Các biện pháp tiến hành: Để làm tốt công tác xây dựng tập thể lớp, tôi có quan niệm đúng đắn thế nào là tập thể, tập thể như thế nào thì có thể thực sự là phương tiện giáo dục học sinh
Trang 1I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lí do chọn đề tài:
a Lí do khách quan:
- Tập thể học sinh là môi trường quan trọng nhất của việc giáo dục học sinh Vấn đề tập thể và cá nhân là một trong những vấn đề xã hội sắc nét nhất của thời đại hiện nay và là vấn đề quan trọng nhất của công tác giáo dục.
- Trường học là cái nôi đào tạo nên nhân cách con người, đặc biệt là bậc tiểu học – bậc học nền tảng: nền tảng của tri thức và nhân cách Học sinh được giáo dục tốt ở bậc tiểu học sau này sẽ trở thành những con người có nhân cách tốt Thầy cô giáo, đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm (GVCN) lớp có vai trò trong việc hình thành nhân cách của học sinh Như thế, vai trò của GVCN lớp trong nhà trường rất quan trọng Muốn nâng cao chất lượng học tập và đạo đức học sinh trong trường học thì một trong những việc làm cần thiết của GVCN lớp là xây dựng tốt nề nếp lớp học Bởi lớp có nề nếp tốt sẽ giúp học sinh có tính tự lập, nghiêm túc, tích cực trong giờ học và lao động Mặt khác, nề nếp lớp tốt sẽ làm tăng chất lượng dạy và học, đồng thời rèn cho học sinh đạo đức, tác phong tốt góp phần hình thành nhân cách cho các em.
b Lí do chủ quan:
Năm học 2013-2014, tôi được phân công chủ nhiệm lớp 2B Là một GVCN, tôi mong muốn học sinh lớp mình ngoan ngoãn, lễ phép, có kỉ luật, tự giác, có ý thức trong học tập và lao động Thế nhưng, khi vừa bước vào lớp, một căn phòng không sạch sẽ hiện ra, học sinh nói chuyện nhiều, mất trật tự, làm việc riêng, ít chú ý vào bài giảng khiến tôi cảm thấy lo lắng Tôi nhận thấy tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng đến chất lượng học tập và đạo đức của học sinh.
Với những lí do trên, ngay từ đầu năm học tôi đã quyết định tìm ra biện pháp nhằm xây dựng tốt nề nếp lớp Qua thực tế làm chủ nhiệm lớp 2 đã nhiều năm, tôi đã có những biện pháp có tính khả thi cao, tôi xin viết thành sáng kiến kinh
nghiệm của mình: Một số biện pháp giúp phát huy tốt công tác chủ nhiệm đối với học sinh lớp 2 trường tiểu học Diên Đồng
2 Mục đích nghiên cứu: Tìm ra các biện pháp xây dựng tốt nề nếp lớp 2.
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu:
- Khách thể: Học sinh lớp 2B
- Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp xây dựng tốt nề nếp học sinh.
4 Các phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp trò chuyện.
- Phương pháp thống kê.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
5 Thời gian nghiên cứu:
- Bắt đầu:
- Kết thúc:
Trang 2II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.Cơ sở lí luận:
GVCN ở Tiểu học có một vị trí vô cùng quan trọng trong việc hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu để phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất và các kĩ năng sống cơ bản Giáo viên có tinh thần trách nhiệm cao, tận tình với học sinh chắc chắn sẽ tìm ra được biện pháp giáo dục đúng đắn, làm
cho học sinh trở nên ngoan hơn, thích đi học và luôn cảm thấy “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”.
Bác Hồ đã từng nói “Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài làm việc gì cũng khó” Đức và tài là hai mặt không thể thiếu đối với
con người mới Hiện nay, đất nước đang đổi mới, song song với việc phát triển nhân tài thì truyền thống đạo đức cũng cần coi trọng.
Mặt khác, lứa tuổi tiểu học là lứa tuổi công tác giáo dục ở nhà trường, gia đình, xã hội ảnh hưởng đến quá trình hình thành nhân cách của học sinh, lứa tuổi này các em bắt đầu tiếp nhận nguồn tri thức của nhân loại, hiểu biết giá trị đạo đức của con người và hình thành những hành vi đạo đức Do đó, người giáo viên phải có nghĩa vụ và trách nhiệm giáo dục toàn diện cho học sinh, định hướng cho các em động cơ, mục đích học tập đúng đắn, xa lánh những thói hư tật xấu, những tệ nạn xã hội xâm nhập trong học đường.
