-Các nơi trong vùng bóng tối này hoàn toàn không thấy Mặt Trời có nhật thực toàn phần.. Nhật thực một phần: xảy ra khi Mặt Trời và Mặt Trăng không nằm chính xác trên cùng một đường thẳng
Trang 1`
Trang 2NHẬT THỰC
VÀ NGUYỆT THỰC
Trang 35 Cao Thị Mai Loan
6 Nguyễn Trung Tân
7 Nguyễn Xuân Vương
8 Nguyễn Lê Thùy Liên
9 Hồ Thị Liễu
10 Nguyễn Ngọc Tú
11 Nguyễn Thị Khánh Chi
12 Phạm Thị Kiều Hoa
Trang 4NỘI DUNG BÁO CÁO
NGUYỆT THỰC
ĐIỀU KIÊN TỔNG QUÁT XẢY RA NHẬT
Trang 51 Nhật thực:
Nhật thực là hiện tượng tự nhiên, xuất hiện khi Mặt Trăng di chuyển vào quỹ đạo giữa Trái Đất và Mặt Trời
Trang 6-Vào thời kì Mặt trăng và Mặt trời giao hội (thời kì không trăng) Mặt trăng có thể che khuất Mặt Trời đối với người quan sát trên Trái Đất.
Trang 7-Các nơi trong vùng bóng tối này hoàn toàn không thấy Mặt Trời (có
nhật thực toàn phần) Còn các nơi trong vùng bán dạ thì thấy nhật thực một phần
-Do Mặt Trăng chuyển động và Trái Đất tự quay nên vết bóng tối và bán
dạ này quét trên mặt đất thành một dải
-Các địa phương nằm trong dải này sẽ lần lượt thấy nhật thực Các địa phương nằm xung quanh trục bóng tối sẽ nhìn thấy Nhật Thực vành
khuyên
Trang 9Nhật thực một phần: xảy ra khi Mặt Trời và Mặt Trăng
không nằm chính xác trên cùng một đường thẳng, và Mặt
Trăng chỉ che khuất một phần của Mặt Trời
Trang 10Nhật thực toàn phần: Đĩa Mặt Trời bị che khuất hoàn
toàn.
Trang 11Nhật thực hình khuyên: Với nhật thực một phần hoặc hình
khuyên, đĩa Mặt Trời chỉ bị che khuất một phần
Trang 12Nhật thực lai: là một kiểu trung gian giữa nhật thực toàn
phần và nhật thực hình khuyên
Trang 13Chu kì xảy ra nhật thực
- Số nhật thực tối đa trong năm có thể lên đến 5 vì hiện tượng tiết
điểm di động trên hoàng đạo ngược chiều với chuyển động của Trái Đất Do đó năm tiết tiểm ngắn hơn năm thường cỡ 20 ngày
Năm tiết điểm = 346,62 ngày
- Một năm có ít nhất 2 lần nhật thực và nhiều nhất 5 lần nhật thực Từ khi áp dụng lịch gregory năm 1582, các năm có 5 lần nhật thực xảy
ra đó là 1693, 1758, 1805, 1823, 1870, và 1935 Năm tiếp theo sẽ là năm 2206
-Nhật thực toàn phần về cơ bản chỉ kéo dài vài phút Nhật thực dài nhất chỉ diễn ra trong 7 phút
-Nhật thực toàn phần khá hiếm nhưng sự hoàn hảo này chỉ tồn tại trong
1 cung đường hẹp trên bề mặt trái đất, trong khi ngược lại nhật thực 1 phần có thể được nhìn thấy trong 1 vùng khá rộng
Trang 142 Nguyệt thực:
- Nguyệt thực xảy ra khi mặt trăng đi vào vùng bóng của trái đất Chúng có thể được nhình thấy từ bất kì nơi nào có mặt trăng mọc lên trước lúc bị che khuất
Trang 15-Vào thời kì trăng tròn, Mặt Trăng có thể chuyển động vào
