phòng trừ bệnh hại trên hồ tiêu

Trong những năm gần đây do tiêu hạt bán được giá, nên bà con đã phá bỏ một số loại cây trồng có hiệu quả kinh tế thấp, hoặc cải tạo tận dụng các diện tích đất trước kia chưa được sử dụng để trồng cây tiêu.Thực tế hiện nay một số hộ nông dân còn sử dụng phân bón chưa hợp lý dẩn tới cây tiêu phát triển không tốt ra hoa đậu trái không nhiều. Bên cạnh đó nhiều bà con nông dân do vội vàng mở rộng diện tích, không tham khảo khoa học trong quá trình canh tác cây hồ tiêu và để tăng năng xuất người trồng tiêu đã sử dụng phân bón hoá học vượt quá liều lượng, gây tiêu tốn về chi phí ảnh hưởng đến sự màu mỡ của đất dẩn đến cây trồng kém phát triển. Nhằm tăng cường kiến thức về quá trình sinh trưởng của cây tiêu cho bà con nông dân, cuốn sách này sẽ được chia làm ba phần chính:I.Kỹ thuật bón phân. II.Biện pháp phòng ngừa bệnh hại.III.Điều trị bệnh hại trên cây hồ tiêu.

KỸ THU T CHĂM SÓC CÂY TIÊU HI U Ậ Ệ

QUẢ

Trong nh ng năm g n đây do tiêu h t bán đữ ầ ạ ược giá, nên bà con đã phá b m t sỏ ộ ố

lo i cây tr ng có hi u qu kinh t th p, ho c c i t o t n d ng các di n tích đ tạ ồ ệ ả ế ấ ặ ả ạ ậ ụ ệ ấ

trước kia ch a đư ượ ử ục s d ng đ tr ng cây tiêu.ể ồ

Th c t hi n nay m t s h nông dân còn s d ng phân bón ch a h p lý d n t iự ế ệ ộ ố ộ ử ụ ư ợ ẩ ớ cây tiêu phát tri n không t t ra hoa đ u trái không nhi u Bên c nh đó nhi u bàể ố ậ ề ạ ề con nông dân do v i vàng m r ng di n tích, không tham kh o khoa h c trongộ ở ộ ệ ả ọ quá trình canh tác cây h tiêu và đ tăng năng xu t ngồ ể ấ ười tr ng tiêu đã s d ngồ ử ụ phân bón hoá h c vọ ượt quá li u lề ượng, gây tiêu t n v chi phí nh hố ề ả ưởng đ n sế ự màu m c a đ t d n đ n cây tr ng kém phát tri n M c dù b sung khá nhi uỡ ủ ấ ẩ ế ồ ể ặ ổ ề phân bón nh ng hi n tư ệ ượng thi u các ch t trung vi lế ấ ượng th a các ch t đaừ ấ

lượng l i đang di n ra khá ph bi n các vạ ễ ổ ế ở ườn tiêu

Nh m tăng cằ ường ki n th c v quá trình sinh trế ứ ề ưởng c a cây tiêu cho bà conủ nông dân, cu n sách này sẽ đố ược chia làm ba ph n chính:ầ

I. Kỹ thu t bón phân ậ

II. Bi n pháp phòng ng a b nh h i.ệ ừ ệ ạ

III. Đi u tr b nh h i trên cây h tiêu.ề ị ệ ạ ồ

I. Kỹ thu t bón phân ậ

Cây h tiêu r t c n các ch t dinh d ồ ấ ầ ấ ưỡ ng đa l ượ ng và trung vi l ượ ng

1. Các ch t đa lấ ượng bao g m: Đ m, Lân, Kali, là các nguyên t dinh dồ ạ ố ưỡng

mà cây h tiêu c n v i lồ ầ ớ ượng l nớ

2. Các ch t trung bao g m:ấ ồ Canxi, Magie, L u huỳnh, cây c n v i lư ầ ớ ượng trung bình

3. Các ch t vi lấ ượng nh : Kẽm, Bo, Đ ng, S t, Manga, cây c n v i lư ồ ắ ầ ớ ượng r tấ nhỏ

Tuy c n ít nh ng khi thi u h t các ch t trung vi lầ ư ế ụ ấ ượng s làm h n ch sinhẻ ạ ế

trưởng và năng xu t cây tr ng, vì v y vi c bón phân h p lý và cân đ i, là đi uấ ồ ậ ệ ợ ố ề

ki n c n thi t đ đ m b o sinh trệ ầ ế ể ả ả ưởng và năng xu t cây tiêu.ấ Tuy nhiên đ bónể phân cân đ i bà con c n n m r t ng lo i phân bón, đ có phố ầ ắ ỏ ừ ạ ể ương pháp sử

d ng h p lý, đúng li u lụ ợ ề ượng đúng cách, đúng th i đi m, tránh gây lãng phíờ ể

