Tuyên ngôn Độc lập

Ngày 2-9-1945, tại quảng trường Ba Đình, Người thay mặt chính phủ lâm thời đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng Hoà.. TÌM HIỂU CHUNG:3.Giá trị bản Tuyên

Trang 1

Tuần 3, tiết 7 – 8, Ban cơ bản

Giáo viên: Lê Thành Trung

Trang 2

TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP

Hồ Chí Minh

I.MỤC TIÊU BÀI HỌC:

Giúp HS:

- Thấy được giá trị nhiều mặt và ý nghĩa to lớn của

bản Tuyên ngôn Độc lập.

- Hiểu được vẻ đẹp của tư tưởng và tâm hồn tác giả

qua bản Tuyên ngôn Độc lập.

II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

SGK, SGV, thiết kế bài dạy, tranh ảnh, phim tư liệu,

Trang 3

III CÁCH THỨC TIẾN HÀNH:

GV có thể tổ chức lớp học theo các phương

pháp: Đọc sáng tạo, gợi ý, trả lời câu hỏi, thảo luận nhóm, nêu vấn đề.

IV.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1.Kiểm tra bài cũ.

2.Giới thiệu bài mới.

3.Giảng bài mới.

Hồ Chí Minh

Trang 4

Hồ Chí Minh

Trang 5

I Tìm hiểu chung:

1 Hoàn cảnh sáng tác

2 Đối tượng tiếp nhận

3 Giá trị bản Tuyên ngôn

4 Bố cục

II Đọc hiểu văn bản:

III Tổng kết:

IV Luyện tập:

V Xem phim tư liệu về Bác:

Hồ Chí Minh

Trang 6

I TÌM HIỂU CHUNG:

1.Hoàn cảnh sáng tác:

Ngày 19-8-1945 chính quyền Hà Nội về tay nhân dân Ngày 26-8-1945, Bác từ

chiến khu Việt Bắc về Hà Nội Tại căn

nhà số 48 phố Hàng Ngang, Người soạn

thảo bản Tuyên ngôn Độc lập Ngày

2-9-1945, tại quảng trường Ba Đình, Người

thay mặt chính phủ lâm thời đọc bản

Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt

Nam Dân chủ Cộng Hoà.

Dựa vào phần tiểu dẫn trong SGK, hãy trình bày hoàn cảnh sáng tác bản Tuyên ngôn?

Hồ Chí Minh

Trang 7

2 Đối tượng tiếp nhận:

* Quốc dân đồng bào trên toàn

quốc.

* Nhân dân yêu chuộng hoà

bình trên toàn thế giới.

* Bọn thực dân đế quốc nhất là

thực dân Pháp đang lăm le

hòng chiếm lại nước ta.

Dựa vào phần tiểu dẫn

Hồ Chí Minh

Trang 8

3.Giá trị bản Tuyên ngôn:

a.Giá trị lịch sử:

Tuyên ngôn Độc lập là một văn kiện có giá trị lịch

sử to lớn: xoá bỏ chế độ thực dân, phong kiến và mở ra

kỷ nguyên hoà bình, độc lập, tự do ở nước ta.

xuất sắc, một áng văn tâm huyết của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh

Trang 9

4 Bố cục văn bản:

Chia ra làm 3 phần:

- Phần 1: “Hỡi đồng bào … Đó là những lẽ phải không

ai chối cãi được”: Nguyên lý chung của bản Tuyên ngôn

- Phần 2: “Thế mà hơn 80 nay… Dân tộc đó phải được

độc lập”: Tố cáo tội ác thực dân Pháp, nêu cao ngọn cờ chính nghĩa trong qúa trình đấu tranh của nhân dân

ta, lập nên nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà

- Phần 3: “Vì những lẽ trên …giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”: Lời tuyên ngôn và quyết tâm bảo vệ độc lập, tự do

Hồ Chí Minh

Trang 11

II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:

1.Nguyên lý chung của bản Tuyên ngôn

Mở đầu bản tuyên ngôn, Người đã trích dẫn lời văn của hai bản tuyên ngôn:

- Tuyên ngôn Độc lập của nước Mỹ 1776

- Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của nước Pháp 1791

Mở đầu

bản Tuyên

ngôn Độc lập, Người

đã trích dẫn lời văn của những bản tuyên ngôn nào?

