MỤC TIÊU CỦA CUỘC HỘI và chiến thuật phù hợp với một số tình huống điển hình trong kinh doanh.. Với xu hướng văn hoá, chính trị và kinh tế ngày càng phát triển theo hướng tôn trọng
Trang 1Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
CHIẾN LƯỢC, CHIẾN THUẬT VÀ
KỸ NĂNG
ĐÀM PHÁN-THƯƠNG
LƯỢNG TRONG KINH DOANH
Strategies, Tactics & Skills
2003
Trang 2Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
MỤC TIÊU CỦA CUỘC HỘI
và chiến thuật phù hợp với
một số tình huống điển hình
trong kinh doanh.
-Tạo cơ hội cho người tham dự
thực hành phương pháp động
não và đóng vai trong các bài tập tình huống trong và ngoài lớp
Trang 33 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
NỘI DUNG
1 Những kiến thức cơ bản về đàm
phán &thương lượng
2 Cách thiết lập những chiến lược và
chiến thuật
3 Thương lượng về giá, điều kiện mua
bán hàng và các điều khoản khác
4 Làm cách này để vượt qua những
tình trạng tiến thoái lưỡng nan và
căng thẳng
5 Rèn luyện những kỹ năng thương
lượng
Trang 44 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
1.NHỮNG KIẾN THỨC CƠ
BẢN VỀ ĐÀM PHÁN
&THƯƠNG LƯỢNG TRONG KINH DOANH
• 1.1/-Những khái niệm
• 1.2/-Những trường hợp điển
hình phải thương lượng trong
Trang 55 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
• Sau khi học phần này bạn
có thể:
• -Khi nào cần và thích hợp
cho việc đàm phán-thương
lượng
• -Nắm được các nguyên
tắc cũ và mới về thương
lượng để áp dụng trong
cuộc sống và kinh doanh
Trang 66 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
1.1/-Những khái niệm cơ
bản
Thương lượng là một hoạt động
diễn ra mọi lúc mọi nơi.
Thương lượng là một hành động
nhiều khi không thể không thực
hiện cho dù thật tâm không
muốn.
Với xu hướng văn hoá, chính trị
và kinh tế ngày càng phát triển theo hướng tôn trọng sự bình đẳng và dân chủ nhiều hơn, thì thương
lượng lại là một kỹ năng không
thể thiếu được của mỗi người.
© PhotoDisc
Trang 77 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
Thương lượng diễn ra rộng khắp
trong các lĩnh vực chính trị, ngoại
giao, quân sự, kinh tế, kinh doanh, đời sống xã hội, ia đình, cộng đồng,
đồng nghiệp…
Vậy thương lượng là gì?
• -Thương lượng là một tiến trình bao
gồm các hoạt động và động thái
được thực hiện nhằm mục tiêu điều hoà quan hệ giữa 2 hay nhiều bên
thông qua việc xác lập sự thống
nhất ý kiến , một thoả thuận chung về hành động hay một cam kết
chung.
• (tổng hợp nhiều định nghiã theo sách
giáo khoa)
Trang 88 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
I’m OK You’re OK
I’m not OK You’re not OK
I’m NOT OK
You’re OK
Trang 99 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
Tại sao phải thương lượng?
• -Sự hiện diện của 2 hoặc nhiều
bên có những khác biệt về nhu
cầu và ước muốn
• -Sự thoả mãn toàn diện nhu cầu
và ước muốn của 1 bên có thể
làm tổn hại đến bên kia.
• -Mỗi bên nhận thức được và
không thể phủ nhận được nhu cầu của bên kia
• -Mỗi bên đều nhận thức được
việc đàm phán-thương lượng là
một phương thức giải quyết mâu
thuẫn có lợi hơn những phương
thức đối đầu hoặc hủy diệt khác
Trang 1010 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
• Tìm ra nguyên lý để nhận
định khi nào ta không cần
thương lượng
• - Được lợi gì hoặc bớt thiệt
hại gì khi chấp nhận thương
lượng
Trang 1111 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
•
Đặc điểm của
đàm phán thương
lượng trong kinh
doanh
Một là tìm kiếm một
lợi ích hướng về lợi
nhuận
Hai là điều hoà &
thống nhất 2 mặt đối
lập ”hợp tác” và mâu
thuẫn ( không thể triệt tiêu
sự mâu thuẫn)
Ba là mỗi bên chấp
nhận một lợi ích có
giới hạn và chấp
nhận nhượng bộ bên
kia 1 lợi ích nào đó.