V i phân hóa h c là phân có thành ph n dinh dớ ọ ầ ưỡng cao, cung c p cho cây tiêuấ

m t lộ ượng dinh dưỡng l n nh Đ m, Lân, Kali,ớ ư ạ Canxi, Magie, L u huỳnh Phânư

h u c là lo i phân không th thi u trong chăm sóc cây h tiêu, ữ ơ ạ ể ế ồ phân h u c ữ ơ có

nh ng đ c tính mà phân hóa h c không th có đữ ặ ọ ể ược Khi bón vào đ t ngoài tácấ

d ng cung c p ch t dinh dụ ấ ấ ưỡng cho cây tr ng, phân h u c còn ồ ữ ơ c i t o Đ ả ạ ượ lý c hóa tính sinh lý đ t ấ , t c là c i thi n môi trứ ả ệ ường đ t, t đó tăng tác d ng c aấ ừ ụ ủ phân hóa h c ọ

Phân h u c ữ ơ còn thúc đ y phát tri n các vi sinh v t đ i kháng, làm h n ch ẩ ể ậ ố ạ ế

s phát tri n c a các lo i tuy n trùng, n m b nh gây h i h tiêu, đi u này ự ể ủ ạ ế ấ ệ ạ ồ ề

r t có ỹ nghĩa v i cây h tiêu ấ ớ ồ

Theo các nhà khoa h c trongọ chăm sóc cho cây tiêu bà con c nầ quan tâm v v n đề ấ ề qu n lý dinhả

dưỡng chú ý bón phân theo

phương pháp b n đúng và đ cố ặ

bi t chú ý đ n bón phân h u c ệ ế ữ ơ Nên bón m i năm t 15 – 25 Kgỗ ừ phân chu ng đã hoai m c tr nồ ủ ụ ộ

v i ch ph m trichoderma cho 1ớ ế ẩ

tr tiêuụ , đ ng th i bà con nên ồ ờ sử

d ng thêm phân nitrat canxi đụ ể tăng cường canxi và vi lượng cho cây Bên c nh đó c n ạ ầ b sungổ thêm phân khoáng đ giúp câyể tiêu sinh trưởng t t h nố ơ

V i nh ng v ớ ữ ườ n tiêu năm tr ướ c cho qu nhi u bà con nên phun thêm phân ả ề bón lá đ b sung thêm dinh d ể ổ ưỡ ng giúp cây tiêu nhanh ph c h i s c kh e ụ ồ ứ ỏ

Phân bón lá biosol

Mách nhỏ

Sử dụng phân bón lá ta cần chú ý như sau :

– Không sử dụng phân bón lá khi cây đang nở hoa

– Đất không đủ ẩm và trời đang nắng nóng, gió mạnh

Phân h u c khoáng ư ơ phân h u c sinh ữ ơ

h cọ

– Khi xịt, lá phải khô ráo, xịt cả mặt trên và mặt dưới của lá.

– Hòa phân theo đúng nồng độ hướng dẫn trên bao bì

– Cần xem xét cụ thể từng loại phân có nên phối trộn với nhau hay không

Cũng theo các nhà khoa h c, nh ng vọ ở ữ ườn tiêu đ t chua, m ấ ẩ ướt, b đ ng nị ọ ước

và bón ít phân h u c cũng d d n đ n b nh h i cho cây tiêu, nh t là b nh ch t ữ ơ ễ ẫ ế ệ ạ ấ ệ ế nhanh cây tiêu Đ phát tri n h tiêu b n v ng, ngể ể ồ ề ữ ười tr ng tiêu c n th c hi n ồ ầ ự ệ

t ng h p các bi n pháp canh tác, bi n pháp sinh h c và bi n pháp hóa h c qu n ổ ợ ệ ệ ọ ệ ọ ả

lý cây tr ng t ng h p ngayồ ổ ợ t đ u.ừ ầ

Bi n pháp phòng ng aệ ừ

* S nhi m sâu b nhự ễ ệ

Phương pháp phòng ng a b nh ph i đừ ệ ả ược th c hi n cho các cây tiêu xung ự ệ

quanh cây tiêu đã b nhi m các b nh nh b nh xoăn lá, b nh th i r , b nh th i ị ễ ệ ư ệ ệ ố ễ ệ ố

g c tiêu, b nh héo vàng, b nh vàng lá ch t ch m Các d ng c đã dùng đ c t bố ệ ệ ế ậ ụ ụ ể ắ ỏ

và chuy n các b ph n cây tiêu hay cây tiêu b b nh ra kh i đ ng ru ng nên ể ộ ậ ị ệ ỏ ồ ộ

