BAI 31Trao doi chat

Cơ thể Môi tr ờng ngoài Môi tr ờng ngoài Hệ hô hấp Hệ tiêu hoá Hệ bài tiết O2 Thức ăn, n ớc, muối khoáng CO2 Phân N ớc tiểu Trao đổi chất giữa cơ thể và môi tr ờng ngoài thể hiện nh th

Hệ hô hấp

có vai trò như thế nào trong quá

trình trao đổi chất?

* Hô hấp lấy O 2

và thải CO 2

Hệ tiêu hóa có vai trò gì trong việc trao đổi chất ?

Biến đổi thức ăn thành chất dinh dưỡng và thải các phần thừa qua

hậu môn.

Hệ tuần hoàn thực hiện vài trò gì trong quá trình trao đổi chất ?

Vận chuyển O2 và

chất dinh d ỡng tới tế bào

và vận chuyển CO2

tới phổi , các chất thải

tới cơ quan bài tiết.

Hệ bài tiết có vai trò gì trong quá trình trao đổi chất ?

HÖ bµi tiÕt läc tõ m¸u c¸c chÊt th¶i vµ bµi tiÕt qua n íc tiÓu.

Trao đổi chất cú ý nghĩa như thế nào đối với cơ thể sống?

Cơ thể

Môi tr ờng ngoài

Môi tr ờng ngoài

Hệ hô hấp

Hệ tiêu hoá

Hệ bài tiết

O2

Thức ăn,

n ớc,

muối khoáng

CO2

Phân

N ớc tiểu

Trao đổi chất giữa cơ

thể và môi tr ờng ngoài thể hiện nh thế nào ? Kể tên các chất mà cơ thể đó lấy vào từ môi tr ờng và thải

ra qua quỏ trỡnh trao đổi chất ?

Nếu ta sống trong môi trường bị ô nhiễm thì sẽ ảnh

hưởng như thế nào đến sự sống của cơ thể ?

- Nếu sống trong môi trường ô nhiễm sẽ gây tác hại rất lớn đến đời sống con người, làm cho cơ thể dễ mắc một số bệnh về đường hô hấp (viêm phổi, viêm phế quản, ), về dường tiêu hoá (tả, lị, ), về sức

khoẻ sinh sản (vô sinh).

- Ngoài ra còn mắc nhiều căn bệnh hiểm nghèo

như: cúm A (H1N1), đột biến cấu trúc di truyền gây bệnh ung thư, quái thai,

Nh¾c l¹i m«i tr êng trong c¬ thÓ gåm nh÷ng thµnh phÇn nµo?

- M«i tr êng trong c¬ thÓ gåm:

m¸u, n íc m« vµ b¹ch huyÕt

NƯỚC Mễ

(huyết tương, bạch cầu, và tiểu cầu)

TẾ BÀO

Mao mạch mỏu

Mao mạch bạch huyết

O 2 và cỏc chất dinh dưỡng

CO 2 và cỏc chất thải

Năng lượng cho hoạt động sống của cơ thể

1 Máu và n ớc mô cung

cấp những gì cho tế bào?

( N1)

2 Hoạt động sống của tế

bào tạo ra những sản

phẩm gì ? (N2)

3 Những sản phẩm đó đ

ợc đ a tới đâu? (N3)

4 Sự trao đổi chất giữa tế

bào với môi tr ờng trong

biểu hiện nh thế nào?

THẢO LUẬN 2 phỳt

M¸u mang O 2 vµ

chÊt dinh dưỡng

qua n íc m« > tÕ

bµo.

1 M¸u vµ n íc m« cung cÊp nh÷ng g× cho tÕ bµo ?

NƯỚC MÔ

(huyết tương, bạch cầu, và tiểu cầu)

TẾ BÀO

Mao mạch máu

Mao mạch bạch huyết

O 2 và các chất dinh dưỡng

CO 2 và các chất thải

Năng lượng cho hoạt động sống của cơ thể

SƠ ĐỒ MỐI QUAN HỆ GIỮA MÁU, NƯỚC

MÔ VÀ BẠCH HUYẾT.

Nước mụ (huyết tương, bạch cầu, và tiểu cầu)

Tế bào

Mao mạch mỏu

Mao mạch bạch huyết

O 2 và cỏc chất dinh dưỡng

CO 2 và cỏc chất thải

Năng lượng cho hoạt động sống của cơ thể

2 Hoạt động sống của tế bào tạo ra những sản

phẩm gì ?

=> Năng l ợng, CO 2 và

chất thải

SƠ ĐỒ MỐI QUAN HỆ GIỮA MÁU, NƯỚC

Mễ VÀ BẠCH HUYẾT.

NƯỚC Mễ

(huyết tương, bạch cầu, và tiểu cầu)

TẾ BÀO

Mao mạch mỏu

Mao mạch bạch huyết

O 2 và cỏc chất dinh dưỡng

CO 2 và cỏc chất thải

Năng lượng cho hoạt động sống của cơ thể

3 Những sản phẩm đó đ ợc đ a tới đâu?

Chúng đ ợc đ a tới n

ớc mô > máu >

hệ hô hấp, bài tiết

> ra ngoài.

