skkn âm nhạc mầm non

Các cháu thường hay vấp phải lỗi sau: chưa thuộc lời bài hát, hát không đều, hát không đúng cao độ và trường độ, không có kỹ năng vận động theo bài hát…Vì vậy bản thân đã, đang và luôn c

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ

GIÁO DỤC ÂM NHẠC CHO TRẺ 3-5 TUỔI TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG Ở TRƯỜNG

MẦM NON

MỤC LỤC

Trang

1 Lý do chọn đề tài……….….3

1.1 Mục đích nghên cứu……… 4

1.2 Nhiệm vụ nghiên cứu……….4

1.3 Đối tượng nghiên cứu……… 4

1.4 Phạm vi nghiên cứu……… 4

2 Giải quyết vấn đề……… 5

2.1 Cơ sở lý luận……….5

2.2 Thực trạng……….6

2.3 Các biện pháp thực hiện………9

2.4 Hiệu quả của sáng kiến………27

3 Kết luận ……… 29

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM

NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC ÂM NHẠC

CHO TRẺ 3-5 TUỔI TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG

đó mà thôi

Âm nhạc là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với đời sống con người Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại Nếu cuộc sống mà thiếu âm nhạc thì chẳng khác gì thiếu ánh sáng mặt trời Đặc biệt đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt mà vui tươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng cho tâm hồn trẻ thơ, qua đó giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách của mình

Giáo dục Âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm

mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ có khả năng trải nghiệm những cảm xúc trong quá tŕnh cảm thụ và thể hiện Âm nhạc: Khi nghe nhạc, trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của Âm nhạc, ảnh hưởng những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm Đồng thời Âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng Nhịp điệu rắn rỏi của bản hành khúc gợi cho trẻ niềm vui, hào hứng phấn khởi Ngoài ra Âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe và cảm xúc cho.trẻ

Trong chương trình giáo dục mầm non, môn giáo dục âm nhạc là một môn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích, là nguồn cảm hứng mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật Nó là một phương tiện hữu hiệu cho việc tổ chức các hoạt động giáo dục ở trường Nhịp điệu trong bài hát có giai điệu liền bậc lên xuống liên tiếp theo ngữ điệu nói tự nhiên của trẻ sẽ như những lời thủ thỉ nhắc nhở trẻ một hành vi lễ giáo phù hợp

Vai trò của người giáo viên rất quan trọng nếu người giáo viên sử dụng một cách có có mục đích, phù hợp sáng tạo sẽ hỗ trợ trẻ thu nhận kinh nghiệm tích cực và tạo cảm giác hưng phấn, vui tươi Giáo viên có thể chơi đàn guitar, organ hay bật nhạc không lời êm dịu làm nhạc nền trong khi đang diễn ra các hoạt động khác cuả trẻ ( chơi ở các góc chơi, chơi ngoài trời, giờ tạo hình, giờ toán, giờ thể dục ) Ca hát và nghe nhạc giúp trẻ duy trì tập trung, phấn khởi trong khi hoạt động Trẻ mẫu giáo thích hát theo lời bài hát, hay đung đưa người theo tiếng nhạc có giai điệu

êm dịu, vui tươi, nhộn nhịp Ngoài ra, giáo viên Mầm non sử dụng âm nhạc để ổn định lớp, nhóm, vào bài, chuyển tiếp các phần trong giờ học hoặc chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác để tạo sự hứng thú, thư giãn, gây sự chú ý cho trẻ

Tôi là một giáo viên mầm non, rất tâm huyết với nghề dạy trẻ Tôi nhận thấy khả năng âm nhạc của trẻ ở lớp tôi chủ nhiệm đặc biệt là trẻ người đồng bào dân tộc chưa tốt Các cháu thường hay vấp phải lỗi sau: chưa thuộc lời bài hát, hát không đều, hát không đúng cao độ và trường

độ, không có kỹ năng vận động theo bài hát…Vì vậy bản thân đã, đang và luôn cố gắng tìm ra những biện pháp thích hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học cho hoạt động làm quen với âm nhạc của trẻ Tôi luôn mong muốn truyền đạt thật nhiều kiến thức cho trẻ, giúp trẻ phát triển hết những khả năng vốn có Chính vì điều đó tôi đã luôn trăn trở, tìm tòi và sáng tạo,

để tìm ra những cách thức hay, những phương pháp tốt nhất cho bài giảng của mình Trong tất cả các môn học của trẻ tôi đặc biệt yêu thích bộ môn

âm nhạc, có lẽ vì bản thân âm nhạc đã mang nhiều thế mạnh

Tôi nhận thấy công tác tổ chức cải biên, sáng tác một số trò chơi để phục vụ cho việc giáo dục âm nhạc cũng có tác dụng tích cực đối với trẻ Với tôi âm nhạc giống như một bí quyết riêng giúp tôi thu hút trẻ, tạo ấn tượng đẹp khi trẻ tới trường lớp