được làm s ch hay kh trùng trạ ử ước khi dùng l i trên cây tiêu khác.ạ

H n ch s di chuy n c a ngạ ế ự ể ủ ười làm vườ ừn t các vườn b nh đ n vệ ế ườn không

b nh H th ng thoát nệ ệ ố ước ph i đả ược thi t l p sao cho có th tránh đế ậ ể ượ ực s lan truy n c a n m b nh qua dòng nề ủ ấ ệ ước D ng c nông nghi p đã dùng vụ ụ ệ ở ườn b ị nhi m b nh không nên dùng cho vễ ệ ườn khác

* Dùng gi ng kháng, gi ng s ch b nhố ố ạ ệ

n c ta, công tác ch n t o gi ng, nh t là gi ng ch ng b nh cho cây h tiêu còn

b ng , ch a có các gi ng h tiêu kháng sâu b nh h i.ỏ ỏ ư ố ồ ệ ạ

Đ phòng ng a b nh h i c n l y gi ng nhân tr ng t i các vể ừ ệ ạ ầ ấ ố ồ ạ ườn không b nhi m ị ễ

b nh.ệ

* Bi n pháp canh tác đ ki m soát sâu b nh h i tiêuệ ể ể ệ ạ

Rong t a cây che bóng thỉ ường xuyên trong mùa m a đ t o đ thông thoáng và ư ể ạ ộ ánh sáng đ y đ cho vầ ủ ườn tiêu

H n ch x i xáo, làm c Nh c g c b ng tay, tr ng cây che ph gi a các ạ ế ớ ỏ ổ ỏ ố ằ ồ ủ ữ hàng tiêu Tuy v y không nên đ th m che ph phát tri n quá t t sát g c tiêu ậ ể ả ủ ể ố ố

C t h t cành lá g c tiêu trong kho ng 30cm trên m t đ t Thi t l p h th ng ắ ế ở ố ả ặ ấ ế ậ ệ ố thoát nướ ởc nh ng n i c n thi t.ữ ơ ầ ế

* Bi n pháp sinh h c:ệ ọ

Đây là bi n pháp đệ ượ ưc u tiên áp d ng trong vi c phòng ng a sâu b nh h i h ụ ệ ừ ệ ạ ồ tiêu

Duy trì m t môi trộ ường thu n l i cho s phát tri n c a các vi sinh v t có ậ ợ ự ể ủ ậ ích cho vi c phòng tr sâu b nh nh tăng cệ ừ ệ ư ường bón phân h u c , bón phân bónữ ơ khoáng cân đ i, h p lý, h n ch s d ng hóa ch t nông nghi p.ố ợ ạ ế ử ụ ấ ệ

Thường xuyên bón các lo i ch ph m sinh h c nh Trichoderma spp….ạ ế ẩ ọ ư Dùng các ch ph m chi t xu t t cây tr ng đ phòng tr sâu h i trên cây tiêu ế ẩ ế ấ ừ ồ ể ừ ạ

nh ch ph m chi t xu t t cây Neem, cây thu c cá Ngày nay có nhi u lo i ư ế ẩ ế ấ ừ ố ề ạ thu c tr sâu sinh h c đã đố ừ ọ ược đi u ch và l u hành trong s n xu t nh V- BTề ế ư ả ấ ư

* Bi n pháp hóa h c:ệ ọ

Bi n pháp hóa h c đệ ọ ược dùng nh là bi n pháp cu i cùng trong vi c phòng tr ư ệ ố ệ ừ sâu b nh h i tiêu Hóa ch t b o v th c v t đệ ạ ấ ả ệ ự ậ ượ ử ục s d ng ph i n m trong danh ả ằ

m c đụ ược cho phép s d ng Khi s d ng ph i tuân theo các quy đ nh an toàn ử ụ ử ụ ả ị cho người lao đ ng và các quy đ nh an toàn th c ph m.ộ ị ự ẩ

