Đó là tình trạng ly hôn diễn ra với chiều hướng ngày càng tăng, các vụ án ly hôn có những nguyên nhân vô cùng phong phú và đa dạng.Thời đại bây giờ, hình như hai tiếng “ly hôn” thường đư
Trang 1NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN BỘ MÔN
Ghi bằng số Ghi bằng chữ Giảng viên 1 Giảng viên 2
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Từ ngàn đời nay gia đình luôn là cái nôi hình thành và nuôi dưỡng nhân cách của mỗi con người, những nhân cách ấy đã góp phần tạo nên bộ mặt của mỗi quốc gia
Những gia đình tốt đẹp sẽ xây dựng được một xã hội tiến bộ văn minh, và ngược lại một
xã hội tiến bộ văn minh là cơ sở để xây dựng một gia đình tốt đẹp Chính vì vậy vai trò
và vị trí của gia đình ngày càng được quan tâm và đề cao trong xã hội Và muốn xây dựng được một gia đình tốt đẹp thì yêu cầu thiết yếu đầu tiên là phải có một cuộc hôn nhân tốt đẹp Hôn nhân là một việc hệ trọng của đời người, nó là cầu nối giữa 2 con người không cũng chung huyết thống hòa làm một, nó là sợi dây ràng buộc giữa người đàn ông và người phụ nữ, gắn kết họ trở thành một gia đình Tuy nhiên, để có được một cuộc hôn nhân hạnh phúc không phải chuyện đơn giản
Nước ta hiện nay đang trong giai đoạn phát triển nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa Sự đổi mới tích cực trong đời sống kinh tế, xã hội đã làm cho các quan
hệ Hôn nhân và gia đình cũng có những biến đổi sâu sắc, kéo theo đó là những tác động tiêu cực Đó là tình trạng ly hôn diễn ra với chiều hướng ngày càng tăng, các vụ án ly hôn
có những nguyên nhân vô cùng phong phú và đa dạng.Thời đại bây giờ, hình như hai tiếng “ly hôn” thường được người ta thốt ra nhiều nhất để chốt hạ một cuộc cãi vã không hồi hết Một tờ đơn sẵn chữ ký ném lên bàn Và nếu tiếp theo, không có tín hiệu nào thể hiện thiện chí, chắc chắn lá đơn kia sẽ đi trọn hành trình khép kín của nó Chóng vánh đến không ngờ!
Thực trạng đáng lo ngại này đối với quan hệ hôn nhân cũng đang diễn ra ngày càng mạnh mẽ ở tỉnh Đồng Tháp Tỉnh Đồng Tháp là một trong số những tỉnh có rất nhiều chiến tích lịch sử, có nhiều truyền thống văn hóa tốt đẹp của một vùng song nước hữu tình Các cơ quan quản lí Nhà nước cũng như cơ quan pháp luật của tỉnh Đồng Tháp luôn quan tâm tới việc xây dựng và phát triển kinh tế, bên cạnh đó cũng coi trong việc xây dựng và phát triển xã hội, bên cạnh những thành tựu đạt được thì tình trạng ly hôn cũng diễn biến ngày môt tăng Thực trạng này kéo theo những hậu quả mang tính tiêu cực không chỉ về mặt đạo đức mà còn ảnh hưởng tới toàn bộ nền kinh tế xã hội của tỉnh Trước những thực trạng đáng lo ngại cũng như tác động của vấn đề ly hôn đối với xã hội
em chọn đề tài “Thực trạng ly hôn trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp trong thời gian gần đây” làm tiểu luận hết môn Gia đình học.
