SKKN VE CONG TAC CHU NHIEM

Kính gửi các Thầy cô đọc SKKN này :+ SKKN này đã được Sở GD&ĐT TP Đà Nẵng xếp loại C trong năm học 2006-2007 và được bảo lưu kết quả trong năm học 2007-2008 + Một số dẫn chứng về những v

Kính gửi các Thầy cô đọc SKKN này :

+ SKKN này đã được Sở GD&ĐT TP Đà Nẵng xếp loại C trong năm học 2006-2007

và được bảo lưu kết quả trong năm học 2007-2008

+ Một số dẫn chứng về những việc làm cụ thể trong công tác chủ nhiệm ( đặc biệt là việc vận động Hội PHHS giúp đỡ các em HS nghèo, việc giáo dục một số HS cá biệtthành công,… ) do liên quan đến tên tuổi của người thật và việc thật , rất không hay khi nêu ra đây nên tôi đã xóa đi

+ Tài liệu này khi thực hiện xong trên bảng nháp viết tay , tôi đã nhờ một số học sinh đánh vi tính nên có nhiều bảng mã và font chữ khác nhau Các thầy cô khi cóp

về , đọc có thể gặp tình huống một số đoạn bị mã hoá không đọc được, thì các thầy

cô hãy chuyển về mã và font chữ thích hợp

+ Trường tôi dạy nay đã chuyển qua hệ công lập, nhưng tôi vẫn giữ nguyên gốc SKKN này vào thời điểm tôi thực hiện là còn hệ BC ( tháng 1 năm 2007)

+ Hi vọng tài liệu này của tôi sẽ có được một phần nhỏ nào đó có ích cho các thầy côtrong phong trào viết SKKN Thế là tôi đã cảm thấy vui và hạnh phúc lắm rồi !

Chào thân ái các thầy cô khắp mọi miền của đất nước !

Đà Nẵng , ngày 04 tháng 10 năm 2008

LÊ THỪA THÀNH

Tên đề tài :

MỘT VÀI BIỆN PHÁP TRONG

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM Ở TRƯỜNG

BÁN CÔNG

KÝ HIỆU :

LOẠI ĐỀ TÀI : KINH NGHIỆM GIÁO DỤC

Tác giả : Lê Thừa Thành Chức vụ : Giáo viên

Đơn vị : Trường THPTBC Nguyễn Hiền

Đăng ký ngày : Góp ý

ngày :

Kiểm tra thực tế ngày : Hoàn chỉnh bài viết ngày:

NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI : TỔ CHUYÊN MÔN HỘI ĐỒNG KHGD NHÀ TRƯỜNG Nhận xét:

Xếp loại:

Ngày tháng năm 2007. Tổ Truởng CM Nội dung đề tài:

Chất lượng thực hiện :

Ý kiến đề xuất :

Xếp loại :

Ngày tháng năm 2007

HIỆU

TRƯỞNG

A ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài - Mục đích của đề tài:

Nhiệm vụ của Ngành Giáo dục - Đào tạo là đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam thành những công dân có tri thức khoa học kỹ thuật tiên tiến hiện đại và đạo đức cách mạng trong sáng , đủ sức gánh vác sự nghiệp cách

mạng của Đảng và nhân dân ta hiện nay là: “ Xây dựng

một nước Việt Nam XHCN với mục tiêu: “ Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh”.

Trong Nhà trường, người trực tiếp làm thiên chức đào tạo con người ấy không ai khác hơn là người thầy giáo - với hai nhiệm vụ thường xuyên phải thực hiện là làm giáo viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm

Trong Điều lệ trường Trung học, điều 29 : Nhiệm

vụ của giáo viên ghi rõ :

