SKKN thiết kế trò chơi trong dạy học toán 3

Do đó nên tổ chứccho các em “ Học mà chơi, chơi mà học.” Một trong những biện pháp chủ yếu đểđạt được mục đích trên là gây cho các em học sinh hứng thú học tập, tạo niềm tin,niềm vui bằn

Phần I: MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Nhân loại đã bước vào thế kỷ XXI, một thế kỷ tiếp tục có những biến đổi tolớn, khoa học và công nghệ sẽ có bước tiến nhảy vọt, kinh tế tri thức có vai tròngày càng nổi bật trong quá trình phát triển; toàn cầu hoá kinh tế là một xu hướngkhách quan, lôi cuốn ngày càng nhiều nước tham gia Sự tranh chấp quốc tế trêncác lĩnh vực ngày càng gay gắt Phân tích tình hình trong nước và thế giới khi bướcvào thế kỷ XXI, Đại hội IX của Đảng đã xác định “Con đường công nghiệp hoá,hiện đại hoá của nước ta cần và có thể rút ngắn thời gian, vừa có bước tuần tự vừa

có bước nhảy vọt Phát huy nguồn lực trí tuệ và sức mạnh trí tuệ của người ViệtNam, coi phát triển giáo dục và đào tạo, khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu

là nền tảng và động lực của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá”

Mặt khác, nội dung thay đổi đòi hỏi phương pháp dạy học cũng đổi mới

“Phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh trên cơ sở khai thác triệt đểcác đặc điểm tâm sinh lý của học sinh Tiểu học” là biện pháp đổi mới phương phápdạy và phương pháp học ở Tiểu học Các em học sinh Tiểu học, đặc điểm nổi bật

là thích chơi hơn thích học, sự nhận thức còn mang tính cụ thể Do đó nên tổ chứccho các em “ Học mà chơi, chơi mà học.” Một trong những biện pháp chủ yếu đểđạt được mục đích trên là gây cho các em học sinh hứng thú học tập, tạo niềm tin,niềm vui bằng cách lôi cuốn các em vào những trò chơi toán học hấp dẫn phù hợpvới trình độ nhận thức, đặc điểm lứa tuổi của các em đặc biệt là các em những lớpđầu cấp

Bản thân là một giáo viên Tiểu học (dạy lớp 3A3 ) tôi nhận thấy rằng muốndạy tốt chương trình toán 3, không những người giáo viên phải nắm vững nội dungchương trình mà còn phải luôn tìm tòi, năng động, sáng tạo để vận dụng linh hoạt

những phương pháp, hình thức tổ chức phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả dạy vàhọc.

Xuất phát từ những lý do bức xúc cấp bách như vậy nên tôi đã chọn và

nghiên cứu đề tài: “Thiết kế trò chơi trong dạy học Toán 3”, để giờ học toán phong

phú hấp dẫn hơn tạo hứng thú thực sự cho học sinh Tiểu học

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

1 Tìm hiểu hệ thống nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học toán

3

2 Thiết kế trò chơi góp phần đổi mới phương pháp dạy học trong giờ họctoán 3

III NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Để đạt được mục đích trên cần thực hiện những nhiệm vụ sau:

1 Tìm hiểu tầm quan trọng của đổi mới phương pháp dạy học

2 Tìm hiểu các quan điểm chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học nói chung

và học toán nói riêng

3 Tìm hiểu ý nghĩa, tác dụng của trò chơi toán học

4 Nghiên cứu sách giáo khoa và sách giáo viên toán 3 và các tài liệu có liênquan

5 Thiết kế các trò chơi trong giờ học toán 3

6 Tìm hiểu phân loại đối tượng học sinh trong lớp

7 Dạy thực nghiệm

8 Đề xuất ý kiến

IV ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

- Chủ thể: Trò chơi trong giờ học toán 3

- Khách thể: Học sinh lớp 3A3 trường Tiểu học Như Quỳnh B, huyện VănLâm, tỉnh Hưng Yên

V PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Do thời gian có hạn, năng lực nghiên cứu còn hạn chế tôi chỉ đi sâu về:

“Thiết kế trò chơi trong dạy học Toán 3”.

VI PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

2 Phương pháp nghiên cứu bằng điều tra, quan sát

3 Phương pháp thực nghiệm

4 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Phần II: NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN:

1 Quy luật nhận thức của học sinh Tiểu học.

Nhìn chung học sinh ở Tiểu học việc nhận thức một vấn đề nào đó thường bịchi phối rất nhiều từ các yếu tố và hoạt động bên ngoài ở các lớp dưới sự tri giáccủa các em mang tính trực giác, chẳng hạn như tri giác về thời gian: thời gian như

bị kéo dài khi học sinh không bị hoạt động nào lôi cuốn, bị rút ngắn khi bị lôi cuốnvào các hoạt động hấp dẫn và mãi về sau sự tri giác của học sinh mới dần dần đượchoàn thiện thông qua các hoạt động nhận thức

