãđem sử dụng để thành lập
doanh nghiệp Từ vụ việc này các cơ quan chức năng phát hiện ra cả chục công ty ma đã liên kết chiếm đoạt 8 “ ”
tỷ đồng tiền thuế của Nhà nước
Trang 381.3 ý nghĩa của thủ tục hành chính
Thứ nhất, thủ tục hành chính bảo đảm
cho các quy phạm vật chất quy định trong các quyết định hành chính được thi hành thuận lợi.
Trang 39 Thứ hai, thủ tục hành chính bảo đảm
cho việc thi hành các quyết định được thống nhất và có thể kiểm tra được
tính hợp lý cũng như các hệ quả do
việc thực hiện các quyết định hành
chính tạo ra.
Trang 40 Thứ ba, thủ tục hành chính khi được xây dựng
và vận dụng một cách hợp lý, sẽ tạo khả
năng sáng tạo trong việc thực hiện các quyết
định quản lý đã được thông qua, đem lại hiệu quả thiết thực cho quản lý nhà nước Thủ tục hành chính liên quan đến quyền lợi của công dân Do vậy, khi được xây dựng hợp lý và vận dụng tốt vào đời sống nó sẽ tạo ra mối quan
hệ tốt giữa nhà nước và nhân dân.
Trang 41 Thứ tư, vì thủ tục hành chính cũng là
một bộ phận của pháp luật về hành chính nên việc xây dựng và thực hiện tốt các thủ tục hành chính sẽ có ý
nghĩa rất lớn đối với quá trình xây dựng
và triển khai luật pháp
Trang 42ii Các loại thủ tục hành chính
2.1 Phân loại theo đối tượng quản lý hành
chính nhà nước.
Thủ tục cấp giấy phộp xuất khẩu, nhập
khẩu, đầu tư, xõy dựng, sửa chữa nhà cửa, cấp đất; đăng ký kinh doanh, hành nghề;
sở hữu và sử dụng phương tiện giao thụng;
hộ khẩu; xuất cảnh, nhập cảnh; trước bạ mua bỏn chuyển nhượng cỏc loại tài sản; cho vay vốn; cụng chứng; thanh tra doanh
Trang 43Phân loại
2.2 Phân loại theo các loại hình công
việc cụ thể mà các cơ quan nhà nước
được giao thực hiện trong quá trình
hoạt động của mình
Trang 44Theo loại hình công việc
bản pháp quy
Thủ tục xét phong đơn vị và cá nhân
anh hùng, chiến sĩ thi đua …
Trang 45C¸c thñ tôc hµnh chÝnh thuéc thÈm quyÒn cña gi¶i quyÕt cña UBND ph êng
Trang 468.®¨ng ký qu¸ h¹n, ®¨ng ký l¹i viÖc: khai sinh, khai tö, nu«i con nu«i, kÕt h«n, nhËn cha, mÑ, con.
Trang 4717.Chứng thực hộ khẩu địa chỉ nơi thường chú
18 Chứng thực chữ ký phục vụ giao dịch trong nư ớc
19.Cải chính các các giấy tờ hộ tịch không phải khai
sinh
20.Xác nhận các loại đơn
21.Xác nhận sơ yếu lý lịch thông thường
22.Xác minh lý lịch
23 Sao các văn bản: Khai sinh, khai tử, kết hôn và …
các văn bản do UBND phường cấp
24.Huy động thực hiện nghĩa vụ lao động công ích,
phòng chống bão lụt
25 Xác nhận đăng ký hộ khẩu thường trú
26 Đăng ký nghĩa vụ quân sự, hoàn thành nghĩa vụ
Trang 48Lĩnh vực địa chính- xây dựng gồm 10 thủ tục
1 Xác nhận đơn xin phép xây dựng, cải tạo nhà
2 Cấp trích lục bản đồ địa chính
3 Đăng ký biến động đất đai
4 Đăng kýcấp GCNQĐ đất ở và quyền sở hữu nhà
ở, quyền SD đất NN
5 Chứng thực quyền chuyển nhượng, cho, tặng,
thoả thận phân chia quyền sử dụng đất ở và sở hữu nhà
6 Xác nhận QSDĐ và tài sản trên đất để thế chấp
vay vốn, hợp đồng cho thuê nhà
Trang 50Đặc điểm của TTHC
TTHC được điều chỉnh bằng quy phạm thủ tục, là
những phép tắc do cơ quan nhà nước đặt ra nhằm thực hiện quyền hành pháp.
TTHC quy định quyền và nghĩa vụ của các bên
tham gia mối quan hệ hành chính, do vây trong hoạt động quản lý hành chính nếu thiếu TTHC thì quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia sẽ không
được đảm bảo thực hiện.
TTHC là trình tự thực hiện thẩm quyền trong
QLHCNN Nó nằm ngoài thủ tục tư pháp và TT lập
Trang 51Đặc điểm của TTHC
TT lập pháp là TT làm Hiến pháp và làm luật;
TTTTP là TT giải quyết tranh chấp dân sự, định tội được thưc hiện bởi các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử nên nó phải rất chặt chẽ).
TTHC do nhiều cơ quan và công chức nhà nước thực hiện (ngoài
cơ quan hành chính nước là những chủ thể chủ yếu tiến hành TTHC, theo quy định của pháp luật hiện hành, các cơ quan lập pháp, tư pháp cũng có loại hoạt động mang tính chất qlhcnn cho nên nó cũng thực hiện một số TTHC nhất định) và do tính chất của hoạt động quản
lý nên ngoài những khuôn mẫu ổn định tương đối, TTHC phải chứa đựng những biện pháp linh hoạt tuỳ nghi trong giải quyết công việc.