“ Giáo viên chủ nhiệm còn có những nhiệm vụ sau đây :

a) Tìm hiểu và nắm rõ học sinh lớp về mọi mặt để có biện pháp tổ chức giáo dục sát đối tượng, nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của lớp

b) Cộng tác chặt chẽ với phụ huynh học sinh, chủ

động phối hợp các giáo viên bộ môn, Đoàn thanh niên

Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh , các tổ chức xã hội có liên quan trong hoạt động giảng dạy và giáo dục học sinh

c) Nhận xét đánh giá và xếp loại học sinh cuối học kỳ và cuối năm học; đề nghị khen thưởng và kỷ luật học sinh, đề xuất danh sách học sinh được lên lớp thẳng; phải thi lại ; phải rèn luyện thêm về hạnh kiểm trong hè ; phải ở lại lớp ; hoàn chỉnh việc ghi điểm vào sổ điểm và học bạ học sinh

d) Báo cáo thường kỳ hoặc đột xuất (nếu có tình hình đặc biệt) về tình hình của lớp với Hiệu

trưởng ”

Qua đó ta thấy rằng : Bên cạnh công tác truyền thụ mở mang kiến thức cho học sinh của một giáo viên bộ môn, thì công tác quản lý giáo dục các em của một người làm giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò cực kỳ quan trọng và không thể thiếu ở trong các nhà trường trung học

Từ năm 1991 - 1992 vì mục đích xã hội hoá giáo dục,

đa dạng hoá các loại hình trường lớp cũng như giải quyếtnhu cầu học tập của đông đảo con em : Trường bán công dân lập, tư thục ra đời nhằm chung sức với trường công lập trong đào tạo giáo dục học sinh và chia sẻ gánh nặngvới ngân sách Nhà nước Trường bán công cơ bản là một trường phổ thông như các trường công lập khác, nhưng cạnh đó các trường bán công còn có một số đặc thù, sắc thái riêng của nó Công tác giảng dạy và chủ nhiệm ởcác trường bán công cũng vì thế có một số điều khác biệt so vời trường công lập

Là một giáo viên công tác ở một trường bán công đã được một số năm và thường xuyên được làm nhiệm vụGVCN Trong quá trình làm việc tôi đã có nhiều trăn trở:

Làm thế nào dể có thể nâng cao hiệu quả của công tác chủ nhiệm ? Tôi đã cố gắng suy nghĩ, tìm tòi trao đổi, học

hỏi các bạn đồng nghiệp trong công tác này và trong thựctế công việc, đã hình thành nên một số biện pháp cụ thể Vì thế, tôi thực hiện đề tài này với tên gọi là:

“ MỘT VÀI BIỆN PHÁP TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM Ở TRƯỜNG BÁN CÔNG “

Trên tinh thần học hỏi và trao đổi kinh nghiệm, nay tôi mạnh dạn trình bày những suy nghĩ , cách làm của tôi trong công tác này và hy vọng tìm được một tiếng nói chung của đồng nghiệp trong công tác chủ nhiệm ở trường

BC Đó chính là lý do và mục đích của đề tài tôi đã chọn

2 Phương pháp nghiên cứu:

Để tiến hành làm đề tài này, tôi đã đọc các sách và tài liệu có liên quan đến công tác chủ nhiệm , dùng lý

luận để phân tích tình hình đặc điểm cụ thể của một lớp học cũng như xây dựng nên các biện pháp thực

hiện

Bên cạnh đó, qua những buổi sinh hoạt toạ đàm về công tác CN do nhà trường tổ chức, thông qua các báo cáo của các thầy cô giáo có nhiều thành công trong công tác

CN của nhà trường như Cô Tuyết Hồng ,Thầy Tùng Sơn Tôi đã chú ý lắng nghe và chọn lọc những kinh nghiệm hay, phù hợp với tình hình đặc điểm của học sinh tôi chủ nhiệm để áp dụng vào quá trình thực hiện công tác CN của mình

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I NẮM ĐƯỢC ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH HỌC SINH LỚP CHỦ NHIỆM :

Trước hết , khi tiếp nhận lớp tôi cho các em làm tóm tắt lý lịch để qua đó tổng kết một số thông tin cơ bán

như : Sỉ số học sinh đầu năm, bao nhiêu nam , nữ , tổng số đoàn viên, học sinh thuộc diện gia đình diện chính

sách , học sinh mồ côi , con giáo viên , hoàn cảnh kinh tế gia đình (diện giàu có khá giả, diện trung lưu, mức sống trung bình , diện khó khăn, xoá đói giảm nghèo, ) Qua

nhiều năm làm công tác CN ở trường THPTBC Nguyễn Hiền,tôi tổng kết được một số điều như sau :

