Một số bệnh di truyền ở người Phiếu học tập : Tìm hiểu bệnh di truyền Tên bệnh Đặc điểm di truyền Biểu hiện bên ngoài Bệnh Đao Bệnh Tơc nơ Bệnh bạch tạng Bệnh câm điếc Bẩm sinh... Tên bệ
Trang 1Môn sinh 9
Bài dạy : Bệnh và tật di truyền ở người
Giáo viên thực hiện :
Trang 2Kiểm tra bàI cũ
1 Trình bày cơ chế phát sinh thể dị bội ( 2n+1;2n -1 )
2 Chọn đáp án đúng ghi vào bảng tay
1.Nguyên nhân gây ra đột biến gen là gì ? (chọn đáp án đúng nhất )
a Do con người tạo ra bằng các tác nhân vật lý ;hoá học
b Do rối loạn quá trình tự sao chép AND dưới tác dộng của môi trường
c Do sự cạnh tranh giữa các cá thể đực hoặc cái trong loài
d Cả a, b
2 Nguyên nhân gây đột biến cấu trúc NST là gì ? ( Chọn phương án đúng nhất)
a Do tác nhân vật lý ;hoá học từ môi trường tác động làm phá vỡ cấu trúc NST
b Do con người chủ động sử dụng các tác nhân vật lý ;hoá học tác đọng vào cơ thể sinh vật
c Do quá trình giao phối ở sinh vật sinh sản hữu tính
d Cả a và b
d
d
Trang 3Bài 29 : Bệnh và tật di truyền ở người
I Một số bệnh di truyền ở người
Phiếu học tập : Tìm hiểu bệnh di truyền Tên bệnh Đặc điểm di truyền Biểu hiện bên ngoài
Bệnh Đao
Bệnh Tơc nơ
Bệnh bạch tạng
Bệnh câm điếc
Bẩm sinh
Trang 4Tên bệnh Đặc điểm di truyền Biểu hiện bên ngoài
Bệnh Đao
Bệnh bạch tạng
Bệnh câm điếc
bẩm sinh
Có 3 NST *Bé ;lùn; cổ rụt ;má phệ ;miệng hơi há ;lưỡi thè ra mắt hơi sâu và một mí ;khoảng cách giữa
2 mắt xa nhau ;ngón tay ngắn
Chỉ có 1 NST số 23 (X ) *Lùn ;cổ ngắn ;tuyến vú không phát triển
Đột biến gen lặn *Da ;tóc màu trắng;mắt màu hồng
Đột biến gen lặn * Câm điếc bẩm sinh
Bệnh Tơc nơ
Ngoài những biểu hiện bên ngoài như trên thì bệnh Đao và bệnh Tơc nơ còn có những
biểu hiện sau ;
•Bệnh Đao : Bị si đần bẩm sinh ;không có con ;có 1/ 700 trẻ em Châu Âu mới sinh bị bệnh
•Bệnh Tơc nơ : Không có kinh nguyệt ;tử cung nhỏ ;thường mất trí ;không có con ;có 1/3 00 phụ nữ mắc bệnh ;chỉ có hai phần trăm sống đến lúc trưởng thành
Trang 5Bài 29 :bệnh và tật di truyền ở người
I Một vài bệnh di truyền ở người
* Bệnh Đao ; bệnh Tơc nơ : Do đột biến NST
* B ệnh bạch tạng ;bệnh câm điếc bẩm sinh : Do đột biến gen lặn
Trình bầy cơ chế hình thành 1 NST giới tính ?