Sự chú ý chủ định còn chiếm ưu thế ở học sinh Tiểu học, sự chú ý này chưabền vững nhất là đối với các đối tượng ít thay đổi

Do thiếu khả năng tổng hợp, sự chú ý của học sinh còn phân tán vào cáchoạt động khác, sự phân tích còn kém nên dễ bị lôi cuốn vào cái trực quan nội cảm.Trí nhớ trực quan - hình tượng và trí nhớ máy móc phát triển hơn trí nhớ logic, trínhớ máy móc cũng dễ dàng hơn đối với trí nhớ logic, hiện tượng hình ảnh cụ thể

dễ nhớ hơn là câu chữ trừu tượng, khô khan

Trí nhớ tưởng tượng tuy có phát triển nhưng còn tản mạn, ít có tổ chức vàcòn chịu tác động nhiều của hứng thú kinh nghiệm sống và mẫu hình đã biết.

Mặc dù ở lứa tuổi học sinh Tiểu học có nhiều sự thay đổi hơn ở bậcMầm non nhưng những ham muốn vui chơi vẫn còn chiếm ưu thế, tuy nhiên nó có

bị chi phối bởi những hoạt động học tập Với những đặc điểm nêu trên thì trongquá trình dạy học cần phải tổ chức một loại hình hoạt động sao cho nó phù hợpvới đặc điểm lứa tuổi của học sinh Tiểu học Trong các loại hình hoạt động đãđược vận dụng trong dạy và học thì loại hình hoạt động “Học mà chơi, chơi màhọc” nó đã đáp ứng được những yêu cầu nêu trên Ngoài ra với loại hình này là huyđộng tư duy tổng hợp trên cơ sở kiến thức cơ bản và ngược lại thông qua trò chơicác kiến thức cơ bản được củng cố một cách hoàn thiện hơn Đó là một trongnhững nguyên lý dạy học Nguyên lý này đối với Tiểu học đã được các nhà Giáodục chứng minh

Qua các thông tin đại chúng: Phát thanh - truyền hình, báo chí mà đặc biệt làbáo Thiếu niên - Nhi đồng và Toán học tuổi thơ đã đề cập đến loại hình nêu trênkhá sinh động và thu được nhiều kết quả cao trong dạy học

2 Đổi mới phương pháp dạy học:

Đổi mới phương pháp dạy học là đưa phương pháp dạy học mới vào nhàtrường trên cơ sở phát huy mặt tích cực của phương pháp truyền thống để nâng caochất lượng dạy học, nâng cao hiệu quả giáo dục

Với sự phát triển của xã hội ngày càng đi lên, đặc biệt là sự phát triển củakhoa học - kỹ thuật thì giáo dục, đặc biệt là giáo dục Tiểu học, cần phải thực hiệnđổi mới toàn diện và đồng bộ để chuẩn bị học vấn cơ sở và khả năng thích ứng chủđộng, sáng tạo cho những người lao động trong điều kiện công nghiệp hoá - hiệnđại hoá đất nước Việt Nam đầu thế kỷ XXI (thế kỷ của Công nghệ thông tin)

Đứng trước sự phát triển đó của xã hội, tất cả các nước trên thế giới trong đó

có Việt Nam đã thực hiện cuộc cách mạng về phương pháp dạy học Theo kinh

nghiệm nhiều nước trên thế giới chỉ ra rằng: “Cuộc cách mạng về phương pháp(đổi mới phương pháp dạy học) sẽ đem lại bộ mặt mới, sức sống mới cho giáo dụctrong xã hội hiện đại” Hơn nữa ở các bậc học càng thấp, vai trò của phương phápcàng quan trọng, đặc biệt Tiểu học là bậc học nền tảng bao gồm nhiều học sinh.

Nhận thức được tầm quan trọng của phương pháp dạy học ở Tiểu học, từnăm 1991 trung tâm nghiên cứu nội dung và phương pháp phổ thông thuộc việnkhoa học giáo dục đã phối hợp với nhiều cơ quan của Bộ Giáo dục và Đào tạo,nhiều Sở Giáo dục và Đào tạo trong cả nước tổ chức nghiên cứu đề tài “Đổi mớiphương pháp dạy học” Với kết quả nghiên cứu ban đầu được thử nghiệm ở một sốvùng và tất cả các giáo viên Tiểu học khi vận dụng phương pháp đổi mới trong dạyhọc đều xác nhận tính hiệu quả của các giải pháp và có tính khả thi rất cao Đếnnay việc vận dụng đổi mới phương pháp trong dạy học đã được ban hành rộng rãitrong cả nước và chắc chắn nó sẽ đem lại nhiều hứa hẹn trong tương lai

Vậy bản chất của đổi mới phương pháp dạy học là đổi mới các hình thức tổchức dạy học cộng với các hoạt động hợp lý của thầy và trò trong mỗi một nộidung (mỗi một đơn vị kiến thức) trong quá trình dạy - học