+ Đặc điểm chung : của học sinh tuyển vào

trường THPT BC Nguyễn Hiền là không đạt điểm tuyển vào các trường công lập , có tổng điểm thi tốt nghiệp thấp hơn nhiều so với học sinh các trường Công lập, thậmchí ngay cả đối với trường Trần Phú cũng là một trường

BC Lực học của các em đa phần chỉ ở mức trung bình và yếu , nhất là ở các môn tự nhiên, Ngoại ngữ, Văn , điều này kéo theo một hệ quả tất yếu là việc rèn luyện tu dưỡng của các em có phần bị hạn chế

+ Một đặc điểm khác của các trường BC nói

chung và trường Nguyễn Hiền nói riêng là học sinh phải nộp học phí khá cáo so với các trường Công lập Điều này cũng là vấn đề khó khăn cho phụ huynh và học sinh, nhất là đối với các em học sinh con nhà nghèo, đời sống kinh tế gia đình gặp khó khăn Nhà trường phải tiến hành thu nộp về kho bạc nhà nước trong từng tháng, GVCN có trách nhiệm như thế nào về vấn đề này đối với học sinh thuộc lớp mình phụ trách?

+ Tình hình kinh tế XH ngày càng phát triển, đời

sống nhân dân ngày càng khấm khá và được cải thiện,

nhưng cũng từ đó mà các tệ nạn XH ngày một xuất

hiện và đã một phần len lỏi vào đời sống học đường !

Nguy hiểm nhất là lối sống buông thả đua đòi, ăn chơi, ma

tuý mại dâm Tuổi trẻ học sinh, nhất là đang ở độ tuổi

PTTH rất dễ bị lôi kéo, dụ dỗ và sa ngã - Điều này lại

dễ xảy ra với các em học sinh mà việc học tập có phần

bị hạn chế , chưa xác định được rõ ràng động cơ học tập, dễ nản chí buông xuôi Trách nhiệm của nhà trường và của thầy cô giáo , nhất là GVCN vì thế mà nặng nề hơn

+ Phần lớn PHHS đều quan tâm đến con em mình , tuy

vậy, cũng có một bộ

phận PH hầu như khá thờ ơ, chẳng lo lắng gì đến việc học tập tu dưỡng của các em, có tư tưởng “ khoán

trắng” cho nhà trường, chưa tạo điều kiện cho các em học hành Cha mẹ không được thuận hoà trong cuộc

sống gia đình, thậm chí còn có cảnh ly dị, ly thân Có em docha mẹ mất sớm nên thiếu thốn tình cảm Cũng có PH phải lo làm ăn, cũng có trường hợp chính PH lại lâm vào cảnh nghiện ngập, rượu chè , mà từ đó thiếu sự quan tâm săn sóc đến gia đình, bỏ mặc con cái Những điều đó lại thêm một gánh nặng cho nhà trường, mà trực tiếp làgiáo viên chủ nhiệm !

Xác định được nhiệm vụ, trách nhiệm của một GVCN, tôi đã đề ra các tiêu chí phấn đấu của các lớp tôi chủ nhiệm như sau :

1) Có nề nếp, kỷ luật trật tự Thực hiện tốt nội quy của nhà trường Chấp hành tốt các chủ trương, quy định của cấp trên như luật ATGT, Phòng Chống các TNXH, ma tuý trong trường học

2) Hưởng ứng và tham gia đầy đủ các hoạt động phong trào, các hoạt động XH, từ thiện, công tác đền ơn đáp nghĩa do nhà trường, Quận đoàn , Thành đoàn và các Tổ chức XH khác tổ chức và phát động

3) Phấn đấu cố gắng vượt qua các sự hạn chế về khả năng của mỗi cá nhân để vươn lên trong học tập, rèn luện, tu dưởng đạo đức tác phong , không có học sinh bị xếp loại yếu kém về học tập và hạnh kiểm Hạn chế tối đa học sinh bị xếp loại hạnh kiểm trung binh toàn năm học.