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
Trang 1212 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
•
Đặc điểm của đàm phán thương lượng trong kinh doanh
(TT)
Bốn là việc đánh giá sự
thành công cuả một cuộc
thương lượng dựa trên 3 tiêu
-Giữ vững quan hệ các bên đối
tác và đảm bảo thực hiện sự
cam kết
Năm là tính hiệu lực và khả thi của các giải pháp thoả
thuận phải nằm trong khuôn
khổ luật pháp và phù hợp
với môi trường kinh doanh
quốc tế và trong nước
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
Trang 1313 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
2.CÁCH THIẾT LẬP CÁC
CHIẾN LƯỢC VÀ CHIẾN
THUẬT THƯƠNG LƯỢNG
• Phần này giúp bạn
Xác định tình huống và đối
tác (Antagonists)
Nhận dạng và làm giảm bớt
những động thái tiêu cực
Lựa chọn những chiến lược
và chiến thuật thương lượng
Trang 1414 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
• -Hiểu được tầm quan trọng
của chiến lược và chiến
thuật thương lượng
• -Biết cách chuẩn bị những bước thương lượng hướng
đến kết quả cả 2 cùng
thắng
• -Biết cách viết một bản
kế hoạch thương lượng
Trang 1515 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
2.1.Nhận định tình huống
và đối tác
• Chiến lược và chiến thuật phải được áp dụng linh động uyển
chuyển tuỳ theo tính huống và
đối tác
• Các câu hỏi cần phải được
nghiên cứu và trả lời đầy đủ: @ Tình huống này thuộc lãnh
vực hoạt động kinh doanh hay
mâu thuẫn trong đời sống xả
hội hay cá nhân?
Trang 1616 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
• @Có sự khác biệt nào về quyền lợi của các bên.
• @Nguyên nhân sinh ra khác biệt? Do
lập trường, quan điểm, vị thế quyền lực, quyền lợi, lòng tham cá nhân
hoặc sự thiếu hiểu biết lẫn nhau?
• @Có nhất thiết phải thương lượng hay không?
• @Lợi thế và thế yếu của bên đối
• @Nếu chuyển từ mâu thuẫn, đối
đầu sang hợp tác thì ta được lợi gì
• @Làm thế nào để khỏi nhượng bộ
mà bên kia vẫn vui lòng?
• @Cá nhân người tham gia thương lượng là ai? Họ có thẩm quyền đến đâu? Ai là người quyết định sau cùng? Cá
tính của đối tác tham gia thương lượng
Trang 1717 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
2.2.Nhận dạng và làm giảm bớt những động thái tiêu
cực
• Xem xét tình huống:
• @Tình trạng căng thẳng ở mức
nào? Có còn khả năng thương
lượng hay không?
• Nhận dạng và làm giảm bớt
những động thái tiêu cực
• @Nhận diện và kiềm chế
những phản ứng tiêu cực làm
tăng mức mâu thuẫn hoạc thù
nghịch trước khi thương lượng
Trang 1818 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
2.3.Lựa chọn những chiến
lược và chiến thuật thương
lượng
• 2.3.1.Những chiến lược thương
lượng:
• Trên thực tế có rất nhiều chiến lược
thương lượng mang rất nhiều tên gọi rất
tượng hình và thật sự nhiều tên gọi nào
đã pha trộn cả chiến lược và chiến
thuật.