Trang 42 Mục đích
Tìm hiểu được thực trạng ly hôn đã và đang xảy ra trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp Thấy được những hậu quả do thực trạng ly hôn gây ra, ảnh hưởng của nó đến toàn
bộ nền kinh tế xã hội của tỉnh
Đưa ra những nguyên nhân về tình trạng ly hôn
3 Kết cấu bài tiểu luận
Kết cấu bài tiểu luận được chia thành 3 phần:
Phần mở đầu
Phần nội dung gồm 3 chương:
Chương 1: Một số khái niệm
Chương 2: Thực trạng ly hôn trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp hiện nay
Chương 3: Nguyên nhân
Phần kết luận
Trang 5PHẦN NỘI DUNG
I MỘT SỐ KHÁI NIỆM
1 Gia đình
“Gia Đình là một nhóm xã hội đặt thù, ở đó sự liên kết của nhiều người có mối quan hệ
họ hàng với nhau do hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng; cùng gắn bó với nhau,về trách nhiệm và quyền lợi vật chất, tinh thần, giáo dục con cái, có nghĩa vụ với thân nhân
về mặt tài sản (con cháu được thừa hưởng tài sản của cha ông), thực hiện chức năng xã hội Gia đình chịu sự chi phối của xã hội, song nó có tính ổn định và độc lập tương đối
Sự phát triển của gia đình có tính quy luật riêng với tư cách là một thiết chế xã hội” [1]
2 Ly hôn
Ly hôn là một quy trình pháp lý chấm dứt các quyền lợi và trách nhiệm hôn nhân giữa vợ chồng Quy trình này sẽ ảnh hưởng đáng kể đến đời sống tài chính và cá nhân của quý vị Các vấn đề thường có liên quan trong một vụ ly hôn là lý do ly hôn, phân loại
và phân chia tài sản của vợ chồng, các nghĩa vụ còn hiệu lực thực hiện cho một người vợ/ chồng sau ly hôn, phúc lợi của bất kỳ người con nào của cuộc hôn nhân đó, và các hậu quả thuế
II THỰC TRẠNG LY HÔN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
1 Thực trạng ly hôn trên cả nước
Theo thống kê của Liên hợp quốc, những năm gần đây, tỷ lệ ly hôn ở nhiều quốc gia trên thế giới đều có xu hướng gia tăng Theo kết quả điều tra về Gia đình Việt Nam được
Bộ Văn hoá - Thể thao - Du lịch và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc, tỷ lệ ly hôn tại Việt Nam đang tăng lên nhanh chóng Tỷ lệ ly hôn trong độ tuổi từ 18-60 là 2,6%, tỷ lệ này ở thành thị là 3,3%, ở nông thôn là 2,4% và tỷ lệ phụ nữ xin ly hôn cao gấp 2 lần so với nam giới Trên 70% số vụ ly hôn thuộc về các gia đình mà vợ chồng trong độ tuổi từ
22-30 Trong đó, có trên 60% ly hôn khi mới kết hôn từ 1-5 năm và hầu hết đã có con
Tỷ lệ ly hôn ở đô thị gấp 2 lần nông thôn,về độ tuổi ly hôn, nhóm 45 - 49 có tỷ lệ cao nhất (1,64%) tiếp đó là nhóm tuổi 55 - 59 (1,54%) Kết quả Điều tra gia đình Việt Nam năm 2012 cũng cho thấy sự tương đồng về tỷ lệ ly hôn theo nhóm tuổi “Tình trạng
ly hôn, ly thân tăng theo nhóm tuổi: nhóm từ 20 - 29 tuổi có tỷ lệ này là 1%, nhóm 30 -
39 tuổi là 2%, nhóm 40 - 59 tuổi là 3 - 4%”(Bộ Văn hoá, Thể thao & Du lịch và các tổ
1 [] Nguyễn Thị Hồng Nga (2009), Gia đình học, Nxb Lao động – Xã hội.
