Bài giảng hệ sinh sản

Ở người sự sinh sản cần đến hoạt động của trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến sinh sản để bảo đảm sự phát triển và duy trì các giao tử trưởng thành là noãn bào và tinh trùng; sự kết hợp thành cô

HỆ SINH SẢN

Chức năng nội tiết của tuyến sinh sản liên quan đến sự duy trì và sức khỏe giống nòi Ở người sự sinh sản cần đến hoạt động của trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến sinh sản để bảo đảm sự phát triển và duy trì các giao tử trưởng thành là noãn bào và tinh trùng; sự kết hợp thành công của các giao tử (thụ tinh) và cuối cùng là sự tăng trưởng và phát triển của phôi thai bên trong cơ thể người mẹ Hormone sinh dục cũng ảnh hưởng lên nhiều chức năng và cơ quan khác (TD gan, hệ xương)

HỆ SINH SẢN NAM

Sự sinh tinh

 Sự sinh tinh là quá trình thành lập tinh trùng từ tinh nguyên bào Sự sinh tinh khởi sự

lúc dậy thì và tiếp tục suốt cuộc đời của người đàn ông Nó diễn ra trong thành của ống sinh

tinh

Bước khởi đầu của quá trình tạo tinh là sự biến đổi của tinh nguyên bào A thành tinh nguyên bào B Với sự hỗ trợ của TB Sertoli các tinh nguyên bào B được biến đổi thành tinh bào I Tinh bào I gián phân giảm nhiễm thành tinh bào II Tinh bào II trải qua sự gián phân giảm nhiễm thứ hai cho ra các tinh tử, chứa 23 nhiễm sắc thể Các bước này được kích thích bởi testosterone và FSH

 Sự tạo tinh trùng là quá trình biến đổi tinh tử thành tinh trùng Quá trình này diễn ra với

TB nằm trong TB Sertoli, cần estrogen và FSH

Một khi tinh trùng đã được hình thành chúng được đẩy vào trong lòng ống sinh tinh, quá trình này được kích thích bởi LH Từ sự phân chia đầu tiên của tinh nguyên bào loại A đến lúc tinh trùng bị đẩy ra ngoài cần 64 ngày

Các tinh trùng mới thành lập không hoạt động và cần một quá trình trưởng thành, diễn ra trong mào tinh trong thời gian 12 ngày Sự trưởng thành này cần testosterone và estrogen Tinh trùng trưởng thành được dự trữ trong ống tinh

Hành động tình dục nam

 Hành động tình dục nam là quá trình kết thúc bằng việc đưa hàng triệu tinh trùng còn sống vào cổ tử cung của người nữ. Các tinh trùng được chứa trong một chất dịch do cơ quan sinh sản nam sản xuất gọi là tinh dịch, bao gồm:

 Dịch túi tinh, chiếm 60% tổng thể tích tinh dịch Nó chứa chất nhầy, prostaglandin E2, fructose và fibrinogen

 Dịch tuyền tiền liệt, chiếm 20% tổng thể tích tinh dịch và chứa NaHCO3 (pH 7.5), enzyme gây đông máu, canxi và profibrinolysin

 Tinh trùng Thể tích trung bình của tinh dịch được phóng thích mỗi khi quan hệ là 3,5

mL, và mỗi mL tinh dịch chứa khoảng 120 triệu tinh trùng Khi sự sinh tinh bình thường

số lượng tinh trùng trong một mL phải lớn hơn 20 triệu

 Hành động tình dục nam có ba giai đoạn:

 Cương và bôi trơn Cương là quá trình đổ đầy máu cho mô cương của dương vật với áp

suất gần bằng áp suất động mạch Các động mạch dẫn đến mô cương giãn ra do xung động phó giao cảm, kích thích sự phóng thích nỉtric oxide ở đầu tận cùng thần kinh trên

cơ trơn động mạch Phản xạ phó giao cảm cũng kích thích sự bài tiết chất nhầy bởi các tuyến niệu đạo và tuyến hành niệu đạo Chất nhầy giứp bôi trơn âm đạo khi quan hệ

 Xuất tinh Đây là quá trình kích thích cơ trơn bao quanh các túi tinh, ống dẫn tinh và

tuyến tiền liệt, làm cho các cơ quan này đổ chất chứa vào niệu đạo trong một quá trình được khởi sinh bởi các phản xạ giao cảm từ L1 và L2