Vì tất cả những những lý do trên, tôi luôn mong muốn mình phải làm thế nào để giúp trẻ học thật tốt bộ môn âm nhạc, tôi đã không ngừng suy nghĩ và sáng tạo, để tìm ra những cách thức giảng dạy và tạo ra môi trường học tập tốt nhất cho trẻ Cho nên bản thân đã đề cập đến vấn đề

nâng cao hiệu quả giáo dục âm nhạc cho trẻ 3-5 tuổi trong các hoạt động ở trường mầm non Thông qua đề tài này bản thân thấy một phần ý

nguyện của mình đã được thực hiện

1.1 Mục đích nghiên cứu :

Khảo sát việc giáo dục âm nhạc cho trẻ trong các hoạt động ở trường Mầm Non từ đó tìm các giải pháp, biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc trong các hoạt động của trẻ ở trường mầm non

1.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Tìm ra một số giải pháp nhằm “Nâng cao hiệu quả giáo dục âm nhạc cho trẻ 3-5 tuổi trong các hoạt động ở trường Mầm non”.

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Trẻ trong độ tuổi mẫu giáo 3-5 tuổi

1.4 Phạm vi nghiên cứu:

Nghiên cứu khả năng âm nhạc của trẻ từ 3-5 tuổi tại lớp Lá G trường Mẫu giáo 20-10

2 Giải quyết vấn đề:

2.1 Cơ sở lý luận:

Âm nhạc đối với trẻ là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc Như chúng ta đã biết âm nhạc tác động vào con người ngay từ khi còn nằm trong nôi khi được nghe tiếng ru à ơi của mẹ Tâm hồn trẻ ngây thơ trong sáng, luôn luôn vui vẻ cho nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu với trẻ Bởi chính ở đây âm nhạc được coi như 1 phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách trẻ

Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm nhạc, biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú như: Ca hát, vận động, nghe hát, múa, trẻ chơi âm nhạc Đặc biệt đối với trẻ trong độ tuổi mẫu giáo thì giáo dục âm nhạc đã đem lại cho trẻ những ấn tượng, những khái niệm âm nhạc, dần hình thành trong tâm hồn trẻ, tạo điều kiện phát triển thị hiếu âm nhạc Đây là bước khởi đầu giúp trẻ biết lựa chọn, đánh giá tác phẩm âm nhạc và biết cách biểu diễn ở mức độ đơn giản

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, trẻ được nghe nhạc cổ điển

từ trong bào thai sẽ kích thích sóng điện não giúp não phát triển tăng trí thông minh sau này Và đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non Âm nhạc là môn học giúp trẻ phát triển toàn diện nhất Trong chương trình giáo dục mầm non hoạt động giáo dục âm nhạc là một hoạt động nghệ thuật gần gũi với trẻ, được trẻ yêu thích Âm nhạc được coi là một trong những phương tiện hiệu quả nhất để đưa vào ý thức của trẻ mối quan hệ thẩm mỹ với thế giới, với nghệ thuật một cách sâu sắc dễ dàng Đó là sự hình thành mối quan hệ giữa trẻ với âm nhạc nhằm phát triển ở trẻ khả năng lĩnh hội, cảm thụ, hiểu cái đẹp, phân biệt được cái hay cái không hay, biết hoạt động độc lập và sáng tạo khi tiếp xúc với các dạng hoạt động âm nhạc khác nhau

Tất cả những nội dung trên cần được giáo viên tiến hành thường xuyên đối với trẻ trong các hoạt động ở trường mầm non Đặc biệt để nâng cao chất lượng, sự yêu thích âm nhạc đối với trẻ giáo viên phải tự tạo nhiều đồ chơi, đồ dùng dạy học phù hợp, tích hợp giáo dục âm nhạc với các hoạt động trong trường Mầm non một cách lôgic, có hiệu quả Bởi vậy, muốn thực hiện tốt việc lồng ghép phù hợp, nhuần

nhuyễn, muốn có trò chơi mới, vận động hay, trong hoạt động giáo dục

âm nhạc hoặc trong các ngày hội ngày lễ chúng ta cần sử dụng đầy đủ 3 phương pháp cơ bản của giáo dục âm nhạc là :

Phương pháp trực quan thích giác: là phương pháp đặc thù của giáo dục âm nhạc, trong đó âm nhạc gợi lên những tâm trạng, cảm xúc, tình cảm đa dạng, gần gũi trẻ Vì thế giáo viên nên chuẩn bị đồ dùng học tập đầy đủ gồm các dụng cụ gõ đêm, mũ âm nhạc, đĩa nhạc liên quan…đa dạng, mang tính thẩm mỹ cao và phù hợp với nội dung tiết dạy

Phương pháp dùng từ (giảng giải, chỉ dẫn ): Đối với phương pháp

này cô giáo cần xác định được phách, nhịp của tác phẩm âm nhạc, khi

biểu diễn một tác phẩm âm nhạc phải thể hiện được cảm xúc qua ánh mắt,

cử chỉ điệu bộ phù hợp với nội dung bài hát Bởi mỗi tác phẩm âm nhạc đều mang một âm hưởng khác nhau Qua việc thực hiện phương pháp dùng từ này tôi thấy đây là một phương pháp rất quan trọng, giúp trẻ ý thức hơn trong hoạt động âm nhạc Đặc biệt đối với trẻ, lời nói cụ thể và

có hình ảnh của giáo viên là một trong những phương tiện nhận thức đặc biệt gần gũi, dễ hiểu

