Tiết 103, 104: Cô Tô

Kiến thức : Giúp học sinh: -Cảm nhận được vẻ đẹp sinh động, trong sáng của những bức tranh thiên nhiên và đời sống con người ở vùng đảo Cô Tô được miêu tả trong bài văn.. Văn bản Cô Tô

Ngày soạn: 18/ 03/ 2008 Ngày giảng: 20/ 03/ 2008

Bài 25 – tiết 103+104 :

Nguyễn Tuân

A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức :

Giúp học sinh:

-Cảm nhận được vẻ đẹp sinh động, trong sáng của những bức tranh thiên nhiên và đời sống con người ở vùng đảo Cô Tô được miêu tả trong bài văn

-Thấy được nghệ thuật miêu tả và tài năng sử dụng ngôn ngữ điêu luyện của tác giả

2 Kĩ năng :

-Rèn luyện kỹ năng đọc, phân tích văn bản ký, kỹ năng cảm thụ những chi titết, ngôn ngữ tinh tế, độc đáo được tác giả sử dụng trong văn bản

3 Thái độ :

-Giáo dục học sinh lòng yêu mến, gắn bó với vẻ đẹp thiên nhiên tổ quốc

B PHƯƠNG PHÁP :Nêu vấn đề, phân tích, bình.

C CHUẨN BỊ :

1 Giáo viên: GA+ SGK+ SGV+ TLTK

2 Học sinh : SGK, vở ghi.

D.CÁC BƯỚC LÊN LỚP :

1 Ổn định lớp: 1 phút

Kiểm tra sĩ số : Lớp 6A4 : ; Lớp 6A5 :

2 Kiểm tra bài cũ : 5 phút

- Đọc thuộc lòng bài thơ Mưa của Trần Đăng Khoa Bài thơ

Mưa được viết theo thể thơ nào? Nhịp thơ như ra sao? Phép tu từ

được sử dụng trong bài là gì? Bài thơ tả cảnh gì?

3/ Bài mới : 1 phút

* Giới thiệu bài :

* Ở chương trình lớp 6 ta đã học rất nhiều văn bản tự sự, một trong

những thể quen thuộc của loại văn tự sự là thể ký.Bài Cô Tô là bài đầu tiên

trong cụm bài ký hiện đại Văn bản Cô Tô là phần cuối của bài ký Cô Tô đã

ghi lại những ấn tượng về thiên nhiên, con người lao động ở đảo Cô Tô mà tác

giả thu nhận được trong chuyến ra thăm đảo.

Hoạt động của Giáo viên HĐ của Học sinh Nội dung

GV gọi HS đọc chú

thích *

? Nêu những hiểu biết

của em về tác giả

Nguyễn Tuân?

GV giới thiệu thêm:

Nguyễn Tuân sinh

10/7/1910 – mất

28/7/1987 quê xã Nhân

Mục, thôn Thượng Đình

nay thuộc phường Nhân

Chính Thanh Xuân Hà

Nội Sinh trưởng trong

một gia đình nhà Nho…

? Văn bản ra đời trong

hoàn cảnh nào? Được

trích từ đâu?Tác phẩm đã

- HS đọc chú thích

-Nghe

- Phát biểu: Tác

I Đọc và tìm hiểu chung:

20 phút

1 Tác giả, tác phẩm:

a Tác giả:

- Nguyễn Tuân (1910 – 1987), quê Hà Nội

- Là nhà văn nổi tiếng có sở trường về tuỳ bút và kí

b Tác phẩm:

ghi lại điều gì sau

chuyến thăm đảo của tác

giả?

GV lưu ý giọng đọc:Vui

tươi, phấn khởi hồ hởi,

trước thiên nhiên và cảnh

sinh họt tấp nập của con

người

-Giáo viên đọc mẫu

- Gv nhận xét

-Hướng dẫn học sinh tìm

một số chú thích khó:

? Bài văn có thể chia làm

mấy đoạn? Giới hạn?

? Văn bản được viết theo

thể loại nào?

