Thơ ca cổ

Chiïịu dúđi ăö Lyâ Cöng Uíín Xûa nhađ Thûúng ăïịn vua Bađn Canh nùm líìn ăúđi ăö; nhađ Chu ăïịn vua Thađnh Vûúng cuông ba líìn dúđi ăö.. Thïị mađ hai nhađ Ăinh, Lï laơi theo yâ riïng mòn

Muơc luơc

Chiïịu dúđi

ăö 2 Nam Quöịc sún

hađ 5 (Lyâ Thûúđng

Kiïơt) 5

Hõch tûúâng sô

7

Bònh Ngö Ăaơi

caâo 13

(Nguýîn

Traôi) 14 Vùn tïị nghôa sô Cíìn Giuöơc

20 (Nguýîn Ăònh Chiïíu 1822-1888) 20

Chinh phuơ

ngím 23

Chinh phuơ

ngím 31

Chinh phuơ

ngím 44

Chiïịu dúđi ăö

(Lyâ Cöng Uíín)

Xûa nhađ Thûúng ăïịn vua Bađn Canh nùm líìn ăúđi ăö; nhađ Chu ăïịn vua Thađnh Vûúng cuông ba líìn dúđi ăö Phaêi ăíu caâc vua thúđi Tam Ăaơi theo yâ riïng mònh mađ tûơ tiïơn chuýín dúđi ?

Chó vò muöịn ăoâng ăö úê núi trung tím, mûu toan nghiïơp lúân,

tñnh kïị muön ăúđi cho con chaâu; trïn víng mïơnh trúđi, dûúâi theo yâ dín, nïịu thíịy thuíơn tiïơn thò thay ăöíi Cho nïn víơn nûúâc líu dađi, phong tuơc phöìn thõnh

Thïị mađ hai nhađ Ăinh, Lï laơi theo yâ riïng mònh, khinh thûúđng mïơnh trúđi, khöng noi theo díịu cuô cuêa Thûúng, Chu, cûâ ăoâng ýn ăö thađnh úê núi ăíy, khiïịn cho triïìu ăaơi khöng ặúơc líu bïìn, söị víơn ngùưn nguêi, trùm hoơ phaêi hao töín, muön víơt khöng ặúơc thñch nghi Tríîm

ríịt ăau xoât vïì viïơc ăoâ, khöng thïí khöng ăöíi dúđi

Huöịng gò thađnh Ăaơi La, kinh ăö cuô cuêa Cao Vûúng: úê vađo núi trung tím trúđi ăíịt; ặúơc thïị röìng cuöơn höí ngöìi Ăaô ăuâng ngöi Nam Bùưc Ăöng Tíy; laơi tiïơn hûúâng nhòn söng dûơa nuâi

Ăõa thïị röơng mađ bùìng; ăíịt ăai cao mađ thoaâng Dín

cû khoêi chõu

caênh khöịn khöí ngíơp luơt; muön víơt cuông ríịt mûơc

Xem khùưp nûúâc Viïơt ta, chó núi nađy lađ thùưng ắa Thíơt lađ chöịn

tuơ höơi troơng ýịu cuêa böịn phûúng ăíịt nûúâc; cuông lađ núi kinh ăö bíơc

nhíịt cuêa ăïị vûúng muön ăúđi

Tríîm muöịn dûơa vađo sûơ thuíơn lúơi cuêa ăíịt íịy ăïí ắnh chöí úê Caâc

khanh nghô thïị nađo?

(Theo Nguýîn Ăûâc Vín)

Chuâ thñch:

Lyâ Cöng Uíín viïịt bađi chiïịu nađy ăïí toê yâ ắnh dúđi

ăö tûđ Hoa Lû

(lađ núi íím thíịp, chíơt heơp) ra thađnh Ăaơi La Tûúng truýìn khi thuýìn vua ăïịn dûúâi thađnh thò coâ ăiïìm töịt: con röìng vađng bay lïn, vua nhín ăoâ ăöíi tïn thađnh ra Thùng Long

Bađn Canh: vua thûâ mûúđi baêy cuêa nhađ Thûúng, möơt triïìu ăaơi ríịt xûa trong lõch sûê Trung Quöịc; nùm líìn dúđi ăö noâi viïơc caâc vua nhađ Thûúng dúđi ăö tûđ ăíịt

Bùơc (Thûúng Khíu, Hađ Nam) sang ăíịt Hiïu (Huyđnh Traơch, Hađ Nam), ăíịt Tûúng (An Dûúng, Hađ Nam), ăíịt Caênh (Hađ Tín, Sún Tíy), ăíịt Hònh (Hònh Ăađi, Hađ Bùưc), röìi ăíịt Ín (Yïín Sû, Hađ Nam)

Thađnh Vûúng: vua thûâ ba nhađ Chu, triïìu ăaơi cöí tiïịp nöịi nhađ Thûúng; ba líìn dúđi ăö nhùưc ăïịn viïơc Chu Vùn Vûúng dûơng nghiïơp úê ăíịt Kyđ (Thiïím Tíy), Chu

Vuô Vûúng dúđi ăö ăïịn Trûúđng Yïn (cuông Thiïím Tíy), vađ Chu Thađnh Vûúng laơi dúđi ăö sang Laơc „p (Hađ Nam) Thíơt ra, phaêi noâi hai líìn dúđi ăö múâi ăuâng !