Phương pháp thực hành nghệ thuật: Đối với môn giáo dục âm

nhạc thì phương pháp này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng Nó giúp trẻ được hát được chơi các trò chơi âm nhạc, được vận động theo nhạc, sử dụng nhạc cụ, hoạt động sáng tạo dưới sự hướng dẫn của giáo viên

Biết và hiểu được tầm quan trọng của việc giáo dục âm nhạc cho trẻ trong trường mầm non Bản thân tôi cũng thấy được tình hình học âm nhạc của trẻ ở lớp tôi chưa có hiệu quả nên tôi đã tìm ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc thông qua các hoạt động của trẻ trong trường mầm non Tôi xin được chia sẻ một vài kinh nghiệm nhỏ này với các đồng chí, đồng nghiệp để giúp trẻ trong độ tuổi mẫu giáo học tập tốt bộ môn âm nhạc mong rằng những kinh nghiệm nhỏ này có thể được vận dụng hiệu quả vào các tiết dạy của các đồng chí

2.2 Thực trạng :

* Thuận lợi :

100% giáo viên đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn Đa số đội ngũ Giáo viên mầm non trong nhà trường đều có tâm huyết với ngành học, yêu nghề mến trẻ, có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp Hầu hết đội ngũ giáo viên là người ở tại địa phương nên có nhiều thuận lợi trong công tác Giáo viên biết khai thác và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, một

số giáo viên có năng khiếu về âm nhạc

Tôi là giáo viên hiện đang công tác tại Lớp Lá G Trường Mẫu giáo 20-10 là một trường nằm trong hệ thống quản lý của phòng Giáo dục và đào tạo huyện Chư Sê, nhờ có sự quan tâm giúp đỡ của Phòng giáo dục,

sự chỉ đạo sát sao của ban giám hiệu về hoạt động chuyên môn và tạo điều kiện về trang thiết bị đồ dùng học liệu, tư liệu cho bản thân và sự nhiệt tình ủng hộ của các bậc phụ huynh nên trường tôi đã được trang bị các loại đồ dùng hỗ trợ việc giảng dạy cho các giờ hoạt động của trẻ như đầu đĩa,máy tính,loa

Ngoài ra được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường, sự quan tâm của các bậc phụ huynh trong lớp về việc chuẩn bị những phương tiện

và điều kiện về đồ dùng dạy ở lớp để trẻ được trực tiếp tiếp xúc và tham gia các hoạt động

- Lớp học có góc âm nhạc, phù hơp, sáng tạo Có đủ diện tích cho trẻ hoạt động

- Phụ huynh nhiệt tình ủng hộ khi giáo viên tuyên truyền vận động sưu tầm đồ dùng phục vụ cho các hoạt động.

Về phía học sinh hầu hết các cháu đều nhanh nhẹn, hoạt bát, thích được múa hát, thích nghe nhạc nghe hát Đặc biệt với độ tuổi mẫu giáo (4 – 5 tuổi) trẻ đã bộc lộ ngay năng khiếu âm nhạc qua khả năng nghe nhạc, nghe đàn, hát được theo đàn

* Khó khăn :

Sĩ số lớp đông trong đó có một số cháu mới đi học chưa qua lớp nhà

trẻ, mẫu giáo bé nên chưa có nề nếp học tập Và khó khăn nữa không thể không nhắc đến đó là:

- Đặc trưng của miền đất tây nguyên có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống

nên lớp Lá G mà tôi chủ nhiệm không thể không có trẻ đồng bào Vì vậy việc tổ chức các hoạt động âm nhạc sẽ gặp khó khăn, giáo viên sẽ phải chú ý đến những trẻ đó nhiều hơn vì khả năng tiếp thu của 1 số trẻ đồng bào kém hơn trẻ người kinh

- Mức độ cảm thụ âm nhạc ở trẻ chưa đồng đều, nhiều trẻ mạnh dạn say

mê, có trẻ lại thờ ơ không hứng thú Trẻ người dân tộc thiểu số còn nhút nhát, khả năng nghe nhạc nghe đàn còn chưa vững, kỹ năng vận động theo nhạc còn đơn điệu

- Để khảo sát và đánh giá được khả năng âm nhạc của trẻ tôi ra bài tập

cho 27 cháu mẫu giáo ở lứa tuổi 4-6 tuổi ở lớp tôi đang chủ nhiệm như sau:

* Bài tập 1:

Các con hãy hát và vỗ tay theo lời ca bài ‘ Lớn lên cháu lái máy cày’

của nhạc sĩ: ‘Kim Hữu’

* Bài tập 2:

Các con hãy múa bài: ‘ Cháu yêu bà’ của nhạc sĩ: ‘Xuân Giao’

Tôi đã khảo sát trẻ ở 2 bài tập như sau:

BẢNG A KHẢO SÁT KHẢ NĂNG ÂM NHẠC NHẠC CỦA TRẺ LỚP LÁ G

9 Rah lan Khuyên * *

19 Lương Ng Bảo Yến * *

20 Phan Bá Minh Hoàng * *

21 Đỗ Trọng Đạt * *

22 Nguyễn T Hoài Thảo * *

23 Kpă Lan Y han * *

25 Rah lan My My * *

Qua khảo sát tôi nhận xét về bài tập 1 và 2 như sau:

Bài tập 1: số cháu thực hiện là 27 số cháu đạt là 16 cháu chiếm 59.2%

Số cháu chưa đạt là 11 cháu chiếm 40.7% Các cháu thường mắc lỗi sau:

+ Trẻ hát chưa đúng cao độ và trường độ

+ Trẻ vỗ tay theo lời ca không đều

+ Vỗ tay lúc theo nhịp, lúc theo phách, trẻ vỗ không khớp với nhạc+ Vỗ tay vào phách nhẹ, đưa tay ra vào phách mạnh

+ Trẻ không tự thực hiện

Bài tập 2: Số cháu thực hiện đạt là 15 cháu chiếm 55.5% Số cháu chưa

đạt là 12 cháu chiếm 44,4% cháu Các cháu thường mắc lỗi sau:

+ Do trẻ thiếu hụt kiến thức âm nhạc từ lứa tuổi nhà trẻ, mẫu giáo

bé, do trẻ mới đi học còn nhút nhát không dám thực hiện bài tập.+ Trẻ chưa được ôn luyện vân động theo nhạc nhiều

+ Hình thức tổ chức lớp chưa linh hoạt, chưa kích thích hứng thú cho trẻ hoạt động

+ Đồ dùng trực quan còn quá ít, còn sơ sài, chưa đẹp, chưa hấp dẫn.

- Kinh tế địa phương của một số người người dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn, ảnh hưởng không nhỏ đến việc truyền thụ kiến thức của giáo viên

- Một số phụ huynh còn chưa hiểu được tầm quan trọng của giáo dục âm nhạc trong đời sống của trẻ Bố mẹ còn chưa quan tâm nhiều đến việc học của con và cho trẻ mầm non nên sự phối kết hợp trong vấn đề giáo dục còn hạn chế

Giờ đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ, lôi cuốn trẻ đến trường,

vì các cháu chưa tự giác Giai đoạn này trẻ tạm thời bứt ra những tình cảm

âu yếm mà bố mẹ dành cho để đến trường, lúc này âm nhạc góp phần tác động rất lớn Biết rằng biện pháp này rất bình thường đối với tất cả giáo viên ở hầu hết các trường, huyện nhưng một số giáo viên chưa biết chọn những ca khúc nào cho phù hợp và tôi đã suy nghĩ, đưa ra một số bài hát

rất lôi cuốn trẻ như : ca khúc “Em đi Mẫu giáo” sáng tác Dương Minh

Viên bởi vì bài hát có nhịp điệu vừa phải, sắc thái vui vẻ trong lời ca : “

Nắng vừa lên em đi Mẫu giáo

Rồi những bài “Cháu đi Mẫu giáo” của Phạm Thanh Hưng, bài

“Trường chúng cháu là trường Mầm non”của Phạm Tuyên Hoà với

khung cảnh thiên nhiên, niềm phấn chấn đến trường của trẻ qua bài hát

“Con chim hót trên cành cây” Rồi một ngày mới lại bắt đầu sôi động

với âm thanh và màu sắc thiên nhiên qua bài “Vui đến trường” của Hồ

Bắc

Ngoài ra, để tạo cho trẻ nề nếp trước khi vào lớp phải lễ phép, tự tin

qua bài “Lời chào buổi sáng”của Nguyễn Thị Nhung nhắc nhở cháu phải

chào bố mẹ Cho trẻ nghe những bài trẻ có thể hát theo được như ở trên Ngoài tác động âm nhạc còn giúp trẻ làm quen, củng cố các bài trong chương trình trẻ phải học hát Còn có nhiều bài hát không cần trẻ phải hát

được cũng tạo không khí vui vẻ khi đến trường: “Đi học” của Bùi Đình Thảo, “Bài ca đi học” của Phan Trần Bảng.