bóng tối của Trái Đất và lúc này Mặt Trăng không còn được Mặt Trời dọi sáng nữa, khi đó hiện tượng Nguyệt thực xảy ra
Trang 16MẶT TRĂNG BỊ CHE KHUẤT -Nguyệt thực chỉ xảy ra lúc trăng tròn Trong một kì nguyệt
thực toàn phần, Trái đất từ từ di chuyển giữa Mặt trăng và Mặt trời Cái bóng của Trái đất quét qua bề mặt Mặt Trăng Ngay cả khi nguyệt thực toàn phần, Mặt trăng vẫn hơi mờ mờ ánh sáng
đỏ, đó là ánh sáng mặt trời đi tới Mặt trăng sau khi bị bẻ cong và tán xạ qua lớp rìa khí quyển của Trái đất
Trang 18Nguyệt thực toàn phần: xảy ra khi Mặt Trăng đi vào
vùng bóng tối của Trái Đất
Trang 19Nguyệt thực 1 phần : xảy ra khi Mặt Trời, Trái Đất và
Mặt Trăng nằm trên đường gần thẳng
Trang 20Nguyệt thực nửa tối: xảy ra khi Mặt Trăng đi qua vùng
nửa tối của Trái Đất
Trang 21Chu kì xảy ra nguyệt thực
- Trong 1 năm dương lịch có thể có từ 2-3 nguyệt thực
- Với sự phát triển của khoa học ngày nay, người ta có thể dễ dàng dự đoán được sự xuất hiện của các nguyệt thực
-Thời gian tối đa của nguyệt thực toàn phần: 104 phút (trường hợp thường hay tái diễn); nguyệt thực một phần: 6 giờ
Trang 22- Mặt Trăng có thể chuyển thành màu đỏ hay màu đồng khi nó đến cực đại Mặt trăng đỏ
có thể do mặt trăng trong lúc ở vùng tối hoàn
toàn, 1 số ánh sáng đi qua khí quyển trái đất và bị
bẻ cong hướng vào mặt trăng Trong khi các
quang phổ màu khác bị chặn thì ánh sáng đỏ dễ dàng đi qua khí quyển
-“Màu của Mặt Trăng phụ thuộc vào bụi và mây của khí quyển Trái Đất’’ các nhà khoa học NASA nói “ nếu có thêm phân tử trong khí
quyển, tro bụi núi lửa chẳng hạn, mặt trăng sẽ
thành màu đỏ”
Mặt Trăng Máu
Trang 233 Điều kiện tổng quát xảy ra nhật, nguyệt thực:
-Nếu mặt phẳng chuyển động của Mặt Trăng và Mặt Trời trùng nhau (bạch đạo trùng hoàng đạo) thì 3 thiên thể: trăng, trời, đất luôn thẳng hàng khi giao hội và xung đối Vậy tháng nào cũng có hai lần nhật- nguyệt thực.
Trang 24-Nhưng vì 2 mặt phẳng hoàng đạo và bạch đạo không trùng nhau nên vào những kỳ trên 3 thiên thể này
có khi không thẳng hàng.
-Chỉ khi Mặt Trời, Mặt Trăng giao hội hay xung đối trên tiết tuyến thì chúng mới thẳng hàng.
- Hình trên biểu diễn chuyển động của Mặt Trăng và Trái đất.
- Quỹ đạo chuyển động của mặt trăng giữ nguyên phương trong không gian.khi ở vị trí A, C trăng, trời, đất không thẳng hàng Chỉ ở vị trí B, D tức khi mặt trăng giao hội tại tiết tuyến thì ba thiên thể này mới thẳng hàng 2 vị trí này cách nhau 6 tháng, vậy 1 năm có thể có 2 lần nhật thực (hoặc nguyệt thực).
Trang 254 So sánh giữa Nhật thực và Nguyệt thực :
Nhật thực Nguyệt thực Giống
-Hiện tượng Nhật thực chỉ xảy ra và quan sát được
VÀO BAN NGÀY.