 Phóng tinh Đây là một phản xạ cơ vân, khởi sinh để đáp ứng với việc căng niệu đạo

trong Phản xạ này dẫn đến co thắt cơ ngồi hang, cơ hành xốp và cơ chậu, gây ép niệu đạo trong và đẩy tinh dịch ra khỏi niệu đạo

Hormone sinh dục nam

 Testosterone là một hormone steroid tiến biến được bài tiết bởi TB Leydig của tinh hoàn Hormone được thành lập từ cholesterol, với lượng từ 2-10 mg mỗi ngày Trong máu

testosterone được chuyên chở kết hợp với albumin hay gắn với sex hormone-binding globulin Hormone bị lấy ra khỏi máu trong vòng 30-60 phút sau khi bài tiết bằng việc gắn vào các TB đích hay thoái biến thành phức hợp không hoạt động Nó được chuyển hóa thành

dihydrotestosterone trong các mô đích và estrogen trong mô mỡ

 Testosterone có tác dụng trên các cơ quản sinh sản và không sinh sản

 Testosterone cần cho sự kích thích hiện tượng biệt hóa trước khi sanh và sự phát triển lúc dậy thì của tinh hoàn, dương vật, ống tinh, túi tinh và tuyến tiền liệt Testosterone cần cho người nam trưởng thành để duy trì và hoạt động bình thường của các cơ quan sinh sản

nguyên phát

 Testosterone cũng có tác dụng trên xương, kích thích sự tăng trưởng và tăng sinh của TB

xương, dẫn đến tăng mật độ xương

 Testosterone cũng có tác dụng trên sự phân bố lông tóc và làm cho da dày lên

 Testosterone ảnh hưởng lên gan, gây tổng hợp các yếu tố đông máu và lipase gan Dưới

tác dụng của testosterone HDL máu giảm và LDL tăng

 Dung tích hồng cầu và nồng độ hemoglobin tăng vì testosterone kích thích sự sản xuất

erythropoietin

 Hormone có tác dụng tổng quát tại nhiều mô để tăng cường tốc độ tổng hợp protein

 GnRH làm tăng sự phóng thích của LH và FSH từ tuyến yên GnRH được bài tiết từ hạ

đồi vào hệ cửa hạ đồi –tuyến yên Sự thành lập của nó bị ức chế bởi testosterone và estrogen

 LH kích thích sự thành lập testosterone bởi TB Leydig và FSH kích thích sự tạo tinh bào và tinh tử Chúng dược bài tiết từ tuyến yên trước Sự bài tiết của chúng bị kích thích bởi GnRH

 Inhibin được thành lập bởi TB Sertoli và ức chế sự bài tiết FSH Sự thành lập inhibin tăng khi tốc độ sản xuất tinh trùng tăng

Khả năng sinh sản nam

Khoảng 15% cặp vợ chồng tại Mỹ bị vô sinh và khoảng 50% sự rối loạn là do người nam; 5% đàn ông Mỹ được xem là vô sinh Nguyên nhân vô sinh nam là như sau:

 Rối loạn chức năng androgen với sản xuất tinh trùng bình thường do các khiếm khuyết của hạ đồi-tuyên yên, khiếm khuyết của TB Leydig hay đề kháng androgen

 Rối loạn sản xuất tinh trùng với nồng độ androgen bình thường, do nhiễm trùng hay chấn thương, biến dạng các đường đi bẩm sinh hay thàng lập TB tinh bình thường ngoại trừ không di động

 Rối loạn chức năng androgen với sản xuất TB tinh do khiếm khuyết về phát triển như (1) hội chứng Klinefelter hay tinh hoàn xuống bất thường hay (2) khiếm khuyết tinh hoàn mắc phải như nhiễm trùng, phản ứng tự miễn hay bệnh hệ thống như bệng gan mạn tính

và bệnh thận

 Ở 50% người nam vô sinh, không thể tìm ra nguyên nhân

HỆ SINH SẢN NỮ

Hệ nội tiết nữ

Chức năng sinh sản của người nữ được điều hòa bởi sự tương tác giữa các hormone từ hạ đồi, tuyến yên trước và buồng trứng Nhiều hormone có cả ở phái nam lẫn phái nữ:

 GnRH là yếu tố được phóng thích từ hạ đồi kích thích sự bài tiết của FSH và LH từ tuyến yên Sự phóng thích GnRH bị ức chế bởi estrogen và progesterone