Hơn thế nữa, học sinh là thế hệ tương lai của đất nước Tương lai đất nước được tươi đẹp, được vinh quang, được sánh vai với các cường quốc năm châu là nhờ công học tập và rèn luyện của học sinh Học sinh được giáo dục tốt, rèn luyện tốt sẽ trở thành một thế hệ tài đức vẹn toàn Đất nước được xây dựng trên nền tảng của những con người có tài, có đức sẽ luôn bền vững, trường tồn mãi mãi.
2.Thực trạng:
a Thuận lợi:
- Theo thống kê năm học trước, 100% học sinh đạt hạnh kiểm tốt.
- Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường, các thầy cô và các bậc phụ huynh.
- Học sinh mạnh dạn, nhanh nhẹn trong lời ăn tiếng nói.
b Khó khăn:
- Học sinh có nhiều thói quen chưa tốt: quần áo chưa gọn gàng, làm việc riêng nhiều trong giờ học, chưa có sự nỗ lực khắc phục khuyết điểm, rủ rê lôi kéo bạn
bè vào những thói quen xấu, chưa trung thực trong khi làm bài,
- Gần như cả lớp có thói quen nói chuyện rất nhiều, kể cả trong giờ học.
- Một số học sinh chưa ngoan, có thái độ vô lễ với người lớn, ngỗ nghịch, tỏ
ra bất cần, chuyên quậy phá gây mất trật tự trong lớp, thường xuyên vi phạm ảnh hưởng đến thi đua của lớp, ảnh hưởng đến bạn bè trong lớp (Đạt, Nguyên, Huy, Hưng,Ê Ban…)
Trang 3- Đa phần học sinh chưa tự giác thực hiện nội quy của trường, lớp, đợi GV hoặc cán sự lớp nhắc nhở mới thực hiện.
- Nhiều học sinh có thói quen nói tục (Hưng, Hoài, Nguyên,…)
c Nguyên nhân:
- Hầu hết học sinh sống trong gia đình thuần nông, bố mẹ đều là những nông dân chân chất, ít học nên việc giáo dục con cái có phần hạn chế Đôi khi những biện pháp giáo dục của các bậc phụ huynh chưa đúng dẫn đến sự lệch lạc trong phát triển nhân cách học sinh Học sinh bắt chước những thói quen chưa tốt từ cha mẹ, bà con, hàng xóm.
- Các em nói chuyện trong giờ học do nhiều nguyên nhân :
+ Thói quen cũ hình thành từ lớp nhỏ.
+ Học sinh không làm được bài tập.
+ Giáo viên không giao việc cụ thể cho học sinh.
+ Cán sự lớp làm việc chưa hiệu quả.
+ Ý thức học sinh chưa cao
- Một số học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn, bố mẹ phải bươn chải kiếm sống nên chưa quan tâm nhiều đến các em
3 Các biện pháp tiến hành:
Để làm tốt công tác xây dựng tập thể lớp, tôi có quan niệm đúng đắn thế nào
là tập thể, tập thể như thế nào thì có thể thực sự là phương tiện giáo dục học sinh tốt nhất Chính vì vậy, mục tiêu của người GVCN là phải xây dựng tập thể học sinh thành một tổ chức đặc biệt thống nhất, mọi người có tác dụng giáo dục đối với từng thành viên của tập thể lớp, không chỉ có mặt giáo dục về học tập mà còn bao gồm nhiều mặt, đặc biệt là việc hình thành các thói quen hành vi đạo đức tốt: mình vì mọi người Có rất nhiều biện pháp được đặt ra để xây dựng nề nếp lớp chủ nhiệm, song tất cả đều gói trọn trong 7 biện pháp chính:
+ Giáo viên đề ra yêu cầu.
+ Xây dựng mạng lưới tích cực.
+ Xây dựng uy tín cho cán bộ lớp.
+ Xây dựng nề nếp lớp học.
+ Vai trò giáo viên chủ nhiệm.
+ Phối hợp với phụ huynh học sinh.
+ Đưa học sinh cá biệt vào các hoạt động cụ thể.
