Chất lượng là gì mà ai cũng đòi hỏi, có phải đúng là tiền nào của nấy. Đó là các câu hỏi được các doanh nghiệp luôn luôn đặt ra và suy nghĩ để duy trì và cải tiến. Đây cũng là môn học quan trọng dành cho các nhà quản trị tương lai
Trang 1Thầy giáo : Bùi hoàng Ngọc Email : bui.ngoc@dntu.edu.vn
Chương 5 : Bộ tiêu chuẩn ISO
Nội dung chính của chương
Tám nguyên tắc của ISO
2
Trình tự xây dựng ISO của DN
Cấu trúc cơ bản của ISO 9000
Khái quát về bộ tiêu chuẩn ISO
ISO là một tổ chức phi chính phủ quốc tế về
tiêu chuẩn hóa, ra đời và hoạt động từ ngày
23/2/1947, Trụ sở chính đặt tại Geneve (Thụy
sỹ) ISO có tên đầy đủ là:
Thành viên là các Tổ chức tiêu chuẩn quốc gia
của hơn 150 nước trên thế giới
Trang 2Khái quát về bộ tiêu chuẩn ISO
và kiểm soát một tổ chức
về chất lượng
Chỉ cho DN làm thế nào để duy trì chất lượng đã đạt được và cải tiến liên tục chất lượng
1 Lịch sử hình thành
Bộ Quốc phòng Mỹ Các yêu cầu về hệ thống kiểm tra MIL - I - 45208
Tổ chức NATO thống đầu vào AQAP4 và sản phẩm cuối Các yêu cầu về hệ thống kiểm tra hệ
cùng AQAP9
Viện Quản lý chất
lượng Anh (BSI) Tiêu chuẩn BS 5750 về quản lý chất lượng và đảm bảo chất lượng
Tổ chức tiêu chuẩn
quốc tế ISO Bộ tiêu chuẩn về hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000 : 1987
Các phiên bản của ISO 9000
1987, ISO công bố lần đầu tiên bộ ISO 9000
khuyến cáo áp dụng trong các nước thành viên và
trên toàn thế giới
1994, Bộ ISO 9000 được tu chỉnh lại và bổ
sung một số tiêu chuẩn mới ( lần 1 )
2000, Bộ ISO 9000 được sửa đổi lần 2
2008, Bộ ISO 9000 lại được tái bản lần 3
Trang 3Bộ tiêu chuẩn ISO 9000 : 2000
ISO 9004 : 2000 Hướng dẫn
1
2
3
4 Các thành phần của
ISO 9000 : 2000
ISO 9000 : 2000
Cơ sở & Từ vựng
ISO 9001 : 2000 Yêu cầu
3 Lợi ích khi áp dụng ISO
Đối với doanh nghiệp
Nhân viên hiểu rõ công việc, hạn chế phụ thuộc vào
các cá nhân
Phân công trách nhiệm rõ ràng nên phân loại nhân viên
và đánh giá chính xác
Thúc đẩy cả hệ thống hoạt động tốt, giải phóng người
quản lý khỏi các công việc lặp đi lặp lại
Ngăn chặn được sai sót nhờ vào tinh thần trách nhiệm
Trang 43 Lợi ích khi áp dụng ISO
Đối với doanh nghiệp
Dễ dàng phát hiện ra sai sót, truy tìm được nguyên
nhân, giải quyết sai sót và ngăn ngừa sai sót có thể lặp
3 Lợi ích khi áp dụng ISO
Đối với bên ngoài
Đem lại lòng tin cho khách hàng, hiệp hội và các Cơ
quan quản lý của Nhà nước
Giảm bớt các thủ tục rườm rà, tiết kiệm chi phí cho
khách hàng
Có bằng chứng để tham gia các tổ chức chất lượng và
giành các giải thưởng về chất lượng
4 Nhược điểm và khó khăn
1 Nhận thức về chất lượng của cấp quản lý
2 Thiếu các nguồn lực để thực hiện
3 Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận thiếu
nhất quán
4 Thói quen làm việc mang tính tự phát cao
5 Dễ gây ra tình trạng đùn đẩy trách nhiệm (đây
không phải việc của tôi)
6 Sự hợp tác của các bộ phận, tính hiệu quả của
các quyết định quản lý
Trang 5PHẦN 2 : CÁC NGUYÊN TẮC
CỦA BỘ TIÊU CHUẨN ISO 9000
Tám nguyên tắc của ISO 9000
Sự lãnh đạo của cấp cao nhất DN
2
Tiếp cận chất lượng theo quá trình
Sự đồng thuận của nhân viên