2.3.1.2 Giờ thể dục buổi sáng

Họat động thể dục sáng được lồng ghép âm nhạc thì hiệu quả rất cao, các cháu rất là hứng thú tham gia, giúp giáo viên bớt mệt mỏi khi phải dùng các hiệu lệnh khác để hướng dẫn trẻ Âm nhạc còn có tác dụng giúp trẻ biết chú ý theo đúng nhịp điệu của nhạc để thực hiện đúng các động tác thể dục một cách nhịp nhàng và thể dục sáng sẽ đạt hiệu quả toàn diện ( kích thích trẻ hứng thú, sảng khoái bước vào một ngày mới)

Các bài hát, nhạc tôi thường chọn cho thể dục sáng thường có tiết tấu vui, nhịp nhàng, và nhất là theo từng chủ điểm: Ví dụ như : Chủ điểm Mùa xuân kết hợp bài “Sắp đến tết rồi” “Mùa xuân đến rồi”; Chủ điểm Thế giới động vật kết hợp bài “Con cào cào”; chủ điểm nghề nghiệp kết hợp bài “Bác đưa thư vui tính”…

Hay ca khúc “Đi học”nhạc và lời Bùi Đình Thảo bởi vì bài hát có

nhịp điệu vừa phải, sắc thái vui vẻ trong lời ca :

“ Hôm qua em tới trường

Mẹ dắt tay từng bước

Cọ xòe ô che nắng Dâm mát đường em đi ”

Đối với trẻ mẫu giáo, nếu giờ học thể dục mà chúng ta chỉ hô khẩu lệnh thì trẻ rất mau chán Chính vì vậy tôi đã phối hợp lồng ghép nhạc vào phần khởi động để tăng thêm phần hứng thú cho trẻ Thường thì tôi chọn nhạc không lời để dẫn đắt trẻ khởi động Nhưng đến phần thi đua thực hiện các động tác thì âm nhạc là một yếu tố không thể thiếu được trong hoạt động thể dục Nhờ có âm nhạc mà trẻ được tăng thêm hưng phấn để rèn luyện cơ thể Nhờ vậy mục đích giáo dục của chúng ta cũng đạt được hiệu quả giúp trẻ rèn luyện tính dẻo dai, phát triển thể lực …

2.3.1.3 Trong giờ hoạt động ngoài trời

Hoạt động ngoài trời là một hoạt động không thể thiếu trong hệ thống sinh hoạt hằng ngày của trẻ Bởi thông qua đó, trẻ được tiếp xúc, gần gũi với thiên nhiên, hít thở bầu không khí trong lành, đồng thời được khám phá thỏa mãn trí tò mò của trẻ

Trong khoảng thời gian trẻ chơi tự do thì âm nhạc nhẹ nhàng, êm dịu giúp trẻ thoải mái, bớt căng thẳng và thích thú tham gia vào các trò chơi Trong trò chơi vận động, nhất là khi trẻ thi đua với nhau, âm nhạc sinh động sẽ kích thích trẻ cố gắng thi đua giành phần thắng về mình Từ đó giáo dục cho trẻ tính kỷ luật, ý thức tự giác, kiên trì, cố gắng đạt kết quả Hoạt động ngoài trời cũng cần cho trẻ làm quen với âm nhạc, hát những bài có nội dung theo chủ đề, chủ điểm qua đó giáo dục trẻ thông qua nội dung bài hát đó

Ví dụ: Giờ hoạt động ngoài trời: quan sát cây xanh sau khi cho trẻ

quan sát xong, giáo viên cho trẻ hát bài em yêu cây xanh sáng tác Hoàng

Văn Yến Qua đó giáo dục trẻ biết thế nào là cây trồng, có ý thức chăm sóc bảo vệ cây xanh, hình thành cho trẻ tình yêu thiên nhiên, môi trường xung quanh Hoặc khi hoạt động ngoài trời quan sát vườn hoa trong

trường thì sau khi quan sát có thể mở bài hát màu hoa sáng tác Yến Nhi

qua đó giáo dục trẻ yêu cái đẹp biết chăm sóc hoa

2.3.1.4 Trong các hoạt động học:

a Làm quen với toán

Hoạt động giáo dục cho trẻ làm quen với toán là môn học trầm hơn so với các môn học khác Chính vì vậy khi tổ chức một hoạt động học có chủ đích làm quen với toán tôi đã tích hợp âm nhạc bằng cách cho trẻ hát một bài hát trong chủ đề lên thăm mô hình để ôn bài cũ sau đó cho trẻ vận động theo nhạc và lấy rổ đồ chơi về chỗ ngồi Ngoài ra còn có thể lồng ghép vào các trò chơi củng cố

Ví dụ: Tiết toán “ Làm quen số lượng 5 nhận biết chữ số 5” chủ đề

bản thân Cô cho trẻ hát bài hát “Đôi mắt xinh” lên thăm mô hình và ôn số lượng 4 Trẻ nghe giai điệu bài hát theo chủ điểm nhẹ nhàng về chỗ ngồi Qua các trò chơi hát bài hát củng cố “ Bé cùng đếm nào!” Hay tiết toán “ nhận biết khối vuông khối chữ nhật” chủ đề gia đình Cho trẻ hát bài “ Qùa của ba” sáng tác Nguyễn Quốc Tây sau đó cho trẻ làm quen với 2 khối thông qua món quà của ba…

b Làm quen chữ cái:

Trong giờ phát triển ngôn ngữ tôi lồng ghép nhạc vào phần trò chơi thi đua ( ví dụ: tìm chữ cái theo yêu cầu của cô, hoặc thi đua gắn các chữ cái theo băng từ, tìm các chữ số … ) thực hiện tập tô chữ trong vở của trẻ Thường thì trong hoạt động này chúng tôi sử dụng nhạc không lời có giai điệu nhẹ nhàng, nhí nhảnh Nếu giờ học không có các phần trên thì tôi cho trẻ hát để trẻ có thể nhớ lâu hơn các chữ vừa học ( Ví dụ: Tôi là chữ

o ô ơ , chữ cái này đọc tên là gì? em đọc tên là gì? À à em biết rồi ,em biết rồi đọc là chữ u …; Hoặc hôm qua em học vần a là mờ a ma sắc má

Trong giờ Làm quen chữ cái yêu cầu cháu nhận mặt chữ bằng nhiều biện pháp khác nhau thì song song với việc nhận biết chữ cái, âm nhạc nghe trong giờ học cũng góp phần giúp trẻ nhận biết thêm như : Ôn nhóm

chữ cái o, ô,ơ ; a, ă, â qua bài hát “ Trường cháu đây là trường mầm

non”, “ Cô và mẹ” “Cả nhà thương nhau”…

Mặc dù phần nội dung này không đi sâu vào cấu trúc giờ dạy nhưng khi trẻ thuộc bài hát thì trẻ nhớ được chữ và phân biệt được sự giống và khác nhau giữa các chữ cái đó

c Làm quen văn học :

Trong giờ Làm quen văn học giáo viên dạy trẻ cảm thụ bài thơ, câu truyện thông qua việc đọc diễn cảm, hiểu nội dung để truyền đạt tới trẻ những vẻ đẹp của tiếng nói dân tộc, sản phẩm trí tuệ và tình cảm của bao

thế hệ người Việt Nam nối tiếp nhau Đây là một môn học phụ thuộc rất nhiều vào năng khiếu truyền đạt của giáo viên Nếu giáo viên kể diễn cảm, biết gây hứng thú cho trẻ thì việc kết hợp âm nhạc vào giờ kể truyện đọc thơ sẽ tăng thêm phần hấp dẫn nếu giáo viên không có năng khiếu kể truyện thì khi lồng ghép âm nhạc sẽ che bớt đi những khiếm khuyết của giáo viên Chính vì vậy tôi đã nghiên cứu và sử dụng đàn dạo nhạc hoặc kết hợp thêm những bài hát phù hợp với câu truyện khi kể cho trẻ nghe.(Ví dụ : câu truyện cây khế : khi con quạ bay đến ăn khế thì tôi lồng ghép nhạc điệu dân ca du dương ) câu truyện có các nhân vật là con vật, thì tôi lồng ghép bài hát về con vật đó: Ví dụ : con thỏ ( hát lá lá la la lá lá chú thỏ trắng là tôi … ).

Còn thông qua việc dạy bài thơ “Hạt gạo làng ta” của Trần Đăng Khoa, sau khi trẻ đọc thơ xong cô kết hợp cho trẻ nghe bài hát “Hạt gạo

làng ta” do Trần Viết Bính phổ nhạc Và chính giai điệu trữ tình của bài

hát giúp cho ý thơ trong bài thơ được nâng cao, tiết học thêm sinh động, phong phú và trẻ rất chú ý

Thông qua việc dạy bài thơ “thăm nhà bà” của Tác giả Như Mao sáng tác, phần trò chuyện gây hứng thú cô kết hợp cho trẻ nghe bài hát “Cháu yêu bà” do Phan Huỳnh Điểu sáng tác Và chính giai điệu ngọt ngào của bài hát giúp cho trẻ hiểu thêm về tình cảm của gia đình thật thiêng liêng, cao quý qua đó giúp cho tiết học thêm sinh động, phong phú

và trẻ rất chú ý

Có nhiều bài thơ có cùng chủ đề với bài hát, tuy là lời thơ không hoàn toàn trùng với lời bài hát nhưng mang ý nghĩa mở rộng nhận thức cho trẻ trong tiết học đó như:

Trẻ đọc bài thơ “Bó hoa tặng cô” của Ngô Quân Miện

Sau khi đọc thơ kết hợp hát bài: “Mừng ngày 8/3” (Tân Huyền)

giúp trẻ cảm thụ và hiểu thêm nội dung bài thơ Đồng thời thể hiện tình cảm của trẻ thông qua tiết học đó

Khi cho trẻ đọc bài thơ “Bác Hồ của em” kết hợp nghe hát bài “Nhớ

ơn Bác” của Phan Huỳnh Điểu; Thơ “Chú bộ đội hành quân trong

mưa” kết hợp nghe hát bài “Màu áo chú bộ đội” của Nguyễn Văn Tý.