-Tức là hiện tượng xảy ra
ở phía Trái Đất hướng về Mặt Trời và bị Mặt Trăng che ngang.
-Theo thứ tự Mặt Trời - Trái Đất - Mặt Trăng cùng nằm thành một hàng thẳng, Trái Đất là "vật cản" ánh sáng từ Mặt Trời đến Mặt Trăng, do đó ánh sáng
từ Mặt Trăng không phản xạ tới Trái Đất.
-Hiện tượng Nguyệt thực chỉ xảy ra và
quan sát được VÀO ĐÊM CÓ TRĂNG.
- Tức hiện tượng xảy ra ở phần tối của Trái Đất vào những ngày Trái Đất nhận được ánh sáng do sự phản xạ ánh sáng Mặt Trời của Mặt Trăng.
Trang 265 Ảnh hưởng của Nhật- Nguyệt thực lên Trái
đất:
5.1: Ảnh hưởng của Nguyệt thực:
-Trước hết nó làm cho các đợt thủy triều mạnh hơn, cao hơn
-Thậm chí, người Nhật xa xưa đã tin rằng nguyệt thực báo hiệu các trận động đất, sóng thần có thể sẽ tới Điều này
hoàn toàn không phải mê tín mà ngày nay nghiên cứu cho thấy tại những khu vực có hoạt động địa chất không ổn
định thì sự gia tăng của lực hấp dẫn là một nhân tố tác động thêm lên khả năng phát sinh các dao động địa chất - nguyên nhân gây nên động đất, sóng thần hay núi lửa.
Trang 27-Khi nhìn trực tiếp vào M t Trời, mắt dễ bị tổn thương Bỏng giác ặt Trời, mắt dễ bị tổn thương Bỏng giác mạc là h u quả thường g p nhất, gây đau đớn và mất thị lực có ặt Trời, mắt dễ bị tổn thương Bỏng giác thể kéo dài đến 48 tiếng Ngoài ra, các tia UVA và UVB chiếu lâu vào mắt, khiến mắt hấp thu tia cực tím, gây đục thủy tinh thể và thoái hóa điểm vàng.
5.2 Ảnh hưởng của nhật thực:
Trang 286 Dự đoán Nhật- Nguyệt thực:
• Người xưa đã phát hiện ra quy luật rằng cứ sau khoảng
18 năm các trình tự Nhật-Nguyệt thực lại được lặp lại.
• Trong 18 năm đó có 41 Nhật thực và 29 Nguyệt thực , tuy nhiên ở một vài nơi thấy Nguyệt thực nhiều hơn
Nhật thực.
• Có nơi trên Trái đất Nhật thực toàn phần lặp lại sau 250-300 năm.
• Dựa vào phương pháp của Oppolzer và Newcomb đã
dự đoán được nhật – Nguyệt thực ở Việt Nam từ năm 1960-2000 rất chính xác.
Trang 29Một số hình ảnh về Nhật – Nguyệt thực gần đây nhất.
Trang 30- Lần nhật thực xuất hiện ở Việt Nam ấn tượng và gây xôn xao nhất là
hiện tượng nhật thực toàn phần ngày 24/10/1995 tại Phan Thiết, thu hút đông đảo những nhà thiên văn trên khắp thế giới và Việt Nam
Hiện tượng nhật thực toàn phần khiến bầu trời trở nên tối đen trong phút
chốc.
Trang 31- Tiếp đến là nhật thực toàn phần diễn ra vào ngày 29/3/2006 Tuy vậy lần này chúng ta chỉ quan sát được một phần của quá trình Trước
tiên ở mũi phía đông của Brazil, băng qua Đại Tây Dương rồi đến ba nước nằm ven biển là Ghana, Togo, và Benin khoảng 8h sáng
Cảnh tượng ngoạn mục Mặt trăng "ăn" Mặt trời khi hiện tượng nhật thực diễn
ra.
Trang 32Nhật thực vào ngày 22/7/2009
Trang 33Nhật thực được nhìn thấy tại Thành phố Hồ Chí
Minh vào ngày 9 tháng 3 năm 2016.