3 Giải pháp đổi mới:

3.1 Đổi mới nhận thức của cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên:

Coi việc đổi mới phương pháp dạy học như điều kiện tiên quyết đảm bảo thắng lợi của đổi mới giáo dục hiện nay Khẳng định quyết tâm và trách nhiệm của các cấp thuộc ngành giáo dục - đào tạo trong đổi mới cách dạy, cách học ở Tiểu học Xác định đổi mới phương pháp dạy học là một quá trình lâu dài, phải rất kiên trì, phải ủng hộ và khuyến khích sự chủ động sáng tạo của giáo viên và học sinh Tránh bảo thủ và áp đặt

3.2 Đổi mới nội dung giáo dục:

Lựa chọn các nội dung cơ bản, thiết thực, tinh giản song mang tính tích hợptrong từng bài, từng chủ đề, tăng các hoạt động thực hành, vận dụng theo điều kiệncủa địa phương và của đối tượng học sinh

3.3 Đổi mới hình thức tổ chức dạy học:

Phối hợp hợp lý các hình thức dạy học cá nhân, dạy học theo nhóm, dạy học

cả lớp, dạy học ở hiện trường (ở cơ sở sản xuất, bảo tàng địa phương, ở vườntrường ), dạy học có sử dụng trò chơi học tập

Ở bậc Tiểu học nói chung và ở lớp 3 nói riêng việc sử dụng trò chơi học tậprất phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của các em vì với các em “Học mà chơi, chơi màhọc” Giáo viên không nên sử dụng một hình thức, một phương pháp dạy học duynhất trong các giờ lên lớp mà phải biết kết hợp đan xen nhiều phương pháp, hìnhthức tổ chức dạy học khác nhau nhằm giúp học sinh chú ý cao, tạo hứng thú họctập Tuy nhiên việc kết hợp các hình thức dạy học trong giờ lên lớp còn phụ thuộcvào nội dung từng tiết học, đối tượng học sinh … Để giờ học đạt kết quả cao ngườigiáo viên cần lựa chọn một cách linh hoạt, sáng tạo các phương pháp hình thức tổchức dạy học

3.4 Đổi mới môi trường giáo dục:

Muốn đổi mới phương pháp dạy học thì cần có môi trường giáo dục phùhợp Trước hết là môi trường lớp học (phòng học) xây dựng mỗi một phòng học làmột môi trường giáo dục (sử dụng bức tường và không gian lớp học để tổ chức cáchoạt động giáo dục gắn với tư liệu, phương tiện…)

3.5 Đổi mới cơ sở vật chất và thiết bị giáo dục:

Khuyến khích sử dụng hợp lý các đồ dùng dạy học, đồ dùng học tập, sửdụng các phiếu học tập (vở thực hành…)

Động viên và tạo điều kiện cho giáo viên và học sinh tự làm lấy một số đồdùng dạy và đồ dùng để học

Từng bước tổ chức các phòng chuyên dụng phục vụ cho các hoạt động giáodục và dạy học tự chọn ở Tiểu học.

3.6 Đổi mới về cách kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh:

Phối hợp nhiều hình thức kiểm tra như: Kiểm tra thường xuyên, kiểm trađịnh kỳ, kiểm tra viết, kiểm tra miệng, phối hợp các hình thức tự luận và trắcnghiệm trong các bài kiểm tra

Tóm lại: Đổi mới phương pháp dạy học đã được thực thi và mang lại kết quảrất đáng kể Các phương pháp về đổi mới cũng đã có rất nhiều và cũng đề cập đếnnhiều khía cạnh song để một giờ dạy học của giáo viên Tiểu học thành công thìquả cũng không phải là dễ, nó yêu cầu cả người giáo viên và cả học sinh phải hoạtđộng rất linh hoạt và tích cực trong các môn học mà nhất là môn toán Vậy để giờhọc giảm bớt căng thẳng mà vẫn mang lại kết quả thì tuỳ theo từng tiết toán chúng

ta đưa vào những nội dung “trò chơi” cho phù hợp, để đúng với yêu cầu của họcsinh Tiểu học đó là: “Học mà chơi, chơi mà học”

4 Trò chơi trong giờ học toán:

4.1 Quan niệm về trò chơi toán học:

- Trò chơi toán học là trò chơi trong đó có chứa một yếu tố toán học nào đó

- Trò chơi toán học có thể phân theo số lượng người tham gia chơi:

trên tính trí tuệ phải cao hơn Trong nhà trường trò chơi toán học có thể tổ chứcnhư một hoạt động dạy học toán Cơ sở tâm lý và sinh lý khẳng định hoạt động dạytoán học dưới dạng trò chơi toán học rất phù hợp với lứa tuổi học sinh Tiểu học.Thực tế cũng cho thấy hình thức tổ chức trò chơi toán học được học sinh hưởngứng tích cực và tham gia có hiệu quả cao.