SƠ ĐỒ MỐI QUAN HỆ GIỮA MÁU, NƯỚC

Mễ VÀ BẠCH HUYẾT.

Cơ thể

Tế bào Máu

Môi tr ờng ngoài

N ớc mô

O 2

Chất dinh d ỡng

Năng l ợng CO 2

CO 2

Chất thải Chất thải

O 2

Chất dinh d ỡng

Chất thải

Cơ quan bài tiết

Phổi

Môi tr ờng trong

4 Sự trao đổi chất giữa tế bào và môi tr ờng trong biểu hiện nh thế nào?

Phân

Chất thải

C¬ thÓ

TÕ bµo

M¸u

M«i tr êng ngoµi

C¬ thÓ

TÕ bµo

ChÊt

dinh

d ìng

N íc m«

Thøc ¨n, n íc,

muèi kho¸ng ¤xi trong kh«ng khÝ

ChÊt dinh d ìng

ChÊt din h d ìng O 2

O 2 N¨ng l îng CO 2

CO 2

ChÊt th¶i

ChÊt th¶i ChÊt th¶i

C¬ quan bµi tiÕt Phæi

N íc tiÓu Ph©n

CO 2

M«i tr êng trong

=> Nêu mối quan hệ giữa TĐC ở cấp độ cơ thể và cấp độ tế bào ?

 Hoạt động trao đổi chất ở hai

cấp độ gắn bó mật thiết với nhau - không thể tách rời, đảm bảo cho cơ thể tồn tại và phỏt triển.

1.Trao đổi chất ở cấp độ

cơ thể được thể hiện

như thế nào?

2.Trao đổi chất ở cấp độ

tế bào được thể hiện

như thế nào?

3.Nếu 1 trong 2 cấp độ

ngừng lại sẽ dẫn đến

hậu quả gỡ?

1.Trao đổi chất ở cơ thể cung cấp

chất dinh d ỡng và O2 cho tế bào

và nhận từ tế bào các sản phẩm

bài tiết, khí CO2 để thải ra ngoài

môi tr ờng.

2.Trao đổi chất ở tế bào giải

phóng năng l ợng cung cấp cho

cơ thể thực hiện các hoạt động

trao đổi chất.

3.Nếu 1 trong 2 cấp độ

ngừng lại thỡ cơ thể sẽ

chết.

Bài tập 1: Khoanh tròn câu đúng nhất trong các câu sau:

1 Máu và n ớc mô vận chuyển đến tế bào những chất gì?

a Prôtêin

b Khí CO2 và muối khoáng.

d Cả a và b.

* Kiểm tra đánh giá

Bài tập 1: Khoanh tròn câu đúng nhất trong các câu sau:

* Kiểm tra đánh giá

2 Sự trao đổi chất ở cấp độ tế bào được thể hiện như thế nào ?

a)Teỏ baứo nhaọn chaỏt dinh dửụừng vaứ O2 tửứ maựu.

b)Teỏ baứo toồng hụùp chaỏt hửừu cụ ủaởc trửng tửứ nhửừng

chaỏt ủụn giaỷn vaứ tớch luừy naờng lửụùng.

c) Teỏ baứo phaõn giaỷi chaỏt hửừu cụ giaỷi phoựng naờng lửụùng vaứ thaỷi nhửừng chaỏt khoõng caàn thieỏt ra moõi trửụứng.

d)Caỷ a, b vaứ c.

3 Những chất nào được mỏu và nước mụ

vận chuyển đến tế bào ?

a) Caực chaỏt dinh dửụừng vaứ oõxi.

b) Khớ cacboõnic vaứ muoỏi khoaựng.

c) Proõteõin, gluxit vaứ caực chaỏt thaỷi.

d) Caỷ a vaứ b.

Bài tập 1: Khoanh tròn câu đúng nhất trong các câu sau:

* Kiểm tra đánh giá

Bµi tËp 2: Dùa vµo

h×nh vÏ h·y ghi tªn

c¸c chÊt mµ c¬ thÓ

lÊy vµo vµ th¶i ra

m«i tr êng, thay cho

c¸c sè 1, 2, 3.?

02

- Thøc ¨n.

- N íc.

- Muèi kho¸ng

C02

* H íng dÉn vỊ nhµ

Trả lời câu hỏi 3 vào vở bài tập.

• Đọc trước bài 32: CHUYỂN HỐ và trả lời các câu

hỏi sau:

• Sự chuyển hóa vật chất và năng lượng gồm những

quá trình nào?

• Phân biệt trao đổi chất với chuyển hóa vật chất và

năng lượng?

• Năng lượng giải phóng ở tế bào được sử dụng vào

những hoạt động nào?

• Chuyển hóa cơ bản là gì? ý nghĩa của chuyển hóa cơ

bản?