 LH được bài tiết bởi tuyến yên trước và kích thích sự phát triển của thể vàng trong buồng trứng

 FSH được bài tiết bởi tuyến yên trước và kích thích sự phát triển của nang trứng trong buồng trứng

 Estrogen và progesterone là các hormone steroid được bài tiết bởi nang trứng và thể vàng trong buồng trứng

Thời gian 28 ngày của chu kỳ kinh nguyệt được quyết định bởi thời gian cần thiết cho sự phát triển của nang trứng và thể vàng sau kinh nguyệt và tác dụng feedback của các hormone do nang trứng và thể vàng bài tiết trên hạ đồi

Chu kỳ buồng trứng hàng tháng

Một trứng trưởng thành được phóng thích từ buồng trứng trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt và nội mạc tử cung được chuẩn bị để cho trứng được thụ tinh làm tổ vào thời điểm thích hợp Để thực hiện những điều đó phải có sự tương tác của tất cả các hormone của hệ sinh sản nữ Những thay đổi của nồng độ các hormone quan trọng nhất của hệ thống này trong máu được minh họa trong hình

Nồng độ trong huyết tương của gonadotropin và hormone buồng trứng trong chu kỳ kinh nguyệt nữ bình thường

Sự phát triển nang trứng

 Lúc bắt đầu chu kỳ kinh nguyệt không có sự hiện diện của nang trứng trưởng thành hay thể vàng Lúc này nồng độ estrogen và progesterone trong máu đang ở mức thấp nhất

Kêt quả là hạ đồi không nhận được các tín hiệu ức chế ngăn cản sự bài tiết GnRH GnRH được bài tiết kích thích sự bài tiết FSH và LH từ tuyến yên FSH kích thích sự phát triển của 12-14 nang trứng sơ cấp Các TB hạt bao quanh các nang trứng bắt đầu bài tiết dịch vào trung tâm của nang trứng; trung tâm phình ra để tạo hốc chứa đầy dịch bao quanh trứng Ở giai đoạn này nang trứng đươc gọi là nang trứng có hốc Dịch chứa nhiều estrogen, estrogen khuếch tán vào máu và làm tăng dần nồng độ hormone trong máu Các nang trứng tiếp tục phát triển dưới sự kích thích của FSH, LH và estrogen được bài tiết bởi nang trứng Các TB hạt tăng sinh, thêm vào đó là sự tăng trưởng của các lớp TB vỏ bao quanh Với sự tích tụ của

dịch và sự phát triển liên tục nang trứng được gọi là nang trứng có hốc

 Sau khoảng 1 tuần một nang trứng bắt đầu phát triển nhanh hơn các nang trứng khác

Các nang trứng còn lại teo lại và thoái hóa; nguyên nhân chưa rõ Nang trứng trội tiếp tục phát triển nhanh, với sự tăng sinh của TB hạt và TB vỏ được kích thích bởi FSH và estrogen Estrogen kích thích sự phát triển của các thụ thể với FSH và LH của TB hạt và TB vỏ, tạo ra

feedback dương tính cho sự phát triển của nhanh chóng của nang trứng trưởng thành

 Do nồng độ estrogen tăng nhanh trong máu hạ đồi nhận tín hiệu ức chế làm giảm bài tiết GnRH Kết quả là sự bài tiết FSH và LH từ tuyến yên giảm Sự giảm bài tiết FSH ngăn

cản sự phát triển của các nang trứng thêm nữa Nang trứng trội tiếp tục phát triển do chu kỳ feedback nội tại trong khi các nang trứng có hốc khác thoái hóa và không có thêm nang trứng

nguyên phát nào phát triển nữa

Rụng trứng

 Vào khoảng 12 ngày sau sự khởi đầu phát triển nang trứng, tuyên yên có đợt bài tiết

LH tăng cao, lý do chưa rõ Tốc độ bài tiết tăng 6-10 lần

 Kết hợp với đợt tăng bài tiết LH, các TB vỏ bắt đầu bài tiết progesterone Lưu lượng

máu đến các TB vỏ tăng vào thời điểm này cũng như tốc độ thấm dịch vào trong túi Các TB

vỏ cũng bài tiết một enzym thủy phân protein vào dịch nang trứng

 Tại một điểm yếu trên vách nang trứng ở bề mặt buồng trứng, một chỗ lồi ra phát triển, gọi là stigma Vách vỡ ra tại nơi stigma trong vòng 30 phút sau khi nó được thành lập

và trong vài phút sau khi vách vỡ, nang trứng mở ra, trứng và các lớp TB hạt xung quanh gọi là corona radiata rời khỏi nang và đi vào ổ bụng nơi vòi trứng mở ra Việc hoàn tất rụng trứng xảy ra trung bình vào khoảng 14 ngày sau khi khởi sự phát triển nang trứng và 16 giờ sau nồng độ đỉnh của LH trong máu