- Gọi Học sinh đọc đoạn

đầu (Từ đầu đến theo

mùa sóng ở đây)

? Đoạn 1 có nội dung gì?

phẩm ra đời sau sau chuyến thăm đảo của tác giả, được trích từ bài kí Cô Tô

- Nghe

- HS đọc tiếp

- HS khác nhận xét

- HS đọc, tìm hiểu

- Xác định: -Đoạn

1:Từ đầu đến theo mùa sóng ở đây: -Đoạn 2:Tiếp đến là là nhịp cánh

-Đoạn 3:Còn lại:

- phát biểu: Thể loại: Bút kí

- HS đọc

- Phát biểu: Cảnh đảo Cô Tô sau cơn

- Ra đời sau một chuyến ra thăm đảo Cô Tô

- Là phần cuối trong bài kí Cô Tô

1 Đọc và giải nghĩa từ

khó

2 Bố cục: 3 đoạn

4Thể loại: Bút kí

II Đọc hiểu văn bản

(60 phút)

1 Cảnh đảo Cô Tô sau cơn bão (18 phút)

? Tìm những chi tiết

miêu tả Cô Tô sau cơn

bão?

? Em có nhận xét gì về

các từ ngữ được tác giả

sử dụng để miêu tả ở

đây?

? NHờ đó, bức tranh TN

Cô Tô hiện ra ntn?

? Để miêu tả tác giả đã

lựa chọn vị trí nào để

quan sát?

? Phần cuối đoạn văn cho

thấy tình cảm gì của tác

giả được bộc lộ?

GV bình: NT là người có

bão

- Phát hiện:

+Bầu trời trong sáng

+Cây … thêm xanh mượt

+Nước biển… lam biếc đậm đà

+Cát lại vàng ròn +Cá nặng lưới

- Phát biểu: Nóc đồn, vị trí cao có thể bao quát toàn bộ khung cảnh, chọn lọc để đặc tả

- yêu mến gắn bó với vùng đất như quê hương của

mình-> T/Y quê hương đất nước

-Bầu trời trong sáng

-Cây … thêm xanh mượt -Nước biển… lam biếc đậm đà

-Cát lại vàng ròn -Cá nặng lưới

àTính từ, ẩn dụ gợi tả màu sắc và ánh sáng tinh tế

=>Khung cảnh bao la, vẻ đẹp tươi sáng, tinh khôi, lộng lẫy

tài quan sát tinh tế với

nghệ thuật đặc tả và tình

cảm sâu sắc của mình

với vùng đảo mảnh đất

thân yêu của tổ quốc đã

vẽ ratrước con mắt người

đọc một bức tranh tuyệt

đẹp, bức tranh của ánh

sáng và của niềm hi

vọng sau giấc ngủ dài do

bão tố

GV chuyển ý:Bức tranh

về đảo Cô To sau cơn

bão ngoài ánh sáng còn

được tác giả miêu tả ntn

chúng ta cùng tìm hiểu

đoạn 2

Gọi HS đọc đoạn 2

? Đoạn 2 tác giả miêu tả

cảnh gì?

? Để miêu tả được cảnh

mặt trời lên, tác giả đã

chọn điểm nhìn từ đâu?

? Cảnh mặt trời mọc trên

đảo Cô TôÂ được tác giả

miêu tả theo trình tự

nào?

- HS đọc

- Phát biểu: Cảnh mặt trời mọc

- Phát biểu: Từ hòn đá đầu sư bên bờ biển sát mép nước

- Miêu tả theo trình tự thời gian( trước khi mặt trời mọc, khi mặt trời mọc, sau khi mặt trời mọc.)

- Phát hiện:

2.Cảnh bình minh trên đảo Cô Tô (20 phút)

a Trước khi mặt trời

? Chi tiết miêu tả cảnh

trước khi mặt trời mọc?

? Ngấn bể, nhú dần là

ntn?

? Khi mặt trời mọc tác

giả đã liên tưởng tới điều

gì?

GV bình:Cảnh mặt trời

mọc vốn à sự tiếp diễn tự

nhiên xong qua cái nhìn

của NT tất cả đều mới lạ

Người đọc cảm thấy

mình cũng như phát hiện

ra một điều mới mẻ từ

ánh bình minh

? Sau khi mặt trời mọc

khung cảnh được miêu ta

ra sao?

