Chñ tÞch Hå ChÝ Minh lµ ngêi s¸ng lËp ra §¶ng céng s¶n ViÖt Nam, Ngêi ®• x©y dùng vµ rÌn luyÖn §¶ng céng s¶n ViÖt Nam thµnh mét ®¶ng ch©n chÝnh, bé tham mu s¸ng suèt vµ kiªn cêng cña giai cÊp c«ng nh©n vµ d©n téc ViÖt Nam, l•nh ®¹o nh©n d©n ta tiÕn hµnh th¾ng lîi cuéc c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc, thèng nhÊt ®Êt níc vµ ®a c¶ níc ®i lªn chñ nghÜa x• héi. Trong nh÷ng di s¶n t tëng to lín vÒ §¶ng céng s¶n mµ Ngêi ®Ó l¹i, vÊn ®Ò c¸n bé lµ mét phÇn cùc kú quan träng trong nh÷ng luËn ®iÓm cña Ngêi vÒ x©y dùng §¶ng. Qu¸n triÖt vµ vËn dông s¸ng t¹o t tëng cña Ngêi, nhÊt lµ t tëng vÒ vÊn ®Ò c¸n bé nh»m chØnh ®èn ®æi míi §¶ng, lµm cho §¶ng thËt sù trong s¹ch v÷ng m¹nh, c¸n bé võa hång võa chuyªn, ®¸p øng yªu cÇu ®ßi cña nhiÖm vô c¸ch m¹ng, xøng ®¸ng lµ lùc lîng l•nh ®¹o toµn x• héi, lµ mét trong nh÷ng nhiÖm vô träng yÕu nhÊt cña toµn §¶ng, toµn d©n ta. §©y thùc sù lµ vÊn ®Ò then chèt b¶o ®¶m cho c«ng cuèc ®æi míi ®ang ®îc triÓn khai réng kh¾p trªn c¶ níc ta hiÖn nay.
Trang 1Tiểu luận
T tởng Hồ Chí Minh về vấn đề cán bộ,
ý nghĩa trong xây dựng đội ngũ cán bộ
hiện nay
Chủ tịch Hồ Chí Minh là ngời sáng lập ra Đảng cộng sản Việt Nam, Ngời
đã xây dựng và rèn luyện Đảng cộng sản Việt Nam thành một đảng chân chính,
bộ tham mu sáng suốt và kiên cờng của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam, lãnh đạo nhân dân ta tiến hành thắng lợi cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất đất nớc và đa cả nớc đi lên chủ nghĩa xã hội Trong những di sản t t-ởng to lớn về Đảng cộng sản mà Ngời để lại, vấn đề cán bộ là một phần cực kỳ quan trọng trong những luận điểm của Ngời về xây dựng Đảng Quán triệt và vận dụng sáng tạo t tởng của Ngời, nhất là t tởng về vấn đề cán bộ nhằm chỉnh đốn
đổi mới Đảng, làm cho Đảng thật sự trong sạch vững mạnh, cán bộ vừa hồng vừa chuyên, đáp ứng yêu cầu đòi của nhiệm vụ cách mạng, xứng đáng là lực lợng lãnh đạo toàn xã hội, là một trong những nhiệm vụ trọng yếu nhất của toàn
Đảng, toàn dân ta Đây thực sự là vấn đề then chốt bảo đảm cho công cuốc đổi mới đang đợc triển khai rộng khắp trên cả nớc ta hiện nay
Trong t tởng Hồ Chí Minh, vấn đề cán bộ là mảng lớn, đợc Ngời rất coi trọng và thờng xuyên quan tâm bao gồm cả quan điểm về cán bộ và công tác cán
bộ của Đảng Ngời đã dạy: Cán bộ là gốc của cách mạng, là yếu tố quyết định sự thành bại của phong trào và thực tiễn thắng lợi của cách mạng Việt Nam mấy thập kỷ qua đã cho chúng ta thấy rõ nh vậy Vì thế, tiếp tục xây dựng đội ngũ cán
bộ quân đội vững mạnh theo t tởng Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ có ý nghĩa
và giá trị thực tiễn sâu sắc đối với Đảng ta trong giai đoạn cách mạng hiện nay,
mà mãi mãi soi sáng trong suốt sự nghiệp cách mạng Việt Nam
I t tởng Hồ Chí Minh về vấn đề cán bộ
1 Một số vấn đề chung
Có thể nói mục tiêu cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh là giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con ngời, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội Để biến mục tiêu, lý tởng cách mạng thành hiện thực, vấn đề đợc Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm hàng đầu là vấn đề tổ chức, là sớm lập ra Đảng
Trang 2cộng sản, một nhân tố quyết định sự phát triển và thắng lợi của cách mạng Việt nam Đảng ra đời, tồn tại và phát triển là xuất phát từ yêu cầu của sự nghiệp cách mạng Việt Nam Đảng phải đợc xây dựng vững mạnh cả về chính tri t tởng và tổ chức, trong đó vấn đề cán bộ là then chốt của Đảng
Thấm nhuần lý luận chủ nghĩa Mác - lênin, với câu nói nổi tiếng của
V.I.Lênin: hãy cho tôi một tổ chức của những ngời cách mạng, tôi sẽ đảo lộn nớc Nga, và nói về cán bộ trong cách mạng vô sản Nga: không có nhà cách mạng chuyên nghiệp, công việc khó thực hiện đợc Hồ Chí Minh coi “cán bộ là cái gốc của mọi công việt”, “công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”, “vấn đề cán bộ là vấn đề rất trọng yếu và rất cần kíp”1 Đó chính là những quan điểm chung có thể vận dụng vào bất kỳ thời kỳ giai đoạn nào của sự nghiệp cách mạng nớc ta, kể cả trớc khi giành chính quyền và thời kỳ Đảng cầm quyền, trong giai đoạn hiện nay và mãi mãi về sau trong sự nghiệp cách mạng của Đảng ta
2 Quan điểm về cán bộ.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá rất cao vai trò của cán bộ Ngời cho rằng, cán bộ là dây truyền của bộ máy, nếu dây truyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, toàn bộ máy cũng bị tê liệt “Cán bộ là những ngời đem chính sách của
Đảng thi hành trong nhân dân, nếu cán bộ kém thì chính sách hay mấy cũng không thể thực hiện đợc”2 Trong phong trào cách mạng, các khâu liên hoàn để làm nên thắng lợi, chúng ta thấy những điểm sau đây:
Đờng lối, chủ trơng, chính sách đúng của một tổ chức cách mạng Quần chúng nhân dân đợc giác ngộ; tích cực hởng ứng tham gia Cán bộ lãnh đạo giỏi
Có thể nói rằng, ba điểm ấy liên quan mật thiết với nhau Riêng khâu cán
bộ có một tác động lớn, trực tiếp cho phong trào Bởi vì cán bộ tốt thì cũng có thẻ góp phần tạo ra đờng lối, chủ trơng, chính sách cho Đảng; cán bộ tốt cũng góp phàn giáo dục, động viên, tập hợp quần chúng nhân dân tham gia tích cực vào phong trào cách mạng
Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ đánh giá rất cao vai trò của cán bộ mà còn yêu cầu mọi cán bộ của Đảng phải đáp ứng đợc những yêu cầu đòi hỏi sau đây:
+ Đạo đức cách mạng: Ngời cán bộ phải có đạo đức cách mạng, đây là yêu cầu cầu đầu tiên cần phải có đối với cán bộ, bởi vì đạo đức cách mạng là gốc, là
1 Hồ Chí Minh : Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.5, tr.253, 259
2 Hồ Chí Minh : Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.5, tr.269
Trang 3nền Ngời cán bộ của Đảng mà không có đạo đức làm gốc, làm nền thì có tài giỏi
đến mấy cũng chẳng làm gì
+ Tuyệt đối trung thành: Ngời cán bộ phải tuyệt đối trung thành với Đảng, với tổ quốc, với sự nghiệp cách mạng của nhân dân Cách mạng là một sự nghiệp lâu dài, gian khổ, trải qua bao nhiêu thử thách và bớc ngoặt Sự trung thành với
Đảng là một yêu cầu cao đối với ngời cán bộ Sự trung thành hoàn toàn xa lạ với
sự hoang mang dao động và sự phản bội Trong cả chặng đờng dài hoạt động, đã
có những ngời phản bội lại Đảng, phản bội tổ quốc, mặc dù trớc đó họ có bề dầy chiến công cách mạng Vì thế sự thủy chung son sắt với Đảng, với cách mạng
đ-ợc coi là những “điểm chốt” cơ bản khi nhìn nhận đánh giá cán bộ
+ Năng lực lãnh đạo tổ chức: Ngời cán bộ phải có năng lực lãnh đạo tổ chức thực hiện đờng lối, chủ trơng của Đảng, có trí tuệ, có trình độ chuyên môn
và nghiệp vụ giỏi
+ Có mối liên hệ mật thiết với nhân dân: Bằng hành động của mình yêu mến nhân dân; làm cho dân tin, dân phục; tôn trọng và đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân; khiêm tốn học hỏi nhân dân; chí công vô t, có tinh thần “lo trớc thiên hạ, vui sau thiên hạ” Yêu cầu này đặc biệt quan trọng khi ở thời kỳ Đảng cầm quyền, cán
bộ đã trở thành ngời có chức, có quyền, đối tợng lãnh đạo của Đảng ở thời kỳ này là quần chúng nhân dân lao động Do đó nếu không đáp ứng đợc yêu cầu này thì rõ ràng toàn bộ sự nghiệp sự cách mạng của Đảng sẽ bị thất bại
+ Luôn phải học hỏi: Cán bộ phải luôn luôn học hỏi, học lý luận Mác -Lênin, dùng lập trờng quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin mà vận dụng vào thực tiễn, tổng kết kinh nghiệm của Đảng ta Đồng thời cán bộ phải học tập nâng cao trình độ chuyên môn, bởi vì ngày nay ngời cán bộ “không thể lãnh đạo chung chung đợc nữa”, “chỉ có nhiệt tình không thôi thì cha đủ, còn phải có tri thức nữa”1
+ Phải có phong cách công tác tốt: Không đợc mắc bệnh chủ quan, không
có tác phong quan liêu, đại khái, không ham chuộng hình thức, phô trơng cho oai, làm việc theo kiểu bàn giấy, chỉ tay năm ngón, theo kiểu “tỉnh gửi giấy về huyện, huyện gửi giấy về xã; giấy không thể che rét cho trâu bò đợc”2
Các yêu cầu cơ bản trên đây của Chủ tịch Hồ Chí Minh có thể coi là những tiêu chuẩn cơ bản, chung nhất của ngời cán bộ Đảng trong tất cả các thời
kỳ, ở tất cả các cấp, ở tất cả các địa bàn Với những yêu cầu này, các cấp, các
1 Hồ Chí Minh : Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.5, tr.257
2 Hồ Chí Minh : Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.5, tr.267
Trang 4ngành, các địa phơng có thể vận dụng để đề ra một cách cụ thể về tiêu chuẩn cán
bộ cho ngành mình, địa phơng mình và cấp mình
Đồng thời với yêu cầu của ngời cán bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập vấn
đề công tác cán bộ của Đảng, một vấn đề ngời coi là “luôn luôn cần kíp và trong yếu” có thể nêu khái quát về công tác cán bộ theo những quan điểm của Hồ Chí Minh:
Một là: Phải hiểu và đánh giá đúng cán bộ.
đây là yêu cầu có tính chất nh là quan điểm xuất phát để Đảng tiến hành các công việc khác của công tác cán bộ Muốn hiểu và đánh giá đúng cán bộ, phải có những chuẩn mực phù hợp với từng thời kỳ, từng địa phơng, từng lĩnh vực và hoàn toàn có thái độ công minh, khách quan Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, những điểm cụ thể của yêu cầu “hiểu và đánh giá đúng cán bộ” là:
Ngời hoặc bộ phận xem xét đánh giá cán bộ phải trong sạch để đảm bảo tính công minh, khách quan Đây là điều tối cần thiết, bởi ngời đi đánh giá ngời khác mà bản thân ngời đó mắc nhiều khuyết điểm thì không thể làm tốt chức trách của mình Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, ngời ta hay mắc những chứng bệnh nh
tự cao tự đại; “a ngời ta nịnh mình”; định kiến đối với ngời khác; đem một cái khuôn nhất định, chật hẹp mà lắp vào tất cả mọi ngời khác nhau, phạm một trong bốn bệnh đó thì cũng nh “mắt đang mang kính có mầu, không bao giờ thấy rõ cái mặt thật của những cái mình trông” Vì vậy, muốn hiểu và đánh giá đúng cán bộ, phải luôn luôn sửa chữa khuyết điểm của mình
Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu lên những quan điểm về nhận xét cán bộ Ngời cho rằng trong thế giới cái gì cũng biến hóa, nên xem xét cán bộ cũng phải biến hóa Thí dụ nh: “có ngời khi trớc theo cách mạng mà nay lại phản cách mạng Có ngời khi trớc không cách mạng mà nay tham gia cách mạng Thậm chí có ngời
đang theo cách mạng sau này có thể phản cách mạng Một số cán bộ trớc có sai lầm, không phải vì thế mà sai lầm mãi mãi Cũng có cán bộ đến nay cha bị sai lầm, nhng chắc gì sau này không bị sai lầm Quá khứ, hiện tại và tơng lai của mọi ngời không phải luôn giống nhau”1 Vì vậy, mà phải xem xét cán bộ một cách “phải biến hóa”, nghĩa là phải xem một cách toàn diện, Bởi vì, quá khứ, hiện tại và tơng lai của mỗi ngời cán bộ không phải luôn giống nhau, phải xem xét cả quá trình của họ, không nên chỉ xem xét ngoài mặt, xem xét một lúc, một việc mà xem xét kỹ cả toàn bộ công việc của cán bộ
1 Hồ Chí Minh : Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.5, tr.274
Trang 5Xem xét đánh giá cán bộ phải đợc tiến hành một cách thờng xuyên, kinh nghiệm cho ta thấy, mỗi lần xem xét lại cán bộ thì một mặt sẽ Đảng sẽ tìm thấy những cán bộ mới cho cách mạng, mặt khác thì “những ngời hủ hóa cũng lòi ra”
Hai là: Phải khéo dùng cán bộ, biết kết hợp bố trí cán bộ.
Về dùng cán bộ theo Chủ tịch Hồ Chí Minh là phải biết rõ cán bộ, cất nhắc cán bộ cho đúng, khéo dùng cán bộ, phân phối cán bộ hợp lý, giúp cán bộ cho đúng, giữ gìn cán bộ Đây là yêu cầu đặt ngời đúng việc bởi ngời đời ai cũng
có chỗ hay chỗ dở Ta phải dùng chỗ hay và giúp sửa chữa chỗ dở Dùng ngời
nh dùng gỗ Ngời thợ khéo thì gỗ to, nhỏ, thẳng, cong đều tùy chỗ mà dùng đợc
“Thờng chúng ta không biết tùy tài mà dùng ngời Thí dụ nh thợ rèn thì bảo đi
đóng tủ, thợ mộc thì bảo đi rèn dao Thành thử hai ngời đều lúng túng Nếu biết tùy tài mà dùng ngời thì hai ngời đều thành công”
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, Mặt trận dân tộc ngày càng mở rộng, nảy nở
ra hàng ngàn, hàng vạn ngời hăng hái tham gia vào Đảng ta Họ hăng hái nhng lí luận còn thiếu, kinh nghiệm còn ít Trong công tác, họ thờng gặp những vấn đề
to tát, họ phải tự giải quyết Vì vậy, chúng ta cần phải đặc biệt săn sóc họ Do đó vấn đề cán bộ rất trọng yếu, rất cần kíp
Muốn dùng cán bộ trớc hết phải hiểu và đánh giá đúng cán bộ Đây là một yêu cầu có tính chất nh là một quan điểm xuất phát để Đảng tiến hành các công việc khác của công tác cán bộ Muốn hiểu đánh giá đúng cán bộ, trớc hết phải có những chuẩn mực phù hợp với từng thời kỳ, từng địa phơng, từng lĩnh vực phải tự biết mình, phải biết đúng sự phải trái của mình thì mới biết đúng sự phải trái của ngời ta Nếu không biết sự phải trái của mình thì chắc không nhận rõ ngời cán bộ tốt hay xấu Chủ tịch Hồ Chí Minh phê phán những chứng bệnh mà ngời lãnh
đạo hay mắc phải là: tự cao, tự đại; a ngời ta nịnh mình; đem lòng yêu nghét mà
đối với ngời; đem một cái khuôn khổ chật hẹp nhất định mà lắp vào tất cả mọi ngời khác nhau Ngời lãnh đạo phạm vào một trong bốn bệnh đó thì cũng nh đã mang kính màu, không bao giờ thấy cái mặt thật của những cái mình trông
Ba là: Chống các biểu hiện tiêu cực trong công tác cán bộ
Chủ tịch Hồ Chí Minh phê phán những bệnh thờng mắc phải trong công việc dùng cán bộ nh: Ham dùng ngời bà con, anh em quen biết, bầu bạn, cho họ là chắc chắn hơn ngời ngoài, để rồi từ đó nảy sinh ra nhiều quan niệm lệch lạc trong
Trang 6công tác cán bộ; Ham dùng những kẻ khéo nịnh mình mà chán ghét những ngời chính trực Kẻ xu nịnh bao giờ cũng là kẻ cơ hội, có những kẻ cơ hội chính trị
nh-ng cũnh-ng có nhữnh-ng kẻ cơ hội chỉ vì quyền lợi tầm thờnh-ng (một số nh-ngời là cơ hội kiếm chác) Nếu không tỉnh táo đề phòng thì rất rễ đa những kẻ này vào những chức vụ Đảng, chính quyền đoàn thể và tác hại thật khôn lờng; Ham dùng những ngời hợp tính tình với mình, mà tránh những ngời không hợp với mình, bất kể ngời
đó năng lực ra sao, nên sa vào hiện tợng cánh hẩu, biệt phái chia rẽ, phe nhóm
Những căn bệnh trên đây đã tác hại đến công tác xây dựng Đảng nói chung và công tác cán bộ nói riêng Vì những bệnh đó, kết quả là họ làm bậy mà mình vẫn cứ bao dung, che chở, bảo hộ, khiến cho họ ngày càng h hỏng Còn đối với những ngời chính trực thì bới lông tìm vết để trả thù Nh thế, cố nhiên hỏng cả công việc của Đảng, hỏng cả danh giá của ngời lãnh đạo
Bốn là: Ra sức huấn luyện cán bộ, đào tạo cán bộ
Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc Ngời đa ra những nội dung rất sâu sắc
về đào tạo cán bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói về huấn luyện cán bộ: Là cần phải
huấn luyện nghề nghiệp, huấn luyện chính trị, huấn luyện văn hóa, huấn luyện lí luận cho cán bộ Ngời đa ra một nhận định đặc sắc về vị trí vai trò chức năng nhiệm vụ của cán bộ Đó là, Ngời cho rằng cán bộ là cái gốc của mọi công việc,
là nòng cốt của mọi tổ chức, là lực lợng chính trong xây dựng và tổ chức thực hiện đờng lối, công việc thành công hay thất bại, đều do cán bộ tốt hay kém, bởi vì Ngời coi cách mạng là một nghề, nghề gì cũng phải học, phải đợc đào tạo và bồi dỡng, mà những ngời có chức năng tuyên truyền, vận động giáo dục, tổ chức quần chúng làm cách mạng, phát huy vai trò của quần chúng chính là cán bộ
“những ngời đem chính sách của Đảng và chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng”1 Vì vậy huấn luyện cán bộ cũng là cái gốc của Đảng Đây chính là con đờng cơ bản để có đợc đội ngũ cán
bộ của Đảng, của nhà nớc đủ đức, đủ tài Ngay cả sau này, Ngời còn tiếp tục khảng định: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trớc hết cần những con ngời xã hội chủ nghĩa”2, “vì lợi ích mời năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng ngời”3, Càng khảng định thêm đó là t tởng chiến lợc nhất quán của Chủ tịch Hồ Chí Minh Ngời còn chỉ rõ những khuyết điểm của công tác huấn luyện cán
1 Hồ Chí Minh : Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.5, tr.269
2 Hồ Chí Minh : Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996, t.5, tr.310
3 Hồ Chí Minh : Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996, t.5, tr.222
Trang 7bộ lúc đó, ví dụ nh: huấn luyện cán bộ hành chính mà không đụng đến công việc hành chính; còn dạy chính trị thì mênh mông mà không thiết thực, học rồi không dùng đợc, cán bộ phần đông là công nhân và nông dân, văn hóa rất kém Đảng cha tìm đủ cách để nâng cao trình độ văn hóa của họ; huấn luyện lý luận cho cán bộ cao cấp, đến nay hoặc cha làm, hoặc làm không đúng, lí luận và thực tiễn không ăn khớp với nhau, dậy theo cách học thuộc lòng Chủ tịch Hồ Chí Minh coi đây là điều
Đảng nên sửa chữa ngay và đề ra cách sửa chữa
Huấn luyện cán bộ về nghề nghiệp, tức là cán bộ ở môn nào phải học cho thạo công việc ở trong môn ấy Các cơ quan lãnh đạo của mỗi môn phải gom góp tài liệu, sắp xếp cách dậy và học, kiểm tra kết quả, sao cho cán bộ trong mình dần dần đi đến thạo công việc
Huấn luyện cán bộ về chính trị, thì tập trung huấn luyện cả về mặt chính trị, thời sự, đờng lối quan điểm của Đảng và chính sách, pháp luật của nhà nớc Huấn luyện chính trị môn nào cũng phải học Nhng phải tùy theo mỗi môn mà nhiều hay ít Thí dụ cán bộ chuyên môn về y tế thì học ít hơn, còn cán bộ tuyên truyền thì học nhiều hơn
Huấn luyện văn hóa, Chủ tịch Hồ Chí Minh cho đây là việc rất quan trọng
đối với những cán bộ còn kém văn hóa Cán bộ có thể thay phiên nhau đi học Lớp học văn hóa phải theo trình độ văn hóa cao hay thấp mà đặt lớp, chứ không theo cán bộ cao hay thấp
Huấn luyện lí luận cho cán bộ, đây là công việc đợc Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng, Ngời chỉ rõ sự cần thiết của việc học tập lí luận đối với cán
bộ, theo Ngời không chỉ lựa chọn đúng cán bộ mà còn cần phải dạy bảo lí luận cho cán bộ Chỉ thực hành mà không có lí luận cũng nh có một mắt sáng, một mắt mù Ngời cho rằng Đảng ta hy sinh tranh đấu, đoàn kết lãnh đạo nhân dân, tranh lại thống nhất và độc lập Công việc đã có kết quả vẻ vang, nhng bớc vào thời kỳ mới, cán bộ còn mắc nhiều khuyết điểm, mà nguyên nhân quan trọng là
do sự yếu kém hạn chế về lí luận của cán bộ Không có lí luận cách mạng thì không có phong trào cách mạng, ngời cách mạng không thể làm tròn nhiệm vụ của ngời chiến sĩ tiên phong Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh, không có lý luận thì không có kim chỉ nam, không có phơng hớng cho hành động của cán bộ, không có nguồn sáng cho đôi mắt của họ, nên họ mò mẫm lúng túng nh nhắm mắt mà đi, những ngời không biết lý luận, kém lý luận thì không biết xem cho
rõ, cân nhắc cho đúng sử lí cho khéo mọi công việc, do đó kết quả thờng thất bại
Trang 8Huấn lý luận, nhng hết sức tránh lí luận suông, nếu chỉ đem lí luận khô khan nhét cho đầy óc họ Rồi bày cho họ viết những chơng trình, những hiệu triệu rất kêu Còn đối với việc thực tế, tuyên truyền, vận động, tổ chức, kinh nghiệm chỉ nói qua loa thôi Đối với những cán bộ cao cấp, trung cấp có sức nguyên cứu lí luận, ngoài việc học tập chính trị và nghiệp vụ, cần phải học thêm lí luận Cán bộ
đợc đào tạo tốt, đợc trang bị lí luận thiết thực gắn với việc nguyên cứu công tác thực tiễn, kinh nhiệm thực tế, lúc học rồi, có thể tự mình làm ra phơng hớng chính trị, có thể làm công việc thực tế, có thể trở nên ngời tổ chức và lãnh đạo Thế là lí luận thiết thực, có ích
Nh vậy huấn luyện cán bộ mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập cho ta thấy ý nghĩa và tầm quan trọng của nó lúc bấy giờ Về nội dung và cách huấn luyện rất phù hợp với hoàn cảnh mà nhân dân ta đang tiến hành cuộc kháng chiến lâu dài
và gian khổ Ngày nay, trình độ mọi mặt của cán bộ đã phát triển rất nhiều so với lúc đó, công tác huấn luyện cán bộ cũng vậy và có những yêu cầu ngày càng cao trong giai đoạn mới của cách mạng nớc ta Tuy vậy một số cách thức huấn luyện
mà Hồ Chí Minh đề ra trong huấn luyện nghiệp vụ, huấn luyện chính trị và huấn luyện lí luận vẫn còn có ý nghĩa thực tiễn đối với chúng ta
Năm là: Phải có gan cất nhắc cán bộ, đề bạt cán bộ.
Lựa chọn cán bộ là phải: chọn những ngời rất trung thành và hăng hái
trong công việc, luôn quan hệ mật thiết với dân chúng, có thể phụ trách giải quyết những vấn đề trong những hoàn cảnh khó khăn, luôn giữ đúng kỷ luật Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu lên bốn tiêu chuẩn để lựa chọn cán bộ:
Thứ nhất là những ngời đã tỏ ra trung thành, hăng hái trong công việc và trong đấu tranh;
Thứ hai là những ngời liên hệ mật thiết với dân, hiểu biết dân luôn chú đến lợi ích của dân, nh thế dân mới tin cậy và nhận những cán bộ đó là những ngời lãng đạo họ;
Thứ ba là những ngời có thể phụ trách giải quyết các vấn trong những điều kiện kiện hoàn cảnh khó khăn Ai sợ phụ trách và không có sáng kiến thì không phải ngời lãnh đạo Ngời lãnh đạo đúng cần phải khi thất bại không hoang mang, khi thắng lợi không kiêu ngạo Khi thi hành các nghị quyết, gan góc không sợ khó khăn;
Thứ t là những ngời luôn luôn giữ đúng kỷ luật
Trang 9Ngời cho rằng công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém Vì vậy Đảng phải nuôi dậy cán bộ nh ngời làm vờn vun trồng những cây cối, quý báu Phải trọng dụng nhân tài, trọng dụng cán bộ, trọng mỗi một ngời có ích cho công việc trung của chúng ta Đảng ta là một đoàn thể đấu tranh, trong cuộc tranh đấu thờng hao tổn một số cán bộ quý báu Vì vậy, chúng ta càng phải quý cán bộ, phải bổ xung cán bộ, phải giữ gìn cán bộ cũ và đào tạo cán bộ mới
Trên cơ sở những tiêu chuẩn đó mà lựa chọn cán bộ, và phải biết cách dùng cán bộ cho đúng Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ ngời lãnh đạo: phải có độ l-ợng vĩ đại thì mới có thể đối với cán bộ một cách chí công vô t, không thành kiến, khiến cho cán bộ khỏi bị rơi; phải có tinh thần rộng rãi mới có thể gần gũi những ngời mình không a; phải có tính chịu khó dạy bảo, mới có thể nâng đỡ những đồng chí còn kém, giúp họ tiến bộ; phải sáng suốt, mới khỏi bị bọn vu vơ bao vây mà xa cách cán bộ tốt; phải có thái độ vui vẻ, thân mật, các đồng chí mới vui lòng gần gũi mình
Muốn cho cán bộ yên tâm làm việc, theo Ngời phải có gan cất nhắc cán
bộ Cất nhắc cán bộ phải vì công tác, tài năng, vì cổ động cho đồng chí khác thêm hăng hái Nh thế công việc nhất định chạy Nếu vì lòng yêu nghét, vì thân thích, vì nể nang, nhất định không ai phục, mà gây lên mối lôi thôi trong Đảng,
nh thế là có tội với Đảng với đồng bào
Phải khiến cho cán bộ có gan nói, có gan đề ra ý kiến phê bình u khuyết
điểm của cán bộ lãnh đạo Nh thế chẳng những không phạm gì đến uy tín của ngời lãnh đạo mà lại tỏ ra dân chủ thực sự trong Đảng; phải khiến cho cán bộ có gan phụ trách, có gan làm việc Có nhiều việc hay việc dở một phần do cán bộ có
đủ năng lực hay không, nhng một phần cũng do cách lãnh đạo có đúng hay không Năng lực của con ngời không phải hoàn toàn do tự nhiên mà có , mà phần lớn là do công tác, do tập luyện mà thành Lãnh đạo khéo, tài nhỏ có thể hóa ra tài to Lãnh đạo không khéo, tài to cũng hóa ra tài nhỏ
Cũng theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, trớc khi giao công tác cho cán bộ, phải bàn kỹ với họ Nếu họ gánh không nổi, chớ miễn cỡng giao việc đó cho họ Khi
đã giao cho họ thì cần phải chỉ đạo rõ ràng, sắp xếp đầy đủ, vạch rõ những điểm chính và những khó khăn có thể xẩy ra Một khi đã quyết định rồi thì thả cho họ làm, khuyên họ cứ cả gan mà làm và phải hoàn toàn tin họ Nếu không tin cán bộ
sợ họ làm không đợc, rồi thì việc gì mình cũng nhúng vào, kết quả thành chứng
Trang 10bao biện mà công việc vẫn không xong Cán bộ thì vớ vẩn cả ngày, sinh ra buồn rầu nản chí
Năm là: Phải thơng yêu cán bộ, chăm sóc cán bộ, tạo điều kiện cho cán
bộ trởng thành
Vấn đề thơng yêu cán bộ chăm sóc cán bộ tạo điều kiện cho cán bộ trởng thành đợc Chủ tịch Hồ Chí Minh phân tích một cách sâu sắc, giầu lòng nhân ái, theo Ngời đào tạo bồi dỡng để có đợc cán bộ tốt là một quá trình lâu dài, không phải vài ba tháng, hoặc vài ba năm đã đào tạo đợc ngời cán bộ tốt, mà cần phải trải qua công tác, đợc tôi luyện trong thực tiễn tranh đấu, huấn luyện lâu năm mới đợc Trái lại, trong quá trình hoạt động thực tiễn, cán bộ khó tránh khỏi sai lầm, khuyết điểm, nếu không đợc phát hiện, sửa chữa kịp thời sẽ dẫn đến thoái hóa biến chất, dễ mất cán bộ Vì vậy Đảng phải thơng yêu cán bộ, thơng yêu không phải là vỗ về, nuông chiều, thả mặc, mà là giúp đỡ cán bộ để họ tiến bộ; giúp họ giải quyết những vấn đề khó khăn trong sinh hoạt, khi họ đau ốm đợc chăm nom để gia đình họ khỏi túng quẫn, vv Thơng yêu là luôn luôn chú ý đến công tác của họ Thấy họ có khuyết điểm thì giúp họ sửa ngay, để vun trồng cái thói cả gan phụ trách, cả gan làm việc của họ Đồng thời cũng nêu rõ những u
điểm, những thành công của họ, nhng không làm cho họ kiêu căng, mà làm cho
họ thêm hăng hái, thêm gắng sức, vun đắp chí khí của họ để đi đến chỗ bại không nản, thắng không kiêu Vì kiêu ngạo là bớc đầu của thất bại
Đối với cán bộ mắc sai lầm, theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh ta không sợ sai lầm và khuyết điểm, chỉ sợ không cố gắng sửa chữa, và chỉ sợ những ngời lãnh đạo không biết tìm cách đúng để giúp cán bộ sửa chữa sai lầm Cách đúng, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh là ngời lãnh đạo phải giúp đỡ họ một cách chí tình, làm cho họ tự giác thấy đợc nguyên nhân của sai lầm và tác hại của nó, để có biện pháp sửa chữa một cách tích cực và hiệu quả Không phải một sai lầm to lớn mà đã vội cho họ là cơ hội chủ nghĩa, đã cảnh cáo, đã tạm khai trừ Những cách quá đáng nh thế đều không đúng Sửa chữa sai lầm một phần trách nhiệm của cán bộ mắc sai lầm, một phần cũng là trách nhiệm của ngời lãnh đạo Sửa chữa sai lầm bằng giải thích, thuyết phục, cảm hóa, dậy bảo là điều nên làm, nhng không phải tuyệt nhiên là không dùng xử phạt Vấn đề là phải phân tích rõ ràng mức độ sai lầm nặng hay nhẹ một cách thấu tình, đạt lý mà hình thức sử phạt cho đúng