Trang 34Nguyệt thực vào ngày 21-12-2010.
Trang 35Nguyệt thực vào ngày 09-11-2003.
Trang 36Mô tả hiện tượng Nhật thực toàn phần
Trang 37Các cách người xưa đối phó với nguyệt thực đỏ
• Theo các ghi chép cổ, người Babylon là dân tộc đầu tiên đã quan sát được hiện tượng nguyệt thực vào ngày 2/2/746 TCN Người ta giải thích hiện tượng này là do Trái đất che khuất ánh sáng từ Mặt Trời chiếu lên bề mặt Mặt trăng.
• Tuy vậy, tại châu Á, người dân Trung Quốc cổ đại và một số dân tộc khác lại có chung quan điểm rằng nguyệt thực xảy ra khi một con rồng hoặc một con gấu ăn mất Mặt trăng.
• Hình ảnh Mặt trăng bị nhuốm màu đỏ như máu và dần dần biến mất khỏi bầu trời khiến họ tin rằng đó là điềm không lành, báo hiệu nạn đói và dịch bệnh Để đuổi con quỷ dữ đói khát đã ăn mất Mặt trăng, người Trung Quốc cho rằng cần phải tạo ra thật nhiều tiếng động lớn khiến nó sợ hãi Khi
nguyệt thực bắt đầu, họ tụ tập lại, cố gắng gõ trống và gào thét to hết mức
có thể.
Trang 38Gấu ăn trăng
• Thời xưa, khi chưa có nhiều nhận thức về vũ trụ, con người
không hiểu về 2 hiện tượng này và thường đưa ra các cách giải thích khác nhau:
Có một câu chuyện thần thoại phương đông kể rằng 2 nữ thần Mặt Trời và Mặt Trăng là do Ngọc Hoàng sinh ra có nhiệm vụ thay nhau đi giám sát dân cư từng vùng Chồng của 2 nữ thần này là một con Gấu Khi gấu đi với một trong hai người vợ thì khi đó dưới hạ giới người ta thấy Mặt Trời hoặc Mặt Trăng bị che khuất và người ta phải đuổi gấu đi bằng cách gõ mạnh vào chiêng, trống hay cối giã gạo,
Cũng có chuyện cho rằng đó là khi Mặt Trăng hoặc Mặt Trời
đã bị gấu ăn mất
Trang 397 Ý nghĩa của việc quan sát Nhật - Nguyệt thực:
- Nhật nguyệt thực là những hiện tượng kỳ vĩ của thiên nhiên đáng để cho con người ngưỡng mộ Đó chỉ là hiện tượng tự nhiên thông thường, không có gì thần bí -Việc dự đoán trước nhật – nguyệt thực chứng tỏ sức mạnh của khoa học, góp phần nâng cao dân trí, đập tan mọi âm mưu dựa vào mê tín dị đoan reo rắc tin thất thiệt.
-Nhật thực, đặc biệt là nhật thực toàn phần với pha toàn phần dù chỉ kéo dài vài phút cũng cho ta những thông tin hết sức quí giá về Mặt trời, một ngôi sao gần
chúng ta nhất và có ảnh hưởng nhiều nhất đến cuộc sống của chúng ta.
-Trong cấu tạo Mặt trời có nhật hoa, một thành phần quan trọng của Mặt trời, ta thấy rõ bằng mắt thường trong nhật thực toàn phần, khi Mặt trời được Mặt trăng che khuất phần quang cầu Các thông tin từ vành nhật hoa cho ta biết về phương thức truyền nhiệt trong Mặt trời, từ đó kiểm chứng mô hình cấu trúc Mặt trời; cho phép đánh giá các vết đen Mặt trời hay vấn đề từ trường Mặt trời; kiểm chứng lại số
nơtrinô Mặt trời để hiểu cơ chế sinh năng lượng của Mặt trời v.v…
- Tóm lại đây là một hiện tượng thiên nhiên kỳ thú và đầy ý nghĩa khoa học.