Ly hôn ở đô thị thực trạng, nguyên nhân và hậu quả (nghiên cứu trường hợp thành phố tây ninh, tỉnh tây ninh)

Bêncạnh đó, hiện tượng ly hôn đang là một thực trạng bức xúc của xã hội vì ly hôn là sựchấm dứt quan hệ thân nhân vợ chồng, sự phân chia tài sản, nuôi dưỡng con cái,....vàmột loạt vấn đề

VIỆN HÀN LÂM KHOA

HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHẠM THỊ KIM ANH

LY HÔN Ở ĐÔ THỊ:

THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ HẬU QUẢ

(NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP

THÀNH PHỐ TÂY NINH - TỈNH TÂY NINH)

Chuyên ngành: Xã hội học

Mã số: 60 31 03 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÃ HỘI HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS LÊ NGỌC VĂN

HÀ NỘI, năm 2016

Để hoàn thành được luận văn này, trước tiên tôi xin gửi lời cảm ơn chânthành đến Ban Giám đốc Học viện Khoa học xã hội, Khoa Xã hội học, cơ sở họcviện tại thành phố Hồ Chí Minh và quý thầy, cô trong Học viện Khoa học xã hội đãtận tình hướng dẫn, giúp đỡ, truyền đạt những kiến thức mới về chuyên ngành Xãhội học và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu khoa học tạiHọc viện.

Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến Thầy giáo PGS.TS Lê NgọcVăn, một người thầy chân thành, trách nhiệm đã hướng dẫn tôi với tất cả lòng nhiệttình của người thầy giáo trong suốt quá trình nghiên cứu và viết luận văn

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Cục Thống kê tỉnh Tây Ninh, Sở Vănhoá - Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh, Toà án nhân dân tỉnh Tây Ninh, Toà ánnhân dân thành phố Tây Ninh và Uỷ ban Dân số và Kế hoạch hoá gia đình thành phốTây Ninh đã hỗ trợ cung cấp số liệu, thông tin và tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoànthành luận văn tốt nghiệp

Xin chân thành cảm ơn cơ quan nơi tôi công tác, đồng nghiệp, bạn bè, ngườithân và gia đình đã tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiêncứu và hoàn thành luận văn này

Tây Ninh, tháng 7 năm 2016

PHẠM THỊ KIM ANH

Học viên cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng học viên.

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, chưa từng được công bốtrong bất kỳ công trình nào khác

Học viên

Phạm Thị Kim Anh

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 Cơ sở lý luận nghiên cứu đề tài 12

1.1 Các khái niệm công cụ 12

1.2 Lý thuyết áp dụng 17

1.3 Một vài đặc điểm và địa bàn nghiên cứu 21

Chương 2 Thực trạng ly hôn tại thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh 25

2.1 Tỷ lệ ly hôn 25

2.2 Nguyên đơn ly hôn 27

2.3 Tuổi ly hôn của phụ nữ và năm giới 36

2.4 Nghề nghiệp và học vấn của người ly hôn 40

2.5 Độ dài của hôn nhân 40

Chương 3: Nguyên nhân và hậu quả ly hôn tại thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh 48

3.1 Những nguyên nhân dẫn đến ly hôn 48

3.2 Hậu quả của ly hông 64

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 76

TÀI LIỆU THAM KHẢO 81

Tây Ninh từ năm 2011 đên 2015.

, , Nguyên đơn trong hồ sơ ly hôn tại thành phố Tây

Ninh

Biểu đồ 3.1 Các nguyên nhân ly hôn tại thành phố Tây Ninh 48

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Gia đình là tế bào của xã hội, là nơi giáo dục, đào tạo nguồn lao động của đấtnước và hôn nhân là sợi dây gắn kết tạo nên gia đình Tất cả các quốc gia trên thếgiới nói chung và Việt Nam nói riêng đều rất quan tâm đến vấn đề gia đình Hônnhân bền vững sẽ tạo nên một gia đình hạnh phúc Ngược lại, nếu hôn nhân khôngbền vững thì sẽ tạo ra rất nhiều vấn đề ảnh hưởng đến gia đình, xã hội và cộng đồng

Ly hôn là hiện tượng xã hội tiêu biểu cho hôn nhân không bền vững

Ở phương Tây trong những thập kỷ gần đây, gia đình đang ở trong tình trạngkhủng hoảng nghiêm trọng với tỷ lệ ly hôn ngày một cao và nhiều hình thức thay đổi

của gia đình Theo bảng số liệu “Ly hôn và tỉ lệ ly hôn thô " năm 2011 do Bộ phận

thống kê của Liên Hợp Quốc (UNSTAT) tổng hợp cho thấy tỷ lệ ly hôn trên toàn thếgiới rất cao, những nước có tỷ lệ ly hôn thô cao nhất thế giới là Belarus 4,1%, Nga4,8%, Moldova 3,1%, Mỹ 3,6% [20] Và hiện nay, một số nước ở Châu Á cũng đượcchú ý vì tỉ lệ ly hôn tăng đáng kể như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Theothống kê ở Mỹ năm 2014: có 813.862 vụ ly hôn và huỷ bỏ hôn ước so với 2.140.272

vụ kết hôn, tỉ lệ ly hôn thô ở Mỹ năm 2014 là 3,2% so với tỉ lệ kết hôn thô là 6,9%.Như vậy tỉ lệ ly hôn chiếm gần phân nửa tỉ lệ kết hôn [19]

Việt Nam là nước có nền văn hoá với nhiều điểm khác biệt so với các nướcphương Tây, tuy đi sau cả trăm năm về sự phát triển công nghiệp hoá, hiện đại hoá

và đô thị hoá nhưng cũng đối diện với các vấn đề của một xã hội đang phát triển theo

xu hướng của các nước phương Tây do ảnh hưởng văn hoá du nhập qua sự phát triểnhội nhập và mạng Internet, Ở Việt Nam, ly hôn đang là một thực trạng đáng báođộng trong những năm gần đây Trong báo cáo tổng kết năm 2006 của Tòa án nhândân tối cao về vấn đề hôn nhân và gia đình ở nước ta, tình trạng ly hôn có xu hướnggia tăng từ năm này qua năm khác, đặc biệt là sau khi đất nước đổi mới Nếu năm

1992, cả nước có 32.000 vụ ly hôn thì con số này tăng dần và đến năm 2006 là

69.523 vụ

Ly hôn, một hiện tượng xã hội phức tạp, nó làm biến đổi hệ giá trị của giađình, làm cho xã hội nảy sinh nhiều vấn đề cần giải quyết Ly hôn được nhiều ngànhquan tâm, nghiên cứu, trong đó có ngành Xã hội học Hiện tượng ly hôn là mặt tráicủa hôn nhân một khi quan hệ hôn nhân tan vỡ Tuy vậy, nó cũng có tính hai mặt:vừa tích cực, vừa tiêu cực Mặt tích cực là giải phóng cho mỗi cá nhân khi hôn nhânthật sự tan vỡ, là cách giải thoát tốt nhất cho mỗi cá nhân Nhưng mặt tiêu cực thì lúcnào cũng nặng nề và để lại di chứng theo thời gian cho cá nhân trong cuộc và quantrọng hơn hết là sự ảnh hưởng của nó đối với cả một xã hội đang phát triển Gia đình

là một trong những nhân tố quan trọng, quyết định sự bền vững của xã hội Xâydựng gia đình Việt Nam ít con, no ấm, tiến bộ, bình đẳng, hạnh phúc là động lực củachiến lược phát triển kinh tế xã hội đất nước ta trong giai đoạn mới hiện nay Bêncạnh đó, hiện tượng ly hôn đang là một thực trạng bức xúc của xã hội vì ly hôn là sựchấm dứt quan hệ thân nhân vợ chồng, sự phân chia tài sản, nuôi dưỡng con cái, vàmột loạt vấn đề xảy ra sau ly hôn mà xã hội phải giải quyết cho các thế hệ thứ hainhư xu hướng không kết hôn của những cá nhân sống trong gia đình đổ vỡ, tìnhtrạng trẻ vị thành niên phạm tội trong các gia đình ly hôn tăng nhanh, trẻ bỏ học,nghiện hút,

Công nghiệp hóa - hiện đại hóa, tiến lên Chủ nghĩa xã hội là mục tiêu của cảnước trước những biến đổi to lớn, bên cạnh đó gia đình Việt Nam cũng có nhữngchuyển mình nhanh chóng theo cả xu hướng tích cực và tiêu cực Biểu hiện cho sựbiến đổi đó là tỷ lệ ly hôn có xu hướng ngày càng tăng Năm 2001, tỷ lệ ly hôn thô(CDR) ở Việt Nam là 0,69, đến năm 2005 tỷ lệ này là 0,80 và năm 2010 là 1,12, tănggần gấp đôi trong vòng 10 năm [18, pg 114]

Hiện tượng ly hôn đang diễn ra ngày càng gia tăng không chỉ ở các thành phố lớn mà

nó còn diễn ra ở các tỉnh đang trên đà đô thị hoá Trong quá trình phát triển và đổimới của đất nước, có rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học về hiện tượng ly hôn

ở đô thị, nông thôn, vùng cao và thực tế trong quá trình nghiên cứu xã hội học chothấy, mỗi vùng miền, mỗi địa phương, mỗi giai đoạn lịch sử làm nảy sinh nhữngnguyên nhân chính yếu khác nhau Thành phố Tây Ninh thuộc tỉnh Tây Ninh - mộttỉnh nằm sát biên giới phía Tây của Việt Nam, quá trình công nghiệp hoá, hiện đạihoá, đô thị hoá đã và đang có những bước phát triển mạnh mẽ tại đây Bên cạnhnhững thành tựu đạt được từ quá trình này như tăng trưởng kinh tế, các dịch vụ, cơ

sở hạ tầng phát triển, đời sống của người dân tăng lên, thành phố Tây Ninh cũngđang phải đối mặt với hàng loạt các vấn đề xã hội như ô nhiễm môi trường, tội phạmgia tăng, ly hôn, Từ thực tế những vấn đề xã hội đang gia tăng tại địa phương, bảnthân học viên muốn tìm hiểu vấn đề ly hôn ở thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninhdiễn ra theo chiều hướng nào, những nguyên nhân chính nào dẫn đến ly hôn và hậu

quả của ly hôn ra sao Học viên quyết định chọn đề tài nghiên cứu “Ly hôn ở đô thị: thực trạng, nguyên nhân và hậu quả (nghiên cứu trường hợp thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh) " nhằm tìm hiểu rõ hơn về một khía cạnh xã hội tại địa phương học

viên đang sống

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

“Ly hôn " là một chủ đề không phải là mới mà đã có khá nhiều công trình

nghiên cứu, nhiều bài viết

Ở phương Tây, với sự phát triển về kinh tế, chính trị và xã hội thì nhữngnghiên cứu về xã hội cũng rất được chú ý với những hình thức mới xảy ra trong xãhội Tỉ lệ ly hôn cao và những hình thức biến tướng của gia đình thu hút nhiều sựnghiên cứu của các nhà khoa học xã hội Ở Mỹ, tính đến năm 2009, có tới 1.980 bàiviết đăng trên tạp chí khoa học xã hội có liên quan đến chủ đề ly hôn [6]

Năm 1977, Robert Chester tập hợp số liệu ly hôn trên 11 nước Châu Âu vàphân tích nguyên nhân dẫn đến ly hôn Ông nhấn mạnh các lý do dẫn đến ly hôn rấtđặc biệt và không giống nhau ở nước này so với nước khác, nhưng có giá trị chung.Trong số những yếu tố liên quan đến sự gia tăng tỷ lệ ly hôn, có những yếu tố rất dễ

nhận biết như có thai trước hôn nhân, tuổi kết hôn quá sớm Có yếu tố khó đo đếmnhưng có giá trị như: khác tôn giáo, khác nguồn gốc gia đình tác động đến lối sốngkhác nhau, chưa tìm hiểu kỹ trước khi kết hôn

Trong cuốn sách của 02 nhà khoa học nữ Judith S.Wallerstein và Joan B

Kelly (Mỹ), “Surviving the Breakup: How Children and Parents Cope with Divorce

”, Nxb Basic Books, 1980, tạm dịch “Còn sống sót sau cuộc chia tay: Làm thế nào trẻ em và cha mẹ đối phó với ly hôn ” đã đưa ra một phân tích sắc sảo dưới góc độ

xã hội học, tâm lý học về ly hôn, đó là: những khó khăn, hạnh phúc sau ly hôn củatừng trường hợp ly hôn điển hình, khả năng tái hôn, thu nhập của vợ chồng sau lyhôn, nhất là thái độ, cuộc sống của những đứa con sau ly hôn Nhìn chung, ly hôn ởcác nước phát triển rất được quan tâm nghiên cứu và hiện nay họ vẫn đang tiếp tụcnghiên cứu để lý giải cho những hậu quả ảnh hưởng đến xã hội hiện đại

Ở Việt Nam, từ khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển và hội nhập thìcác vấn đề của gia đình ngày càng bức thiết, trong đó có ly hôn đã được các nhà Xãhội học quan tâm nghiên cứu từ những năm 90, đã có nhiều công trình được tiếnhành và công bố, cụ thể:

Nghiên cứu “Những gia đình phụ nữ thiếu vắng chồng” do Viện Nghiên cứu

Gia đình và Giới thực hiện năm 1989 Nghiên cứu này đã phân tích thực trạng đờisống kinh tế và tình cảm của người phụ nữ ly hôn, ly thân ở nông thôn miền núi phíaBắc Những bằng chứng thực nghiệm trong nghiên cứu này đã chỉ ra những khókhăn về kinh tế như là nguyên nhân cơ bản dẫn đến ly hôn

Nghiên cứu tiếp theo là “Nghiên cứu về quyền của phụ nữ trong Luật Hôn nhân và gia đình năm 1986 và việc thực hiện quyền đó " do Trung ương Hội liên hiệp

phụ nữ Việt Nam thực hiện năm 1994 Nghiên cứu này thống kê tình hình ly hôn ởViệt Nam qua các số liệu của Toà án nhân dân tối cao; đồng thời phân tích nguyênnhân ly hôn dựa trên 517 bộ hồ sơ ly hôn lưu trữ tại toà án thuộc 04 tỉnh, thành phố(Hà Nội, Vĩnh Phú, Quảng Nam - Đà Nẵng và thành phố Hồ Chí Minh) thời gian 02

năm 1993 - 1994 Dựa trên các hồ sơ này, các nhà nghiên cứu đã chỉ ra nhữngnguyên nhân dẫn đến ly hôn do tính tình không hợp chiếm tỉ lệ cao nhất (20,51%),tiếp đến là do khác biệt về nghề nghiệp và lý do ngoại tình chiếm tỉ lệ rất thấp

Năm 1998 - 1999, công trình “Nghiên cứu ly hôn - trường hợp Hà Nội " do

Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới thực hiện, đã khắc phục được hạn chế của nhữngnghiên cứu trước Lần đầu tiên nghiên cứu này sử dụng các phương pháp thựcnghiệm trong nghiên cứu như thu thập các tài liệu thống kê, lập bảng hỏi, chọn mẫu

và tiến hành thu thập thông tin từ những đối tượng có liên quan đến ly hôn Chính vìvậy, những nguyên nhân thực tế được làm sáng rõ hơn

Tháng 6/2008, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch và Quỹ nhi đồng Liên Hiệp

Quốc (UNICEF) tại Việt Nam đã công bố kết quả Điều tra Gia đình Việt Nam năm

2006 Theo kết quả này thì hiện tượng ly hôn đang tăng lên, chủ yếu là do áp lực về

kinh tế, khác biệt về lối sống và sự không chung thuỷ của hai giới Kết quả điều tracho thấy tỉ lệ ly hôn là 2,6% với lứa tuổi từ 18 - 60 và cao hơn ở thành thị (thành thị

là 3,3%, nông thôn là 2,6%) và tỷ lệ phụ nữ xin ly hôn cao gấp 02 lần so với namgiới Hầu hết trẻ em sau khi cha mẹ ly hôn đều sống với mẹ Trong số những người

đã ly hôn, 27,7% cho biết lý do ly hôn là do mâu thuẫn về lối sống và 25,9% cho biếtnguyên nhân ly hôn là do ngoại tình, còn lại là do kinh tế (13%) và bạo lực gia đình(6,7%) [2]

Trong các công trình nghiên cứu trên, chủ yếu đi sâu vào tìm hiểu nguyênnhân ly hôn và tiến hành phân tích trên diện rộng, chưa phân tích sâu tới đặc điểmcủa ly hôn (như: tuổi ly hôn, thời gian sống chung, sự khác biệt giữa nghề nghiệpcủa vợ và chồng) và chưa có những nghiên cứu chuyên sâu về đặc điểm ly hôn ở cáckhu vực đô thị nói riêng Vì thế, trong luận văn này, tôi muốn tập trung phân tíchnhững đặc điểm khác biệt giữa vợ và chồng dẫn đến ly hôn ở khu vực đô thị để thấy

rõ hơn bức tranh ly hôn đang diễn ra ở đô thị như thế nào

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Tìm hiểu thực trạng, nguyên nhân và hậu quả của hiện tượng ly hôn; trên cơ

sở đó, nêu lên một số khuyến nghị nhằm củng cố sự bền vững của gia đình, giảmthiểu ly hôn ở thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu đã nêu, đề tài có các nhiệm vụ nghiên cứusau đây:

1 Tổng quan nghiên cứu trong nước và trên thế giới liên quan đến đề tàinhằm biết được những thành tựu và hạn chế của các công trình nghiên cứu đã có, từ

đó học viên có cơ sở xây dựng mục tiêu, nội dung, câu hỏi, giả thuyết, phương pháp,lựa chọn lý thuyết nghiên cứu

2 Xây dựng cơ sở lý luận nghiên cứu đề tài

3 Điều tra khảo sát thực tế, lấy số liệu thống kê liên quan đến đề tài

4 Phân tích, đánh giá về thực trạng, nguyên nhân và hậu quả ly hôn trên địabàn thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh

5 Đưa ra một số khuyến nghị củng cố sự bền vững của gia đình, giảm tỷ lệ

ly hôn

4 Đối tượng, phạm vi, khách thể nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là thực trạng, những nguyên nhân thực tế vàhậu quả của ly hôn ở đô thị

4.2 Phạm vi nghiên cứu

1 Phạm vi không gian

Luận văn nghiên cứu về các trường hợp ly hôn tại thành phố Tây Ninh, tỉnhTây Ninh

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận chung

Trong luận văn này, tôi sử dụng Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩaduy vật lịch sử làm phương pháp luận

Hiện tượng ly hôn trong gia đình cần phải được xem xét trong mối quan hệvới các hiện tượng khác như quan hệ tình dục trước hôn nhân, quan hệ tình dụcngoài hôn nhân; trong mối liên hệ với các nhân tố khác như nhóm xã hội, truyềnthông đại chúng và đồng thời cần phải xem xét từng trường hợp về điều kiện kinh tế,văn hoá, chính trị xã hội của từng gia đình ở đô thị Ngoài ra, chúng ta cũng phảixem xét vấn đề đó trong một quá trình lịch sử cụ thể như tác động của truyền thốngvăn hoá

Việc giải thích các hiện tượng xã hội mang tính khách quan có nghĩa là khinghiên cứu hiện tượng ly hôn, chúng ta không nên áp đặt ý chủ quan của mình để kếtluận mà phải nghiên cứu, tìm hiểu bản chất bên trong của hiện tượng này

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng các phương pháp thu thập và xử lý thông tin sau:

- Phương pháp phân tích tài liệu.

bộ hồ sơ ly hôn trong vòng 01 tháng để:

+ Thống kê và phân tích về số liệu ly hôn của từng năm; về nguyên đơn lyhơn; về tuổi ly hôn của phụ nữ và nam giới; về nghề nghiệp và học vấn của người lyhôn và về độ dài của hôn nhân để nhằm tìm hiểu thực trạng ly hôn đang diễn ra nhưthế nào và thực trạng này bị tác động từ đâu

+ Đọc từng hồ sơ (trong Đơn xin ly hôn, trong Biên bản hoà giải, trong lờikhai của nguyên đơn và bị đơn, trong kết quả xác minh, ) để thống kê nhữngnguyên nhân thực sự dẫn đến ly hôn nhằm tìm ra những nguyên nhân nào tác độngnhiều nhất đến ly hôn

+ Cũng qua hồ sơ ly hôn, tôi tiến hành phân tích những vấn đề có thể đặt rasau ly hôn cả về mặt tích cực cũng như tiêu cực nhằm giúp chúng ta thấy đượcnhững hậu quả của gia đình sau ly hôn

- Phương pháp phỏng vấn sâu.

Cùng với việc phân tích các lý do mà các cặp ly hôn khai tại toà, tôi còn thamkhảo thêm ý kiến của người có quan hệ gần gũi với đối tượng ly hôn để thấy rõ hơnnguyên nhân ly hôn và hậu quả sau ly hôn

Ngoài ra, tôi còn tiến hành phỏng vấn sâu 10 đối tượng đã ly hôn (trong đó có

05 nam và 05 nữ) nhằm thu thập thêm về nguyên nhân dẫn đến ly hôn để phục vụcho mục đích của luận văn này

5.3 Câu hỏi nghiên cứu

1 Ly hôn ở thành phố Tây Ninh tỉnh Tây Ninh từ năm 2011 đến năm 2015diễn ra như thế nào?

2 Những nguyên nhân nào dẫn đến ly hôn?

3 Ly hôn ảnh hưởng như thế nào đến các thành viên gia đình?

5.4 Giả thuyết nghiên cứu

Giả thuyết 1: Ly hôn có chiều hướng gia tăng theo thời gian và xảy ra nhiều

hơn ở các cặp vợ chồng trẻ từ 25 đến 35 tuổi

Giả thuyết 2: Khó khăn kinh tế, ngoại tình và bạo lực gia đình là những

nguyên nhân chính dẫn đến ly hôn

Giả thuyết 3: Phụ nữ và trẻ em là những người chịu hậu quả nặng nề của ly

hôn

5.5 Khung phân tích

1 0

Các nguyên nhân của ly hôn xảy ra trong gia đình nảy sinh dưới tác động củacác yếu tố chủ quan và khách quan Từ đó tạo ra hậu quả sau ly hôn (gồm hậu quảpháp lý và hậu quả xã hội) và chúng tác động trở lại tới xã hội và đời sống của mỗi

cá nhân trong gia đình

1 1

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn góp phần làm rõ khái niệm “Ly hôn ở đô thị ” và kiểm chứng tính

đúng đắn của các lý thuyết xung đột và lý thuyết hiện đại hoá liên quan đến ly hôn

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn mang lại một sự hiểu biết tương đối có hệ thống về thực trạng, xuhướng, nguyên nhân và hậu quả của ly hôn diễn ra trong các gia đình đô thị ở TâyNinh; cung cấp những căn cứ khoa học cho các cơ quan chức năng trong việc củng

cố sự bền vững của gia đình, giảm thiểu ly hôn

7 Cơ cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, Luận văn được kết cấuthành 03 chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận nghiên cứu đề tài

Chương 2: Thực trạng ly hôn tại thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh

Chương 3: Nguyên nhân và hậu quả ly hôn tại thành phố Tây Ninh, tỉnh TâyNinh

Đối với xã hội học, gia đình thuộc về phạm trù cộng đồng xã hội và cho đếnnay, gia đình đã được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau, song tựu chung lại, cácđịnh nghĩa về gia đình thường được xác định theo một trong hai cách tiếp cận: tiếpcận vĩ mô hoặc tiếp cận vi mô.

Theo cách tiếp cận vĩ mô, gia đình được định nghĩa với tư cách là một thiết chế xã hội, một đơn vị cơ sở của xã hội, thực hiện những chức năng xã hội nhất định, trước hết là chức năng tái sinh sản ra con người: “Gia đình là một thiết chế xã hội đặc thù, một nhóm xã hội nhỏ mà các thành viên của nó gắn bó với nhau bởi quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc quan hệ con nuôi, bởi tính cộng đồng

về sinh hoạt, trách nhiệm đạo đức với nhau nhằm đáp ứng những nhu cầu riêng của mỗi thành viên cũng như để thực hiện tính tất yếu của xã hội về tái sản xuất con người”[17, pg 306].

Theo cách tiếp cận vi mô, gia đình được định nghĩa với tư cách là một nhóm

xã hội với những tiêu chí cụ thể để nhận diện nó (có quan hệ với nhau bởi hôn nhân,huyết thống hoặc quan hệ nghĩa dưỡng, có đặc trưng giới tính qua quan hệ hôn nhân,cùng chung sống, có ngân sách chung) Nhưng để phù hợp với Việt Nam trong hoàncảnh hiện nay thì định nghĩa sau đây thể hiện tất cả những đặc trưng của gia đình

Việt: “Gia đình là một nhóm người, có quan hệ với nhau bởi hôn nhân, huyết thống hoặc quan hệ nghĩa dưỡng, có đặc trưng giới tính qua quan hệ hôn nhân, cùng chung sống, có ngân sách chung”[15, tr 25-31].

Với những khái niệm trên, ta có thể hình dung được gia đình, nơi mà conngười sinh ra, lớn lên, là nơi bắt đầu hình thành nhân cách sống trong xã hội Giađình là mối liên hệ giữa vợ chồng, con cái Nó có quy luật phát triển riêng với tưcách là một thiết chế xã hội đặc thù

Ở đề tài này, tôi xin được định nghĩa gia đình như sau: Gia đình là một đơn vị

xã hội vi mô, được hình thành trên cơ sở quan hệ hôn nhân (quan hệ tính giao vàquan hệ tình cảm) và quan hệ huyết thống nảy sinh từ quan hệ hôn nhân đó (cha mẹ,con cái, ông bà, họ hàng nội ngoại hai bên) Các thành viên trong gia đình gắn bó vớinhau về trách nhiệm, quyền lợi, nghĩa vụ, được Nhà nước thừa nhận và bảo hộ mộtcách hợp pháp

1.1.2 Hôn nhân

Nhìn nhận từ góc độ xã hội, hôn nhân là sự tạo lập cuộc sống chung hoàntoàn của một người đàn ông và một người đàn bà, sự sống chung hoàn toàn này gồmnhững thành phần vật chất: ở chung cùng một mái nhà, ăn chung cùng một mâmcơm, hưởng chung những sung sướng vật chất, cùng đồng lao cộng khổ để có đủ mọinhu cầu của cuộc sống đáp ứng cho hạnh phúc hôn nhân Trong xã hội, hôn nhânđược coi như một thiết chế xã hội, là một yêu cầu cần phải có đối với mỗi cá nhân,hôn nhân như là một nếp sống cần phải theo, ý thức hôn nhân luôn tồn tại trong đầu

óc của từng con người thông qua sự xã hội hoá trong gia đình và ngoài xã hội

Từ phía luật pháp hiện nay: Hôn nhân là quan hệ giữa vợ và chồng sau khi kết hôn [10, tr 2] Ở một số nước phương Tây, hôn nhân đồng giới đã được công

nhận, nhưng ở Việt Nam, vấn đề này còn chịu sự phản đối của rất nhiều người, về

phía Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 vẫn quy định “Nhà nước không thừa

nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính ” (khoản 2 Điều 8).

a) Kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo;

b) Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn;

c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồngvới người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợchồng với người đang có chồng, vợ;

d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu

về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; giữa cha, mẹ nuôi với connuôi; giữa những người từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu,

mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;

đ) Yêu sách của cải trong kết hôn;

e) Cưỡng ép ly hôn, lừa dối ly hôn, cản trở ly hôn;

g) Thực hiện sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản vì mục đích thương mại,mang thai hộ vì mục đích thương mại, lựa chọn giới tính thai nhi, sinh sản vô tính;

h) Bạo lực gia đình;

i) Lợi dụng việc thực hiện quyền về hôn nhân và gia đình để mua bán người,bóc lột sức lao động, xâm phạm tình dục hoặc có hành vi khác nhằm mục đích trụclợi

1.1.4 Ly hôn

Nếu như kết hôn là chuyện bình thường, là bước khởi đầu cho việc tạo lập giađình, thì ly hôn là sự bất bình thường - là sự chấm dứt quan hệ hôn nhân và gia đình

“Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Toà án " [10, tr 3].

Trong xã hội truyền thống Việt Nam, kết hôn hay ly hôn phụ thuộc rất nhiềuvào gia đình và những luật lệ của xã hội Còn trong xã hội hiện nay, mỗi cá nhân cóquyền tự do kết hôn cũng như quyền tự do ly hôn và họ được pháp luật hiện hànhbảo vệ quyền lợi chính đáng Điều 54, 55 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014

có ghi: Sau khi đã thụ lý đơn yêu cầu ly hôn, Toà án tiến hành hoà giải theo quy địnhcủa pháp luật về tố tụng dân sự Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn,nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thoả thuận về việc chia tài sản,việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợichính đáng của vợ và con thì Toà án công nhận thuận tình ly hôn; nếu không thoảthuận được hoặc có thoả thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ

và con thì Toà án giải quyết việc ly hôn

1.1.5 Thao tác hoá khái niệm Ly hôn

Thao tác hoá khái niệm Ly hôn nhằm làm rõ những vấn đề đang xảy ra từthực trạng, nguyên nhân, hậu quả và các yếu tố tác động đến ly hôn

Thực trạng ly hôn: ở đô thị, chất lượng cuộc sống người dân thay đổi, làm

cho gia đình ở đô thị cũng biến đổi về quy mô, cơ cấu, chức năng Gia đình ở đô thị

có xu hướng vươn tới cái mới, cái luôn thay đổi; đề cao tính tự do cá nhân, mối quan

hệ chiều ngang và đề cao mặt pháp lý; mỗi thành viên đến tuổi lao động trong giađình đều có nghề nghiệp khác nhau Ngược lại với đô thị, ở nông thôn các thành viêntrong gia đình đa phần cùng làm chung một công việc; truyền thống gia đình đượcđặt trên lợi ích cá nhân, đòi hỏi sự phục tùng tuyệt đối của con cái đối với cha mẹ; đềcao lòng hiếu thảo, sự biết ơn cha mẹ, tôn kính tổ tiên, tôn trọng quá khứ, Chính sựkhác biệt đó phải chăng làm cho tỷ lệ ly hôn ở đô thị cao hơn ở nông thôn; tuổi thọcủa hôn nhân ở đô thị thấp hơn ở nông thôn; phụ nữ ở đô thị chủ động ly hôn nhiều

hơn ở nông thôn Và ở đây, ta cần đi sâu phân tích về tỷ lệ ly hôn, người đứng đơn lyhôn, độ tuổi của phụ nữ và nam giới khi ly hôn, độ đài của hôn nhân, nghề nghiệp vàhọc vấn của người ly hôn để thấy rõ được thực trạng ly hôn diễn ra ở mỗi nơi nhưthế nào.

Nguyên nhân ly hôn: xã hội đô thị đông dân cư tạo cho con người có nhiều

mối quan hệ đa chiều với gia đình, nhóm bạn bè, cơ quan, để phát triển về học vấn,trình độ, kinh tế, địa vị xã hội Khác với đô thị, ở nông thôn mối quan hệ chỉ giới hạn

ở luỹ tre làng Chính sự giao thiệp rộng rãi của cư dân đô thị phải chăng ảnh hưởngđến đời sống gia đình, làm cho nguyên nhân ly hôn ở đô thị phức tạp hơn ở nôngthôn Vì vậy, việc tìm hiểu những nguyên nhân về kinh tế, ngoại tình, bạo lực giađình, tính tình không hợp, mâu thuẫn con dâu (rể) với gia đình nhà chồng (vợ), và

so sánh xem nguyên nhân nào tác động đến ly hôn nhiều nhất là rất cần thiết

Hậu quả ly hôn: ở nông thôn, nếu ly hôn xảy ra thì với sự đùm bọc của gia

đình truyền thống, tình làng, nghĩa xóm, những hệ luỵ của nó sẽ được xã hội truyềnthống điều tiết Nhưng ở xã hội đô thị, nơi mà kinh tế chi phối cuộc sống của conngười thì hệ luỵ sau ly hôn về gia đình có thể rất lớn Trẻ em có lẽ sẽ bị ảnh hưởngnhiều hơn hẳn người bố hay người mẹ vì gia đình là nơi trẻ em lớn lên, là nơi bắtđầu hình thành nhân cách sống Vì vậy, ta cần tìm hiểu những vấn đề sau ly hôn cả

về mặt tích cực cũng như tiêu cực đối với cá nhân và xã hội để thấy rõ được nhữnghậu quả của ly hôn

Các nhân tố tác động đến ly hôn: có lẽ ở đô thị mang yếu tố hiện đại nhiều

hơn ở nông thôn Vì khi sống ở đô thị, quá trình giao lưu văn hoá tất yếu xảy ra,chúng ta ít nhiều bị ảnh hưởng bởi lối sống phương Tây, làm cho con người cởi mởhơn với nhau; mối quan hệ giữa các cá nhân bình đẳng hơn; phụ nữ ở đô thị có điềukiện nâng cao trình độ, độc lập về kinh tế và bình đẳng với chồng nhiều hơn Trongkhi ở nông thôn, văn hoá truyền thống vẫn được lưu giữ; người chồng vẫn là trụ cột

của gia đình về kinh tế và quyền lực; phụ nữ ở nông thôn chủ yếu ở nhà nội trợ vàchăm sóc con cái.

Như vậy, chính sự khác biệt giữa nông thôn và đô thị về kinh tế, văn hoá - xãhội làm cho ly hôn ở đô thị có thể khác hơn nhiều so với ly hôn ở nông thôn Và việc

đi sâu phân tích thực trạng, nguyên nhân, hậu quả và các yếu tố tác động đến ly hôn

sẽ giúp ta hiểu rõ hơn về vấn đề ly hôn hiện nay

1.2 Lý thuyết áp dụng

1.2.1 Lý thuyết xung đột xã hội

Trong luận văn này, tôi tiếp cận theo lý thuyết xung đột xã hội để giải thíchcác nguyên nhân chính dẫn đến ly hôn ở thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh

Lý thuyết xung đột xã hội cho rằng xã hội được hình thành bởi các nhóm xãhội khác nhau Các nhóm xã hội khác nhau có lợi ích khác nhau và thường xung độtvới nhau bởi vì nguồn lực như của cải và quyền lực là hữu hạn và được phân bổkhông đồng đều Trong quá trình cạnh tranh, một nhóm chiếm ưu thế và ở vị tríthống trị Nhóm ưu thế này sau đó sử dụng quyền lực của mình để kiểm soát cácnguồn lực nhằm đảm bảo rằng xã hội vận hành theo cách phục vụ lợi ích riêng củamình Về bản chất, xã hội có xu hướng xung đột Xung đột có thể làm xã hội thayđổi và những thay đổi này có thể dẫn đến phân phối của cải và quyền lực công bằnghơn [17, pg 74]

Theo quan điểm của Karl Marx: ông được coi là “cha đẻ” của lý thuyết

xung đột xã hội, các công trình của ông về xung đột giai cấp, lợi ích của giai cấp,quyền sở hữu, quyền kiểm soát các phương tiện sản xuất và sự bóc lột của giai cấpnày đối với giai cấp khác là tiền thân cho sự phát triển của lý thuyết xung đột xã hội

Ông là người đã áp dụng một cách nhìn tổng quát để giải thích nhóm xã hội.Theo ông, chính trong quá trình phân công lao động xã hội, mối quan hệ về mặt tưliệu sản xuất là vấn đề tất yếu để hình thành các tầng lớp, giai cấp khác nhau Vì

chúng khác nhau về quyền sở hữu tư liệu sản xuất dẫn đến sự phân hoá trong quátrình sản xuất và bất bình đẳng là không thể tránh khỏi trong việc phân công sảnphẩm xã hội và mâu thuẫn nảy sinh từ đó Vì thế Marx nói rằng mọi nguyên nhânđều có nguyên nhân từ yếu tố kinh tế.

Sự khác nhau về quyền lợi kinh tế dẫn đến sự khác nhau về vị thế xã hội vàcác quan hệ bất bình đẳng trong các giai cấp, các nhóm xã hội, các cá nhân khi đómâu thuẫn nảy sinh Từ mâu thuẫn kinh tế chuyển sang mâu thuẫn trong lĩnh vựcchính trị, quyền lực là một chặng đường không xa Mâu thuẫn hoặc xung đột xuấthiện do bất bình đẳng trong giai cấp, các cá nhân trong xã hội, do mối quan hệ thốngtrị và bị trị Mâu thuẫn là động lực thúc đẩy quan hệ xã hội Mâu thuẫn có quan hệmật thiết với các tổ chức xã hội mà ông gọi là các hình thái kinh tế xã hội và xungđột không phải là cái gì khác nằm ngoài cơ cấu xã hội mà nó là kết quả của quá trìnhvận hành xã hội trên với tư cách là một hệ thống có cấu trúc xác định

Theo quan điểm của Dahrendorf: ông cho rằng, trong bất cứ một mô hình

tổ chức xã hội như thế nào thì quá trình xung đột là không thể tránh khỏi Theo ông,muốn giải quyết được xung đột trước tiên phải xây dựng được mô hình xung đột.Trong xã hội có những loại mô hình xung đột như:

Xung đột theo mô hình quyền lực: nó gắn liền với các quyền lợi chính trị củatầng lớp thống trị trong xã hội

Xung đột mặt lợi ích hay kinh tế: nó gắn liền với quyền lợi hay lợi ích, khảnăng sử dụng những cơ may vật chất, mô hình này liên quan tới toàn thể các thànhviên trong xã hội

Xung đột về mặt đạo đức, tinh thần: nó liên quan đến cách cư xử giữa conngười với nhau liên quan đến giá trị vật chất và tinh thần, thẩm mỹ và tôn giáo

Ông đưa ra các cách giải quyết các xung đột như: nếu xung đột về mặt lợi íchkinh tế, phải lấy lợi ích kinh tế để giải quyết; nếu xung đột về mặt tinh thần và tôn

giáo, phải lấy chính các yếu tố đó để giải quyết Và phải công khai hoá các xung đột,mức độ công khai hoá càng lớn thì tỷ lệ giải quyết các xung đột càng nhanh.

Vận dụng lý thuyết xung đột xã hội vào trong hôn nhân gia đình, lý thuyếtnày coi gia đình là một xã hội thu nhỏ, mỗi thành viên trong đó theo đuổi những nhucầu, giá trị và mục tiêu khác nhau và như thế thì mâu thuẫn, xung đột giữa các thànhviên trong gia đình là không thể tránh khỏi Theo lý thuyết này, ly hôn là kết quảcuối cùng của một quan hệ hôn nhân mà ở đó xung đột đã phát triển đến đỉnh điểmlàm cho cuộc hôn nhân tan vỡ và trở nên không thể hàn gắn được Lý thuyết nàygiúp ta nhìn nhận những nguyên nhân tại sao cuộc hôn nhân lại thất bại và dẫn đến

ly hôn

1.2.2 Lý thuyết hiện đại hoá

Lý thuyết hiện đại hoá mô tả và giải thích quá trình chuyển đổi từ xã hộitruyền thống hoặc kém phát triển trở thành xã hội hiện đại

Xã hội học đã hình thành ở Châu Âu vào cuối thế kỷ XIX trong các xã hội đãkinh qua những biến chuyển to lớn do cuộc cách mạng công nghiệp đem lại, do đónhiều nhà xã hội học cố gắng mô tả và giải thích sự hình thành các xã hội hiện đại

Nhà xã hội học Đức Ferdinand Toennies đã mô tả sự hình thành quá trìnhhiện đại hoá như là bước quá độ từ xã hội cộng đồng sang một xã hội hiệp hội Theoquan điểm của ông, đây là một quá trình có liên hệ đến việc biến mất dần dần cáccộng đồng và sự gia tăng tầm quan trọng của cá nhân

Theo sự phân tích của É Durkheim về biến chuyển xã hội, quá trình hiện đạihoá liên quan đến việc phân công lao động gia tăng trong các hoạt động sản xuất Nó

là việc chuyên môn hoá cao trong hoạt động của con người, hay nói cách khác, mỗi

cá nhân chỉ đảm nhận một hay vài công việc chuyên biệt mà thôi Đối với Durkheim,quá trình hiện đại hoá là việc chuyển từ sự đoàn kết có tính cách máy móc sang sựđoàn kết hữu cơ Ông nhìn quá trình này như việc thay đổi, biến chuyển của cơ sở

đoàn kết xã hội, từ những ràng buộc dựa trên sự giống nhau đến sự lệ thuộc hỗ tươngkinh tế dựa trên sự phân công lao động trong các xã hội công nghiệp rộng lớn hơn,phức tạp hơn.

Trong các thập kỷ gần đây, quá trình hiện đại hoá cũng tác động đến cácnước đang phát triển A Giddens quan niệm, lý thuyết hiện đại hoá là một trongnhững lý thuyết hướng về thị trường vốn giải thích sự kém phát triển của các quốcgia nghèo là do những rào cản về văn hoá và định chế Lý thuyết hiện đại hoá lậpluận: khi các xã hội truyền thống biến đổi do quá trình công nghiệp hoá, dần dầnchúng sẽ mang những nét tương tự các xã hội ở Châu Âu và Bắc Mỹ Hiện nay, cácnước đang phát triển phải đối đầu với những vấn đề xã hội nghiêm trọng do nghèođói và gia tăng dân số nhanh gây nên Lý thuyết hiện đại hoá cho rằng, khi quá trìnhcông nghiệp hoá xảy ra ở các nước tiền công nghiệp thì các xã hội này cũng kinh quacác mô thức biến đổi xã hội đã từng xảy ra ở Châu Âu, Bắc Mỹ và Nhật Bản, như:quá trình đô thị hoá, sự gia tăng dân số cao sẽ giảm bớt với thời gian, chuyên mônhoá trong sản xuất, tương quan xã hội có tính cách khách quan, phi ngã, tôn giáotruyền thống giảm vai trò xã hội, quan tâm đến quyền của cá nhân, giáo dục đạichúng, sự hình thành và phát triển của gia đình hạt nhân, [4, tr 340, 352]

Vận dụng lý thuyết hiện đại hoá vào trong nghiên cứu, lý thuyết này cho thấyquá trình hiện đại hoá làm cho xã hội nước ta ngày càng hiện đại hơn, các giá trị vềhôn nhân, gia đình cũng thay đổi nhanh chóng như sự tự do của mỗi cá nhân đượctôn trọng, quyền riêng tư ngày càng được đề cao, phụ nữ được trao quyền lực vàngày càng độc lập hơn về kinh tế, .Chính những yếu tố xã hội này tác động đến đờisống gia đình, làm cho ly hôn ngày một tăng

1.3 Một vài đặc điểm về địa bàn nghiên cứu

Thành phố Tây Ninh được thành lập ngày 29 tháng 12 năm 2013, hiện là đôthị loại III và là trung tâm kinh tế, văn hóa, chính trị, hành chính của tỉnh Tây Ninh

Theo số liệu thống kê năm 2015, Thành phố Tây Ninh có diện tích 140,01

km2 (chiếm 3,41% diện tích tự nhiên của tỉnh), dân số 130.899 người (trong đó67.337 nữ, 63.562 nam), mật độ dân số 934,94 người/km2 Dân số trung bình thànhthị 113.478 người, dân số trung bình nông thôn 17.421 người [3, tr 29-33]

Cơ cấu hành chính của thành phố bao gồm 07 phường (1, 2, 3, IV, HiệpNinh, Ninh Sơn, Ninh Thạnh) và 03 xã (Bình Minh, Tân Bình, Thạnh Tân) Thànhphố có vị trí chiến lược quan trọng, là nơi giao nhau giữa các quốc lộ 22B, đường điđến cửa khẩu Mộc Bài và Xa Mát Theo định hướng phát triển đô thị Việt Nam đếnnăm 2025 và tầm nhìn đến năm 2050, thành phố Tây Ninh là đô thị quan trọng nằmtrong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, một cực tăng trưởng chủ đạo trong hệthống đô thị Việt Nam với Thành phố Hồ Chí Minh, là đô thị động lực chính Đô thịnày còn nằm trong vùng đối trọng phát triển kinh tế phía Bắc, định hướng đến năm

2020 sẽ nâng lên đô thị loại II

Trong 05 năm (từ 2010 đến 2015), kinh tế - xã hội thành phố Tây Ninh cónhiều thay đổi: Giá trị sản xuất (theo giá so sánh năm 2010) tăng bình quân hàngnăm 9,48% Nông nghiệp hình thành những vùng chuyên canh rau an toàn, cây ăntrái, cây công nghiệp có giá trị Giá trị sản phẩm thu hoạch cây trồng đạt 112,27 triệuđồng/ha; công nghiệp - xây dựng phát triển ngày càng đa dạng, nhất là công nghiệpchế biến nông sản, mía, mì, cao su, hạt điều, Giá trị sản xuất ngành xây dựng tănghàng năm, vốn đầu tư xây dựng từ ngân sách giai đoạn 2010 - 2015 (1,003,112 tỷđồng) tăng 138 % so với giai đoạn 2005 - 2010 (420,18 tỷ đồng); các siêu thị đượchình thành cùng với chợ truyền thống góp phần cung ứng đầy đủ hàng hoá chongười tiêu dùng; phát triển thêm tuyến vận chuyển hành khách liên tỉnh chất lượngcao; phát triển nhanh chóng hạ tầng và dịch vụ viễn thông, góp phần tăng nhanh sốlượng người dân sử dụng điện thoại và Internet; các di tích lịch sử - văn hoá đượctrùng tu, tôn tạo; các dịch vụ vui chơi, giải trí được đầu tư mới, góp phần tăng lượng

khách du lịch nội địa hàng năm Đến năm 2015, trên địa bàn Thành phố có 689doanh nghiệp đang hoạt động, với 13.334 lao động Riêng hộ kinh doanh với mạnglưới hoạt động rộng khắp Thành phố, đóng góp quan trọng cho nguồn thu ngân sáchcủa địa phương và giải quyết việc làm cho trên 16.000 lao động.

Hạ tầng kinh tế - xã hội được chú trọng đầu tư, nhất là hạ tầng giao thôngnhằm kết nối Thành phố với các huyện trong tỉnh, các đường chính nội thành, hẻmnội thành, đường giao thông ngoại thành; các công trình chỉnh trang đô thị, xây dựng

xã nông thôn mới; công trình phục vụ sinh hoạt, du lịch, Đến năm 2015, có419/576 hẻm trên địa bàn của 07 phường được bê tông hoá, nhựa hoá, đạt 72,7%;156/172 đường giao thông ngoại thành ở 03 xã được nhựa hoá, cứng hoá, đạt90,60%; 100% tuyến đường chính có hệ thống chiếu sáng; vận động nhân dân đónggóp cùng với ngân sách Nhà nước lắp đặt hệ thống chiếu sáng 460/748 hẻm nộithành và giao thông ngoại thành đạt 61,50%

Tích cực thực hiện các giải pháp xây dựng, giữ gìn giá trị văn hoá Việt Namđậm đà bản sắc dân tộc gắn với xây dựng nếp sống văn minh đô thị Phong trào

“Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ’’ được triển khai sâu rộng, tập trung

xây dựng nếp sống văn minh đô thị, xây dựng gia đình văn hoá Đến năm 2015, có54/54 ấp, khu phố; 100% cơ quan, đơn vị; 97% hộ gia đình; 80% xã, phường đượccông nhận và duy trì danh hiệu văn hoá; 50/53 cơ sở tín ngưỡng tôn giáo đạt chuẩnvăn minh

Giáo dục tiếp tục được ưu tiên đầu tư, phát triển cơ sở vật chất, nâng cao chấtlượng Các trường chuyên nghiệp, dạy nghề trên địa bàn Thành phố được tỉnh đầu tưtrang thiết bị và nâng cấp; các cơ sở dạy nghề dân lập duy trì và phát triển, góp phầntích cực nâng cao số lượng, chất lượng đào tạo và dạy nghề của Thành phố Thànhphố là địa phương đầu tiên của tỉnh được công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dụcmầm non cho trẻ 5 tuổi vào năm 2013 100% trẻ 6 tuổi ra lớp 1; 100% học sinh tốt

nghiệp trung học cơ sở, trong đó 93,33% học tiếp lên trung học phổ thông và họcnghề.

Thực hiện tốt chương trình an sinh xã hội: kéo giảm hộ nghèo, hộ cận nghèo(theo chuẩn Trung ương) từ 1.399 xuống còn 313 hộ, tỷ lệ giảm bình quân hàng năm

là 0,71% Công tác dạy nghề cho lao động nông thôn được quan tâm Liên kết vớicác cơ sở đào tạo nghề, tổ chức đào tạo gắn với nhu cầu sử dụng lao động của doanhnghiệp Tỷ lệ lao động trong độ tuổi qua đào tạo đạt 62,54% Tạo việc làm cho14.151 lao động [12, tr 15-22]

Như vậy, kinh tế - xã hội của thành phố Tây Ninh đang trên đà phát triển, đãlàm cho quá trình đô thị hoá ở đây phát triển nhanh chóng kéo theo đời sống vật chất

và tinh thần của người dân có nhiều thay đổi Số hộ gia đình có chiều hướng gia tăng

từ 30.279 (năm 2010) lên đến 32.007 (năm 2015) với quy mô gia đình trung bìnhkhoảng 4 - 6 nhân khẩu [16], bắt đầu hình thành gia đình hiện đại (gia đình hạt nhân)thay thế gia đình truyền thống (gia đình mở rộng); chức năng giáo dục của gia đìnhcũng không còn giữ nguyên ý nghĩa ban đầu của nó Giờ đây, gia đình đang chuyểndần chức năng này qua cho xã hội; vai trò giới trong gia đình cũng có nhiều thay đổi.Quan niệm nam giới là người kiếm tiền nuôi cả gia đình hiện nay không còn ảnhhưởng mạnh mẽ như trước Nền kinh tế thị trường tạo ra những cơ hội thuận lợi chophụ nữ tham gia vào các hoạt động xã hội khác nhau Điều kiện kinh tế khiến cho họkhông còn phải phụ thuộc nhiều vào người chồng như trước kia nữa

Chương 2 THỰC TRẠNG LY HÔN TẠI THÀNH PHỐ TÂY NINH,

TỈNH TÂY NINH

Để thấy được thực trạng ly hôn đang diễn ra như thế nào, tôi đi sâu vào phântích một số đặc điểm về tỷ lệ ly hôn, nguyên đơn ly hôn, tuổi ly hôn của phụ nữ vànam giới, nghề nghiệp và học vấn của người ly hôn và độ dài của hôn nhân

- 2015) thụ lý 2.835 án Hôn nhân và gia đình

Biểu đồ 2.1: Số vụ ly hôn trong án hôn nhân và gia đình

tại thành phố Tây Ninh.

[Nguồn: Toà án nhân dân thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh.]

Biểu đồ 2.1 cho chúng ta thấy năm 2011: giải quyết 348 vụ ly hôn/533 vụ án

thụ lý; 2012 là 350/557; 2013 là 367/574; 2014 là 371/538 và 2015 là 444/633 Nhưvậy, từ năm 2011 đến 2015, mỗi năm Toà án nhân dân thành phố Tây Ninh giảiquyết hơn 60% vụ án ly hôn trên tổng số án thụ lý về hôn nhân và gia đình.

Biêu đồ 2.2: Sô vụ ly hôn và dân sô trung bình của thành phô Tây Ninh

từ năm 2011 đến 2015.

Nhìn vào Biểu đồ 2.2, ta cũng thấy được chiều hướng gia tăng cả về mặt dân

số trung bình cũng như số vụ ly hôn của thành phố Tây Ninh Từ biểu đồ này, tacũng tính được tỷ lệ ly hôn thô (CDR) ở thành phố Tây Ninh qua các năm Năm

2011, tỷ lệ ly hôn thô (số vụ ly hôn/dân số trung bình) là 2,73; năm 2012 là 2,72;năm 2013 là 2,84; năm 2014 là 2,85 và đến năm 2015 là 3,39, tăng hơn 20% trongvòng 05 năm

Tóm lại, qua phân tích số liệu ly hôn tại thành phố Tây Ninh từ năm 2011 đến

và Cục Thống kê tỉnh Tây Ninh]

năm 2015 luôn gia tăng Tuy trong vòng 05 năm, tỷ lệ ly hôn thô không tăng mạnhnhưng không thấy chiều hướng giảm của hiện tượng này tại thành phố Tây Ninh.

2.2 Nguyên đơn ly hôn

Trong xã hội truyền thống nước ta, những tư tưởng, giá trị và chuẩn mực xãhội chịu ảnh hưởng rất sâu đậm của tư tưởng nho giáo Những quy định của xã hộitruyền thống đã làm mất đi quyền bình đẳng giữa nam và nữ

Xã hội phong kiến với những bất công, khắt khe “Tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử”, quan niệm trọng nam khinh nữ “Nhất nam viết hữu, thập

nữ viết vô” đã dành mọi ưu tiên, ưu đãi cho người đàn ông và đẩy người phụ nữ

xuống địa vị thấp kém nhất trong gia đình cũng như xã hội, người phụ nữ luôn luônphải phụ thuộc vào người đàn ông và vị trí, vai trò của phụ nữ ít được xã hội coitrọng và thừa nhận Nếu trong xã hội phong kiến, nam giới có quyền đa thê, phụ nữ

chỉ được lấy một chồng “Trai khôn năm thê bảy thiếp, gái chính chuyên chỉ có một chồng” Những quy định của xã hội phong kiến dành cho nữ giới vốn bất bình đẳng,

cho nên dù người phụ nữ có bị chồng hành hạ như thế nào thì họ không có quyền bỏchồng Nếu họ bỏ chồng thì xã hội sẽ lên án

Tuy nhiên, trong xã hội phong kiến Việt Nam cũng có những luật lệ cho phépngười phụ nữ được ly hôn chồng: Điều 308, Quốc triều hình luật thời Lê ( còn gọi là

Luật Hồng Đức) quy định “Phàm chồng đã bỏ lửng vợ 05 tháng không đi lại (vợ được trình với quan sở tại và xã quan làm chứng) thì mất vợ” Nhưng nếu so sánh

với những quy định dành cho đàn ông được ly

hôn vợ, thì quyền của phụ nữ là khá giới hạn Nam giới có quyền bỏ vợ khi vợ phạm

vào một trong bảy điều như: “Không con, dâm đãng, lắm lời, trộm cắp, ghen tuông,

mọi phương diện” Nam nữ bình đẳng trong hôn nhân cũng như trong ly hôn Tại kỳ

họp thứ II Quốc hội khoá I, ngày 29/12/1959, Luật Hôn nhân và Gia đình đã đượcban hành Luật Hôn nhân và Gia đình được xây dựng dựa trên những quyền cơ bảnnhư: hôn nhân tự do tiến bộ, một vợ một chồng, nam nữ bình đẳng trong việc bảo vệhạnh phúc gia đình và quyền nuôi dạy con cái

Biểu đồ 2.3: Nguyên đơn trong hồ sơ ly hôn tại thành phố Tây Ninh.

[Nguồn: Toà án nhân dân thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh.]

Biểu đồ 2.3 cho chúng ta thấy, trong 1.880 vụ ly hôn ở thành phố Tây Ninh,

tỷ lệ nữ đứng đơn cao hơn nam giới Số nữ đứng đơn là 1.445 (chiếm 76,9%) và sốnam đứng đơn là 435 (chiếm 23,1%)

Qua phân tích các trường hợp ly hôn ở thành phố Tây Ninh, tôi nhận thấy nữgiới đứng đơn cao hơn nam giới có thể do những nguyên nhân sau:

Thứ nhất, phụ nữ nhận thức về quyền lợi của mình.

Thành phố Tây Ninh từ một vùng nông thôn truyền thống với nền văn minh

cổ truyền thủ công lạc hậu trong sản xuất nông nghiệp Cùng với Chính sách “Đổimới” của cả nước vào cuối những năm 80 và nỗ lực phát triển của địa phương,những năm gần đây, thành phố Tây Ninh đang trên đà hiện đại hoá Thành phố với sự

Nguyên đơn ly hôn

- Chồng 23,1% - Vợ 76,9%

phát triển nhanh về kinh tế - xã hội (số hộ nghèo từ 1.399 năm 2010 giảm xuống còn

313 hộ năm 2015)

Cùng với quá trình phát triển công nghiệp hoá, hiện đại hoá Thành phố, cácvấn đề về quyền lợi, phúc lợi xã hội của con người được Thành phố quan tâm, bảo

vệ, đặc biệt là quyền lợi của phụ nữ và trẻ em, đồng thời đề cao giá trị của người phụ

nữ nhiều hơn Nhưng thực tế giữa nông thôn và thành thị, nhận thức của phụ nữ vềquyền lợi của mình có sự khác biệt Ở các vùng nông thôn, nơi mà truyền thống giađình theo chế độ phong kiến vẫn còn lưu giữ thì người phụ nữ vẫn phải lo chăm sócgia đình, nuôi dưỡng, dạy dỗ con cái Công việc của người phụ nữ chủ yếu quanhquẩn bên ruộng vườn và gia đình Vì vậy, nhận thức của họ còn giới hạn về quyềnlợi của mình Nhưng ngược lại, ở các thành thị, nơi mà xã hội đề cao quyền tự do củacon người Trong xã hội đô thị, phụ nữ tham gia hầu hết vào các ngành nghề, cáclĩnh vực của xã hội, các quyền lợi về bình đẳng giới được phụ nữ đấu tranh và phápluật bảo vệ Nhìn ra thế giới, ở các nước Châu Âu, làn sóng nữ quyền bắt đầu đấutranh mạnh đòi hỏi thay đổi tình trạng phụ thuộc và thấp kém phổ biến của phụ nữbắt đầu từ giữa thế kỷ XVIII và nó đã làm cho các cá nhân, gia đình, nhà nước và xãhội hiểu rõ về sự tồn tại phân công lao động theo giới tính (lĩnh vực lao động giađình, chăm sóc, quản lý hộ, ) cũng như sự tách biệt của phụ nữ với xã hội (tham gialao động hưởng lương, phát triển nghề nghiệp hay vị thế chính trị - xã hội,.) Ở ViệtNam, quan niệm về giới là một quan niệm tương đối mới, nó được đưa vào ViệtNam trong những năm cuối của thập niên 1980 và nhanh chóng được chấp nhận mộtcách rộng rãi Đến nay, phụ nữ ở Việt Nam đã được xã hội công nhận bình đẳng nhưnam giới, thể hiện cụ thể qua việc: phụ nữ được học hành bình đẳng như nam giới,phụ nữ có các cơ hội nghề nghiệp như nam giới, phụ nữ được khích lệ làm lãnh đạonhư nam giới, Qua các phương tiện truyền thông đại chúng, qua các kênh thông tincủa phụ nữ như Báo Phụ nữ, Tạp chí phụ nữ, Ban Nữ công của công đoàn các cơquan, Hội Liên hiệp phụ nữ, các bộ luật lao động, dân sự, hình sự của Nhà nước Việt

Nam đều quan tâm, bảo vệ quyền lợi của phụ nữ Ta có thể điểm qua một vài quyền

có sự quan tâm đến phụ nữ, như là: Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy địnhphụ nữ không có khả năng mang thai thì được quyền nhờ mang thai hộ nhưng phải vìmục đắch nhân đạo; chồng ngoại tình dẫn đến ly hôn thì chồng sẽ bị phạt tù (tuỳ mức

độ vi phạm) Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 quy định phụ nữ mang thai hay mangthai hộ đều được hưởng chế độ thai sản Bộ luật lao động năm 2012 quy định: laođộng nữ trong thời gian hành kinh được nghỉ mỗi ngày 30 phút; trong thời gian nuôicon dưới 12 tháng tuổi, được nghỉ mỗi ngày 60 phút trong thời gian làm việc Thực

tế cho thấy, quyền lợi của phụ nữ đã được Nhà nước quan tâm và đề cao Và từ thực

tế ấy, phụ nữ đã nhận thức và đấu tranh cho quyền lợi của mình trong cuộc sống

Phụ nữ tại thành phố Tây Ninh cũng vậy, họ cũng đang sống trong một thànhphố đang phát triển, họ cũng nhận được sự quan tâm, bảo vệ của Nhà nước và xã hội

và họ có đầy đủ quyền lợi để đấu tranh bảo vệ cho chắnh bản thân họ Trong giađình, sự độc đoán, gia trưởng như thời phong kiến khiến người phụ nữ không thểchịu đựng nổi

Hồ sơ ly hôn, nữ, 35 tuổi, viên chức: anh N kết hôn với chị P năm 2010, họ có

01 con gái Chị P nói rằng, anh N rất gia trưởng, độc đoán, chỉ làm theo ý thắch của mình, không quan tâm chăm sóc gia đình, có những lời lẽ không tốt với mẹ vợ Hai

vợ chồng cãi nhau thường xuyên Năm 2014, Toà án nhân dân thành phố Tây Ninh

đã thuận tình cho họ ly hôn.

Ngày nay, phụ nữ đều mong muốn một gia đình hạnh phúc, vợ chồng bìnhđẳng, cảnh phụ nữ nhẫn nhục, chịu đựng bạo lực thường xuyên của người chồng nhưthời phong kiến cũng không còn nữa Vì ở xã hội đô thị hiện đại, mỗi cá nhân là mộtcái tôi riêng và họ được pháp luật bảo vệ Họ có quyền đấu tranh để giành lấy hạnhphúc của mình nếu cuộc hôn nhân đó là bất hạnh

Phỏng vấn sâu, nữ, 40 tuổi, buôn bán: tôi kết hôn với anh S đã gần 20 năm,

có 02 đứa con nhưng 01 đứa đã chết vì tai nạn Từ lúc về sống chung, tôi thường

xuyên bị anh S chửi, đánh, nhưng vì con cái và gia đình, tôi đã chịu đựng rất lâu Nay con tôi lớn rồi mà tính tình của anh S vẫn không thay đổi Tôi không thể chịu đựng được nữa Tôi đã ly hôn anh S vào năm 2014.

Thứ hai, phụ nữ độc lập về mặt kinh tế.

Trước khi nước ta bước vào giai đoạn phát triển đất nước, phụ nữ chủ yếu làmnông nghiệp, nhưng ngày nay, khi đất nước bước vào quá trình công nghiệp hoá,hiện đại hoá thì phụ nữ đã có mặt ở nhiều ngành nghề khác nhau trong xã hội, họ cóđiều kiện làm việc và thu nhập không kém gì nam giới

Ở các vùng nông thôn, việc làm không nhiều và ít đa dạng Vì vậy, cơ hội tìmkiếm việc làm và tăng thu nhập của phụ nữ còn hạn chế Nhưng ở trong xã hội đô thịhiện đại, nơi tập trung kinh tế, phát triển công nghiệp và dịch vụ thì có rất nhiều côngviệc thu hút lao động và cơ hội tìm kiếm việc làm là không thiếu đối với phụ nữ.Đồng thời, trong gia đình ở đô thị, vợ chồng thực hiện chức năng kinh tế bình đẳngnhư nhau, vợ chồng đều đi làm kiếm tiền và đều có tiếng nói của mình trong giađình Nhiều phụ nữ giỏi giang, có khả năng còn là trụ cột chính về kinh tế trong giađình Nếu trong xã hội phong kiến, đa số phụ nữ không có tiếng nói trong gia đình vàngoài xã hội vì họ được xem là phái yếu, không có quyền, không có khả năng kinh

tế, phải dựa vào chồng và gia đình chồng để sống Thì ngày nay, phụ nữ đã được xãhội thừa nhận, họ có khả năng độc lập về kinh tế, không dựa dẫm vào người đàn ônghay gia đình nhà chồng như xã hội cũ nữa

Tại thành phố Tây Ninh, kinh tế - xã hội phát triển, nhiều khu công nghiệp rađời thu hút lao động, đặc biệt ở thành phố Tây Ninh, các nghề kinh doanh, buôn bán,dịch vụ đang mở ruộng, thu hút rất nhiều lao động Vì vậy, người phụ nữ ở thành phốTây Ninh cũng độc lập về mặt kinh tế, họ có cơ hội tìm kiếm việc làm, tăng thu nhậpcho bản thân, gia đình và họ cũng có tiếng nói nhiều hơn trong gia đình vì họ đónggóp cho gia đình không kém gì nam giới Vậy nên, khi gia đình xảy ra xung đột, haykhi người phụ nữ bị bạo hành thì họ dám đứng lên để giải quyết những xung đột đó

Thậm chí họ có thể phá vỡ những quan hệ xã hội được xem là thiêng liêng như quan

hệ hôn nhân gia đình

Hồ sơ ly hôn, nữ, 37 tuổi, kinh doanh hàng may mặc: Chị L và anh T kết hôn năm 2000, có 02 con Chị L buôn bán hàng may mặc, anh T làm thợ sửa chữa xe ô

tô Chị L cho rằng, trong thời gian đầu chung sống, anh chị sống rất hạnh phúc, nhưng thời gian gần đây anh chị luôn bất đồng, mâu thuẫn trong việc sử dụng tiền bạc trong làm ăn, không thống nhất được với nhau nên thường xuyên cãi nhau Anh

T còn sinh tật nhậu nhẹt, chị L khuyên ngăn thì anh T xúc phạm chị những lời rất khó nghe Trong biên bản khai tại toà, chị xin được nuôi 02 con chung, không cần chồng cấp dưỡng vì với thu nhập tương đối trong việc buôn bán, chị có đủ khả năng nuôi 02 con ăn học Năm 2015, chị L và anh T được Toà án thành phố Tây Ninh thuận tình cho ly hôn.

Sự độc lập về mặt kinh tế cũng khiến người phụ nữ ở thành phố Tây Ninh chủđộng hơn trong việc giải quyết các xung đột gia đình

Hồ sơ ly hôn, nữ, bác sĩ nha khoa, 32 tuổi: chị M và anh Q kết hôn năm

2010, năm 2011 có 01 con gái, anh Q ngoài giờ làm việc ở cơ quan chỉ lo chơi bời, trai gái, không lo phụ giúp vợ con Chị M đã nói chuyện nhiều lần với anh Q nhưng anh chẳng thay đổi Năm 2013, chị M đưa đơn ra toà, về con chung chị Myêu cầu được nuôi và không cần anh Q cấp dưỡng vì nghề nghiệp ổn định, đủ khả năng nuôi con Toà án thành phố Tây Ninh đã thuận tình cho chị M và anh Q ly hôn.

Thứ ba, sự thay đổi trong thái độ của dư luận xã hội

Nếu trong xã hội phong kiến ở nước ta, ly hôn không được mọi người chấpnhận thì ngày nay, mọi người không còn quá định kiến với những trường hợp ly hôn.Trao đổi với cán bộ toà án thành phố Tây Ninh và nói chuyện với người thân tronggia đình của những cặp vợ chồng ly hôn, tôi càng nhận thấy rõ sự thông cảm thay vìlên án mạnh mẽ hay kỳ thị với những người ly hôn

Phỏng vấn sâu nữ, 40 tuổi, Thẩm phán Toà án thành phố Tây Ninh: người

dân hiện nay không còn phản ứng quá gay gắt với những người ly hôn Đây cũng là một yếu tố tác động làm cho ly hôn gia tăng tại thành phố Tây Ninh Trước đây, những người ly hôn thường ngại giao tiếp với bên ngoài, đặc biệt là phụ nữ Nhưng bây giờ thì khác, ngoài tổn thương về mặt tình cảm, họ không e ngại tiếp xúc với xã hội, khi hỏi về lý do ly hôn, họ rất mạnh dạn đưa ra ý kiến để bảo vệ quyền lợi cho bản thân và mong muốn được sự chấp nhận ly hôn của toà.

Tiếp xúc trực tiếp với người thân trong vụ xét xử ly hôn, tôi thấy được sựthông cảm của họ đối với con cái và họ tôn trọng sự lựa chọn của con cái

Phỏng vấn sâu nữ, 55 tuổi, mẹ ruột của chị S, nguyên đơn trong 1 vụ án ly hôn: con gái và con rể tôi sống với nhau đã được 05 năm, có 01 con gái Từ sau khi sinh con, do kinh tế khó khăn, hai đứa đi làm công nhân để sống và gửi cháu cho tôi nuôi dùm 03 năm trở lại đây, con rể của tôi không chí thú làm ăn, chỉ lo chơi bời gây nợ nần làm cho vợ nó phải phụ trả nợ, con rể tôi hứa sẽ sửa đổi, chí thú làm ăn nhưng chưa hết nợ cũ, nó lại gây nợ mới Con gái tôi không chịu nổi cảnh sống đã khó khăn lại thêm cảnh phải lo kiếm tiền trả nợ cho chồng, nó quyết định ly hôn chồng Tôi thấy từ khi nó lấy chồng đến nay, cuộc sống không mấy hạnh phúc, lựa chọn kết hôn và lựa chọn ly hôn cũng từ nó Tôi không muốn ép buộc nó duy trì cuộc hôn nhân nếu không hạnh phúc Tôi chỉ khuyên nó suy nghĩ kỹ về những quyết định của bản thân vì nó ảnh hưởng đến con cái.

Người dân cũng thông cảm với những người ly hôn, họ không lên án mạnh

mẽ hay kỳ thị những người ly hôn

Phỏng vấn sâu tổ trưởng tổ tự quản thuộc khu phố 6, phường 3, thành phố Tây Ninh: tổ tự quản chúng tôi vài năm gần đây có 03 cặp đã ly hôn, cặp thì cãi nhau, cặp thì ngoại tình, cặp thì không làm ra tiền rồi chửi đánh nhau Tôi sống cũng mấy chục năm rồi, hồi đó đâu có xảy ra mấy chuyện ly hôn này đâu, nhiều cặp xung đột rồi cũng hoà thuận Nhưng bây giờ, không hài lòng là cứ đưa nhau ra toà.

Ly hôn rồi mỗi người mỗi nơi, thấy họ cũng đi làm việc bình thường Có cặp ly hôn

được một năm lại lập gia đình mới, lại thấy mời đám cưới Người dân ở đây cũng chẳng lên án hay kỳ thị gì với những người đã ly hôn, họ chỉ nói “mỗi nhà mỗi cảnh, cảnh ấy không rơi vào nhà mình là may rồi ”.

Rõ ràng có thể thấy, dư luận xã hội vô hình chung đã tạo ra một chuẩn mựctrong xã hội Khi dư luận xã hội xem ly hôn là hiện tượng lệch chuẩn và đánh giá vềđạo đức và uy tín của cá nhân nếu họ ly hôn, thì khi trong gia đình xảy ra nhữngxung đột, mâu thuẫn, các cá nhân cố gắng thích nghi hoặc chấp nhận để gia đình yên

ấm, không xảy ra ly hôn Khi dư luận xã hội không lên án gay gắt hiện tượng ly hôn,các cá nhân kém thích ứng và không biết cách giải quyết sự xung đột như thế nào thì

ly hôn rất dễ xảy ra Chỉ khi nào họ tìm ra giải pháp để giải quyết xung đột thì xungđột mới giải quyết được

Tuy nhiên, có những trường hợp ly hôn ở thành phố Tây Ninh, phụ nữ đứngđơn không phải vì họ tự nguyện, mà do hành vi ép buộc của người chồng, nên họphải viết đơn ly hôn Bản thân những người chồng đó muốn ly hôn, tuy nhiên họdùng nhiều hình thức khác nhau để làm cho người vợ phải làm đơn ly hôn Họ khôngmuốn dư luận xã hội lên án họ như là người chồng ruồng bỏ vợ con

Phỏng vấn sâu, nữ, 31 tuổi, y tá: tôi và anh S kết hôn được 4 năm, chưa có con Thời gian sống chung, tôi biết được anh có bồ bịch bên ngoài Tôi khuyên bảo nhưng anh không nghe, ngược lại anh còn công khai bồ bịch bên ngoài cho tôi thấy.

Về nhà thì anh kiếm chuyện chửi bới tôi, anh S nói “nếu chịu không nổi thì viết đơn

đi, tôi kỷ” Thật tình là tôi không thể nào chịu đựng được nữa nên đã quyết định viết đơn ly hôn Giờ đây, tôi thấy một mình là tốt hơn hết khi đã trải qua khoảng thời gian kinh khủng của hôn nhân.

Việc đứng đơn của nữ giới cao hơn nam giới cho ta thấy được một sự thayđổi lớn của thành phố Tây Ninh từ khi công nghiệp hoá, hiện đại hoá diễn ra Tạithành phố Tây Ninh xuất hiện nhiều công ty, xí nghiệp, ngân hàng, và nhiều ngànhnghề kinh doanh theo nhu cầu của xã hội phát triển Đời sống xã hội của người dân