• Theo giáo khoa cổ điển , người ta chia các
loại chiến lược thương lượng thành 3 loại
Trang 1919 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
• a/.THƯƠNG LƯỢNG CÓ NGUYÊN TẮC
• Chiến lược này đặt nặng tính cách
duy lý và nghiêm chỉnh ( Rational & Earnest)
• Đặc điểm của chiến lược này là:
Tách riêng con người ra khỏi vấn
đề TL
Tập trung vào quyền lợi chứ
không phải lập trường
Nghĩ ra những phương án đôi bên
đều có lợi
Kiên quyết bảo vệ những tiêu
chuẩn khách quan
• (Xem thêm phần sổ tay nghiệp vụ)
Trang 2020 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
• b/-CHIẾN LƯỢC THƯƠNG LƯỢNG
CỨNG RẮN
• Dựa trên vị thế thượng phong của
ta với “địch” với chủ định thẳng
tiến và quyết đoán (forthright &
• Sau đây là bảng so sánh 3 loại
chiến lược trên
Trang 2121 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
• 2.3.2 Chiến thuật thương lượng
• a/-Các chiến thuật cổ điển
Hành động quyết liệt
Trừ hao
Tạo một đồng minh có uy tín
Giếng đã khô cạn
Quyền hạn có hạn
Gọi thầu
Chia cắt để chiến thắng
Tạm ngừng một thời gian
Im lặng
Kiên trì
Cưa đôi
Thăm dò
Trang 2222 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
b/-Các chiến thuật khác:
Củ cà rốt và cây gậy
Vừa đánh vừa đàm
Tung hoả mù
Giả vờ ngốc ngếch
Chậm rãi khi đối thủ gấp
gáp
Giả vờ không cần
Dương đông kích tây
Thả con tép bắt con tôm
Trang 2323 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
• 2.3.3.Tiến trình đàm phán
thương lượng
• Tiến trình giản lược chỉ có
3 giai đoạn là
• a/-Giai đoạn chuẩn bị
• b/-Giai đoạn tiếp xúc
•c/-Giai đoạn thoả thuận
Trang 2424 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
Tiến trình thương lượng
bên kia © PhotoDisc
Thảo luận Đạt
thỏa thuận
Trang 2525 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
Thiết lập mục tiêu
• *Xác định rõ mục tiêu và ngưỡng
giới hạn có thể chấp nhận (threshold limits)
• *Xác định những gì không thể du di
và những gì có thể nhượng bộ
• *Tính thực tế và linh hoạt của mục
tiêu
• *Các dữ liệu thích hợp
• *Tìm xem điều gì là quan trọng đối với bên kia.
• * Đặt ta vào vị thế và hoàn cảnh
của bên kia
• * Chuẩn bị người thích hợp để đàm
phán (Có thể là người thứ ba)© PhotoDisc
Trang 2626 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
• * Phát biểu rõ ràng
• * Lắng nghe quan điểm bên kia
• *Yêu cầu giải thích rõ những
điểm chưa hiểu trọn vẹn
• * Xác định lãnh vực cần thoả
thuận
• * Đánh giá tình huống
• * Tập trung vào các “vấn đề” tạo ra khoảng cách giữa 2 bên
• *Suy nghĩ sáng tạo đề ra giải
pháp làm cho 2 bên đều thắng, hoặc
• *Thỏa thuận dựa trên 1 số
nhượng bộ
HBTD
Trang 2727 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
bên kia
• *Đưa đề nghị
• *Quan sát dấu hiệu từ bên kia
• *Cố gắng đạt được điều quan trọng và nhượng bộ những gì kém quan trọng đối với ta nhưng có giá trị với họ.
• *Duy trì quan hệ cho dù chưa thể đạt
được thoả thuận bây giờ.