Trang 6chức khác, 2012)
Nếu xét theo tiêu chí chủ hộ, thì chủ hộ nữ có tỷ lệ ly hôn cao hơn chủ hộ nam giới gần 30 lần (3,63% và 0,13%) Đáng chú ý là, nhóm giàu nhất có tỷ lệ ly hôn cao gấp gần
2 lần nhóm nghèo nhất (1,62% và 0,85%) (Bộ Văn hoá, Thể thao & Du lịch và các tổ chức khác, 2012)
Tổng điều tra dân số và nhà ở Việt Nam 2010 cho thấy, nhóm dân số từ 15 tuổi trở lên ly hôn có 1,4% (nhóm nam giới) và 2,1% (nhóm nữ) Theo khu vực cư trú, ở đô thị có
tỷ lệ ly hôn cao hơn 2 lần so với nông thôn: 1,2% và 0,6% Có sự khác biệt giới trong ly hôn theo khu vực: ở đô thị, tỷ lệ ly hôn của nữcao hơn 2,5 lần so với nam giới (1,7% và 0,7%) trong khi ở nông thôn tỷ lệ nữ ly hôn cao gấp 3 lần nam giới (0,9% và 0,3%)
Ly hôn ở Việt Nam giai đoạn 2010 đến 2014
(Nguồn: Số liệu thống kê của Toà án nhân dân Tối cao 2010 và Báo cáo Phát triển
2 Thực trạng ly hôn ở tỉnh Đồng Tháp hiện nay
II.1 Thực trạng ly hôn ở tỉnh Đồng Tháp hiện nay
Thứ nhất: Độ tuổi các cặp vợ chồng chủ động ly hôn tại tỉnh Đồng Tháp là từ 22 đến 30 tuổi Đó là độ tuổi chủ lực củ nguồn lao động xã hội, đây là một hực trạng rất đáng lo ngại
Thứ hai: Các vụ ly hôn trong các huyện thuộc tỉnh Đồng Tháp diễn ra do rất nhiều nguyên nhân đa dạng khác nhau
Thứ ba: Thời gian các vụ ly hôn ở tỉnh Đồng Tháp cũng rất đa dạng, có khi sau khi kết hôn gần một năm, cũng có khi ly hôn sau khi kết hôn từ 5 đến 10 năm và không ít trường hợp đã kết hôn từ 20 đến 30 năm Đáng chú ý là trong những năm gần đây số đơn
Trang 7ly hôn do vợ đứng tên chiếm 30% trong tổng số đơn ly hôn, còn số đơn ly hôn do chồng đứng tên chiếm 16%, cò lại là đơn do cả hai vợ chồng đứng tên thuận tình xin ly hôn Thứ tư: đối tượng các vụ ly hôn rất đa dạng, người xin ly hôn thuộc nhiều thành phần nghề nghiệp khác nhau: can bộ công nhân viên, kể cả cán bộ công nhân viên đã về hưu, quân nhân, nông dân, trí thức, những người làm nghề tự do, nhưng đáng lưu ý là trong những năm gần đây tỉ lê ly hôn của cán bộ công nhân viên nhà nước chiếm tỉ lệ cao ( gần 40% trong tổng số các vụ ly hôn của toàn thành phố)
Thứ năm; các đối tượng xin ly hôn phần lớn là có con cái đang ở độ tuổi vị thành niên, vì thế việc xin ly hôn không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới các đương sự xin ly hôn mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới con cái của họ
II.2.Xu hướng gia tăng các vụ ly hôn ở tỉnh Đồng Tháp trong thời gian gần đây
Theo số liệu thống kê Tòa án nhân tỉnh Đồng Tháp từ năm 2008 đến 2012, toàn tỉnh
có hơn 10.000 vụ ly hôn Bình quân mỗi năm, Tòa án các cấp trong tỉnh giải quyết hơn 3.000 vụ tranh chấp về hôn nhân và gia đình Số vụ án hôn nhân, gia đình năm sau bao giờ cũng cao hơn năm trước Nếu như năm 2008, Tòa án tỉnh chỉ giải quyết 8 vụ ly hôn, huyện giải quyết 735 vụ thì đến năm 2012, Tòa án tỉnh giải quyết 23 vụ, Tòa án huyện giải quyết 2.841 vụ Nếu các địa phương trong tỉnh không hòa giải thành được nhiều vụ