Các nguyên tắc của ISO 9000
Quyết định dựa trên dữ liệu
Trang 61 Định hướng vào khách hàng
a Am hiểu tường tận những yêu cầu của khách
hàng và mong đợi của họ về sản phẩm, giá cả,
giao hàng, bảo hành …
b Đối xử bình đẳng với tất cả khách hàng, tổ
chức, cơ quan quản lý …
c Phổ biến các yêu cầu này đến toàn thể các bộ
phận của doanh nghiệp
d Đo lường sự thỏa mãn của khách hàng
e Quản lý mối quan hệ với khách hàng
2 Sự lãnh đạo
Chủ động điều hành quyết liệt và cụ thể
Thiết lập tầm nhìn rõ ràng về tương lai
Chủ động làm gương, khuyến khích, động viên
và nhận biết sự đóng góp của nhân viên
Giáo dục, huấn luyện nhân viên
Giao việc, uỷ quyền hợp lý Cung cấp các
nguồn lực để nhân viên làm việc
Thiết lập mục tiêu và cơ chế thưởng phạt rõ ràng
3 Sự đồng thuận của NV
Chấp nhận là người làm việc và có nghĩa vụ
hoàn thành tốt công việc
Hướng tới việc tạo ra nhiều giá trị cho khách
Trang 74 Tiếp cận theo quá trình
Xác định được quá trình để đạt được kết quả
Thiết lập nhiệm vụ rõ ràng, chức năng và quyền
hạn của từng bộ phận trong quá trình
Kiểm soát
quá trình
Kiểm soát quá trình
Hiểu và quản lý các quá trình có liên quan đến nhau
Sẽ đem lại hiệu quả cao hơn
6 Cải tiến liên tục
Giám sát tất cả các công đoạn của quá trình để
phát hiện ngay sai sót khi nó vừa phát sinh
Sử dụng các công cụ thống kê để phân tích hiệu
quả và hiệu suất của mọi quá trình
Đề cao tinh thần tự giám sát và ủng hộ vô điều
kiện các ý kiến đóng góp về chất lượng
Ghi nhận các ý kiến đóng góp tốt bằng các
chế độ đãi ngộ hợp lý
Trang 87 Quyết định dựa vào dữ liệu
đổi mới ngay khi bạn hỏi 10 nhân viên
thì 9 nhân viên phản đối Nếu bạn hỏi 10
nhân viên mà 9 nhân viên đồng ý đổi
mới thì khi đó đổi mới đã muộn rồi ”
Bạn phải quyết định ngay khi có dữ liệu đầu tiên
8 Quan hệ với nhà cung cấp
Nhận biết và lựa chọn các nhà cung cấp chủ lực
Tạo kênh liên lạc mở và rõ ràng
Hợp tác chặt chẽ để nắm bắt nhu cầu khách
hàng
Chia sẽ thông tin và những kế hoạch tương lai
Chấp thuận và ủng hộ các cải tiến của nhà
cung cấp
Phần 3 : Cấu trúc cơ bản
của bộ tiêu chuẩn ISO 9000
Trang 9Cấu trúc của bộ ISO 9000 : 2000
Quản lý nguồn lực
Cải tiến
Phần 8
Phần 1,2,3 Phần 1: Phạm vi
1.2 Áp dụng 1.1 Khái quát
Phần 2 : Tiêu chuẩn
trích dẫn
Phần 3 : Các thuật ngữ & định nghĩa
( Nhà cung ứng - Tổ chức - Khách hàng )
Trang 10Phần 4 : Các yêu cầu chung
1 Khái quát
2
Sổ tay chất lượng
3 Kiểm soát tài liệu
4 Kiểm soát các hồ sơ chất lượng
Các yêu cầu chung
về hệ thống
và tài liệu
Phần 5 : Trách nhiệm của lãnh đạo
5.1 Cam kết của lãnh đạo
1 Các mục tiêu chất lượng
2 Hệ thống quản lý chất lượng
5.2 Định hướng vào K/hàng
5.3 Chính sách chất lượng 5.4 Hoạch định
Phần 5 : Trách nhiệm của lãnh đạo
5.5 Trách nhiệm, quyền
hạn, truyền đạt
thông tin nội bộ
1 Đại diện lãnh đạo
2 Trách nhiệm & quyền hạn
3 Truyền đạt thông tin
5.6 Xem xét của
lãnh đạo
1 Khái quát
2 Đầu vào của việc xem xét
3 Đầu ra của việc xem xét
Trang 11Phần 6 : Quản lý nguồn lực
1 Cung cấp nguồn lực
2 Nguồn nhân lực Năng lực, nhận thức & đào tạo
2 Xem xét các yêu cầu liên quan đến sản phẩm