II. Đi u tr b nh h i trên cây h tiêu ề ị ệ ạ ồ

1.B nh vàng lá ệ (b nh ch t ch m) ệ ế ậ

Tri u ch ng ệ ứ

Hi n tệ ượng cây sinh trưởng kém, vàng lá thường xu t ấ

hi n thành t ng vùng c c b ệ ừ ụ ộ

lúc đ u, sau đó lan r ng ra ho c phát tri n thành nhi u vùng.ầ ộ ặ ể ề

Tri u ch ng vàng và r ngệ ứ ụ lá, r ng đ t thụ ố ường phát tri n ch m và kéoể ậ dài, có khi vài ba năm sau khi xu t hi n tri u ch ng cây m i ch t.ấ ệ ệ ứ ớ ế

H th ng r c a cây tiêu b b nh phát tri n kém, đ u r b th i, r có ệ ố ễ ủ ị ệ ể ầ ễ ị ố ễ

nh ng n t s n kích thữ ố ầ ướ ừc t vài mm đ n h n 1cm Nh ng n t s n nàyế ơ ữ ố ầ

có th xu t hi n riêng l hay t o thành t ng chu i Khi cây b b nh ể ấ ệ ẻ ạ ừ ỗ ị ệ

n ng thì các r chính và ph đ u b th i.ặ ễ ụ ề ị ố

Nguyên nhân gây b nh ệ

R cây tiêu b n t s n ch y u do tuy n trùngễ ị ố ầ ủ ế ế Meloidogyne

incognita và tri u ch ng th i đ u r là do s gây h i c a m t s loài ệ ứ ố ầ ễ ự ạ ủ ộ ố

n m, ch y u là:ấ ủ ế Fusarium

solani, Phytophthora spp., Pythium spp….

Tuy n trùng t n công trế ấ ước, t o ra nh ng v t thạ ữ ế ương và n t ố

s ng trên r sau đó n m xâm nh p làm th i r ư ễ ấ ậ ố ễ

Cách đi u tr ề ị

• Không tr ng tiêu trên các vồ ườn cà phê, vườn tiêu v a b tuy n trùng ph i ừ ị ế ả

nh b , n u mu n tr ng l i thì ph i ti n hành cày x i, thu gom r , ph i ổ ỏ ế ố ồ ạ ả ế ớ ễ ơ

đ t, sau đó luân canh ít nh t 2-3 v màu Đ di t m m tuy n trùng còn sótấ ấ ụ ể ệ ầ ế

l i trong đ tạ ấ

• X lý hom tiêu ngay khi c t và ử ắ ươm b u b ng các lo i thu c tr n mầ ằ ạ ố ị ấ

• H tr ng tiêu c n x lý b ng các lo i thu c tr n m và ph i chu n bố ồ ầ ử ằ ạ ố ị ấ ả ẩ ị trước 10-15 ngày trước khi tr ng tiêuồ

• Ch nọ các gi ng tiêuố có kh năng sinh trả ưởng kh e m nh và kháng b nh ỏ ạ ệ

t t nh :ố ư Gi ng tiêu Vĩnh Linhố , Gi ng tiêu trâuố , Gi ng tiêu ghépố

• T o môi trạ ường thông thoáng cho vườn tiêu nh t là vào mùa m a Đ i v i ấ ư ố ớ cây tr s ng làm tr tiêu c n rong t a m nh đ u mùa m aụ ố ụ ầ ỉ ạ ầ ư

• Khi tr ng tiêu t t nh t không nên t o b n, đ ng th i c n ph i có rãnh ồ ố ấ ạ ồ ồ ờ ầ ả thoát nướ ở ữc gi a các hàng tiêu, tránh hi n tệ ượng đ ng nọ ướ ở ốc g c tiêu

t o đi u ki n sinh sôi các lo i n mạ ề ệ ạ ấ

• T g c trong mùa khô cũng không nên t vào sát g c mà cách g c 20-ủ ố ủ ố ố 30cm, tướ ưới n c v a đ , h n ch từ ủ ạ ế ưới tràn làm b nh lây lan nhanh h nệ ơ

• Ph n tánầ tiêu cách m t đ t 20-30cm nên c t b các cành ngang, t o s ặ ấ ắ ỏ ạ ự thông thoáng n i g c tiêuơ ố

• Khi bón phân hóa h c c n pha loãng đ tọ ầ ể ưới, không nên bón nhi u trong ề

m t l n làm xót r , n m d t n côngộ ầ ễ ấ ễ ấ

• Phân chu ng bón cho tiêu nh t thi t ph i là lo i đã hoai m cồ ấ ế ả ạ ụ

• Rãnh bón phân, ép xanh nên đào lên x t thu c n m và ph i rãnh kho ng ị ố ấ ơ ả 10-15 ngày trước khi b phân, cây xanh r i l p đ tỏ ồ ấ ấ