Đây là một kinh nghiệm làm cho các tiết thơ, truyện sinh động, hấp dẫn đồng thời giúp trẻ cảm thụ nội dung của bài thơ, câu chuyện đó qua bài hát đó chứ không phải là một nội dung lồng ghép để chuyển tiếp cho hay

Ngoài ra một số bài đồng dao, thơ, truyện trong chương trình cũng được nhiều nhạc sĩ sáng tác thành nhạc và cũng từng được xoay chuyển hát như:

“Gánh gánh gồng gồng” “Chi chi chành chành” ”Rềnh rềnh ràng ràng” “Bé và Ông mặt trời” Giúp trẻ tiếp thu nhanh, mau thuộc và gây

hứng thú trong quá trình học của cháu

d Khám phá khoa học:

- Để giúp trẻ hiểu đúng đắn về những đề tài của giờ hoạt động chung làm quen khám phá khoa học thông qua việc trò chuyện, đàm thoại, quan sát, trò chơi thì việc kết hợp sử dụng âm nhạc trong giờ học góp phần tạo

cho trẻ có cảm xúc với các đối tượng như bài “Giới thiệu một số loài

hoa” yêu cầu là trẻ phân biệt được một số loại hoa, so sánh, nhận xét sự

giống và khác nhau biết thưởng thức vẻ đẹp, mùi thơm, yêu quí, bảo

vệ Sau đó ta cho trẻ nghe bài “Hoa trong vườn” hoặc có thể cho cháu nghe bài “Ra vườn hoa” của Văn Tấn.

Hoặc bài “Tìm hiểu về các phương tiện giao thông đường bộ” yêu

cầu là trẻ phân biệt được một số các phương tiện giao thông đường bộ như: xe đạp, xe máy, ô tô… trẻ so sánh, nhận xét sự giống và khác nhau, luật lệ an toàn giao thông và hiểu được tầm quan trọng của các phương

tiện giao thông đối với con người Sau đó ta cho trẻ nghe bài“Em qua

ngã tư đường phố”.

- Khi dạy đề tài “Chú bộ đội” nghe bài “Cháu thương chú bộ đội”,

“Làm chú bộ đội”, “Gác trăng” của Nguyễn Trí Tân Nhằm giúp trẻ

hiểu được trong đêm trung thu đó các chú bộ đội phải đứng gác giữ cho

Tổ quốc được thanh bình để các em thiếu nhi được “Rước đèn trong đêm

bài hát giáo viên kết hợp đàm thoại như: Vẽ hoa, nghe hát bài “Màu

hoa”.

+ Trong bài hát các con vừa nghe những bông hoa đó có màu gì?+ Ngoài những bông hoa đủ màu sắc đó thì bài hát còn có gì nữa ( nhiều lá, nhiều cây )

Ví dụ: Vẽ con gà trống, mở máy bài hát “con gà trống” ( Con gà trống, có cái mào đỏ, chân có cựa, gà trông gáy, ò ó o…) Hoặc khi vẽ về quả bóng, cho trẻ nghe bài “Quả bóng” (Quả bóng tròn tròn là quả bóng xinh xinh …)

Những câu hỏi đàm thoại đó giúp trẻ có thêm một số ý tưởng trong quá trình vẽ để có sản phẩm sáng tạo Như vậy trong hoạt động tạo hình,

âm nhạc giúp trẻ cũng cố lại các hình ảnh trẻ đã được nhận biết, kích thích trẻ tưởng tượng ra các hình ảnh phong phú Đồng thời khi trẻ đang thực hành, âm nhạc làm cho trẻ vui hơn, hứng thú hơn và chắc chắn rằng kết quả về sản phẩm của trẻ cũng sẽ đạt chất lượng hơn

Những đề tài và bài nhạc kết hợp giúp trẻ có thêm một số ý tưởng trong quá trình vẽ để có sản phẩm sáng tạo:

Hoạt động

Vẽ

Hoa tặng mẹMưa

Vườn cây ăn quả

Màu hoa (Hồng Đăng)Mưa rơi (Dân ca)Qủa (Xanh Xanh)

Nặn, xé,

dán

Quả naĐàn cá bơiÔng mặt trời

Đố quả

Cá vàng bơi (Hà Hải)Cháu vẽ ông mặt trời ( Tân Huyền)

f Hoạt động âm nhạc

Do đặc điểm của lứa tuổi Mẫu giáo nên giáo dục các cháu cần tiến hành theo phương châm "Học mà chơi - chơi mà học" theo chương trình giáo dục Mầm non mới Một giờ học giáo dục âm nhạc cô xây dựng theo các cách khác nhau, mỗi giờ học chọn một phần trọng tâm chủ yếu trong một hoạt động