“cơm không lành, canh không ngọt” diễn ra ở nhiều cặp vợ chồng thì ước tính số vụ ly hôn xảy ra trên địa bàn tỉnh có thể tăng hơn gấp nhiều lần
Tình trạng ly hôn hiện nay không chỉ xảy ra ở thành thị mà còn xảy ra nhiều ở nông thôn Các cặp vợ chồng ly hôn gồm đủ các thành phần xã hội: gia đình cán bộ, công nhân, nông dân, buôn bán, Đáng báo động số vụ ly hôn của các cặp vợ chồng trẻ trên địa bàn tỉnh tăng lên không ngừng Trong hơn 10.000 vụ ly hôn xảy ra giai đoạn
2008-2012, có hơn 6.000 vụ ly hôn người trong cuộc ở độ tuổi 18-30, trong số vụ ly hôn người
vợ đứng đơn ly hôn cao gần gấp đôi so với người chồng đứng đơn Thành phố Cao Lãnh
là địa phương có số vụ án ly hôn cao nhất tỉnh Trong 5 năm qua, Tòa án thành phố đã giải quyết gần 1.800 vụ Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2013, Tòa án thành phố Cao Lãnh giải quyết gần 200 vụ án ly hôn, trong đó chiếm 60% là người nữ đứng đơn xin ly hôn
Yêu nhanh, cưới vội” là thực trạng đáng buồn của nhiều cặp vợ chồng trẻ hiện nay Theo Tòa án nhân dân huyện Lấp Vò tỉnh Đồng Tháp vài năm trở lại đây, tình trạng ly hôn ở các gia đình trẻ tăng đột biến Cụ thể, chỉ từ tháng 10/2013 đến 6/2014 Tòa án thụ
lý gần 215 vụ xin ly hôn, trong đó, có trên 170 vụ (chiếm 82,9%) thuộc nhóm tuổi từ 30 tuổi trở xuống Điều đặc biệt, có đến khoảng 60% phụ nữ là nguyên đơn vụ án ly hôn Và
Trang 8với người dân, chuyện các cặp vợ chồng trẻ cưới nhau chưa được bao lâu đã phải ra tòa
ly hôn không còn gì xa lạ
Theo số liệu thống kê của Viện Kiểm Sát tỉnh Đồng Tháp, năm 2012 đơn vị đã thụ
lý 614 vụ ly hôn, năm 2013: 531 vụ và từ tháng 01 đến tháng 8 năm 2014 đã có tới 680
vụ Số vụ án hôn nhân - gia đình năm sau luôn cao hơn năm trước Ly hôn xảy ra đối với nhiều thành phần: cán bộ, công nhân, nông dân, doanh nhân, buôn bán
Qua công tác thụ lý kiểm sát các vụ án ly hôn thì tỷ lệ người vợ đứng đơn ly hôn cao gấp
2 lần so với người chồng Điều đáng lo ngại là trên 70% số vụ ly hôn rơi vào các cặp vợ chồng trẻ ở nhóm tuổi 20-30 và hầu hết đã có con Khi một cuộc hôn nhân đỗ vỡ, thì đó
là nỗi đau mất mát của hai vợ chồng, trong thực tế phụ nữ sẽ gặp khó khăn gấp bội, phải gồng mình để gánh vác trách nhiệm vừa làm cha, vừa làm mẹ, nuôi dạy con và luôn phải chịu áp lực về tài chính, bị thiệt thòi về tâm lý, tình cảm, hiệu suất công việc
Việc ly hôn của cha mẹ chính là nỗi bất hạnh của những đứa con, những đứa trẻ trong các gia đình có bố mẹ ly hôn sẽ ảnh hưởng đến việc trực tiếp đến việc hình thành nhân cách
và tương lai sau này, thường có những biểu hiện lệch lạc và sa ngã, phạm tội, bố mẹ ly hôn con trẻ thường tỏ ra giận dữ, có những việc làm nông nổi, hung hăng, dễ gặp tai nạn