- Xét về mục đích phục vụ dạy học nói chung trò chơi toán học có thể là:+ Trò chơi nhằm dẫn dắt hình thành tri thức mới

+ Trò chơi nhằm củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng

+ Trò chơi nhằm ôn tập, rèn luyện tư duy trong giờ ngoại khoá

- Nếu phân loại trò chơi theo các mạch kiến thức ở toán Tiểu học ta có:+ Trò chơi có nội dung số học và yếu tố đại số

+ Trò chơi có nội dung về đại lượng và đo đại lượng

+ Trò chơi có nội dung hình học

+ Trò chơi có nội dung yếu tố thống kê

+ Trò chơi rèn luyện, ứng dụng kỹ năng giải toán

4.2 Chuẩn bị tổ chức một trò chơi toán học:

Căn cứ vào nội dung, kiến thức, trình độ học sinh và điều kiện hiện có Giáoviên lựa chọn nội dung để tổ chức thành trò chơi đưa vào dạy học như một hoạtđộng toán Giáo viên phải đặc biệt chú ý xác định được rõ mục đích học tập của tròchơi

Các bước chuẩn bị và tiến hành trò chơi:

+ Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị những đồ dùng dụng cụ cần thiết có thể giaocho học sinh những dụng cụ dễ kiếm

+ Công bố luật chơi: Giáo viên phải giải thích cách chơi, trong đó nêu rõnhững ai trực tiếp chơi, ai cổ động, ai đánh giá (người đánh giá không nhất thiếtphải là giáo viên), chơi như thế nào, chơi trong thời gian bao lâu, phần thưởng là

gì? Chú ý chọn hình thức ngắn gọn, dễ dàng, dễ giải thích cách chơi, không nêngiải thích dài dòng học sinh mất hứng thú ngay từ đầu khi tham gia chơi.

+ Tiến hành: Dù trực tiếp hay gián tiếp tất cả học sinh của lớp đều phải thamgia vào trò chơi, giáo viên theo dõi và giúp đỡ học sinh tháo gỡ những vướng mắc nếu cần

+ Nhận xét: Giáo viên nhận xét khuyến khích học sinh (có thể phát quà như bút, thước, truyện tranh, giấy, vở…)

4.3 ý nghĩa tác dụng của trò chơi toán học:

Học sinh Tiểu học luôn hiếu động, ham chơi, thích cái mới lạ, nhưng lạichóng chán Đối với trẻ trò chơi là phát hiện mới, kích thích tính tò mò, muốn tìmhiểu khám phá Do vậy quan điểm “Thông qua hoạt động vui chơi để tiến hànhhoạt động học tập” (J.Piaget) phù hợp với nhà trường Tiểu học

Trong quá trình dạy toán ở Tiểu học, sử dụng trò chơi học tập có nhiều tácdụng như:

+ Giúp học sinh thay đổi loại hình hoạt động trong giờ học, làm cho giờ họcbớt căng thẳng, tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu Học sinh tiếp thu kiến thức nhẹnhàng, gây hứng thú học tập

+ Kích thích sự tìm tòi, tạo cơ hội để học sinh tự thể hiện mình

+ Thông qua hoạt động vui chơi, học sinh vận dụng kiến thức linh hoạt, kíchthích trí tưởng tượng, trí nhớ, từ đó phát triển tư duy mềm dẻo, học tập cách sử lýthông minh trong những tình huống phức tạp, tăng cường khả năng vận dụng trongcuộc sống để dễ dàng thích nghi với điều kiện mới của xã hội

+ Thông qua hoạt động vui chơi còn giúp các em phát triển được nhiềuphẩm chất đạo đức như tinh thần đoàn kết, thân ái, giúp đỡ, lòng trung thực, tinhthần cộng đồng, trách nhiệm

II CƠ SỞ THỰC TIỄN.

Qua nghiên cứu và áp dụng đề tài: ““Thiết kế trò chơi trong dạy học Toán 3”.

Qua những năm dạy ở Tiểu học và qua trực tiếp giảng dạy lớp 3A3

Qua dự giờ thăm lớp, qua tìm hiểu tài liệu, sách báo tôi nhận thấy:

* Về giáo viên:

Các hình thức tổ chức trong giờ học toán còn đơn điệu nghèo nàn; việc sửdụng hình thức trò chơi trong giờ học toán chưa thực sự chú trọng Hơn nữa tài liệunói về hình thức tổ chức trò chơi học tập còn hạn chế, dụng cụ, đồ dùng phục vụcho trò chơi chưa được trang bị Một số tài liệu, dự án có đưa ra các hình thức tổchức trò chơi phong phú nhưng chưa sát thực và không mang tính khả thi cao Bêncạnh đó thì giáo viên Tiểu học không được tập huấn về thiết kế trò chơi

* Về học sinh:

Trò chơi được sử dụng trong giờ học toán tạo hứng thú cho các em giúp cácyêu thích, say mê môn học nhưng nếu không dùng thường xuyên thì thao tác của các em sẽ lúng túng, bỡ ngỡ trước các tình huống của trò chơi Các em học sinh được chơi trong giờ học thì quả thật các em rất thích nên gây hứng thú cho các em

và giờ học trở nên nhẹ nhàng, kiến thức được ghi nhớ trong đầu các em rất sâu vàrất hợp với quy luật nhận thức

Mặt khác về nội dung chương trình toán 3 thì phần kiến thức nặng nhưng rõràng và rất khoa học Phần kiến thức và hệ thống bài tập được sắp xếp từ dễ đếnkhó theo logic chặt chẽ Tuy nhiên chúng ta vẫn dạy theo cách thức cũ thì giờ họctoán cho dù ở chương trình rất khoa học nhưng vẫn rất khô cứng với học sinh Vậythì càng rất cần có sự gia công sư phạm, có sự thiết kế và sắp xếp nội dung từngbài dạy phù hợp với hình thức tổ chức và phương pháp dạy học đổi mới của ngườigiáo viên để giờ học toán trở nên sinh động , hứng thú học tập cho các em họcsinh, mang lại kết qua học tập cao

Tóm lại: Từ cơ sở lý luận, từ cơ sở thực tế tôi nhận thấy việc thiết kế tròchơi góp phần đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng hiệu quả dạyhọc môn toán nói chung và toán 3 nói riêng là rất cần thiết

THIẾT KẾ TRÒ CHƠI TOÁN HỌC LỚP 3

I NGUYÊN TẮC THIẾT KẾ:

1 Nguyên tắc vừa sức dễ thực hiện:

- Mỗi trò chơi phải củng cố được một nội dung toán học cụ thể trong chươngtrình (có thể là kiến thức cần kiểm tra bài cũ, bài mới, kiến thức luyện tập, thựchành…)

- Toán 3 chương trình mới được xây dựng và chia làm 5 mạch kiến thức: Sốhọc và yếu tố đại số; Đại lượng và đo đại lượng; Yếu tố hình học; Yếu tố thốngkê; Các dạng toán giải Các trò chơi được xây dựng từ các dạng bài tập có chọnlọc của các tiết học trong 5 mạch kiến thức trên nhưng có thể mang những cái tênđầy gợi cảm, gây hứng thú cho học sinh góp phần hình thành củng cố hệ thốngkiến thức

- Các trò chơi phải giúp các em học sinh rèn luyện kỹ năng toán học, pháthuy trí tuệ, óc phân tích, tư duy sáng tạo, tư duy logic…

- Trò chơi phải phù hợp với quỹ thời gian của tiết học toán, thích hợp vớimôi trường học tập

- Trò chơi phải có sức hấp dẫn thu hút sự tham gia của tất cả học sinh tronglớp, tạo không khí vui vẻ, thoải mái và thư giãn

- Trò chơi phải gần gũi, sát thực phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi của họcsinh lớp 3 Không quá khó và quá cầu kỳ nhưng cũng không nên đơn giản quá làcho học sinh không phát huy được tính trí tụê trong trò chơi

2 Nguyên tắc khai thác và thực hành.

- Sử dụng triệt để, nội dung kiến thức cơ bản cũng như đồ dùng, phương tiện

có sẵn của môn học (ở thư viện, đồ dùng của giáo viên, học sinh…)

- Các đồ vật, đồ dùng tự làm được giáo viên khai thác từ những vật liệu gầngũi xung quanh (từ các phế liệu như võ hộp bánh kẹo, đầu gỗ, đầu nứa, nắp chai,giấy bìa…) sao cho đồ dùng vừa đảm bảo tính khoa học, tính giáo dục, tính thẩm

mỹ nhưng rẻ tiền và ít tốn kém

Vậy từ các nguyên tắc trên và dựa vào nội dung kiến thức trong sách giáokhoa, căn cứ vào thời gian, mục tiêu đề ra ở mỗi tiết học cũng như đối tượng các

em học sinh, môi trường học tập ở trường Tiểu học Như Quỳnh B nơi tôi công tác

để tôi thiết kế các trò chơi sử dụng trong giờ học toán 3

II CÁC TRÒ CHƠI TOÁN HỌC

A Trò chơi có nội dung số học và yếu tố đại số.

* Cách chơi: Hai đội trưởng lên nhận bìa của tổ và phát bìa cho mỗi bạn ởđội mình Giáo viên yêu cầu hai đội quan sát, tự so sánh các số vừa nhận trongnhóm với nhau (trong 1, 2 phút).

