- Bài thơ là đề từ của tập thơ, định hướng cuộc đời và con đường thơ ca của Tố Hữu.- Bài thơ là Tuyên ngôn nghệ thuật và lẽ sống của nhà thơ... Nhóm 3: Sự chuyển biến sâu sắc trong tình
Trang 2Chân dung Tố Hữu
Trang 3TỐ HỮU (1920 - 2002)
I- Tìm hiểu chung
1.Tác giả
- Tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành
Quê: Thừa Thiên – Huế.
Trang 4I- Tìm hiểu chung: 1 Tác giả:
1937
-1946
1955 -1961
1947
Từ ấy-Việt Bắc-Gió lộng-Ra trận-Máu và Hoa-Một tiếng đờn-Ta với Ta
Theo sát các chặng đường cách mạng Việt Nam
Huân chương Sao vàng (1994); Giải thưởng Hồ Chí Minh
về văn học và nghệ thuật (1996); Giải thưởng văn học
ASEAN (1999).
Trang 5I- Tìm hiểu chung: 1 Tác giả:
Là nhà thơ lớn của dân tộc, “con chim đầu đàn” của thơ ca cách mạng Việt Nam
Trang 6I- Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
2 Bài thơ: “Từ ấy”
* Xuất xứ:
“Từ ấy” là bài thơ mở đầu cho
phần thơ “Máu lửa” trong tập
thơ “Từ ấy”.
* Hoàn cảnh sáng tác:
Bài thơ ra đời khi Tố Hữu được giác ngộ lí tưởng cộng sản, được đứng vào hàng ngũ của Đảng
Trang 7- Bài thơ là đề từ của tập thơ, định hướng cuộc đời và con đường thơ ca của Tố Hữu.
- Bài thơ là Tuyên ngôn nghệ thuật và lẽ sống của nhà thơ.
Trang 8II- Đọc- hiểu Văn bản
Trang 9Từ ấy
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim
Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim…
Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ
Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.
Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm, cù bất cù bơ…
Trang 10Nhóm 3: Sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm của nhà thơ được thể hiện ra sao trong khổ thơ 3?
Nhóm 1: Em hãy phân tích ý nghĩa các hình ảnh biểu tượng, chỉ ra các biện pháp nghệ thuật và
giá trị của các biện pháp nghệ thuật ấy trong
khổ thơ đầu?
Nhóm 2: Nhà thơ nhận thức như thế nào về lẽ sống
và mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng ở khổ thơ 2?
Trang 11Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lí chói qua tim Hồn tôi là một vườn hoa lá Rất đậm hương và rộn tiếng chim…
2.1 Khổ 1.
2 Giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản.
Nhóm 1: Em hãy phân tích ý nghĩa các hình ảnh biểu tượng, chỉ ra các biện pháp nghệ thuật và giá trị của các biện pháp nghệ thuật ấy trong khổ thơ đầu?
Trang 12- “Từ ấy”: thời điểm quan trọng nhà thơ giác
+ Bừng: sáng lên bất ngờ với cường độ lớn.
+ Chói qua tim: Chỉ sự xuyên thấu mạnh mẽ của lí tưởng.
2.1 Khổ 1 Niềm vui sướng khi gặp lí
tưởng cách mạng:
Trang 13- Hình ảnh so sánh trực tiếp: Hồn tôi - Vườn hoa lá, rất đậm hương, rộn tiếng chim.
- Từ ngữ biểu cảm mạnh: Rất đậm…, rộn tiếng…
Khẳng định lí tưởng cộng sản như một nguồn
sáng kì làm bừng sáng tâm hồn, làm ấm nóng trái tim nhà thơ
Diễn tả niềm vui sướng, say mê nồng nhiệt của
nhà thơ khi bắt gặp lí tưởng mới.
Trang 14Lí tưởng cộng sản -> Khơi dậy sức sống mới, niềm yêu đời, đem lại cảm hứng sáng tạo mới cho hồn thơ.
Tác giả dùng thủ pháp liên tưởng bằng những hình ảnh ẩn dụ, so sánh và từ ngữ mới lạ, độc đáo, tươi trẻ để diễn tả tình cảm chân thành, trong trẻo –
“Tiếng reo vui của người thanh niên đã tìm được
chân lí, lẽ phải của cuộc đời.”(Tố Hữu)
Trang 15Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với muôn nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời
2.2 Khổ 2.
Nhà thơ nhận thức như thế nào về lẽ sống và mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng ở
khổ thơ 2?
Trang 16Lòng tôi
Tình
Hồn tôi
buộc trang trải gần gũi
mọi người trăm nơi bao hồn khổ
Trang 17+ Buộc: ý thức tự nguyện gắn bó cao độ.