• M i thao tác đào rãnh, xăm đ t, cày x i, làm c nên cách g c tiêu 30cm, ọ ấ ớ ỏ ố

h n ch t i đa làm t n thạ ế ố ổ ương b r Nh c b ng tay ph n sát g c tiêu.ộ ễ ổ ỏ ằ ở ầ ố

• Hàng năm nên dùng các lo i thu c di t n m, di t tuy n trùng tạ ố ệ ấ ệ ế ưới ho c ặ phun vào g c tiêu (Tuy n trùng: đ t 1ố ế ợ vào đ u mùa m a, đ t 2ầ ư ợ vào

cu iố mùa m a N m: đ t 1 vào đ u mùa m a cách đ t phun tuy n trùng ư ấ ợ ầ ư ợ ế 15-20 ngày, đ t 2 cách đ t 1 30-40 ngày) Các lo i thu c s d ng thợ ợ ạ ố ử ụ ường

ch a ho t ch t Metalaxyl, Mancozeb, Streptomycin, Kasugamycin… Li u ứ ạ ấ ề

lượng và cách s d ng nên tham kh o trên bao bì và khuy n cáo c a nhà ử ụ ả ế ủ

s n xu t.ả ấ

Ch a tr b nh ch t ch m trên cây tiêu b ng thu c hóa h c ữ ị ệ ế ậ ằ ố ọ

Thường ch áp d ng cho các tr tiêu b b nh nh , phát hi n đã b tuy n trùng ỉ ụ ụ ị ệ ẹ ệ ị ế

nh ng ch a b nhi m n m ho c x lý đ ng a b nh Cây b b nh n ng quá nên ư ư ị ễ ấ ặ ử ể ừ ệ ị ệ ặ đào b và x lý t n g c trỏ ử ậ ố ước khi tr ng l i.ồ ạ

• T năm th 2 ti n hành từ ứ ế ưới vào g c tiêu dung d chố ị Bordaux 1% (Còn g i ọ

là thu cố Boóc-đô) Tưới 2-3 l n chia đ u su t mùa m a Đ phòng b nhầ ề ố ư ể ệ

• Năm th 3 tr đi thứ ở ường là th i đi m b nh b t đ u xu t hi n, nên dùng ờ ể ệ ắ ầ ấ ệ các thu cố Trepachbul 607SL, Alpine 80WP, 800WDG, Mexyl MZ 72 WP phun ho c tặ ưới vào g c 2-3 l n /năm, chia đ u su t mùa m a đ phòng ố ầ ề ố ư ể

b nh, n u đ ch a b nh thì phun 1 l n/tháng đ n khi b nh kh i h n.ệ ế ể ữ ệ ầ ế ệ ỏ ẳ

• Tuy t đ i không bón phân ch a nhi u đ m cho cây đang b ch t ch m, câyệ ố ứ ề ạ ị ế ậ

sẽ ch t nhanh h nế ơ

3 B nh kh m lá và xoăn lá ệ ả

B nh kh m lá ệ ả

Xoăn lùn

•

Tri u ch ng ệ ứ

Có nhi u tri u ch ng c a b nh virus trên cây tiêu nh ng nhìn chung có 3 tri u ề ệ ứ ủ ệ ư ệ

ch ng ph bi n: kh m lá, kh m lá bi n d ng, xoăn lùnứ ổ ế ả ả ế ạ

Tri u ch ng kh m lá: ệ ứ ả

Lá tiêu không b bi n d ng, tri u ch ng đ c tr ng là các v t kh m nh trên lá ị ế ạ ệ ứ ặ ư ế ả ẹ bánh t , gi ng nh tri u ch ng thi u vi lẻ ố ư ệ ứ ế ượng Cây v n phát tri n bình thẫ ể ường

và cho năng su t.ấ

Tri u ch ng kh m lá bi n d ng: ệ ứ ả ế ạ

Lá bi n d ng, mép lá quăn, g n sóng, lá dài và h p l i, lá xoăn cu n vào trong, lá ế ạ ợ ẹ ạ ố dày và giòn, b m t lá nhăn nhúm Lá b m t di p l c, có kh m đ m vàng hay ề ặ ị ấ ệ ụ ả ố

v t tr ng theo gân chính c a lá Cây b b nh v n phát tri n chi u cao và cho qu ,ệ ắ ủ ị ệ ẫ ể ề ả