* Quy ước: Khi giáo viên hô hiệu lệnh và giơ 2 lá cờ trên 2 tay về hai phía(sang ngang) yêu cầu các em nghe, giơ biển lên cao và xếp mỗi đội một hàngngang, bắt đầu từ giáo viên Khi cô đưa 2 lá cờ song song về phía trước các em tậphợp hàng dọc

* Giáo viên bắt đầu hô các cách khác nhau như: “Tập hợp theo thứ tự từ béđến lớn”; “Tập hợp theo thứ tự từ lớn đến bé” sau hai ba lần thi thay đổi các biểngiữa hai đội rồi tiếp tục chơi

* Ban thư ký ghi kết quả và tổng hợp điểm Mỗi lần xếp hàng đúng thứ tự,nhanh, không ồn ào, xô lấn, làm lộn xộn, cho 10 điểm Xếp chậm, không thẳnghàng, mất trật tự trừ 2 điểm Đội nào xếp sai không ghi điểm Sau 5 phút kết thúctrò chơi đội nào nhiều điểm sẽ thắng cuộc

Trò chơi có thể sử dụng ở các tiết: So sánh các số trong phạm vi

10 000 bài tập số 2 trang 101 So sánh các số trong phạm vi 100 000 bài tập

số 4 trang 147

2 Trò chơi thứ 2 : Những con số.

* Mục đích : Giúp học sinh nắm vững cấu tạo số tự nhiên 3, 4, 5,…, chữ số

* Chuẩn bị : Giáo viên chuẩn bị 6 con xúc sắc lập phương trên các mặt cóghi các số từ 0 đến 9, học sinh chuẩn bị giấy bút, hai đội (mỗi đội 4 em) thi đuagiữa hai đội với nhau Thời gian chơi 4 phút

* Cách chơi :

Hai đội ngồi ở hai bàn hai bên, giáo viên đứng ở giữa, học sinh cả lớp

đứng quan sát cổ vũ Giáo viên gieo đồng thời 6 con xúc sắc, đọc lệnh hãy viết tất

cả các số có 3; 4; 5; … chữ số vào giấy và góp kết quả lại Các em sẽ bàn và phân

công mỗi bạn viết một loại ( 3, 4… chữ số) Hết bốn phút tất cả dừng bút nộp kếtquả lại cho giáo viên Trong đội nếu kết quả các số trùng nhau tính điểm một lần.Giáo viên tổng hợp lại đội nào viết được nhiều số đội đó thắng cuộc, phần thưởng

là bút bi, giấy… (trò chơi được sử dụng trong các tiết đọc viết các số tự nhiên)

3 Trò chơi thứ 3: K t b n ết bạn ạn

* Mục đích:

- Rèn luyện, củng cố kỹ năng tính nhẩm nhanh các phép tính cộng, trừ hoặcnhân, chia (số tròn chục, tròn trăm)

- Luyện tác phong nhanh nhẹn, tinh mắt

* Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị 10 đến 15 tấm bìa hình chữ nhật kích thước

10 x 15cm; có dây đeo Mỗi tấm đều ghi một phép tính hoặc kết quả tương ứng

Ví dụ: Tiết cộng trừ các số có 3 chữ số (không nhớ) bài tập số 1, trang 4Nội dung ghi trong thẻ như sau:

* Yêu cầu cả đội lặc cò cò, vửa hát vừa vỗ tay cùng cả lớp: “Lặc cò cò chocái giò nó khỏe, đi xen kẽ cho nó khỏe cái giò” Khi giáo viên hô “Tìm bạn! Tìmbạn!” các em phải nhanh chóng tìm và chạy về với bạn đeo thẻ có kết quả hoặcphép tính tương ứng với thẻ của mình Những ai tìm đúng, tìm nhanh bạn mình

nhất thì ghi được điểm 10 bạn nào tìm sai thì phải tự nhẩm lại để tìm đúng bạnmình Sau một lượt giáo viên đổi thẻ lẫn lộn, sau đó cho các em tiếp tục chơi hoặcnhóm khác chơi.

Trò chơi có thể áp dụng cho tiết luyện tập bài số 2 trang 103 sách giáo khoa,phạm vi 100 000

4.Trò chơi thứ 4 : Đoàn k t ết bạn

* Mục đích: Rèn luyện kĩ năng tính nhẩm nhanh

* Chuẩn bị: Trò chơi này không cần chuẩn bị gì

* Cách chơi: Giáo viên hô: “Đoàn kết, đoàn kết”

Học sinh hỏi: “Kết mấy, kết mấy?”

Giáo viên hô: “Kết 3x2” hoặc “ 14-9”, “8+3’’

Học sinh phải nhẩm được kết quả và kết thành nhóm theo yêu cầu

Ai nhanh được tuyên dương, ai chậm bị phạt theo yêu cầu của lớp

5.Trò chơi thứ 5: Truy n đi n ền điện ện.