4) Có động cơ và thái độü học tập tốt Có ước mơ và hoài bão Có niềm tin vào cuộc sống và chế độ Sống có lý tưởng Phấn đấu để trở thành ĐVTNCS Hồ Chí Minh và là những ĐVTN tích cực của chi đoàn, của đoàn trường

5) Đoàn kết thương yêu và giúp đỡ nhau khi hoạn nạn ốm đau, sống chan

hoà, ngoan ngoãn, hiền lành, được thầy cô và CBCNV nhà trường cảm

mến Yêu lớp, yêu trường Gắn bó và tự hào về ngôi trường của mình

6) Hoàn thành nghĩa vụ về các khoản đóng góp cho nhà nước như học phí,

xây dựng,

7) Biết phân biệt cái đúng cái sai, nhắc nhở bảo ban nhau tránh xa các thói hư tật xấu bên ngoài đang tìm mọi cách len lỏi vào môi trường học đường.

II - BIỆN PHÁP THỰC HIỆN :

Để đạt được những tiêu chí đã đề ra, để hoàn thànhcông tác CN của mình tôi đã đề ra cacï biện pháp nhằmquản lý giáo dục các em như sau:

II 1/ GVCN trong mối liên hệ với PHHS, nhằm phối hợp giáo dục học sinh :

Việc giáo dục học sinh, không thể nào tách rời sự

phối hợp đồng bộ giữa GVCN và PHHS Mỗi giáo viên đềucó cách riêng để gây dựng mối quan hệ này

Cha mẹ bao giờ cũng mong muốn con em mình đượchọc tập trong một môi trường SP tốt và kết quả họctập, tu dưỡng ngày càng tiến bộ Về phía nhà trường,thầy cô rất mong sau những tiết học chính khoá ởtrường, học sinh về nhà được cha mẹ quan tâm, chămsóc, tạo điều kiện thuận lợi để các em vươn lên trởthành con ngoan - trò giỏi Địa phương và xã hội mongmuốn mai sau các em sẽ trở thành người công dân có ích.Những mong muốn trên chính là mục đích giáo dục Đểđạt được mục đích này, nhà trường - gia đinh - xã hộicần tạo mối liên kết chặt chẽ Thế nhưng làm cách nàođể tạo được mối liên kết đó có hiệu quả tích cực ? Đâylà một vấn đề không đơn giản Tuy nhiên, theo tôi ngườimang tính chủ động để tạo nên mối quan hệ đó không aikhác hơn là GVCN

Qua nhiều năm tiếp xúc và lắng nghe PHHS ở trườngNguyễn Hiền bộc bạch tâm sự, tôi nhận thấy phần đônghọ rất buồn và đôi phần xấu hổ với kết quả học tậpvà tu dưỡng của con em mình Bởi lực học của các emyếu lại chưa ngoan Mặc dù phụ huynh cũng thừa biếtsức học, sự rèn luyện của con em mình là ở mức đó Tuynhiên họ chưa mất niềm tin và hi vọng bằng tình thươngcủa mình cùng sự dìu dắt của thầy cô giáo, con em mìnhsẽ tiến bộ Nắm được tâm tư, tình cảm đó của phụhuynh, tôi đã có những việc làm nhỏ nhằm tạo nên mốiquan hệ này Cụ thể :

* Ở cuộc họp đầu năm , bao giờ tôi cũng nói lên sự

hiểu thấu và đồng cảm của GVCN với những trăn trở, lolắng của PHHS, gieo vào họ một niềm tin về nhà trường,với một quang cảnh môi trường sư phạm có nhiều ưu thếnổi trội; về những ưu điểm khác ngoài chuyện họchành có phần bị hạn chế của học sinh, triển vọng tiếnbộ của các cháu trong tương lai

*Sự thống nhất trong tiếng nói, hành động của

GVCN và PHHS trong việc phối hợp giáo dục rèn luyệncác em là điều rất quan trọng Đây là việc mà bao giờ tôicũng nêu ra để kêu gọi sự đồng lòng nhất trí của PHHS

(HS sẽ nghĩ gì, làm gì, nghe ai và liệu có còn niềm tin không khi thầy nói một đường, cha mẹ khiến theo một nẻo khác ? ) Nếu có điều gì không thống nhất thì PH và

GVCN cần phải gặp nhau riêng để trao đổi và bàn bạc.Còn trước học sinh, thì GVCN và PH là một !

