Những vấn đề cơ bản trong nghiệp vụ thanh toán qua 219 ngân hàng của khách hàng 5.2... Chương ì: Tổ chức công tác kế toán trong hệ thống ngân hàng thương mại C h ư ơ n g Ì TỔ CHỨC CÔNG T
Trang 1H Ọ C V I Ệ N T À I C H Ỉ N H
Chủ biên: ThS Nguyễn Văn Lộc
I N H
K E T O A N N G A N H A N G T H Ư Ơ N G M A I
N H A X U Â T B À N T À I C H Í N H
Trang 2H Ọ C V I Ệ N T À I C H Í N H
G I A O T R I N H
KÊ TOÁN NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
Chủ biên: ThS Nguyễn Văn Lộc
N H À X U Ấ T B Ả N T À I C H Í N H
H À N Ộ I - 2 0 0 7
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
Trang 4Lòi nói đẩu
M ờ i n á t đ ầ u
Giáo trình "Kê toán ngân hàng thương mai" được biên
s o ạ n n h ằ m đ á p ứ n g y ê u c ầ u đ ồ i m ớ i n ộ i d u n g , c h ư ơ n g t r ì n h
g i á n g d ạ y đ ê p h ù h ợ p v ó i m ụ c t i ê u đ à o t ạ o c ủ a H ọ c v i ệ n T à i
c h i n h t r o n g t h ờ i g i a n t ớ i
G i á o t r ì n h n à y đ ư ợ c k ế t c ấ u t h à n h 8 c h ư ơ n g đ ã t h ê h i ệ n
đ ư ợ c n h ữ n g n ộ i d u n g m ớ i n h ấ t v ề k ế t o á n n g â n h à n g t h ư ơ n g
m ạ i h i ệ n n a y G i á o t r ì n h đ ã đ ư ợ c H ộ i đ ồ n g k h o a h ọ c H ọ c v i ệ n
n g h i ệ m t h u , t h ô n g q u a v à cho p h é p x u ấ t b ả n đ ê p h ụ c v ụ c ô n g
t á c g i ả n g d ạ y , h ọ c t ậ p t r o n g H ọ c v i ệ n , đ ồ n g t h ò i đ â y c ũ n g l à t à i
l i ệ u t h i ê t t h ự c đ ố i v ớ i c á c n h à k h o a h ọ c , n h à q u ả n l ý k i n h t ế v à
n h ữ n g n g ư ờ i q u a n t â m đ ế n l ĩ n h v ự c k ế t o á n n g â n h à n g t h ư ơ n g
m ạ i
G i á o t r ì n h "Kế toán ngân hàng thương mại" do t ậ p
t h ê t á c g i ã l à c á c n h à k h o a h ọ c , c á c c á n b ộ g i ả n g d ạ y ỏ B ộ m ô n
N g h i ệ p v ụ N g â n h à n g c ủ a H ọ c v i ệ n T à i c h í n h b i ê n s o ạ n , g ồ m :
T h ạ c sỹ N g u y ễ n V ă n L ộ c , T r ư ở n g B ộ m ô n N g h i ệ p v ụ
N g â n h à n g , c h ủ b i ê n v à t r ự c t i ế p b i ê n s o ạ n c h ư ơ n g 1;
T S H à M i n h S ơ n , g i ả n g v i ê n B ộ m ô n N g h i ệ p v ụ N g â n
h à n g b i ê n s o ạ n c h ư ơ n g 2, 3, 4, 8;
T h ạ c s ỹ V ũ T h ị T h ú y H ư ờ n g , g i ả n g v i ê n B ộ m ô n
N g h i ệ p v ụ N g â n h à n g b i ê n s o ạ n c h ư ơ n g 5, 6, 7
G i á o t r ì n h đ ư ợ c b i ê n s o ạ n t r o n g đ i ề u k i ệ n cơ c h ế t à i c h í n h
k ê t o á n c ủ a đ ấ t n ư ớ c đ a n g t r o n g q u á t r ì n h đ ố i m ố i , n h ữ n g
c h í n h s á c h c h ê đ ộ l i ê n q u a n đ ế n l ĩ n h v ự c n à y c ò n n h ữ n g t h a y
đ ô i v à h o à n t h i ệ n , n ê n g i á o t r ì n h k h ô n g t r á n h k h ỏ i n h ữ n g
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
Trang 5GIÁO TRÌNH KẾ TOÁN NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
k h i ế m k h u y ế t n h ấ t đ ị n h v ề n ộ i d u n g c ũ n g n h ư h ì n h t h ứ c T ậ p
t h ể t á c g i ả m o n g n h ậ n đ ư ợ c n h ữ n g ý k i ế n đ ó n g g ó p c ủ a c á c n h à
k h o a h ọ c , n h à q u ả n l ý t à i c h í n h k ế t o á n v à b ạ n đ ọ c đ ể c u ố n g i á o
t r ì n h đ ư ợ c h o à n t h i ệ n h ơ n t r o n g l ầ n x u ấ t b ả n s a u
H ọ c v i ệ n T à i c h í n h v à t ậ p t h ể t á c g i ả c h â n t h à n h c ả m ơ n
c á c n h à k h o a h ọ c t r o n g v à n g o à i H ọ c v i ệ n : P G S T S N g u y ễ n T h ị
M ù i ; T S N g u y ễ n T h ị T h a n h H ư ơ n g ; T S L ê V ă n L u y ệ n ;
P G S T S Đ i n h X u â n H ạ n g ; T S P h ạ m V ă n Đ ă n g ; T h s N g u y ễ n
V ũ V i ệ t v à T S T r ư ơ n g T h ị T h ú y đ ã c ó n h i ề u ý k i ế n đ ó n g g ó p
q u ý b á u t r o n g q u á t r ì n h b i ê n s o ạ n , n g h i ệ m t h u v à h o à n t h i ệ n
g i á o t r ì n h n à y
Hà nội, tháng 8 năm 2007