* Mục đích:

+ Luyện tập, củng cố kĩ năng làm các phép tính cộng , trừ không nhớ trong phạm

vi 1000

+ Giúp học sinh thuộc nhân, chia trong bảng

* Chuẩn bị : Trò chơi này không cần chuẩn bị bất kỳ đồ dùng nào

* Cách chơi: Các em ngồi tại chỗ Giáo viên sẽ “ châm ngòi”đầu tiên, giáo viên

đọc một phép tính chẳng hạn 4x8 rồi chỉ vào một em, em đó phải bật ngay ra kết

quả Nếu kết quả đúng thì em có quyền “truyền điện” một bạn khác.Em sẽ đọc bất

cứ phép tính nào, ví dụ 36:9 và chỉ vào một bạn Bạn đó lập tức phải có kết quả là

4, rồi lại “ truyền điện” tiếp.Trò chơi cứ tiếp tục như vậy Nếu em nào được quyền trả lời mà lúng túng không bật ra ngay được kết quả thì bị “điện giật” Giáo viên

sẽ lại chỉ định một em khác bắt đầu Sau khi kết thúc trò chơi những bạn bị “điện

* Cách chơi: Cô cho 2 đội chuẩn bị 2 phút, 5 em bàn nhau và mỗi em viết sẵn một

số có từ 2 đến 4 chữ số vào một mặt của tờ giấy(viết to để ở dưới lớp có thể nhìnrõ).Ghi cách đọc ở góc trên bằng chữ nhỏ khi cần giơ lên đối phương không nhìnthấy Mặt còn lại ghi cách đọc 1 số nào đó cũng ghi cách viết ở góc trên bằng chữnhỏ Hết thời gian 2 phút, cô hô: “ Lần thứ nhất bắt đầu’’ thì đội đi trước sẽ nêucách đọc số mình chuẩn bị (mỗi số đọc to 2 lần), đội kia phải viết lại được.Sau khiđọc đủ 5 số thì đổi vai trò ngược lại Lần thứ hai thì đội đi trước phải nhìn các con

số của đội kia viết rồi đọc to cho cả lớp nghe và đổi vai trò ngược lại.Sau khi 2 độikết thúc đọc và viết, cô giáo cùng cả lớp ẽ làm trọng tài để kiểm tra kết quả Cứmỗi ý đọc, viết đúng được 10 điểm, đọc chậm, vấp, sửa lỗi được 2 điểm Nếu làmđáp án sai thì bị trừ 5 điểm, đội nào nhiều điểm hơn sẽ thắng cuộc và được khentrước lớp

7 Trò chơi thứ 7: Con số xếp hàng

* Mục đích: Giúp học sinh củng cố, so sánh và sắp xếp các số theo thứ tự từ

bé đến lớn và ngược lại

* Chuẩn bị : Thời gian cho cuộc chơi là 5 phút Mỗi đội chuẩn bị 4 mảnh bìakích thước (10 x 15cm ) có giây buộc để đeo vào cổ của các thành viên đội chơi 8mảnh bìa của 2 đội ví dụ được ghi như sau:

- 194 ; 178; 192 ; 194

- 189 ; 195 ; 169 ; 194

Chọn 2 đội chơi, mỗi đội 4 em chơi Giáo viên có thể đặt tên cho 2 đội: Hoạ

mi, Sơn ca… Chuẩn bị cử ban thư ký ghi kết quả và tổng kết điểm

- Ban thư ký ghi kết quả và tổng kết điểm: Mỗi lần xếp hàng đúng thứ tự,nhanh, không ồn ghi 10 điểm Không thẳng hàng, ồn, trừ 2 điểm Xếp hàng saikhông có điểm Sau 5 phút đội nào nhiều điểm sẽ thắng cuộc được thưởng bút chì,thước kẻ…v.v (trò chơi có thể được đổi biển của hai đội cho nhau để chơi tiếp vàđược thực hiện ở các tiết học so sánh các số tự nhiên)

8 Trò chơi thứ 8: Mặt nạ thông minh.

* Mục đích : Giúp học sinh củng cố lại kiến thức về thực hiện phép tínhtrong biểu thức Rèn kỹ năng nhận xét, quan sát và khả năng diễn đạt mạch lạc

* Chuẩn bị : Giáo viên chuẩn bị 4 biển mặt nạ (2 mặt - một mặt cười mầu

đỏ, một mặt mếu mầu xanh) Chọn 3 đội chơi (ứng với 3 mặt nạ, còn một mặt nạgiáo viên giữ để làm đáp án) Cử thư ký ghi kết quả và điểm Mỗi đội chơi 3 bạn

Số học sinh còn lại trong lớp làm cổ động viên cho các đội chơi Giáo viên chuẩn

bị bảng con để ghi các bài toán Thời gian chơi 7-10 phút

* Cách chơi : Thi đua giữa các đội với nhau Giáo viên lần lượt xuất hiệnbảng con ghi cách thực hiện các bài toán Ví dụ như sau:

ký tổng hợp điểm Mỗi lần trả lời đúng thì được 10 điểm Nếu quay mặt đúngnhưng chưa trả lời được câu hỏi chất vấn của giáo viên thì bị trừ 2 điểm Đội nàonhiều điểm nhất sẽ thắng cuộc Thưởng bút bi, mực, vở v.v…