+ Trăm nơi: Hoán dụ -> chỉ mọi người sống ở khắp nơi.
+ Khối đời: ẩn dụ -> chỉ khối đoàn kết cần lao cùng phấn đấu vì mục tiêu chung.
+ Để, với: điệp từ -> nhịp thơ dồn dập, thôi thúc, hăm hở.
+ Trang trải: Tâm hồn trải rộng với cuộc đời, tạo sự đồng cảm sâu sắc.
Trang 18Tố Hữu đã đi từ cái tôi đến cái ta, gắn
bó cuộc sống của cá nhân với nhân dân lao động nghèo khổ, với vận mệnh
chung của dân tộc Tố Hữu đã tìm thấy niềm vui và sức mạnh không chỉ bằng nhận thức mà còn bằng tình cảm mến yêu của trái tim nhân ái.
Trang 192.3 Khổ 3.
Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ Không áo cơm, cù bất cù bơ…
Nhóm 3: Sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm của nhà thơ được thể hiện ra sao trong khổ thơ 3?
Trang 20+ Điệp cấu trúc: Tôi đã
là…của, là…của, là…của
-> Khẳng định ý thức tự giác
chắc chắn, vững vàng.
+ Đại từ xưng hô chỉ quan
hệ gia đình: Con, em, anh.
+ Số từ ước lệ: vạn
-> Giọng điệu mỗi lúc càng hăng say, nồng nhiệt
-> Nhấn mạnh, khẳng định tình cảm gia đình ruột thịt đầm ấm, thân thiết Sự cảm nhận sâu sắc mình là thành viên của đại gia đình quần chúng lao khổ.
Trang 21Các cụm từ: Kiếp
phôi pha, cù bất
cù bơ.
-> Sự biểu hiện xúc động, chân thành khi nói tới những kiếp người bất hạnh, dãi dầu sương
gió -> Lòng căm giận trước bao ngang trái, bất công của cuộc đời
cũ
Trang 22Lí tưởng cộng sản đã giúp nhà thơ vượt qua tình cảm cá nhân ích kỉ, hẹp hòi của giai cấp tiểu tư sản
để có được tình thân yêu ruột thịt với quần chúng lao khổ.
Trang 231 Nghệ thuật:
- Thể thơ thất ngôn: giọng điệu trang trọng.
- Cách ngắt nhịp linh hoạt
- Vần, phối âm có sức ngân vang.
- Ngôn ngữ giàu nhạc điệu, hình ảnh tươi sáng
2 Nội dung:
Từ ấy là lời tuyên bố trang trọng và chân thành về niềm vui giác ngộ lí tưởng,về lẽ sống, về tương lai.
III Tổng kết
Trang 24Câu hỏi: Sau khi được giác ngộ lí
tưởng, cái “Tôi”Tố Hữu có khác gì với cái “tôi” tiểu tư sản ngày trước và cái
“tôi” lãng mạn thơ Mới?
Củng cố, luyện tập
Trang 25Niềm vui sướng mãnh liệt của nhà thơ
khi gặp lí tưởng cộng sản.
Nhận thức sâu sắc về lẽ sống
Chuyển biến sâu sắc trong tình cảm
“TÔI” HÒA VỚI CÁI “TA”
“TÔI” GẮN BÓ MÁU THỊT VỚI ĐẠI GIA ĐÌNH
Câu hỏi : Sau khi được giác ngộ lí tưởng, cái “Tôi”Tố Hữu có khác gì với cái “tôi” tiểu tư sản ngày trước và cái “tôi”
lãng mạn thơ Mới?
Trên dòng sông mù sương Tôi đã khô như cây sậy bên đường Đâu dám ước làm hoa thơm trái ngọt Tôi đã chết lặng im như con chim không bao giờ được hót…
( Tố Hữu)
Ta là một, là riêng, là thứ nhất Không có chi bè bạn nổi cùng ta
…
Ta là con nai bị chiều đánh lưới Không biết đi đâu đứng sầu bóng tối ( Xuân Diệu)
Với tôi tất cả như vô nghĩa Tất cả không ngoài nghĩa khổ đau (Chế lan Viên)
Trang 26Niềm vui sướng mãnh liệt của nhà thơ
khi gặp lí tưởng cộng sản
Nhận thức sâu sắc về lẽ sống
Chuyển biến sâu sắc trong tình cảm
“TÔI” HÒA VỚI CÁI “TA”
“TÔI” GẮN BÓ MÁU THỊT VỚI ĐẠI GIA ĐÌNH
Lí tưởng cộng sản đã có ý nghĩa như thế nào đối với người chiến sĩ
Tố Hữu và nhà thơ Tố Hữu?
- Chiếu rạng một cuộc đời
- Khơi nguồn sáng tạo
một hồn thơ mới