Thể vàng

 Nồng độ LH cao trước khi rụng trứng biến đổi các TB hạt và TB vỏ còn lại của nang trứng sau khi rụng thành TB lutein Các TB này to ra sau khi rụng trứng và trở nên có

màu vàng; câu trúc này được gọi là thể vàng TB hạt bài tiết một lượng lớn progesterone và một lượng nhỏ hơn estrogen, và các TB vỏ sản xuất hormone androgenic, testosterone và androstenedione, phần lớn được TB hạt đổi thành hormone nữ Các TB của thể vàng cần sự kích thích của đợt tăng bài tiết LH trước rụng trứng để biến đổi và tăng sinh

 Thể vàng bài tiết một lượng lớn progesterone và estrogen trong khoảng 12 ngày dưới sự

kích thích của nồng độ LH giảm dần Sau 12 ngày, khi nồng độ LH ở mức thấp nhất do feedback ức chế hạ đồi của estrogen và progesterone thể vàng thoái hóa và ngưng bài tiết hormone Trong vòng 2 ngày sau sự thoái hóa của thể vàng, kinh nguyệt bắt đầu Đồng thời,

sự bài tiết FSH và LH bắt đầu tăng do không còn sự ức chế hạ đồi của estrogen và

progesterone Khi nồng độ trong máu của các hormone kích thích từ tuyến yên tăng một

nhóm nang trứng nguyên phát bắt đầu phát triển, khởi đầu một chu kỳ mới

Chức năng của hormone buồng trứng- Estradiol và progesterone

Buồng trứng bài tiết hai loại hormone: estrogen và progestin Estradiol là estrogen quan trọng nhất và progesterone là progestin quan trọng nhất Ở người phụ nữ không mang thai, hầu như tất

cả các phức hợp estrogen được bài tiết từ buồng trứng, chỉ có một lượng nhỏ được tổng hợp tại

vỏ thượng thận Gần như tất cả progesterone ở người phụ nữ không mang thai được sản xuất bởi thể vàng, chỉ một lượng nhỏ được thành lập trong nang trứng trưởng thành trong gày ngay trước lúc rụng trứng

Chức năng của estrogen

Estrogen gây ra sự tăng trưởng và tăng sinh các TB của cơ quan sinh sản nữ và các mô khác liên quan đến sự sinh sản

 Estrogen kích thích sự tăng trưởng và phát triển của tử cung và cơ quan sinh sản nữ bên ngoài Lúc dậy thì, nồng độ estrogen tăng lên nhanh chóng, gây ra sự tăng trưởng nhanh

của buồng trứng, vòi trứng, tử cung, âm đạo và cơ quan sinh sản bên ngoài Nội mạc tử cung

trở nên dày hơn dưới tác dụng của estrogen

 Estrogen kích thích sự phát triển của nhu mô vú, sư tăng trưởng của hệ thống ống dẫn

và tích tụ mỡ tại vú

 Estrogen gây ra sự tăng trưởng của bộ xương bằng cách kích thích hoạt động tạo xương Lúc dậy thì, tác dụng trên tạo cốt bào gây ra một thời kỳ tăng trưởng nhanh của các

xương dài, tuy đợt tăng trưởng này chỉ kéo dài một vài năm vì estrogen làm đóng các đầu xương Sự tăng trưởng theo chiều dài chỉ xảy ra tại các đầu xương, nên một khi chúng đã bị

đóng xương không thể dài thêm nữa

 Estrogen có tác dụng yếu trong việc làm tăng tổng lượng protein của cơ thể và tốc độ chuyển

hóa Nó làm tăng sự tích tụ mỡ trong mô dưới da, đặc biệt là tại vú, hông và đùi

Chức năng của progesterone

 Chức năng quan trọng nhất của progesterone là kích thích những thay đổi về bài tiết trong nội mạc tử cung trong nửa sau chu kỳ kinh nguyệt Điều này chuẩn bị tử cung cho

sự làm tổ của hợp tử Progesterone có tác dụng tương tự trên lớp lót vòi trứng, gây bài tiết chất dịch cung cấp chất dinh dưỡng cho trứng được thụ tinh trong lúc nó đi qua tử cung Hormone cũng làm giảm tính kích thích và cử động của cơ trơn tử cung