(Trò chơi này có thể sử dụng ở rất nhiều bài tính giá trị biểu thức chỉ cần thay đổinội dung ghi ở bảng con )

- Chú ý: Những bài toán xuất hiện ở bảng con có thể là đúng, có thể là sai chứkhông cần nhất thiết bài nào cũng đúng, chỉ cần nếu sai học sinh chỉ ra lỗi sai

9 Trò chơi thứ 9: Tìm bạn.

* Chuẩn bị : Giáo viên chuẩn bị từ 12 đến16 tấm thẻ có kích thước 10 x 15,

có giây đeo được vào cổ Mỗi tấm thẻ đều ghi một phép tính hay một kết quảtương ứng Thời gian chơi 7 phút

Ví dụ: Giáo viên ghi vào thẻ như sau

* Cách chơi: 12 đến 16 em chơi giáo viên cho các em lên tự nhận thẻ đeovào cổ quan sát số ghi hoặc phép tính của mình Giáo viên cho tất cả các em chơiđứng thành vòng tròn quan sát số ghi của bạn để tìm kết quả hay phép tính tươngứng ghi ở thẻ của mình Giáo viên yêu cầu cả nhóm chơi vừa vỗ tay vừa đi vòngtròn hát: “Tính thì tính nhưng phải cho tinh mắt”; “Tính thì tính nhưng phải chotinh mắt”… Khi giáo viên bất ngờ hô: “Tìm bạn”, “Tìm bạn” các em phải nhanhchóng tìm và chạy về phía bạn đeo thẻ có kết quả hoặc phép tính tương ứng vớiphép tính, kết quả ghi trên thẻ mình đeo Những ai tìm đúng, nhanh nhất được ghi

10 điểm Tìm sai phải tự nhẩm và tìm đúng bạn của mình Sau một lượt giáo viên

có thể đổi biển lẫn lộn hoặc cho các nhóm khác chơi tiếp

(Trò chơi có thể chơi và sử dụng ở các bài tính nhẩm cộng, trừ, nhân, chia số trònchục, tròn trăm.)

10 Trò chơi thứ 10: Đối đáp nhanh.

Giáo viên cử thư ký ghi kết quả điểm

* Cách chơi: Thi đua giữa 2 đội chơi (Mỗi đội từ 10 đến 12 em) giáo viênđưa đề cho cả hai đội (đề của mỗi đội khác nhau) Đại diện 2 đội lên oản tù tỳ xemđội nào ra đề trước, đội thứ nhất đọc đề đội thứ hai đọc đáp án (kết quả) nếu trả lời(đáp án) sai thì khán giả (các bạn ở dưới được phép trả lời) và nhận phần thưởng làbút bi, thước, v…v Sau khi trả lời xong đội thứ 2 nêu nhanh đề để đội thứ 1 trảlời tiến hành tương tự khoảng 5 phút thì dừng lại Mỗi kết quả đúng đạt 10 điểm.Ban thư ký tổng hợp điểm nhóm nào nhiều điểm sẽ thắng cuộc (Chú ý: nếu 2nhóm bằng điểm nhau thì nhóm nào trả lời và đọc đề mạch lạc, rõ ràng, nhanh sẽthắng - trò chơi này được tổ chức ở các bài tính nhẩm và nhân chia cho10,100,1000…)

11.Trò chơi thứ 11: Ai nhiều điểm nhất?

* Mục đích: Luyện tập , củng cố kĩ năng cộng 2 số trong phạm vi 1000.

* Chuẩn bị:

+ Hai chậu cây cảnh có đánh số 1,2.

+ Một số bông hoa bằng giấy màu cứng, mặt trướcmàu trắng ghi các phép tính như:

367+125 93+58 367+120

487+130 168+503 487+302

+ Phấn màu.

+ Đồng hồ theo dõi thời gian.

+ Chọn 3 học sinh khá nhất lớp làm giám khảo và thư ký.

* Cách chơi: Giáo viên chia lớp thành hai đội,khi nghe hiệu lệnh

“bắt đầu”lần lượt từng đội cử người lên bốc hoa trên bàn giáo viên Người chơi có nhiệm vụ làm nhanh phép tính ghi trên bông hoa sau đó cài bông hoa lên cây của đội mình Người này làm xong cài hoa lên cây thì lại đến lượt người khác.Cứ như vậy cho đến hết 2 phút Sau khi giáo viên hô : “hết giờ” thì 2 đội mỗi đội cử 1 đại diện lên đọc từng phép tính trên cây của mình đồng thời giơ cho cả lớp xem bông hoa đó Giám khảo đánh giá và thư ký ghi lại kết quả.

* Cách tính điểm:

+ Mỗi phép tính đúng được 10 điểm.

+ Tổng hợp số điểm của từng đội Đội nào nhiều điểm hơn là đội

đó thắng cuộc.