Hồ Chí Minh

Trang 12

Việc trích dẫn hai bản

Tuyên ngôn có nhiều ý

nghĩa:

- Tăng sức thuyết phục

cho bản Tuyên ngôn Độc

lập của nước ta.

- Trang luận ngầm với

Pháp và Mỹ.

- Thể hiện lòng tự hào

Tuyên ngôn Độc lập của nước Mỹ

và Tuyên ngôn về

Nhân quyền và Dân quyền của

nước Pháp?

Hồ Chí Minh

Trang 13

Hai bản tuyên ngôn được

Bác vận dụng một cách linh

hoạt, đầy sáng tạo: từ quyền

bình đẳng và tự do của con

người được Bác nâng lên

thành quyền bình đẳng và tự

do của các dân tộc trên toàn

thế giới.

Những đoạn văn trích trong hai bản tuyên ngôn đã được Người vận dụng như thế nào? (sáng tạo, linh hoạt không?)

Hồ Chí Minh

Trang 14

Tác giả đã vận dụng cách lập luận theo kiểu so sánh

(so sánh tương đồng – loại

suy) : tự một chân lý đã biết

suy ra một chân lý tương tự,

có chung một logic bên

trong.

Em có nhận xét gì về cách lập luận của tác giả?

Hồ Chí Minh

Trang 15

“Tất cả mọi người sinh ra có quyền bình

đẳng Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.

Lời bất hủ ấy trong bản Tuyên ngôn Độc

lập năm 1776 nước Mỹ Suy rộng ra, câu ấy

có nghĩa là: tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng; dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự

do”

Trang 16

Bản Tuyên ngôn Độc lập đã lật tẩy bản chất đen tối, xảo quyệt của thực dân Pháp

núp dưới chiêu bài “bảo hộ”, “khai hóa”

bằng những lý lẽ và những sự thật lịch sử nào?

Em có nhận xét gì về cách trình bày lập luận của tác giả? (biện pháp tu từ, câu văn, từ ngữ, hình ảnh…).

Hồ Chí Minh

Trang 17

Bảo hộ: Che chở, không để bị hư hỏng, tổn thất; Cai trị bằng cách dùng bộ máy chính quyền thực dân đặt lên chính quyền bản xứ còn tồn tại về hình thức.

Khai hoá: Mở mang văn hoá cho một dân tộc lạc hậu, mông muội.

Trang 18

2.TỐ CÁO TỘI ÁC THỰC DÂN PHÁP VÀ NÊU CAO NGỌN CỜ CHÍNH NGHĨA CỦA DÂN TỘC:

a.Tố cáo tội ác của thực dân Pháp:

- Vạch trần tội ác dã man, tàn bạo của thực dân Pháp đối với dân tộc Việt Nam hơn 80 năm qua:

+ Chúng kể công “khai hóa” Việt Nam, thì bản Tuyên ngôn buộc tội chúng thủ tiêu mọi quyền tự

do, chia rẽ ba kỳ, đàn áp phong trào cách mạng, thi hành chính sách ngu dân, áp bức, bóc lột, đẩy dân tộc ta tới nguy cơ diệt chủng trong nạn đói năm 1945

+ Chúng kể công “bảo hộ” Việt Nam thì bản

Tuyên ngôn kể tội chúng trong 5 năm chúng bán nước ta hai lần cho Nhật

Hồ Chí Minh

Trang 19

Bằng biện pháp liệt kê, Bác đã nêu hàng loạt những tội

ác của thực dân Pháp trên các mặt: chính trị, kinh tế, văn hoá, giáo dục và ngoại giao trong đó tập trung nhấn mạnh tội ác về chính trị, kinh tế.