P : XX x XY
Gp : XX ; O X ; Y Con : XXX ; XXY ; XO ; YO XXX : ( Biểu hiện thể 3 NST X) buồng trứng và dạ con không phát triển
XXY : ( Biểu hiện hội chứng Claiphen nơ ) :Nam giới mù màu ; thân cao ;chân tay dài ;tinh hoàn nhỏ ;si đần ;vô sinh
XO : Biểu hiện hội chứng Tơc nơ
YO : Không gặp ở người vì hợp tử bị chết ngay sau khi thụ tinh
Trang 6Bài 29 :bệnh và tật di truyền ở người
I Một vài bệnh di truyền ở người
* Bệnh Đao ; bệnh Tơc nơ : Do đột biến NST
* B ệnh bạch tạng ;bệnh câm điếc bẩm sinh : Do đột biến gen lặn
Sự di truyền bệnh máu khó đông
P : XAXa x XA Y
( Mẹ không mắc bệnh ) ( Bố không mắc bệnh )
G : XA ; Xa ; XA ; Y
Con : XAXA ; XAY ; XAXa ; XaY
( Không mắc bệnh ) ( Khômg mắc bệnh ) ( Không mắc bệnh ) (Mắc bệnh )
II Một số tật di truyền ở người
Trang 7Kể tên các dị tật ở người ?Nguyên nhân
gây dị tật ?
I Một số bệnh di truyền ở người
* Bệnh bạch tạng ;bệnh câm điếc bẩm sinh : Do đột biến gen lặn
*Bệnh Đao ;bệnh Tơc nơ : Do đột biến NST
II Một số dị tật di truyền ở người
* Đột biến NST gây các dị tật :
+ Tật khe hở môi - hàm
+ Bàn tay nhiều ngón
+ Bàn tay mất một số ngón
+ Bàn chân mất ngón và dính ngón
* Đột biến cấu trúc NST
+Mất sọ não
* Đột biến gen trội
+ Bàn chân nhiều ngón
+ Xương chi ngắn
Trang 8XEM t liÖu
Trang 9Bài 29 : bệnh và tật di truyền ở người
I Một số bệnh di truyền ở người
II Một số tật di truyền ở người
III Các biện pháp hạn chế phát sinh bệnh ; tật di truyền
1 Nguyên nhân dẫn đến bệnh ;tật di truyền ( Chọn phương án đúng nhất )
a Do rối loạn quá trình trao đổi chất nội bào
b Do ô nhiễm môi trường
c Do tác nhân vật lý ;hoá học tác động vào quá trình phân bào
d Cả a,b,c
2 Các biện pháp hạn chế phát sinh bệnh ;tật di truyền ( Chọn phương án đúng nhất )
a Sử dụng đúng quy cách các loại thuốc trừ sâu ;diệt cỏ dại ;thuốc chữa bệnh
b Đấu tranh chống sản xuất vũ khí hạt nhân ;vũ khí hoá học ;
c Hạn chế hoạt động gây ônhiễm môi trường;
d Hạn chế kết hôn giũa những người có nguy cơ mang gen gây bệnh ;tật di truyền
e Khi có bệnh ;tật di truyền không nên có con
g Cả a , b, c, d ,e
d
g
Trang 10Bài 29 : bệnh và tật di truyền ở người
I Một số bệnh di truyền ở người
II Một số tật di truyền ở người
III Các Biện pháp hạn chế phát sinh tật , bệnh di truyền
+ Do tác nhân vật lý, hoá học trong tự nhiên
+ Do rối loạn trao đổi chất nội bào
+ Do ô nhiễm môi trường
Nêu nguyên nhân phát sinh bệnh tật di truyền ?
1 Nguyên nhân
2 Biện pháp
Nêu biện pháp hạn chế phát sinh bệnh ,tật di truyền ?