về thể chất, khi lớn lên trẻ gặp khó khăn trong giao tiếp cộng đồng
Theo số liệu của TAND TP Sa Đéc, từ tháng 10-2012 đến tháng 5- 2013, ở cấp sơ thẩm, tòa thụ lý 433 vụ, cấp phúc thẩm thụ lý 63 vụ, tăng so với năm 2012 Cùng thời điểm này, TAND huyện Thanh Bình thụ lý 735 vụ, trong đó, có 63 vụ án tồn, giải quyết, xét xử 657 vụ Trong năm 2012, đơn vị thụ lý 614 vụ (tính luôn án tồn), giải quyết 573 vụ
Chỉ tính riêng trong năm 2014 địa bàn tỉnh đã có hơn 1.042 vụ ly hôn, trong đó, số cặp vợ chồng ly hôn có tuổi đời từ 18 - 30 là hơn 400 trường hợp, số vụ ly hôn có con chưa đến tuổi vị thành niên là hơn 600 trường hợp Những con số trên phản ánh một thực trạng đáng báo động, để lại nhiều hệ lụy xấu đối với xã hội và ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình phát triển tâm - sinh lý của con trẻ
3 Hậu quả của việc ly hôn
Ly hôn với mỗi cá nhân có liên quan tới việc nhất thiết phải giải quyết một số vấn đề
xã hội và tâm lí, hậu quả đó bao gồm : tổ chức lại mối quan hệ cán nhân, tìm kiếm tình yêu và thiết lập quan hệ tình dục mới, khôi phục lại lòng tự trọng để vượt qua ý thức về lỗi lầm và nỗi đau đớn sau ly hôn, nãy sinh những vấn đề phức tạp về kinh tế…
Trang 9Ly hôn là mất mát lớn nhất trong cuộc sống của những người đã trưởng thành Nó ảnh hưởng đặc biệt lớn đên tòan bộ đời sống sau đó của mỗi cá nhân Quá trình thích nghi sau khi ly hôn thường khó khan và dài
Kỹ năng xã hội phát triển kém: Khả năng xã hội của trẻ không còn tốt như trước, chúng sẽ không thích nói chuyên hay gặp gỡ bạn bè mà trở nên sống khép kín hơn, trẻ sẽ luôn cảm thấy cô đơn và không muốn chia sẻ với ai
Sức đề kháng kém: Không được sống bên cha mẹ, không được cưng chiều yêu thương như lúc trước khiến không ít trẻ cảm thấy suy sụp về tinh thần Điều này ảnh hưởng không nhỏ tới hệ miễn dịch của bé, chúng trở nên yếu hơn và dễ dàng nhiễm bệnh Không có hứng thú học tập: Việc chia tay của cha mẹ sẽ khiến trẻ cảm thấy chán nản, không muốn làm bất cứ việc gì nữa bao gồm cả học tập
Hình thành những thói quen xấu: Mang theo cảm giác chán nản và thất vọng, lại không có ai để chia sẻ, sẽ khiến trẻ hình thành những thói quen xấu
Ảnh hưởng tới cuộc hôn nhân sau này của trẻ: Với một vài đứa trẻ, việc chứng kiến cuộc hôn nhân không hạnh phúc của cha mẹ sẽ khiến trẻ cảm thấy bi quan về cuộc hôn nhân sau này của chúng
Tuổi thọ giảm đi: Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra mối liên quan giữa tuổi thọ và cuộc hôn nhân tan vỡ của cha mẹ Những đứa trẻ có cha mẹ ly hôn khi còn nhỏ có tuổi đời ngắn hơn so với những đứa trẻ cùng tuổi