3.1 Giáo viên đề ra yêu cầu:
- Công tác chủ nhiệm của mỗi giáo viên đều bắt đầu từ những yêu cầu do giáo viên đề xuất Việc đề xuất yêu cầu của mình đối với việc hình thành tập thể lớp có ý nghĩa đặc biệt to lớn vì kết quả toàn bộ công tác sau này của giáo viên phụ thuộc nhiều vào cuộc gặp mặt đầu năm giữa thầy và trò, với những yêu cầu
có tính quyết định đối với học sinh.
- Muốn cho học sinh thực hiện những yêu cầu của mình, tôi phải chuẩn bị rất chu đáo, suy nghĩ kỹ càng để đề ra yêu cầu tuyệt đối và cương quyết đối với học sinh
Trang 4Ví dụ : Tôi yêu cầu các em ở buổi đầu gặp mặt hãy giới thiệu sơ qua về bản thân và gia đình, tự tìm ra một số bạn trong lớp gần nhà mình và hãy đến chơi với bạn.
- Đưa ra yêu cầu này ( thời hạn 1 tuần), bước đầu tôi hình thành cho học sinh
ý thức luôn quan tâm đến các bạn và công việc của những người thân trong gia đình.
- Tuy nhiên, khi đưa ra biện pháp này, không phải 100% học sinh thực hiện tốt mà còn một số em chưa thực hiện vì các lí do như: còn nhút nhát chưa dám trình bày ý kiến của bản thân trước lớp, hay trong gia đình các em có những điều
mà các em mặc cảm như: Bố mẹ li dị, bố nghiện rượu, mẹ đánh bài, nhà nghèo,
… hoặc có những trường hợp bố mẹ không cho chơi với các bạn cùng xóm nên việc thực hiện biện pháp này có những khó khăn nhất định.
- Để khắc phục những khó khăn trên, tôi đã gần gũi, động viên các em nhút nhát, tìm hiểu gia đình, hoàn cảnh các em thông qua ba mẹ để cùng họ động viên các em mạnh dạn hơn nói về mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình, các mối quan hệ bạn bè, những suy nghĩ của các em về lớp mình Tôi còn giao nhiệm vụ cho các em gần nhà thường xuyên đến chơi để giúp bạn.
- Hay đối với những em có hoàn cảnh khó khăn, ngay buổi đầu tiên nhận lớp, tôi đọc kỹ lí lịch để nắm sơ bộ hoàn cảnh và đến gia đình thăm hỏi Ở lớp, tôi luôn gần gũi trò chuyện để học sinh bộc bạch những suy nghĩ của mình, giảng giải cho các em hiểu: nghèo, hoàn cảnh đặc biệt của mình ( cha mẹ ly hôn,…) không có gì xấu bởi vì bên cạnh các em còn có rất nhiều bạn bè, có cô giáo hết lòng thương yêu, giúp đỡ các em và cô mong các em luôn chăm ngoan, học giỏi
để sau này có trình độ, có nghề nghiệp vững chắc thì ta sẽ thắng cái nghèo, làm cho cha mẹ vui lòng.
Ví dụ 1: Em Nguyễn Lê Khánh Dương là học sinh ngoan song rất nhút nhát,
ít nói, không bộc lộ mình Để giúp em hòa đồng cùng các bạn, mạnh dạn trong hoạt động của lớp, tôi thường xuyên trò huyện cùng em Trong giờ học, tôi luôn giúp em được đối thoại nhiều, nhất là trong các tiết Tập đọc, Làm văn,… Đến nay, em đã mạnh dạn hơn nhiều, cởi mở và hòa đồng, tham gia tích cực các hoạt động của lớp.
Ví dụ 2: Em Đoàn Nguyễn ThảoVân là một học sinh ngoan, hiền, song em không bao giờ chơi, nói chuyện với bạn bè Khi đề ra yêu cầu giới thiệu về gia đình, bạn bè để cùng học, cùng chơi, em trả lời: “ Em không có bạn vì mẹ em cấm không cho chơi với các bạn gần nhà, chơi với các bạn ấy sẽ sinh hư” với thái độ rất buồn Khi em trả lời như vậy, tôi rất thương và nói với em: “ Bây giờ
em đã là học sinh lớp 2, trong lớp có rất nhiều bạn yêu quý và muốn làm bạn với
em, vậy ước mơ của em là gì, em có muốn chơi với các bạn không? Em trả lời ngay: “ Em rất thích có bạn” Tôi trả lời em: “ Cô sẽ giúp em thực hiện được ước mơ đó”.