+ Đấu tranh chống sản xuất ,thử vũ khí hạt nhân , vũ khí hoá học + Hạn chế gây ô nhiễm môi trường
+ Sử dụng hợp lí thuốc trừ sâu ,thuốc diệt cỏ + Hạn chế kết hôn những người có nguy cơ mang gen bệnh ,tật di truyền
Trang 11Bài 29 : bệnh và tật di truyền ở người
I Một số bệnh di truyền ở người
II Một số tật di truyền ở người
III Các Biện pháp hạn chế phát sinh tật , bệnh di truyền
Thông tin
Các chất phóng xạ từ các vụ nổ trong vũ trụ , vụ thử vũ khí hạt nhân tích luỹ trong khí quyển gây mưa phóng xạ ngấm vao lòng đất ,xâm nhập vào cơ thể động vật ,thực vật ,qua rau ,thức ăn vào cơ thể người gây ung thư máu ,các khối u và đột biến
Các rác thải công nghiệp từ các nhà máy hoá chất ,các loại ô nhiễm môi trường , ao tù nước đọng , phân hoá học , thuốc trừ sâu gây đột biến gen ,đột biến NST
Sử dụng thuốc trừ sâu không đúng qui cách và các loại thuốc cấm sử dụng gây hậu quả xấu đối với môi trường
Trang 12Bài 29 : bệnh và tật di truyền ở người
I Một số bệnh di truyền ở người
*Bệnh Đao ,bệnh Tơc nơ : Do đột biến NST
*Bệnh bạch tạng ,bệnh câm điếc bẩm sinh : Do đột biến gen lặn
II Một số tật di truyền ở người
+Tật khe hở môi hàm –
+ Bàn tay mát một số ngón
+ Bàn chân mất ngón và dính ngón + Bàn tay nhiều ngón
III Các biện pháp hạn chế phát sinh tật , bệnh di truyền
1 Nguyên nhân
+ Do tác nhân vật lý ,hoá học trong tự nhiên
+ Do rối loạn trao đổi chất nội bào
+ Do ô nhiễm môi trường
2 Biện pháp hạn chế :
+ Đấu tranh chống sản xuất ,thử vũ khí hạt nhân ,vũ khí hoá học
+ Hạn chế hoạt động gây ô nhiễm môi trường
+ Sử dụng hợp lý thuốc trừ sâu ;thuốc diệt cỏ …………
Trang 13Bài 29 : bệnh và tật di truyền ở người
I Một số bệnh di truyền ở người
II Một số tật di truyền ở người
III Các Biện pháp hạn chế phát sinh tật , bệnh di truyền
Các đột biến NST và đột biến gen gây ra các bệnh di truyền nguy hiểm và các dị tật bẩm sinh ở người.Người ta có thể nhận biết các bệnh nhân Đao , Tơc nơ qua hình thái Các dị tật bẩm sinh như :mất sọ não , khe hở môi - hàm, bàn tay và bàn chân dị dạng cũng khá phổ biến ở người Các bệnh di truyền và dị tật bẩm sinh ở người do
ảnh hưởng của các tác nhân vật lý và hoá học trong tự nhiên , do ô nhiễm môi trường hoặc do rối loạn trao đổi chất nội bào
Ghi nhớ
Trang 14kiểm tra đánh giá
1.Hãy sắp xếp thông tin ở cột A với cột B sao cho phù hợp ( ghi kết quả vào bảng tay )
Các bệnh di truyền
( A )
Các đặc điểm của bệnh , tật di truyền ( B )
1 Bệnh Đao
2 Bệnh Tơc nơ
3 Bệnh câm điếc bẩm sinh
4 Bệnh bạch tạng
5 Tật 6 ngón tay ở người
a Da và tóc màu trắng ,mắt màu hồng
b Tay 6 ngón
c Bệnh nhân là nữ ,lùn ,cổ ngắn ,tuyến vú không phát triển
d Bệnh nhân bé ,lùn, cổ rụt ,má phệ ,miệng hơI há,ngon tay ngắn
e Câm điếc bẩm sinh
g Xương chi ngắn , bàn chân nhiều ngón
2 Điền chữ đúng ( Đ ) , sai ( S ) vào trong các câu sau :
a Bệnh nhân Tơc nơ chỉ có 1 NST giói tính trong cặp NST giới tính
b Người mắc bệnh Đao có 3 NST ở cặp NST giới tính
c Bệnh bạch tạng được chi phối bởi cặp gen dị hợp
1- d, 2 c , 3 e , 4 a , 5 b – – – –
Đ
S S
Trang 15Hướng dẫn về nhà
* Học bài ,trả lời câu hỏi SGK
* Đọc trước bài 3 0
* Đọc mục : Em có biết
Tình
huống
Người con trai và con gái bình thường sinh ra từ hai gia đình đã có người mắc chứng bệnh câm điếc bẩm sinh
*Em hãy thông tin cho đôi trai , gái này biết đây là loại bệnh gì ?
* Nếu họ lấy nhau , sinh con đầu lòng bị câm điếc bẩm sinh thì họ có nên tiếp tục sinh con nũă không ? Tại sao ?
Trang 16Chóc c¸c em ch¨m ngoan häc giái