 Progesterone kích thích sự phát triển của các thùy và nang tuyến vú Tác dụng này khiến

các TB nang tuyến to ra, tăng sinh và có hoạt động bài tiết, tuy các TB không sản xuất sữa

trong đáp ứng với progesterone

 Progesterone làm tăng nhiệt độ cơ thể khoảng 0,5 F Tác dụng này có thể dùng để xác

định thời điểm rụng trứng vì progesterone không được sản xuất cho đến đợt tăng bài tiết LH

trước lúc rụng trứng, xảy ra vài giờ trước khi rụng trứng

Chu kỳ nội mạc tử cung hàng tháng và kinh nguyệt

Do sự sản xuất theo chu kỳ của hormone buồng trứng nội mạc tử cung tải qua một chu kỳ hàng tháng bao gồm 3 giai đoạn: (1) tăng sinh, (2) những thay đổi về bài tiết và (3) kinh nguyệt

 Giai đoạn tăng sinh khởi sự bằng sự bài tiết estrogen từ các nang trứng đang phát triển

Lúc bắt đầu mỗi chu kỳ, phần lớn nội mạc đã bị mất di trong lúc có kinh, và chỉ còn một lớp mỏng của stroma nội mạc còn lại Các TB biểu mô còn lại nằm trong các khe của nội mạc và trong phần sâu của tuyến nội mạc Estrogen được bài tiết từ các nang đang phát triển trong phần đầu chu kỳ kích thích sự tăng sinh nhanh của TB đệm va TB biểu mô Toàn bộ bề mặt

nội mạc được khôi phục trở lại trong vòng 4-7 ngày sau khi bắt đầu có kinh Trong10 ngày sau tác dụng kích thích của estrogen gây ra sự phát triển và dày lên của nội mạc đến 4 mm

 Giai đoạn bài tiết là kết quả của những thay đổi do progesterone Sau rụng trứng, thể

vàng bài tiết một lượng lớn progesterone và estrogen Tác dụng của progesterone là làm cho nội mạc phình lên và bài tiết Các tuyến bài tiết dịch và các TB nội mạc tích tụ lipid và glycogen trong bào tương Mạng lưới mạch máu của nội mạc tiếp tục tăng trưởng để đáp ứng với nhu cầu của mô đang phát triển Lúc giai đoạn bài tiết đạt đến đỉnh điểm, một tuần sau rụng trứng, nội mạc dày khoảng 6 mm

 Kinh nguyệt theo sau sự thoái hóa của thể vàng trong vòng 2 ngày Không có sự kích

thích của estrogen và progesterone do thể vàng tiết ra, nội mạc thoái hóa nhanh chóng đến khoảng 65% bề dày trước đó Rồi bắt đầu khoảng 24 giờ trước khi có kinh, các mạch máu cung cấp cho nội mạc trở nên co thắt, dẫn đến sự thiếu máu và cuối cùng là hoại tử của mô Các vùng xuất huyết phát triển trong mô bị hoại tử, và dần dần các lớp bên ngoài tách ra kkhỏi thành tử cung Khoảng 48 giờ sau khi kinh nguyệt bắt đầu, tất cả các lớp nông của nội mạc bị tróc ra Buồng tử cung giãn ra, nồng độ prostaglandin E2 tăng do được phóng thích từ

mô bị hoại tử, và nồng độ progesterone thấp đóng góp vào sự kích thích co thắt tử cung, tống

mô bị tróc và máu ra ngoài Dịch kinh bình thường không đông do sự hiện diện của

fibrinolysin được phóng thích từ mô nội mạc

Điều hòa chu kỳ buồng trứng

Lúc bắt đầu chù kỳ hàng tháng, một nhóm nang trứng nguyên phát mới bắt đầu phát triển, bài tiết estrogen ngày càng nhiều trong đáp ứng với các hormone từ tuyến yên, FSH và LH

 Estrogen với lượng nhỏ ức chế mạnh sự bài tiết của LH và FSH qua tác dụng trực tiếp

trên tuyến yên, tuy estrogen cũng ức chế sự bài tiết của GnRH của hạ đồi Progesterone hoạt động đồng vận với estrogen nhưng bản thân nó chỉ có tác dụng ức chế yếu

 Khi nồng độ estrogen tăng, tốc độ bài tiết hormone tuyến yên giảm; tuy nhiên vì những

lý do chưa được rõ, tuyến yên bài tiết một lượng lớn LH ngay trước rụng trứng khi nồng độ estrogen cao Đợt tăng bài tiết LH này vào thời điểm mà đáng lý ra sự bài tiết LH

phải giảm do tác dụng ức chế của estrogen kích thích sự rụng trứng và biến đổi TB hạt và TB

vỏ thành TB thể vàng

 Sau rụng trứng, estrogen và progesterone được bài tiết từ thể vàng lại ức chế sự bài tiết

LH và FSH Inhibin cũng được bài tiết từ thể vàng và ức chế sự bài tiết FSH và úc chế kém

hơn sự bài tiết LH

 Một khi nồng độ LH giảm đến mức tối thiểu vì tác dụng ức chế của các hormone từ thể vàng, thể vàng thoái hóa và tốc độ bài tiết estrogen và progesterone giảm về số không

Sự thành lập LH và FSH tăng khi không có sự ức chế và kinh nguyệt bắt đầu, khởi sự sự phát triển của một nhóm nang trứng mới

Dậy thì, thời kỳ sinh sản và mãn kinh

 Dậy thì là khởi đầu của đời sống tình dục của người trưởng thành Nó được đánh dấu

bằng sự tăng bài tiết của estrogen từ các nang trứng đang phát triển do tăng nồng độ FSH và

LH từ tuyến yên

 Thời kỳ sinh sản là khởi đầu của kinh nguyệt Nó đánh dấu sự hoàn tất chu kỳ đầu tiên

của hệ thống, tuy các chu kỳ đầu tiên thường không có rụng trứng

 Mãn kinh là thời kỳ các chu kỳ chấm dứt và nồng độ hormone buồng trứng giảm đến mức tối thiểu Việc ngưng các chu kỳ là kết qủa của sự hiện diện của một lượng nang trứng

nguyên phát trong buồng trứng không đủ để đáp ứng với sự kích thích của FSH Kết quả là

sự bài tiết estrogen trong phần đầu của chu kỳ không đủ để kích ứng đợt tăng bài tiết LH, và

sự rụng trứng không xảy ra Sau nhiều chu kỳ không đều và không có trứng rụng, sự bài tiết estrogen giảm xuống gần bằng không Không có sự ức chế, tốc độ bài tiết LH và FSH diễn ra rất cao trong nhiều năm sau mãn kinh

Hành động tình dục nữ

Sự kích thích tâm lý và cảm giác đều quan trọng để thực hiện hành động tình dục nữ Ham muốn tình dục bị ảnh hưởng một phần nào bởi nồng độ estrogen và testosterone ở phụ nữ; do đó sự ham muốn có thể lớn nhất một vài ngày trước khi rụng trứng, khi sự bài tiết estrogen từ nang trứng là lớn nhất

Mô cương tương ứng với dương vật Sự giãn động mạch cung cấp cho mô là do các dây thần kinh phó giao cảm phóng thích nitric oxide từ đầu tận cùng thần kinh trên cơ trơn động mạch Sự kích thích phó giao cảm cũng gây ra sự bài tiết chất nhầy từ tuyến Bartholin, nằm gần mép nhỏ Với sự kích thích cảm giác tại chỗ và tâm lý phù hợp các phản xạ được khởi sự sẽ gây sự khoái cảm ở phụ nữ

Khả năng sinh sản nữ

Khả năng sinh sản nữ tùy thuộc thời điểm rụng trứng, khả năng tinh trùng tiếp cận trứng trong vòi trứng trong vòng 24 giờ sau rụng trứng, và khả năng của hợp tử làm tổ và tồn tại trong nội mạc Nhiều rối loạn có thể khiến người phụ nữ vô sinh:

 Không rụng trứng do:

- Tắc cơ học ở bề mặt buồng trứng do : (1) bao dày, (2) sẹo do nhiễm trùng và (3) phát triển quá mức của các TB có nguồn gốc nội mạc, gọi là dày nội mạc

- Không có đợt tăng bài tiết LH hay bất thường khác về hormone

 Tắc vòi trứng thường là do nhiễm trùng hay dày nội mạc