+Chân trời , ngấn bể sạch như tấm kính

+ Nhú dần lên rồi lên cho kì hết

- Giải nghĩa: Mặt trời lên chầm chậm, từng chút , từng chut một

- phát hiện:

+Mặt trời : tròn trịa phúc hậu như lòng đỏ một quả trứng thiên nhiên đầy đặn

+Qủa trứng hồng hào thăm thẳm

+… đường bệ đặt lên một mâm bạc… hửng hồng

+Y như một mâm lễ phẩm…

- Phát hiện:

+ Vài chiếc nhạn chao đi chao lại

+ Hải âu là là nhịp cánh

mọc:

-Chân trời , ngấn bể sạch như tấm kính

- Nhú dần lên rồi lên cho

kì hết

b Khi mặt trời mọc:

-Mặt trời : tròn trịa phúc hậu như lòng đỏ một quả trứng thiên nhiên đầy đặn -Qủa trứng hồng hào thăm thẳm

-… đường bệ đặt lên một mâm bạc… hửng hồng -Y như một mâm lễ phẩm…

c Sau khi mặt trời mọc:

- Vài chiếc nhạn chao đi chao lại

- Hải âu là là nhịp cánh

? Các từ như, y như được

dùng cho thấy tác tác giả

đã sử dụng bpnt gì?

? Muốn tả cảnh như vậy

thì tác giả phải có tài gì?

? Việc sử dụng nt ản dụ,

so sánh độc đáo … đã vẽ

nên bức tranh bình minh

trên biển ntn?

? Tác giả đã đón nhận

cảnh bình minh đó ntn?

? Em có nhận xét gì về

cách đón nhận đó?

GV bình: Sở dĩ ông công

phu đón nhận mặt trời

lên như vậy bởi NT có

một tình yêu thiên nhiên

say đắm và khát vọng

khám phá cái đẹp, nhưng

hơn thế ông còn là nhà

văn chuyên viết tuỳ bút

rất tài hoa, tinh tế, nhạy

cảm nên đã tái hiện lại

- nhận xét: nghệ thuật so sánh

- Tài năng quan sát và trí tưởng tượng phong phú

- Nhật xét: Bức tranh thiên nhiên rực rỡ, tráng lệ

- Dậy từ canh tư, ra thấu đầu mũi đảo, rình mặt trời lên

- Trân trọng và công phu

- Nghe

àSo sánh độc đáo, quan sát tưởng tượng, ẩn dụ, từ ngữ gợi hình gợi cảm

=>Bức tranh thiên nhiên rực rỡ, tráng lệ

cảnh mặt trời lên đẹp rực

rỡ, huy hoàng, tráng lệ

không giống với bất cứ

cảnh bình minh nào trên

núi, đồng bằng hay cao

nguyên

GV chuyển ý:

Gọi HS đọc đoạn 3

? Đối tượng miêu tả ở

đoạn 3 có gì khác so với

2 đoạn trước?

? Để miêu tả cảnh sinh

hoạt trên đảo tác giả đã

chọn điểm không gian

nào?

? Vì sao tác giả lại chọn

cái giếng nước ngọt?

? Sự sống đó diễn ra

quanh giếng nước ngọt

ntn?

- HS đọc

- Khác trước cảnh thiên nhiên đoạn 3 cảnh sinh hoạt của con người

- Cái giếng nước ngọt

- - phát biểu: vì đây là nơi sự sống, sinh hoạt cộng đồng diễn ra

- Phát hiện:

+ cảnh sinh hoạt của nó vui như một cái bếná và đậm đà, mát nhẹ hơn mọi cái chợ trong đất liền- Anh hùng Châu Hoà Mãn…

3.Cảnh sinh hoạt của con người trên đảo Cô Tô.(20 phút)

-Cái giếng nước ngọt giữa đảo

+ Vui như một cái bến, mát nhẹ hơn chợ trong đất liền

+ rất đông người đến tắm +Các thuyền chờ đổ nước ngọt

+ Thùng, ang, cong gánh nối tiếp đi về

? Nhận xét về nghệ thuật

miêu tả của tác giả?