Muốn một giờ hoạt động âm nhạc đạt kết quả cao đòi hỏi cô giáo phải hát đúng nhạc, có sử dụng đàn, nhạc cụ âm nhạc để trẻ được làm quen với nhạc, cô hát càng hay càng thu hút trẻ vào giờ học Cô hát phải thể hiện tình cảm sắc thái bài hát, cô giới thiệu dẫn dắt hay có nội dung để trẻ hát cùng cô cả bài Cô phải chuẩn bị nhạc cụ cho trẻ như ở lớp tôi: tôi

sử dụng phách tre, phách gỗ, xắc xô, lúc lắc, trống cơm, đàn organ Trẻ hát đúng, hát hay chưa đủ mà còn dạy trẻ vận động theo nhạc, biết phối hợp âm nhạc nhịp điệu Trẻ vừa hát vừa vận động theo nhạc giúp trẻ biết cảm nhận về âm nhạc, trông trẻ thật hồn nhiên dễ thương Hầu hết các bài hát có thể cho trẻ vận động múa Vì múa là hoạt động nghệ thuật, dùng hình thể, tư thế để biểu hiện lên tư tưởng, tình cảm của một tác phẩm Múa và âm nhạc quan hệ mật thiết và không tách rời nhau Một bài hát cho trẻ làm quen 2, 3 cách vận động khác nhau để thay đổi hình thức, giúp trẻ làm quen với nhiều loại hình tiết tấu và không làm trẻ bị nhàm chán Có thể cho trẻ mặc trang phục theo bài hát, giúp trẻ biết trang phục của một số vùng miền theo nội dung bài hát Có thể cho trẻ đội mũ âm nhạc tạo sự hứng thú cho trẻ

2.3.1.5 Trong tiết hoạt động góc

Theo chương trình giáo dục Mầm non mới hiện nay thì hoạt động góc

đi đôi với hoạt động học có chủ đích Ở hoạt động học có chủ đích, mỗi tuần chỉ có một giờ hoạt động, vì vậy việc hướng dẫn trẻ hoạt động theo nhạc thông qua các giờ hoạt động cũng là biện pháp rất cần thiết.Việc cho trẻ vận động theo nhạc ở Hoạt động góc chủ yếu giúp trẻ biết hưởng ứng

cảm xúc bằng chính những phản ứng của cơ thể sao cho phù hợp với nhịp điệu âm nhạc, không nhất thiết yêu cầu trẻ phải vận động giống như cô.

Ví dụ: Sau giờ âm nhạc Học hát Cô giáo miền xuôi là hoạt động góc -

ở góc phân vai cho trẻ chơi trò chơi: Tập làm cô giáo, cô dạy hát bài: Cô

giáo miền xuôi, Cô và mẹ Trẻ rất thích thú chơi và đóng vai cô giáo, học

sinh, dạy hát và làm theo các cử chỉ của cô như thể trẻ là cô giáo thật

2.3.1.6 Trong các hội thi và ngày hội

Trong các ngày lễ, hội thi, trường tôi có mời đông đủ phụ huynh

tham dự Nhận thấy nhiều phụ huynh rất phấn khởi về những kết quả của con mình Điều này có tác dụng rất lớn đến việc thu hút phụ huynh đưa con đến lớp Mẫu giáo và lòng tin đối với nhà trường Và cũng là để phụ huynh có hướng phát huy năng khiếu ở trẻ Trong cuộc thi trẻ rất hào hứng, mạnh dạn, tự tin tham gia vào các hoạt động có âm nhạc, trẻ thích biểu diễn và say mê với âm nhạc Trong các ngày Hội đến trường của bé, ngày nhà giáo Việt Nam, ngày bế giảng Tôi đưa ra ý kiến với nhà trường nên dành nhiều thời gian cho các cháu biểu diễn văn nghệ

Tôi thường tổ chức các cuộc thi âm nhạc tại lớp vào giờ nêu gương cuối tuần Có đàn, dụng cụ âm nhạc cho các cháu biểu diễn giống như một chương trình văn nghệ, cho trẻ đóng các vai: Ban nhạc, nhạc công, ca sĩ… và có chuẩn bị phần quà cho những trẻ đạt giải Trẻ sẽ rất hào hứng, mạnh dạn, tự tin tham gia vào các hoạt động âm nhạc, thích biểu diễn và say mê với âm nhạc

2.3.2 Một số trò chơi phục vụ âm nhạc:

Hiện nay, trò chơi âm nhạc được coi là một trong các hình thức vận động theo nhạc của chương trình giáo dục âm nhạc Mầm non Nó có vai trò quan trọng giúp trẻ luyện tai nghe nhạc, củng cố ca hát, tạo cảm giác nhịp điệu, phát triển năng khiếu âm nhạc Các yếu tố đó góp phần làm cho trẻ cảm thụ âm nhạc

Chính vì vậy bản thân đã tìm tòi, sáng tác, cải biên một số trò chơi nhằm làm tăng thêm sự phong phú âm nhạc cho trẻ

a Trò chơi “nghe thấu hát tài” :

Trò chơi giúp trẻ nhanh nhẹn, linh hoạt, truyền tin cho bạn đúng

- Chuẩn bị : Một số câu hát trong các bài hát trong chương trình mà trẻ

đã thuộc

- Cách chơi: Thành viên thứ nhất của 2 đội ra ngoài lớp, cô nói thầm

vào tai từng trẻ đại diện của 2 đội một câu hát giống nhau Sau đó 2 trẻ có trách nhiệm chạy về đội của mình và nói lại câu hát đó cho bạn thứ 2, bạn thứ 2 nói thầm vào tai cho bạn thứ 3 Và cứ thế tiếp tục cho đến trẻ cuối