3 Thông tin liên lạc với khách hàng
Trang 123 Nhận biết & xác định nguồn gốc sản phẩm
4 Tải sản của khách hàng
5 Bảo quản sản phẩm
7.6 Kiểm soát việc
giám sát & đo lường
Phần 8 : Đo lường, phân tích, cải tiến
Trang 13Phần 8 : Đo lường, phân tích, cải tiến
8.3 Kiểm soát sp không phù hợp
1 Cải tiến liên tục
ISO trong các doanh nghiệp
Tinh thần xây dựng ISO
2 Làm điều ta hoạch định
3 Kiểm tra điều ta làm
4 Luôn luôn làm tốt hơn
Trang 14Giai đoạn đánh giá
Giai đoạn thực hiện
Giai đoạn chuẩn bị
1 Giai đoạn chuẩn bị (Plan)
Lập kế hoạch triển khai
2 Giai đoạn thực hiện (Do)
3
Phổ biến văn bản trong toàn bộ
tổ chức
Trang 153 Giai đoạn đánh giá (Check)
1 Đào tạo chuyên gia đánh giá nội bộ
2 Đánh giá chất lượng nội bộ
Trang 16Phân loại văn bản
Hệ thống quản lý chất lượng chia văn
bản thành 2 dạng :
Dạng 1 : Văn bản theo yêu cầu của tiêu chuẩn
Dạng 2 : Văn bản theo yêu cầu của tổ chức
Mục nào trong bộ tiêu chuẩn ISO 9001:2000
có dòng “ quy trình dưới dạng văn bản ” thì bắt
buộc tổ chức phải lập, còn lại các văn bản khác
chỉ nên lập khi thiếu nó thì ảnh hưởng đến chất
lượng
Những quy trình bắt buộc lập
thành văn bản
Trong ISO 9001 : 2000 có những quy trình sau
bắt buộc phải lập thành văn bản, gồm :
1 Quy trình kiểm soát tài liệu ( 4.2.3 )
2 Quy trình kiểm soát hồ sơ ( 4.2.4 )
3 Quy trình đánh giá nội bộ ( 8.2.2 )
4 Quy trình kiểm soát sp không phù hợp ( 8.3 )
Chuyên viên hoặc người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ
Kiểm soát / Soát xét :
Trưởng các bộ phận
Đại diện lãnh đạo hoặc chuyên viên tư vấn ISO
Phê duyệt : Lãnh đạo cao nhất của tổ chức
Trang 17Áp dụng đối với cái gì (what)
Chỉ dẫn những tài liệu để viết quy trình
Làm rõ các thuật ngữ sử dụng trong quy trình
Bố cục của quy trình / thủ tục
- Những công việc cần làm (what)
- Người có trách nhiệm / quyền hạn (who)
- Cách thức tiến hành công việc (How)
- Thời gian & địa điểm tiến hành (when, where)
- Cách thức lưu trữ bằng chứng thực hiện quy trình
- Những biểu mẫu sẽ sử dụng trong quy trình
Lưu ý nguyên tắc KISS
5 Tại sao phải làm Why ?
6 Làm như thế nào How ?
Trang 18Nguyên tắc khi lập văn bản
Hãy viết nó ra Làm theo những gì đã viết Đánh giá sự phù hợp
Trình tự xây dựng
hệ thống tài liệu Yêu cầu
Trang 19Quy trình mẫu XD ISO
Bước 1 Lựa chọn chiến lược chất lượng cho tổ chức
Bước 2 Lựa chọn lĩnh vực áp dụng hệ thống quản lý chất lượng
Bước 3 Xác cho tổ chức lập chính sách chất lượng
Trang 20Quy trình mẫu XD ISO
Bước 4 Thay hợp với yêu cầu đổi cơ cấu tổ chức cho phù
Bước 5 Ra các 9000 trong toàn bộ tổ chức quyết định áp dụng ISO
Bước 6 Huấn luyện, đào tạo ISO 9000 cho toàn bộ cán bộ, nhân viên
Quy trình mẫu XD ISO
Bước 7 Quảng bá thông tin và huấn luyện kỹ năng chi tiết cho từng NV
Bước 8 Viết và soạn thảo các quy trình theo thực tế công việc
Bước 9 Điều chỉnh và cho áp dụng thử quy trình trong toàn hệ thống
Quy trình mẫu XD ISO
Bước 10 Kiểm định chất lượng nội bộ
Bước 11 Phân tích, tất cả các quy trình tổng thể đo đạc và hoàn chỉnh
Bước 12 Đánh giá thử và xin cấp chứng nhận ISO 9000
Trang 21Kế hoạch chi tiết