Ví dụ về tính đổi lẫn chức năng Lấy 5 ví dụ về tính đổi lẫn chức năng hoàn toàn Lấy 5 ví dụ về tính đổi lẫn chức năng không hoàn toàn Lấy 5 ví dụ về tính đổi lẫn chức năng nội Lấy 5 ví dụ về tính đổi lẫn chức năng ngoại Lấy 3 ví dụ về tính đổi lẫn chức năng hoàn toàn Lấy 3 ví dụ về tính đổi lẫn chức năng Không hoàn toàn
Trang 1MEC318 DUNG SAI VÀ ĐO LƯỜNG
ThS Bùi Hoàng Dũng
Phone: 091 696 7929 Office: A2-208 Mail: bhdung@tnut.edu.vn
1
NỘI DUNG MÔN HỌC
1 Tính đổi lẫn chức năng
2 Các khái niệm cơ bản về Dung sai và Lắp ghép
3 Độ chính xác gia công các yếu tố hình học
4 Dung sai lắp ghép trụ trơn
5 Dung sai lắp ghép một số mối ghép đặc biệt
6 Chuỗi Kích thước
7 Cơ sở Kỹ thuật đo
Trang 2CHƯƠNG 1: TÍNH ĐỔI LẪN CHỨC NĂNG
1.1 Khái niệm tính đổi lẫn chức năng
1.2 Mục đích môn học
1.3 Đối tượng môn học
KHÁI NIỆM VỀ TÍNH ĐỔI LẪN CHỨC NĂNG
Ví dụ: Lốp xe đạp
Bị hỏng
Xử lý?
-> thay lốp
Điều gì đặc biệt?
Trang 31 2
A f A A A f A (i = 1 n ) (1.1)
KHÁI NIỆM VỀ TÍNH ĐỔI LẪN CHỨC NĂNG
Thông số KT tối ưu của máy được
thiết kế là A*, và sau khi chế tạo là:
A
Thông số KT tối ưu của các bộ phận
là Ai*, và sau khi chế tạo là Ai
Quan hệ giữa A với Ai:
1
n
i
f
A
người thiết kế sẽ xác định được các “Dung sai của
thông số kỹ thuật TAi” của các chi tiết máy lắp thành
KHÁI NIỆM VỀ TÍNH ĐỔI LẪN CHỨC NĂNG
Nếu gọi TAi là "Dung sai của thông số kỹ thuật Ai" của chi tiết
máy thứ i thì theo (1.1) TA và TAi có quan hệ:
Trang 4KHÁI NIỆM VỀ TÍNH ĐỔI LẪN CHỨC NĂNG
Khi chế tạo nếu tất cả các chi tiết đều có thông số kỹ thuật
Ai nằm trong phạm vi dung sai TAi như đã xác định theo
quan hệ (1.2) thì khi lắp chúng thành máy, máy đó nhất
định sẽ có thông số kỹ thuật A nằm trong phạm vi dung
sai TA như thiết kế
-> các chi tiết máy và máy được thiết kế theo nguyên tắc này
có tính đổi lẫn chức năng
KHÁI NIỆM VỀ TÍNH ĐỔI LẪN CHỨC NĂNG
Định nghĩa:
Tính đổi lẫn chức năng (ĐLCN) của chi tiết máy và máy là tính
chất của máy móc, thiết bị và những chi tiết cấu thành nó đảm
bảo khả năng lắp ráp (hoặc thay thế khi sửa chữa) không cần
lựa chọn, sửa đổi hoặc điều chỉnh mà vẫn đạt được các yêu cầu
kỹ thuật không phụ thuộc vào độ chính xác chế tạo
Trang 5CÁC DẠNG ĐỔI LẪN CHỨC NĂNG
Tính đổi lẫn chức năng hoàn toàn
-> Thay lốp xe máy
Tính đổi lẫn chức năng không hoàn toàn
-> Thay xích xe
Tính đổi lẫn chức năng nội
-> Trong một cụm chi tiết: ổ bi
Tính đổi lẫn chức năng ngoại
-> Đổi lẫn theo yêu cầu trên bản vẽ
HIỆU QUẢ CỦA TÍNH ĐỔI LẪN CHỨC NĂNG
Hiệu quả đối với quá trình thiết kế
Trang 6MỤC ĐÍCH MÔN HỌC
Nghiên cứu những nguyên tắc thiết kế và biện pháp chế
tạo để các chi tiết máy đạt được tính đổi lẫn chức năng về
mặt hình học của chi tiết máy và máy
Trang bị những tiêu chuẩn về dung sai và biện pháp kiểm
tra các yếu tố hình học của chi tiết để giúp cho việc thực
hiện các nguyên tắc thiết kế và chế tạo chi tiết sao cho
đảm bảo yêu cầu kỹ thuật và hiệu quả kinh tế
Trang bị khái niệm cơ bản các phương pháp đo các thông
số kỹ thuật cơ bản trong ngành chế tạo máy
ĐỐI TƯỢNG MÔN HỌC
Là những vấn đề về nguyên tắc thiết kế và chế tạo, đồng thời
nghiên cứu những tiêu chuẩn dung sai và cách đo lường, kiểm
tra các yếu tố hình học của chi tiết sao cho chúng đạt được tính
ĐLCN mà vẫn đảm bảo được hiệu quả kinh tế hợp lý nhất
Trang 7HẾT CHƯƠNG 1
Câu hỏi?