Tam Ăaơi: tïn chung chó ba triïìu ăaơi cöí úê Trung Quöịc nhađ Haơ do Vuô saâng líơp, nhađ Thûúng do Thađnh Thang dûơng lïn, vađ nhađ Chu do Chu Vùn Vûúng

khúêi thuêy

núi ăíy: yâ c hó Hoa Lû, kinh ăö cuêa nhađ Ăinh do Ăinh Böơ Lônh saâng líơp vađ nhađ Tiïìn Lï do Lï Hoađn saâng líơp Luâc Lyâ Cöng Uíín múâi lïn ngöi, kinh ăö cuêa nhađ

Lyâ víîn cođn úê ăoâ

Cao Vûúng: tûâc viïn quan cai trõ nhađ Ăûúđng Cao Biïìn, tïn tûơ Thiïn Lyâ, lađm ăö höơ sûâ chíu Giao tûđ 864 ăïịn 875 Cao Biïìn xíy thađnh Ăaơi La thuöơc vuđng

gioêi ắa lyâ, tûúâng söị, buđa pheâp, coâ tađi víîy ăíơu thađnh binh vađ biïịt tríịn ýím caâc núi coâ long khñ

Dõch tûđ:

Thiïn Ăö Chiïịu

Tñch Thûúng gia chñ Bađn Canh nguô thiïn, Chu thíịt ăaôi Thađnh Vûúng tam tó Khúêi Tam Ăaơi chi söí quín tuíîn vu kyê tû, voơng tûơ thiïn tó Dô kyđ ăöì ăaơi traơch trung, vi ûâc vaơn thïị tûê tön chi kïị; thûúơng cíín thiïn mïơnh, haơ nhín dín chñ, cííu hûôu tiïơn triïịp caêi Cöị quöịc töơ diïn trûúđng, phong tuơc phuâ phu Nhi Ăinh Lï nhõ gia, naôi tuíîn kyê tû, höịt thiïn mïơnh, voông ăaơo Thûúng Chu chi tñch, thûúđng

an quýịt íịp vu tû, trñ thïị ăaơi phíịt trûúđng, toaân söị ăoaên xuâc, baâch

tñn hao töín, vaơn víơt thíịt nghi Tríîm thíơm thöịng chi, bíịt ăùưc bíịt tó

Huöịng Cao Vûúng cöị ăö Ăaơi La thađnh, traơch thiïn ắa khu vûơc chi trung; ăùưc long bađn höí cûâ chi thïị Chñnh Nam Bùưc Ăöng Tíy chi

võ; tiïơn giang sún hûúâng böơi chi nghi Kyđ ắa quaêng nhi thaên bònh, quýịt thöí cao nhi saêng khaêi Dín cû miïơt hön ăiïịm chi khöịn; vaơn víơt cûơc phöìn phuơ chi phong Biïịn laôm Viïơt bang, tû vi thùưng ắa Thađnh tûâ phûúng bûâc thíịu chi ýịu höơi; vi vaơn thïị ăïị vûúng chi thûúơng ăö

Tríîm duơc nhín thûê ắa lúơi dô ắnh quýịt cû, khanh ăùỉng nhû

hađ ?

Nam Quöịc sún hađ

(Lyâ Thûúđng Kiïơt)

Nam Quöịc sún hađ Nam Ăïị cû Tiïơt nhiïn ắnh phíơn taơi thiïn thû Nhû hađ nghõch löî lai xím phaơm ? Nhûô ăùỉng hađnh khan thuê baơi hû !

Dõch thú:

Söng nuâi nûúâc Nam

Söng nuâi nûúâc Nam vua Nam

úê Rađnh rađnh ắnh phíơn taơi saâch trúđi Cúâ sao luô giùơc sang xím phaơm ? Chuâng bay seô bõ ăaânh túi búđi !

Chuâ thñch:

Ăíy lađ baên tuýn ngön ăöơc líơp ăíìu tiïn trong lõch sûê dín töơc Bađi thú xuíịt hiïơn nùm 1077 giûôa cuöơc chiïịn ăíịu oanh liïơt trïn phođng tuýịn söng Nhû Nguýơt

(khuác söng Cêìu thuöåc huyïån Yïn Phong,

tónh Hađ Bùưc ngađy nay) giûôa quín dín Ăaơi Viïơt vađ míịy chuơc vaơn quín

Töịng do Quaâch Quyđ chó huy Tûúng truýìn giûôa luâc khoâ khùn, quín

sô hai bïn möơt ăïm böîng nghe tiïịng ngím vang voơng cuêa bađi thú trïn

tûđ ăïìn thúđ Trûúng Höịng Trûúng Haât (hai tûúâng tađi cuêa Viïơt Vûúng Triïơu Quang Phuơc) Bađi thú goâp phíìn khñch lïơ tinh thíìn chiïịn ăíịu cuêa quín ta vađ khiïịn quín Töịng hoang mang, ruâng ăöơng, díîn ăïịn thíịt baơi thaêm haơi cuêa chuâng chùỉng bíịy líu sau ăoâ

Lônh Nam Chñch Quaâi coâ cheâp möơt dõ baên:

Nam Quöịc sún hađ Nam Ăïị

cû Hoađng thiïn dô ắnh taơi

thiïn thû Nhû hađ Bùưc löî lai

xím lûúơc ?

Baơch nhíơn phiïn thađnh phaâ truâc dû !

Thank you for trying Solid Converter PDF Professional.

The trial version of this product only converts 10% of your document, with a 10 page

maximum

For this conversion, Solid Converter PDF Professional converted 6 of 61 pages

Please purchase Solid Converter PDF Professional at

http://www.solidpdf.com/buy.htm to remove this restriction.