* Thông báo đến phụ huynh những quy định của nhà

trường và của cấp trên, về bảng nội quy của trường,những việc học sinh cần phải được cha mẹ hỗ trợ, tạođiều kiện để thực hiện tốt Đồng thời cũng nêu ranhững quy định tuyệt đối học sinh không được vi phạm,( Nếu cần thiết, GVCN phải phân tích chi tiết) để phụhuynh kết hợp cùng nhà trường và GVCN, theo dõi, giámsát và giúp đỡ các em Cũng trong cuộc họp này, tôi đãthông báo cho PH biết về tiêu chuẩn và cách thức đánhgiá, xếp loại hai mặt Học tập và Hạnh kiểm của họcsinh để phụ huynh đặt ra hướng phấn đấu cho con emmình Đồng thời đưa ra một số biện pháp để phụ huynhquan tâm theo dõi con em ở nhà như :

1) Cha mẹ cần quan tâm và hiểu được những biến

chuyển về tâm sinh lý của các em đang ở trong giai đoạn phát triển nhanh chóng.

2) Uốn nắn, dạy dỗ cho các em trong từng hành vi như : lời ăn, tiếng nói, chào hỏi, là những biểu hiện của một nếp sống văn minh.

3) Tạo điều kiện cho các em học tập, lao động và

vui chơi có văn hoá, nhằm phát triển một cách toàn diện.

* Để tạo được mối quan hệ thuận lợi giữa GVCN

và PH tôi rất quan tâm đến việc xây dựng được một BCHhội PH lớp có trách nhiệm Muốn làm được điều này,GVCN phải nghiên cứu và tìm hiểu trước, thông qua việctìm hiểu lý lịch của học sinh và chuyện trò, đặt vấn đềtrước với các PH đã lựa chọn để xem họ có đồng thuận

hay không, tránh trường hợp bầu bán gượng ép và để có

cơ cấu.

* Về việc mời PHHS đến trường khi có học sinh vi

phạm : Đây là điều tôi rất cẩn trọng khi tiến hành Vớibản thân tôi, hãy nắm được tâm lí, tình cảm của PHHS khiđược mời : lo lắng vì không biết con em mình đã vi phạm

những gì ? Phải thu xếp công viêc ở nhà để đến trườngđúng hẹn, cảm thấy gượng gạo vì xấu hổ khi phải gặpGVCN trong cảnh “ con dại, cái mang ” Do đó tôi chỉ mờiPHHS khi thật sự thấy cần thiết Trước khi gặp PHHSđể trao đổi, tôi luôn chuẩn bị trước một cách chu đáo vềhồ sơ, chứng cứ, những gì cần thông báo cho PH rõ Đặt

ra những yêu cầu với PHHS trong việc cùng phối hợp GDcon em Điều mà tôi luôn chú ý khi tiếp chuyện với PH là

tạo được không khí thân mật, gần gũi như những người thân trong gia đình và đang cùng lo lắng giải quyết công việc chung chứ không phải của riêng ai Đối với PH tôi luôn luôn cố gắng nhẹ nhàng nhưng cương quyết và “thấu tình đạt lý”.