• *Có thể đạt được bằng một giải pháp tích cực không theo lối mòn do sự hoá giải những mâu thuẫn hay khác biệt
Trang 2828 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
3.ĐÀM PHÁN –THƯƠNG LƯỢNG TRONG NHỮNG TÌNH HUỐNG
KINH DOANH ĐIỂN HÌNH
• - Cải thiện kỹ năng thương lượng bằng phương pháp
đóng vai và thảo luận tình huống để tìm ra giải pháp
tối ưu
• -Nâng cao và mài dũa kỹ
năng thương lượng
Trang 2929 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
3.1.Thương lượng về giá
rời với các yếu tố chất lượng, dịch vu và điều kiện bán hàng khác
phẩm gắn liền với giá, chứng minh lợi ích này lớn hơn cái giá bán ra
SP có mức phẩm cấp hay dịch vụ khác nhau
khuyến mãi, dịch vụ kèm theo
*Chia cắt giá hay giá SP trọn gói
Trang 3030 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
3.2 Thương lượng về điều kiện mua bán hàng
• Người bán chú ý thuyết
phục người mua về:
• - Các tiện ích về hiệu dụng
và hình thức của sản phẩm
• -Các tiện ích về không gian, địa điểm
• -Các tiện ích về thời gian,
thời điễm, thời cơ
• -Các tiện ích về sự chuyển
giao quyền sở hữu
Trang 3131 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
3.3 Thương lượng về điều kiện mua bán khác
• -Giao nhận vận chuyển
(theo Incoterm)
• -Trọng tài
• -Xử lý tranh chấp
•-Thưởng phạt
Trang 3232 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
4.LÀM THẾ NÀO ĐỂ VƯỢT
QUA TÌNH TRẠNG TIẾN THOÁI LƯỠNG NAN VÀ CĂNG
THẲNG.
• Khi 2 bên thương lượng cảm thấy
không thể nhượng bộ tiếp tục
và sa vào thế găng thật sự tiến thoái lưỡng nan.
• -Do lập trường quá khác biệt
• -Do 1 bên bị cưỡng bức
• -Do hiểu lầm
• -Do tố chất người tham gia đàm phán
• -Lợi ích của 2 bên quá khác
biệt và chênh lệch
Trang 3333 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
• *Tập trung vào lợi ích chứ
không phải là lập trường
• *Tích cực tìm lợi ích chung
• *Trao đổi lợi ích
• *Thiết lập và hỗ trợ nhau cùng đạt được thắng lợi dựa trên
những tiêu chuẩn khách quan
hay nhỏ mà là tỉ lệ phát triển hay cơ hội phát triển trong tương lai.
• *Thay người hoặc nhờ người
thứ ba
• *Tạm nghỉ
© PhotoDisc
Trang 3434 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
5.Rèn luyện những kỹ
năng thương lượng
• 5.1.Rèn luyện kỹ năng nghe
mục đã nghe để hỏi lại bên kia từng khoản thời gian ngắn
• 5.2.Rèn luyện ngôn ngữ của
thân thể và âm điệu
vực,cường độ, vận tốcc, cao trào
© PhotoDisc
Trang 3535 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
5.3 Rèn luyện cách trình bày
• Diễn đạt chính xác, đúng trọng tâm
Đa dạng hoá âm điệu ( không buồn chán)
Biết chủ động im lặng, không bối rối
Chỉ cao giọng đúng chỗ
Biết cách ra dấu
5.4 Rèn luyện cách đặt câu hỏi
thăm dò
• Sử dụng các câu hỏi mớm ý và câu
hỏi 6W
Sử dụng câu hỏi gián tiếp
5.5.Rèn luyện sự tự chủ và kiên trì
© PhotoDisc Biết đóng kịch ngay cả khi giận dữ
Trang 3636 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
KẾT LUẬN
và được công nhận là một nghệ thuật.
Tất cả mọi người làm kinh doanh đều cần phải nắm vững những nguyên tắc cơ
bản về thương lượng và thường rèn
luyện kỹ năng này trong nhiều tình
huống khác nhau và với các đối tác
khác nhau.
Ta có thể học hỏi qua các trường hợp
điển hình, tuy nhiên không thể áp dụng
một cách máy móc vì sự thành công hay thất bại còn phụ thuộc hoàn cảnh xảy
ra có phù hợp những giả định giống hệt như tình huống điển hình hay không
© PhotoDisc
Trang 3737 HBTD
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
Khéo léo về ngoại giao thì rất tốt tuy nhiên sự thành công còn nằm
ở cái “tâm” của nhà kinh doanh.
Cái TÂM ở đây là sự thành thật mong muốn đối tác và ta cùng
THẮNG
bởi vì ta luôn hướng tới mục tiêu
WIN-WIN dựa trên sự cam kết
cùng thi hành thoả thuận đã đạt
được để 2 bên cùng hưởng lợi
lâu bền và củng cố quan hệ
bền chặt.
Không có chỗ cho sự lừa phỉnh
hay thủ lợi dựa trên vị thế của
bên ta.
© PhotoDisc