- Về chính trị, chúng tuyệt đối không cho nhân dân ta một chút tự do dân chủ nào … Chúng thi hành những luật pháp dã man … Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học … Chúng ràng buộc dư luận …

- Về kinh tế, chúng bóc lột nhân dân ta đến tận xương tuỷ

… Chúng cướp không ruộng đất …Chúng đặt ra hàng trăm thứ thuế vô lý …

-> Câu văn ngắn gọn, giàu hình ảnh, điệp từ, lặp cấu

trúc, ngôn ngữ sắc sảo, lý lẽ xác đáng, bằng chứng xác thực với những chứng cứ lịch sử không thể chối cãi

Thực dân Pháp đã lợi dụng lá cờ tự do, bình đẳng, bác ái để mị dân và che giấu những hành động phi nhân

Trang 20

Mỹ, Anh, Trung Hoa dân quốc nhân danh Đồng minh chuẩn bị vào Đông Dương để tước khí giới phát xít Nhật Chúng ủng hộ Pháp chiếm lại nước

ta Nhưng giữa Việt Minh và Pháp, ai trung thành,

ai phản bội Đồng minh, ai xứng đáng làm chủ nhân chân chính của Việt Nam?

Pháp cho rằng Đông Dương là thuộc địa của Pháp bị Nhật chiếm đóng Nay Nhật đã hàng Đồng minh nên Đông Dương hiển nhiên phải thuộc quyền của Pháp Em nghĩ thế nào về luận điệu của Pháp?

Hồ Chí Minh

Trang 21

b.Nêu cao ngọn cờ chính nghĩa của dân tộc Việt Nam:

- Ta đứng về phe Đồng minh để chống phát xít, nhân dân lấy lại nước từ tay Nhật chứ không phải từ tay Pháp.

- Pháp đê hèn, tàn bạo và phản động “khủng bố Việt Minh” và

“giết nốt số đông tù chính trị”, Ta nhân đạo, khoan hồng đã

cứu giúp nhiều người Pháp.

- Nhân dân ta chiến đấu ngoan cường chống lại chế độ thực dân, phong kiến để lập nên chế độ Dân chủ Cộng hoà.

- Tuyên bố thoát lý với thực dân Pháp, xoá bỏ mọi đặc quyền của Pháp.

- Căn cứ vào các nguyên tắc dân tộc bình đẳng ở Têhêrăng và Cựu Kim Sơn để tuyên bố độc lập.

Hồ Chí Minh

Trang 22

3.Lời tuyên ngôn và quyết tâm

bảo vệ nền độc lập, tự do:

- Trịnh trọng tuyên bố với thế

giới về sự ra đời của nước Việt

Nam Dân chủ Cộng Hoà

- Quyết tâm bảo vệ độc lập, tự

do bằng tất cả tinh thần, tính

mệnh và của cải của toàn dân

tộc

Hồ Chí Minh

Bản Tuyên ngôn đã tuyên bố độc lập và thể hiện quyết tâm bảo vệ nền độc lập, tự do như thế nào?

Trang 24

Em có nhận xét thế nào về văn phong chính luận của Chủ tịch Hồ Chí Minh?

Hãy chứng minh rằng Tuyên ngôn Độc lập là áng văn chính luận mẫu mực được thể

hiện ở: lập luận chặt chẽ, lý lẽ sắc bén, ngôn ngữ hùng hồn.

Hồ Chí Minh

Trang 25

III.KẾT LUẬN:

- Tuyên ngôn Độc lập là văn kiện lịch sử tuyên bố trước quốc dân đồng bào và thế giới về việc chấm dứt chế độ thực dân, phong kiến ở nước ta, đánh dấu kỷ nguyên độc lập, tự do của nước Việt Nam mới.

- Tác phẩm là một áng văn chính luận mẫu mực: lập

luận chặt chẽ, lý lẽ sắc bén, ngôn ngữ hùng hồn.

nghệ thuật của bản Tuyên

ngôn?

Trang 26

1.Bản Tuyên ngôn Độc lập được Bác viết ngay sau

khi Cách mạng tháng Tám thành công là đúng hay sai?

A.Đúng

B.Sai

2 Theo em, đối tượng chính mà bản Tuyên ngôn

Độc lập hướng đến là ai?

A.Quốc dân đồng bào trong cả nước

B.Nhân yêu chuộng hoà bình trên toàn thế giới.C.Bọn đế quốc thực dân

D.Cả A, B, C

Tiêu đề	Tuyên ngôn Độc lập
Người hướng dẫn	Lê Thành Trung
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông Hồ Chí Minh
Chuyên ngành	Giáo dục công dân
Thể loại	Bài giảng
Thành phố	Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	29
Dung lượng	2,59 MB