II 2/GVCN trong việc xây dựng BCS lớp, BCH chi đoàn và cách quản lý lớp :

GVCN không thể nào làm tốt công tác của mình nếu

không xây dựng được một BCS lớp, một BCH chi doàn cótrách nhiệm, năng nổ, nhiệt tình và phải biết quán xuyếnmọi công tác của lớp.Vì vậy, GVCN cần phải xây dựngđược một đội ngũ BCS, BCHCĐ lớp thật sự trở thànhcánh tay đắc lực của mình GVCN cũng phải đề ra đượcmột biện pháp để học sinh tự quản lý Làm sao để các

em phát huy tốt chức năng tự quản lý, tự giáo dục, tựgiúp đỡ nhau cùng tiến bộ dưới sự hướng dẫn củaGVCN GVCN không phải lúc nào cũng thường xuyên có mặttrên lớp mình chủ nhiệm Vậy làm cách nào để nắmđược tình hình lớp, và học sinh luôn luôn cảm thấy cóGVCN đang quản lý và theo dõi mình, theo dõi lớp ? Đó là cảmột vấn đề không đơn giản Bản thân tôi đã tiến hành nhưsau :

II.2.1/ Xây dựng BCS lớp và BCH chi đoàn :

II.2.1.1(+) Điều tra xem trong các năm trước, các em tham

gia những hoạt động nào, đã đạt được thành tích gì nổibật ? GVCN các năm trước đã có nhận xét như thế nàovề học sinh để tìm ra những nhân tố tích cực, có tài

(+) Trong mẫu kê khai lí lịch đầu năm, tôi đưa mục

“Đã từng giữ những chức vụ gì ở các lớp trước ? ” Và “

Nếu như được phân công, em thích làm công việc gì trong lớp ?” Có thể có học sinh giấu giếm không tự bộc lộ.

Nhưng sẽ có một số em khác thông tin việc này Những

thông tin đó không những giúp tôi tìm được nguồn đối

tượng cần tìm mà qua đó một phần nào đó khẳng định tính trung thực và tinh thần sẵn sàng nhận trách nhiệm, cũng như đó chính là những dấu hiệu tích cực về khả năng có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ, nếu như những học sinh này đựơc GVCN tin tưởng giao công việc.

(+) Từ nguồn nhân lực tìm được, tôi tìm hiểu nănglực học tập và hạnh kiểm, năng khiếu của các em (suốtcả các năm học trước đó ) để phân loại những học sinhcó thể làm BCS lớp, những em có thể làm công tác đoàn

Chú ý nhất là hai chức danh Lớp trưởng và Bí thư Đoàn.

Tổ chức một buổi gặp gỡ các em này để chuyện trò,cùng GVCN bàn bạc thảo luận GVCN đặt ra những câu hỏi,những vấn đề thật tự nhiên và cho các em phát biểu ýkiến của mình Kết thúc cuộc gặp gỡ này, tôi sẽ chắt

lọc, lựa chọn để hình thành nên được một “BCS tạm

thời” và một “BCH chi đoàn tạm thời” cho lớp.

(+) Sau khi gặp gỡ và trao đổi với các em học sinhnày để các em xác định và nhận lãnh trách nhiệm, tôi

tuyên bố trước lớp và nhấn mạnh yếu tố tạm thời ở đây

cho cả lớp rõ, để dễ bề điều chỉnh sau này

(+) Qua thực tế công việc khoảng một tháng, GVCNsẽ nắm được khả năng làm việc của các em để có sựđiều chỉnh cần thiết Khi có sự điều chỉnh, phải hết sứctinh tế và nhạy cảm để học sinh bị thay thế không có

cảm giác bị “phế truất” Ví dụ như : “Em làm công việc

khác Thầy thấy hiệu quả hơn, vừa sức hơn”, để cho HS

đó tự rút lại là hay nhất GVCN cần phải khôn khéo đểhọc sinh cảm thấy vui vẻ an lòng, và bạn bè trong lớpcũng thấy hoàn toàn tự nhiên

(+) Khi đã chọn lựa được các em phù hợp với

từng chức danh, công việc còn lại của GVCN là gợi ý,

hướng dẫn để toàn thể HS trong lớp bầu chọn đúng các

em đó vào BCS lớp, BCH đoàn trong buổi họp quan trọng

nhất

(+) Phân công cụ thể công việc cho các thành viêntrong BCS lớp, BCH chi đoàn Hướng dẫn, chỉ bảo cho các embiết cách làm việc, biết cách quản lý lớp khi không có

GVCN Tạo cho các em tính chủ động và tự giác làm việc.