nh ng cành nhánh phát tri n kém, cành thư ể ường ng n và nh , ra hoa ít, chùm ắ ỏ

qu th a ít h t, năng su t th p.ả ư ạ ấ ấ

Tri u ch ng xoăn lùn: ệ ứ

Cây tiêu b b nh thị ệ ường có lá r t nh , bi n d ng, m t lá s n sùi; lá dày và giòn; ấ ỏ ế ạ ặ ầ mép lá g n sóng Lá b m t di p l c t ng ph n lay toàn b lá Ng n tiêu nh l i ợ ị ấ ệ ụ ừ ầ ộ ọ ỏ ạ

và ra r t nhi u ng n t o thành búi l n sát g c.ấ ề ọ ạ ớ ố

Các lóng đ t c a cây tiêu ng n l i, d n đ n chi u cao cây cũng th p h n so v i ố ủ ắ ạ ẫ ế ề ấ ẳ ớ cây bình thường Tri u ch ng này thệ ứ ường g p vặ ở ườn tiêu ki n thi t c b n ế ế ơ ả Trên vườn tiêu tri u ch ng này thệ ứ ường d nh n bi t và nông dân thễ ậ ế ường g i là ọ

“tiêu điên”

Bi n pháp phòng tr ệ ừ

- B nh virus gây ra thệ ường lây lan qua hom gi ng l y t cây đã b b nh Các cây ố ấ ừ ị ệ này có th ch a th hi n tri u ch ng xoăn lá, kh m lá nh ng virus đã xâm nh p ể ư ể ệ ệ ứ ả ư ậ

và hi n di n trong cây Do đó đ phòng b nh này không nên l y gi ng t các ệ ệ ể ệ ấ ố ừ

vườn đã có tri u ch ng b nh virus.ệ ứ ệ

- Trong quá trình chăm sóc và t a cành không nên dùng dao kéo c t t a nh ng câyỉ ắ ỉ ữ

đã b b nh r i dùng sang nh ng cây kh e m nh, nên làm s ch dao kéo trị ệ ồ ữ ỏ ạ ạ ước khi dùng đ c t t a cây.ể ắ ỉ

- Thường xuyên thăm vườn và ki m tra đ phát hi n và lo i tr các loài r p ể ể ệ ạ ừ ệ

m m hay nh n đ đ lo i tr ngay các v t b nh lây lan t các loài côn trùng ề ệ ỏ ể ạ ừ ế ệ ừ trung gian truy n nhi m b nh này B n có th s d ng các lo i thu c hóa h c ề ễ ệ ạ ể ử ụ ạ ố ọ

nh Subatox 75EC 0,2 %, Suprathion 40 EC 0,2 %, Supracide 40 EC 0,2 %… đ ư ể phun thu c phòng tr ố ừ

4 B nh thán th : ệ ư

Trên lá có nh ng đ m l n màu vàng sau đó chuy n thành màu nâu và đen ữ ố ớ ể

d n V t b nh có hình d ng không nh t đ nh Khi già rìa v t b nh có qu ng đen ầ ế ệ ạ ấ ị ế ệ ầ

r ng bao quanh, phân cách gi a ph n mô b nh và mô kh e.ộ ữ ầ ệ ỏ

Các v t cháy thệ ường xu t hi n đ u mép lá.ấ ệ ở ầ

B nh cũng có th t n công vào gié bông, gié qu làm bông, h t b khô đen ho c ệ ể ấ ả ạ ị ặ cũng có th gây h i thân nhánh cây tiêu làm tháo đ t, khô cành B nh xu t hi n ể ạ ố ệ ấ ệ quanh năm nh ng thư ường phát tri n m nh trong mùa m a.ể ạ ư

Cách phòng trừ

• Tưới và tiêu nước h p lí.ợ

• C t b nh ng dây lắ ỏ ữ ươn ho c cành nhánh n m sát m t đ t kho ng 30 cm ặ ằ ặ ấ ả

đ n m b nh không th lây lan lên trên lá.ẻ ấ ệ ể

• Thường xuyên thăm vườn thường xuyên đ phát hi n bênh k p th i ể ệ ị ờ dderee áp d ng ngay các bi n pháp phòng tr b ng thu c hóa h c nh ụ ệ ừ ằ ố ọ ư

Carbenzim 500 FL, Derosal 50 SC, Viben C 50 BTN, Tilt 250 EC v i n ng đ 0,2 – ớ ồ ộ