- Tôi đã gặp và trao đổi với mẹ em về những suy nghĩ, ước mơ của em, những lợi ích trong việc có bạn và nhờ gia đình tạo điều kiện cho em được vui
Trang 5chơi, giao lưu, học tập cùng các bạn trong xóm Từ đó em chuyển biến tốt, luôn vui vẻ và tham gia cùng các bạn trong mọi phong trào của lớp.
- Khi đề ra yêu cầu đúng thời hạn quy định, tôi nghiêm túc kiểm tra uốn nắn
để hình thành thói quen thực hiện đúng mọi yêu cầu của giáo viên đề ra.
3.2 Xây dựng mạng lưới tích cực:
- Việc lựa chọn mạng lưới tích cực và hướng dẫn các em cộng tác có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng khối đoàn kết của học sinh trong lớp Sự có mặt của hạt nhân nòng cốt ( cán bộ lớp) ủng hộ những yêu cầu của GVCN là đặc trưng của sự phát triển tập thể trẻ em Việc này phải tiến hành ngay tôi đã đề ra những yêu cầu.
- Nhiệm vụ giáo dục quan trọng nhất của mỗi giáo viên bắt đầu làm công tác xây dựng tập thể lớp là lựa chọn được đúng đắn mạng lưới cán bộ tích cực, đáng tin cậy Chính vì vậy, ngay từ buổi đầu tôi đã ý thức được việc làm quen đối với các em Dựa vào sự điều tra từ các GVCN cũ, dựa vào kết quả học tập năm trước của các em; và hơn hết, tôi lấy ý kiến chung của tập thể lớp xem em nào được các bạn yêu mến và tín nhiệm nhất, lưu ý phát hiện những khả năng đặc biệt của từng em để trao đổi tình hình, thái độ và tìm hiểu xem nguyện vọng của các em đó như thế nào để phân công phụ trách công tác thích hợp.
Ví dụ : Việc lựa chọn Chủ tịch hội đồng tự quản rất cần em có đầu óc quan sát, tổng hợp được mọi hoạt động của lớp về mọi mặt nhưng khi chọn phó chủ tịch hội đồng tự quản thì tôi chú ý đến khả năng học tập nhiều hơn.
- Sau khi lựa chọn, tôi bắt đầu giao nhiệm vụ cụ thể cho từng em, cụ thể như sau:
+ Chủ tịch hội đồng tự quản: Quản lý 15 phút đầu giờ, theo dõi chung các hoạt động của lớp, tổng hợp kết quả thi đua và điều hành tiết sinh hoạt cuối tuần.
+ Phó chủ tịch hội đồng tự quản phụ trách học tập: Theo dõi nề nếp học tập chung và tổng hợp để đánh giá hoạt động học tập vào tiết sinh hoạt cuối tuần.
+ Phó phụ trách lao động: Phân công, theo dõi đôn đốc các công tác lao động, vệ sinh lớp và khu vực, phân công chăm sóc bồn hoa; đóng cửa, tắt điện, quạt trong lớp trước khi ra về, tổng hợp để đánh giá vào tiết sinh hoạt lớp cuối tuần.
+ Phó chủ tịch hội đồng tự quản phụ trách văn nghệ: Theo dõi,hướng dẫn múa hát tập thể,hát đầu giờ và cuối giờ.
+ Trưởng ban : Điều hành các hoạt động của nhóm theo sự phân công của chủ tịch hội đồng tự quản, phó chủ tịch hội đồng tự quản Theo dõi các bạn qua phiếu, ký và trả phiếu vào thứ sáu, thu vào thứ hai.
+ Phó ban : Kết hợp cùng trưởng ban đôn đốc các hoạt động của nhóm, điều hành nhóm khi trưởng ban vắng.
+ Bàn trưởng: Kiểm tra sách, vở, đồ dùng học tập, trang phục thành vên của bàn.