? Em hiểu như thế nào về

sự so sánh của tác giả

trong câu “Cái giếng

nước ngọt ở ria một hòn

đảo giữa bể… cái chợ

trong đất liền”?

? Hình ảnh vợ chồng anh

Châu Hoà Mãn gợi cho

em suy nghĩ gì về cuộc

sống con người Cô Tô?

? Khi miêu tả c/s con

người Cô Tô tác giả đã

gửi gắm những tình cảm

gì cho vùng đất này?

+… Không biết bao nhiêu là người đến gánh và múc

+Từng đoàn thuyền mở nắp sạp chờ đổ nước ngọt chuẩn bị

ra khơi đánh cá

+Chị Châu Hoà Mãn dịu dàng địu con

- Phát biểu: Cảnh sinh hoạt nhộn nhịp, tấp nập, đông vui

- phát biểu: Cuộc sống hạnh phúc, binhd yên, giản dị

- Yêu quí, gắn bó với con người và c/s nơi đây

+ anh Châu Hoà Mãn quẩy nước cho thuyền

+Chị Châu Hoà Mãn dịu dàng địu con

àSo sánh, từ gợi cảm

=>Cảnh sinh hoạt nhộn nhịp, tấp nập khẩn trương; cuộc sống hạnh phúc, bình yên, giản dị

?Bài văn này gợi cho em

những cảm nghĩ gì về

thiên nhiên đất nước và

tác giả?

?Nêu những nét nghệ

thuật độc đáo khi miêu tả

Cô Tô?

? Từ đó hãy khái quát

nội dung của bài thơ?

Goị học sinh đọc ghi nhớ

SGK

? Viết đoạn văn tả cảnh

mặt trời mọc (trên biển,

sông, núi , đồng bằng)mà

em quan sát được

-t/y tn đất nước, tự hào về vùng đất của đát nước

- Phát biểu:

+ Lời văn giàu cảm xúc, giàu hình ảnh

+ Ngôn ngữ điêu luyện, tinh tế gợi cảm

+ Các so sánh đặc sắc, giàu trí tưởng tượng

- Khái quát:Cảnh thiên nhiên và sinh hoạt của con người vùng đảo Cô Tô hiện lên thật trong sáng và tươi đẹp

- HS đọc ghi nhớ

- HS hoạt động cá nhân

- Đọc đoạn văn

- HS khác nhận xét

III.Tổng kết – ghi nhớ:

5 phút

1 Nghệ thuật :

- Lời văn giàu cảm xúc, giàu hình ảnh

- Ngôn ngữ điêu luyện, tinh tế gợi cảm

- Các so sánh đặc sắc, giàu trí tưởng tượng

2 Nội dung:

3 Ghi nhớ: SGK/91

IV…Luyện tập: 5 phút

1 Viết đoạn văn:

- Mặt trời xuất hiện trong làn không khí trong lành và mát mẻ như ôm lấy

muôn vật, tròn trĩnh lơ lửng mơ màng như ánh trăng đêm, chòm mây trắng điểm xuyết qua bầu trời trong xanh, càng làm rõ thêm cái mới mẻ của một ngày mới

E CỦNG CỐ – DẶN DÒ:5 phút.

1 Củng cố:

GV đưa bài tập trắc nghiệm:

1 Cảnh mặt trời mọc trên biển trong đoạn văn là một bức

tranh?

A Yên ả và bình lặng

B Rực rỡ và tráng lệ

C Duyên dáng và mềm mại

D Hùng vĩ và lẫm liệt.

1 Khi tả cảnh mặt trời mọc trên biển, tác giả sử dụng biện

pháp nt chính nào?

A Nhân hoá

B So sánh

C Aån dụ

D Hoán dụ.

2 Cảnh sinh hoạt và lao động trên đảo Cô Tô diễn ra ntn?

A Bận rộn, vất vả

B Khó khăn, lam lũ

C Nhộn nhịp khẩn trương

D Khẩn trương, tấp nập, thanh bình.

2 Dặn dò:

-Về nhà học thuộc lòng đoạn văn tả cảnh mặt trời mọc

-Nắm nội dung và nghệ thuật của bài văn

- Ôân tập phương pháp tả người chuẩn bị cho bài tâïp làm văn số 6