Nghèo kỹ năng giao tiếp xã hội: Trẻ em có cha mẹ ly thân khi còn nhỏ sẽ không phát triển được các kỹ năng giao tiếp xã hội, để đối phó với thế giới bên ngoài vô vàn thử thách và đầy rẫy những tệ nạn rình rập Bởi ngay từ khi còn nhỏ, chúng đã cảm thấy tự ti, mặc cảm, muốn sống thu mình lại với nỗi đau bố mẹ chia ly, cuộc sống nội tâm của trẻ sẽ ảnh hưởng rất nhiều tới khả năng giao tiếp, hướng ngoại
Có hai mặt tích cực và tiêu cực, một mặt ly hôn đã giải phóng cho rất nhiều cặp vợ chồng, mặt khác ảnh hưởng tới chính những người ly hôn và con cái họ ngoài ra ly hôn còn gây ra trong quần chúng quan niệm ly hôn là rất dễ dàng, đều đó làm tăng các cuộc kết hôn vội vàng và làm cho người ta không có thiện chí cộng tác cùng nhua để giải quyết các xung đột gia đình
Trang 10III NGUYÊN NHÂN
1 Vợ (chồng) ngoại tình
Đây được coi là nguyên nhân gây đổ vỡ hôn nhân, thậm chí là ly hôn phổ biến nhất trong xã hội hiện đại ngày nay Sự xuất hiện người thứ ba là nguyên nhân gây rạn nứt giữa nhiều cặp vợ chồng Khi bắt đầu cuộc sống chung, hai người thường thề nguyền là
sẽ mãi yêu nhau, nhưng khi “một nửa” không thể thực hiện điều đó, thì sẽ không có sự tin tưởng tuyệt đối dành cho đối phương nữa
2 Mâu thuẫn về tiền bạc
Cuộc sống vật chất khó khăn, tiền bạc thiếu trước hụt là nguyên nhân tan vỡ của không ít gia đình, có thể khiến cho một tình yêu rất đẹp đẽ, mãnh liệt cũng không chống
cự nổi Những mối lo cơm áo gạo tiền khiến con người ta dễ bực bội, nổi cáu dẫn đến xích mích gây gổ nói chi đến chuyện quan tâm, chăm sóc nhau
3 Vợ chồng thiếu kỹ năng xây dựng tổ ấm
Nhiều cặp vợ chồng đưa nhau ra tòa đòi ly hôn với lý do rất chung chung là 'không hợp nhau' Nhưng thực tế cho thấy họ chia tay là do một hoặc cả hai bên không biết cách xây dựng cuộc sống gia đình Mâu thuẫn cứ đầy theo năm tháng cho đến khi cả hai đều cảm thấy quá mệt mỏi và mong muốn thoát khỏi nhau
4 Mâu thuẫn trong chuyện ‘chăn gối’
Những lý do như chăn gối không hợp nhau, chồng hay vợ vì một lý do nào đó mà không có khả năng duy trì nòi giống Đây chính là nguyên nhân dân tới câu chuyện
“ngoại tình”, rồi phải chia tay vì những lần “ăn chả, ăn nem” liên tục Nhưng trước khi chia tay, các bạn nên thay đổi lại “chế độ sinh hoạt” xem có thể cải thiện được tình trạng không hoà hợp trong cuộc sống tình dục của hai người, cũng như tìm cách để cải thiển và
có thành viên mới trong gia đình
5 Bạo lực gia đình
Bạo lực gia đình để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng cho con người, nhất là đối với phụ nữ, nó làm hạn chế sự tham gia của họ vào đời sống cộng đồng, không chỉ gây hậu quả về thể chất, tâm lý cho bản thân phụ nữ mà còn với cả trẻ em, khi bạo lực xảy ra sẽ gây ra nhiều sứt mẽ trong tình cảm, không tìm thấy được sự hoà hợp mà chỉ còn sự ức chế và sợ hãi dần dần họ không thể chịu đựng nữa và dẫn đến ly hôn
6 Mâu thuẫn với bố mẹ hai bên