Trang 6- Sau khi lựa chọn và giao nhiệm vụ, tôi luôn tôn trọng công việc của các em nhưng vẫn luôn giám sát, kiểm tra, hướng dẫn các em đi đúng hướng, cùng nhau trao đổi bình đẳng để tìm hiểu tình hình, thái độ, quan điểm công tác của mình đối với các em đó, cùng đi đến thống nhất cách tổ chức lãnh đạo lớp
- Trong công tác chủ nhiệm lớp, tôi không chỉ luôn luôn dựa vào mạng lưới tích cực này mà còn ủng hộ, củng cố uy tín của Ban cán bộ lớp trước các bạn bằng cách thường xuyên giúp đỡ các em, trao đổi ý kiến với các em, đặt cho các
em nhiều vấn đề, giải quyết tự lập và dần đề xuất những yêu cầu cao hơn
Ví dụ : Phó chủ tịch hội đồng tự quản phụ trách học tập có thể đề xuất ý kiến của mình cho bạn kém chuyển chỗ ngồi để bạn giúp đỡ.
- Ghi nhận những ý kiến của cán bộ lớp, song tôi luôn nhắc nhở cán bộ lớp thường xuyên theo dõi sự chuyển biến về kết quả học tập của các kém , nếu có tiến bộ thì động viên kịp thời, nếu không tiến bộ thì tôi cùng cán bộ lớp bàn bạc
để tìm ra biện pháp thích hợp hơn.
Ví dụ: Chuyển chỗ ngồi lần thứ hai cạnh bạn chủ tịch hội đồng tự quản hoặc phó chủ tịch hội đồng tự quản phụ trách học tập để kiêm tra, giúp đỡ sát sao hơn hay phân công đôi bạn cùng tiến để giúp đỡ,…
- Mỗi học sinh đều có thể tham gia làm cán sự lớp từ chủ tịch hội đồng tự quản đến bàn trưởng, trong thời gian 2 tháng, sau đó lại đổi nhiệm vụ ở các vị trí khác.
- Với các vị trí từ chủ tịch hội đồng đến bàn trưởng, trong một năm GVCN
có thể đảo vị trí nhiều lần và tất cả các em học sinh trong lớp đều có thể được tham gia làm cán bộ lớp ở những vị trí khác nhau.
- Sau mỗi lần đảo nhiệm vụ của các em ở các vị trí cán sự lớp khác nhau, tôi cùng cả lớp đánh giá việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ của từng em và rút kinh nghiệm.
- Sau một thời gian thực hiện tôi thấy các em nhận nhiệm vụ làm cán bộ lớp luôn cố gắng làm tốt nhiệm vụ của mình, các em phấn khởi hơn, hứng thú hơn,
có trách nhiệm hơn với công việc vì luôn nghĩ rằng đây là dịp để thể hiện vai trò của bản thân trong các hoạt động của lớp Các em biết chia sẻ, học tập lẫn nhau, tinh thần tập thể, đoàn kết, thân thiện được nâng cao Cuối tuần tôi cùng Ban cán
bộ lớp đánh giá và rút kinh nghiệm để điều chỉnh kịp thời.
3.3 Xây dựng uy tín cho cán bộ lớp:
Để công việc của cán bộ lớp đạt hiệu quả cao, tôi thấy cần xây dựng uy tín cho cán bộ lớp thông qua các mặt sau:
Qua công việc:
- Khi đã giao việc cho từng cán bộ lớp, tôi hướng dẫn các em làm việc.
Ví dụ: Đối với chủ tịch hội đồng tự quản: Khi điều khiển các bạn xếp hàng, cần phải quan sát xem hàng đã thẳng chưa, cần nhắc nhở bạn nào trong hàng còn nói chuyện riêng hoặc mất trật tự,… Ở trong lớp, chủ tịch hội đồng tự quản phải thay cô nhắc nhở các bạn giữ trật tự, ghi tên những bạn không nghe lời cô giáo
để kịp thời có biện pháp giúp đỡ,…
Trang 7- Giờ sinh hoạt lớp, tôi hướng dẫn chủ tịch hội đồng tự quản tự viết và tổng kết nội dung sinh hoạt lớp Chính việc để chủ tịch hội đồng tự quản điều khiển buổi sinh hoạt lớp nên lớp trở nên hào hứng hơn Các em biết đấu tranh phê bình với các hiện tượng sai trái, nêu những khuyết điểm của bạn mà có thể giáo viên chưa nhận thấy Vì thế tính tự giác của các em ngày càng được nâng cao Trong giờ sinh hoạt, nếu chủ tịch hội đồng tự quản phê bình học sinh nào thì tôi nhắc nhở bạn đó sửa chữa Đây là hình thức làm tăng uy tín của lớp trưởng.