Trang 52Đặc điểm của TTHC
TTHC rất đa dạng và phức tạp, vì trong đó nó bao gồm các hoạt động
diễn ra trong các cơ quan hành chính nhà nước từ TW đến địa phương
và ở hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội, nhất là trong giai đoạn hiện nay- khi thế giới đang tiến tới xây dựng một nền hành chính công mới tập chung vào quản lý công mới đáp ứng xu thế hội nhập quốc tế hoá nền kinh tế.
TTHC được thực hiện chủ yếu ở công sở nhà nước, gắn liền với công tác
văn thư và tổ chức ban hành, quản lý văn bản, giấy tờ.
TTHC do chủ thể cơ quan HCNN xây dựng để giải quyết công việc nên
phụ thuộc rất nhiêù vào ý chí chủ quan của chủ thể ban hành (Vì thế
phải đặt ra yêu cầu rất cao đối với người xây dựng cả về trình độ am hiểu pháp luật và trách nhiệm, lương tâm nghề nghiệp).
TTHC thuộc KTTT, do đó so với các quy phạm nội dung của luật hành
chính, TTHC có tính năng động hơn, đòi hỏi phải thay đổi nhanh hơn
để thích ứng và phù hợp với nhu cầu thực tế của đời sống xã hội.
Trang 53ý nghĩa của TTHC
TTHC tạo điều kiện để đưa pháp luật vào đời
sống, đảm bảo quyền lợi của các bên tham gia thủ tục (nếu không làm đúng thủ tục thì trong
nhiều trường hợp sẽ làm cho các QĐHC bị vô hiệu hoá, gây ra bệnh quan liêu, cửa quyền, tuỳ tiện)
TTHC đảm bảo cho các QĐ hành chính được thi
hành thống nhất, có thể kiểm tra được tính hợp pháp và hợp lý của QĐHC thông qua TTHC
Trang 54 Khi được xây dựng và vận dụng sáng tạo hợp
lý, các TTHC sẽ tạo khả năng sáng tạo trong việc thực hiện các QĐ quản lý đã được thông qua, đem lại hiệu quả thiết thực cho QLNN; giảm sự phiền hà củng cố MQH giữa NN và nhân dân.
Trang 56ý nghĩa của TTHC
TTHC là bộ phận của pháp luật về hành chính nên
việc xây dựng và thực hiện tốt các TTHC có ý nghĩa rất lớn đối với quá trình xây dựng và triển khai luật pháp (nhất là trong giai đoạn hiện nay -
khi mà các nước phát trển trên thế giới đang tiến tới xây dựng nền hành chính công mới; VN muốn phát triển phải xây dựng hệ thống luật pháp phù hợp với thông lệ quốc tế ).
Trang 57ý nghĩa
TTHC giúp cho việc thực hiện nguyên tắc dân chủ
trong quản lý, đảm bảo tính công khai, cung cấp vũ khí cho công dân chống lại tệ quan liêu, nạn tham nhũng, giữ được kỷ cương phép nước
TTHC thể hiện trách nhiệm của nhà nước đối với
nhân dân trong giải quyết công việc hàng ngày Và,
ở một phương diện nhất định, TTHC là sự biểu hiện trình độ văn hoá, mức độ văn minh của nền hành chính(vd.dịch vụ hành chính công ở Pháp, Đức,
Trang 58Phân loại TTHC
1 Phân loại theo đối tượng quản lý: Các TTHC được
xác định cho từng lĩnh vực nhà nước và được phân chia theo cơ cấu chức năng của bộ máy QLNN hiện hành
VD: TTĐKKD, TTXNK, XNC, TT cấp phép xây
dựng
*Lợi ích của việc phân loại này giúp cho người quản
lý xác định được tính đặc thù của lĩnh vực mình phụ trách.Từ đó xây dựng cho lĩnh vực này những TTcần thiết thích hợp nhằm quản lý tốt nhiệm vụ đặt ra.
Trang 59Phân loại TTHC
2 Phân loại theo công việc cụ thể mà CQNN được giao thực hiện trong
quá trình hoạt động của mình.
VD: + TTthông qua và ban hành cácvăn bản pháp quy
+ TT xét , phong tặng đơn vị, cá nhân anh hùng + TT tuyển dụng cán bộ công chức, chuyển ngạch, điều động CB,CC
* Cách phân loại này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, giúp cho người thừa
hành công vụ và những người thi hành các TT định hướng công việc
được dễ dàng và chính xác hơn
Trang 60Phân loại TTHC
3 Phân loại theo chức năng quản lý, tức là theo khuynh hướng hoạt động của
cơ quan:
VD:
+ TT cung cấp dịch vụ thông tin
+ TT Cho phép xuất khẩu các nguyên loại quý hiếm
+ TT kiểm tra mức độ an toàn lao động
TT mua và thanh toán tiền cho các loại bảo hiểm
Các cơ quan chuyên môn có chức năng thực hiện các hoạt động nói trên cần phải
đảm bảo những TT cần thiết theo yêu cầu của Nhà nước để hoạt động có hiệu quả và tuân thủ pháp luật.
* Cách phân loại này giúp cho nhà quản lý khi giải quyết công việc chung
có liên quan đến các tổ chức khác và công dân tìm được các hình thức