B A N Q U Ả N L Y K H O A H Ọ C
H Ọ C V I Ệ N T À I C H Í N H
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
Trang 6Mục lục
M Ụ C L Ụ C
Trang
L ờ i n ó i đ ầ u 3
Chương Ì
T Ổ CHỨC C Ô N G T Á C K Ê T O Á N
T R O N G H Ệ T H Ố N G NGÂN HÀNG T H Ư Ơ N G M Ạ I 9 1.1 Đ ố i tượng và nhiệm vụ của k ế toán N H T M 9
1.3 Chứng từ k ế toán ngân hàng 52
C â u h ỏ i c h ư ơ n g Ì 64
Chương 2
K Ế T O Á N N G U Ồ N V Ố N CỦA NGÂN HÀNG T H Ư Ơ N G M Ạ I 65
Câu h ỏ i chương 2 120
Chương 3
K Ế T O Á N T À I SẢN PHỤC v ụ K I N H D O A N H 121
3.2 Kế toán nghiệp vụ tiền gửi 134
3.3 Kế toán tài sản cố định 142
Câu hòi chương 3 175
Học viện tòi chính 5
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
Trang 7GIÁO TRÌNH LÝ THUYẾT KIÊM TOÁN
Chương 4
K Ê T O Á N N G H I Ệ P v ụ K I N H D O A N H 177
Câu h ỏ i chương 4 217
Chương 5
K Ê T O Á N N G H I Ệ P v ụ T H A N H T O Á N QUA NGÂN HÀNG CỦA K H Á C H HÀNG 219
5 1 Những vấn đề cơ bản trong nghiệp vụ thanh toán qua 219
ngân hàng của khách hàng
5.2 Quy trình k ế toán dịch vụ thanh toán 228
5.3 K ế t o á n nghiệp vụ thanh toá n vớ i nước ngoài của k h á c h 245
hàng
Câu h ỏ i chương 5 263
Chương 6
K Ê T O Á N T H A N H T O Á N LIÊN NGÂN H À N G 265
6 Ì Những vấn đề chung về thanh toán liên ngân hàng 265
Câu h ỏ i chương 6 334
Chương 7
K Ế T O Á N T H U NH Ậ P - C H I PH Í
VÀ XÁC Đ Ị N H K Ế T Q U Ả K I N H D O A N H 335
7.3 K ế toán kết quả kin h doanh và phâ n phố i l ợ i nhuận 352
Câu hỏi chương 7 359
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
Trang 8Mục lục
Chương 8
BẢO C Á O TÀI C H Í N H TRONG NGÂN HÀNG
8 1 H ệ thống báo c á o tài chính đ ố i với T ổ chức tín dụng 361 8.2 Bảng cân đ ố i tài khoản k ế toán ( C Đ T K K T ) 366
8.4 Báo c á o k ế t quả hoạt động kin h doanh 379
8.6 Thuyết minh b á o c á o tài chính 404
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
Trang 10Chương ì: Tổ chức công tác kế toán trong hệ thống ngân hàng thương mại
C h ư ơ n g Ì
TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN
TRONG HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1 Đôi TƯƠNG VÀ NHIỆM vụ CÙA KẾ TOÁN NHTM
1.1.1 Đ ỏ i t ư ợ n g
K ế toán c ó lịch sử phát triển cùn g với nền sán xuất hàn g hóa và thực sự
đã trở thành một lĩnh vực hoạt động chuyên m ô n quan trọng Trong lĩnh vực
k i ế n thức, k ế t o á n là mộ t m ô n khoa học về thu nhận, x ử lý và cung cấp thôn g tin về tài sản và sự vận động của tài sản trong các đơn vị nhằm k i ế m tra toàn
bộ tài sản và các hoạt động kinh t ế - tài chính của đơn vị đó Vì l ẽ đ ó , k ế toán trớ thàn h mộ t c ô n g cụ quán lý kin h t ế - tài c h í n h rất quan trọng cả ớ tầ m
vi m ô và vĩ m ỏ
Trong nền kinh t ế thị trường, ngân hàng thương mại là một loại hình doanh nghiệp đặc biệt, hoạt động trong lĩnh vực tiền tệ, tín dụng, thanh toán
và các hoạt động dịch vụ tài chính - tiền tệ khác phục vụ các nhu cầu khác của xã hội và k ế toán ngân hàng được sử dụng là một công cụ quan trọng để quán lý hiệu qua các hoạt động kinh doanh và đ ả m báo an toàn về tài sản cho các N H T M
Đ ố i tượng của k ế toán ngân hàng là vốn và sự vận động của vốn trong các hoạt động về tiền tệ, tín dụng, thanh toán, ngoại hối và các dịch vụ ngân hàng khác của N H T M đế phục vụ các nhu cầu cùa nền K T Q D
V ố n cua từng N H Í M nói riêng cũng như của toàn bộ hệ thống ngân hàng nói chung luôn được thế hiện dưới hai hình thúc là vốn nguồn và vốn sứ dụng
Vốn nguồn của NHTM là toàn bộ các giá trị tiền tệ do NHTM tạo lập
huy động và quán lý đế thực hiện các hoạt động kinh doanh và cung ứng các dịch vụ tài chính - tiền tệ cho toàn xã h ộ i Hình thức vốn này của N H T M rất
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn