Chuyên Đề Phương Pháp Bàn Tay Nặn Bột

- PP “Bàn tay nặn bột” được thực hiện trên cơ sở tìm tòi, nghiên cứu - HS đặt câu hỏi - HS tự làm thí nghiệm - HS lập luận và trao đổi với bạn bè - HS dùng tài liệu khoa học để kết thú

CHUYÊN ĐỀ

1/Khái quát về Phương pháp

Bàn tay nặn bột

- Ra đời và phát triển ở Pháp

- Thực hiện ở nhiều nước trên thế giới.

- Do GS Trần Thanh Vân đưa vào Việt Nam.

- PP “Bàn tay nặn bột” được thực hiện trên cơ

sở tìm tòi, nghiên cứu - HS đặt câu hỏi - HS

tự làm thí nghiệm - HS lập luận và trao đổi với bạn bè - HS dùng tài liệu khoa học để kết thúc quá trình tìm tòi.

- Sử dụng PP quan sát- PP thực hành thí

nghiệm- PP làm mô hình.

1/Khái quát về Phương pháp

- Rèn luyện kỹ năng diễn đạt cho HS thông

qua ngôn ngữ nói và viết.

 HS cần phải hiểu rõ câu hỏi đặt ra hay vấn đề trọng tâm của bài học.

2/Những nguyên tắc cơ bản của dạy

 Tự làm thí nghiệm là cốt lõi của việc

tiếp thu kiến thức khoa học.

2/Những nguyên tắc cơ bản của dạy

học theo PP “Bàn tay nặn bột”

Các thí nghiệm là cơ sở cho việc phát hiện

và hiểu đúng các khái niệm.

Việc tự làm thí nghiệm thoả mãn nhu cầu khám phá của trẻ.

Có tự làm thí nghiệm trẻ mới ghi nhớ sâu sắc, lâu dài các kiến thức vừa nhận biết.

 Tìm tòi nghiên cứu khoa học đòi hỏi

HS nhiều kĩ năng Một trong các kĩ năng

cơ bản đó là thực hiện một quan sát có

HS cần có kĩ năng đặt câu hỏi, đề xuất

các dự đoán, giả thiết và biết bảo vệ kết luận của mình.

 HS phải biết lập luận, trao đổi với các bạn, biết viết cho mình và cho người khác hiểu.

2/Những nguyên tắc cơ bản của dạy

học theo PP “Bàn tay nặn bột”

trình tìm tòi, nghiên cứu.

 Tìm tòi, nghiên cứu khoa học là một hoạt động mang tính hợp tác.

3/Các bước của tiến trình dạy học môn TN-XH, môn Khoa học theo PP.BTNB

Bước 1: Tình huống xuất phát và câu hỏi

nêu vấn đề.

- Là một tình huống do giáo viên chủ động

đưa ra như là một cách dẫn nhập vào bài học

- Câu hỏi nêu vấn đề là câu hỏi lớn của bài

học.

- Câu hỏi phải phù hợp với trình độ học sinh,

gây mâu thuẫn nhận thức và kích thích tính

tò mò của học sinh.

- Giáo viên phải dùng câu hỏi mở, tuyệt đối

không được dùng câu hỏi đóng.

3/Các bước của tiến trình dạy học môn TN-XH, môn Khoa học theo PP.BTNB

Bước 2: Làm bộc lộ quan niệm (biểu tượng)

ban đầu của học sinh.

- Là bước quan trọng, đặc trưng của PP.BTNB.

- Giáo viên khuyến khích học sinh nêu những suy nghĩ, nhận thức ban đầu của mình về sự vật, hiện tưởng

mới.

- Giáo viên cho học sinh trình bày bằng nhiều hình

thức: viết, vẽ, nói, … Hoạt động cá nhân, trao đổi

theo nhóm, trình bày sản phẩm lên bảng lớn.

- Giáo viên không nhất thiết phải chú ý tới các quan

niệm đúng, cần phải chú trọng đến các quan niệm sai.

3/Các bước của tiến trình dạy học môn TN-XH, môn Khoa học theo PP.BTNB

Bước 3: Đề xuất câu hỏi hay giả thuyết và thiết kế phương án thực nghiệm.

3.1 Đề xuất câu hỏi

- Từ những khác biệt và phong phú về biểu tượng ban đầu, GV giúp HS đề xuất câu hỏi

- GV cần khéo léo chọn lựa một số biểu tượng ban đầu khác

biệt trong lớp từ đó HS đặt câu hỏi liên quan đế bài học Và để giúp học sinh so sánh

3.2 Đề xuất phương án thực nghiệm nghiên cứu

- Từ những câu hỏi của HS, GV nêu câu hỏi cho HS đề nghị các

em đề xuất thực nghiệm để tìm ra câu trả lời cho các câu hỏi

Bước 5: Kết luận và hợp thức hóa kiến thức

3/Các bước của tiến trình dạy học môn TN-XH, môn Khoa học theo PP.BTNB

Bước 4: Tiến hành thực nghiệm tìm tòi –

- GV cần khéo léo chọn lựa một số biểu tượng

ban đầu khác biệt trong lớp từ đó HS đặt câu hỏi liên quan đế bài học.àđể giúp học sinh so sánh

• Ghi chép bằng chữ, hình vẽ, sơ đồ, mô hình.

• Ghi chép ý kiến chung của nhóm.

• GV và PHHS xem và kiểm tra việc HS có hiểu bài hay không?

• Giúp HS nhớ kĩ và lâu hơn.

• GV nếu có sửa lỗi trong vở không dùng bút đỏ.

• HS dùng 2 màu mực: - ghi ý kiến cá nhân và nhóm – ghi ý kiến của lớp.

5 Thuận lợi:

- Ưu điểm của PP: Phát huy tối đa tính tích cực

của học sinh, khắc sâu kiến thức, tiến trình rõ ràng….

- GV có thể sử dụng các câu hỏi có sẵn trong SGK

để làm câu hỏi cho phần “Tình huống xuất phát”.

- HS ham thích học tập, hăng say tìm tòi và sáng tạo Hình thành kĩ năng sống rất tốt cho học sinh:

quan sát, độc lập suy nghĩ, giao tiếp, thực hành thí nghiệm…

- PP.BTNB được tổ chức, nghiên cứu thử

nghiệm bài bản, khoa học.

1/ Tài liệu:

Các sách tham khảo về các giáo án sử dụng phương pháp BTNB còn hạn chế

2/ Chương trình, sách giáo khoa

- Một số bài TN&XH - Khoa học nặng về lí thuyết

- Lượng kiến thức cần cung cấp trong 1 tiết học nhiều

- Thời lượng cho 1 tiết dạy ở Tiểu học 35 - 40 phút

nên GV thường bị ràng buộc về thời gian

- SGK TN&XH, Khoa học trình bày sẵn những nội dung bài học và những thí nghiệm cần tiến hành nên không

phù hợp với PP BTNB

Khó khăn

3/ Cơ sở vật chất

- Bàn ghế: không thuận lợi cho việc tổ chức học

nhóm Phòng thí nghiệm: chưa có (ở Tiểu học) Thư viện không có sách tham khảo, chưa đủ đồ dùng thí nghiệm.

5/ Về công tác quản lí, đánh giá:

- Tiêu chí đánh giá thường tập trung vào việc dạy hết kiến thức, đảm bảo thời lượng của tiết học

- Việc đánh giá như hiện nay gây cản trở ít nhiều đến quá trình áp dụng PP.BTNB

Khó khăn

1/Tài liệu

2/Chương trình-sách giáo khoa

Giải pháp

3/ Giáo viên:

- Thiết kế hệ thống câu hỏi rõ ràng, hợp lí

- Với một số thí nghiệm đơn giản, GV có thể giao việc cho HS bằng những phiếu giao việc, tự HS chuẩn bị các vật liệu cho nhóm của mình

- GV cần chuẩn bị trước các thí nghiệm dự kiến để có kết quả như mong muốn

4/ Học sinh:

- Chuẩn bị sẵn các câu hỏi

- Đề xuất các phương án thí nghiệm

- Thực hành, thảo luận nhiều hơn, mạnh dạn, tự tin

www.hung_binhan.violet.vn

www.th-hoangdukhuong-danang.edu.vn

www.hung_binhan.violetvn

www.hung_binhan.violet.vn