b Giúp cán bộ lớp khắc phục khuyết điểm:
Đối với cán bộ lớp, tôi yêu cầu các em phải gương mẫu Tôi kịp thời tuyên dương những cán bộ lớp nhiệt tình, gương mẫu, làm việc có hiệu quả Nếu cán
bộ lớp làm việc chưa tốt thì tôi cũng kịp thời phê bình , nhắc nhở để đảm bảo sự công bằng giữa các học sinh Không nên vì mắc khuyết điểm một lần mà vội thay cán bộ khác khiến các em hụt hẫng và gây tâm lý không vui, ảnh hưởng đến việc học tập của cá nhân em đó.
Qua khen thưởng, phê bình:
Giờ sinh hoạt lớp, sau phần làm việc của cán bộ lớp, tôi thường khen ngợi tập thể lớp đã biết thực hiện theo yêu cầu của cán bộ lớp, khen cán bộ lớp đã biết quán xuyến, bao quát lớp để giữ kỉ luật lớp tốt Khi phê bình cá nhân hoặc nhóm nào, tôi thường tìm hiểu kĩ sự việc xem em đó, nhóm đó mắc khuyết điểm
gì, liên quan đến ai,… rồi phê bình với thái độ công bằng và nghiêm túc Có như vậy học sinh mới thấy được khuyết điểm và tự giác sửa chữa Đối với cá nhân xuất sắc và nhóm xếp thứ nhất, tôi thưởng bằng hiện vật Có thể chỉ là một quyển vở hoặc nhãn vở nhưng các em cảm thấy rất vinh dự Điều này có thể là một động lực giúp các em thi đua với nhau.
Xây dựng và củng cố nếp làm việc:
- Điều cuối cùng, để công việc của cán bộ lớp đạt hiệu quả cao, tôi rèn luyện tác phong và nề nếp làm việc cho đội ngũ cán bộ lớp.
- Mỗi tuần, tôi tổ chức họp cán bộ lớp vào cuối giờ học sáng thứ sáu (khoảng 10 phút) để nhận xét công việc của từng cán bộ lớp, động viên kịp thời
để giúp các em làm việc tốt hơn, gương mẫu hơn, nhanh nhẹn hơn Chính việc rèn luyện tác phong và nề nếp cho đội ngũ cán bộ lớp này giúp các em chủ động, nói năng trôi chảy và mạnh dạn hơn trong công việc.
3.4 Xây dựng nề nếp lớp học:
a) Tổ chức lớp:
- Khi nhận lớp, điều trước tiên là tôi tìm hiểu trình độ, thói quen, thái độ, sở thích và điểm đặc biệt của mỗi học sinh thông qua GVCN lớp 1 và sổ chủ nhiệm
cũ Học sinh thường xuyên gây ồn, vi phạm nội quy, quậy phá trong lớp tôi đặc biệt chú ý hơn Tôi ghi chép vào sổ tay để có kế hoạch theo dõi, giáo dục, uốn nắn các em.
Ví dụ: Hoài: học sinh trung bình, nói tục nhiều, nói chuyện nhiều, tính tình nóng nảy, hay chọc phá bạn, vệ sinh cá nhân kém, nhưng lại thích nói ngọt, thích được khen, thích được các bạn chú ý,…
Trang 8- Tôi dựa vào đó để sắp xếp chỗ ngồi cho các em sao cho thật phù hợp, mỗi nhóm đều có học sinh Giỏi, Khá, Trung bình, Yếu Những em hay có thói quen nói chuyện, tôi sắp xếp ngồi gần các em luôn có thái độ nghiêm túc trong giờ học để hạn chế việc nói chuyện Tôi chú ý đến việc sắp xếp sao cho các em thành lập được đôi bạn cùng tiến (có thể là đôi bạn thân, bạn hàng xóm, anh chị
em họ hàng … hợp tính với nhau) để thuận tiện trong việc giúp đỡ nhau học tập.
Ví dụ: Đạt và An (đôi bạn thân, ở gần nhà, Đạt học khá giỏi và ngoan).
Tịnh và Dương (Tịnh thích chơi với Dương, Tịnh hiền, ngoan, ít nói chuyện).
- Tiếp theo là tổ chức bầu chọn Hội đồng tự quản lớp Tôi đưa ra những tiêu chí, sau đó cho học sinh bỏ phiếu bầu Ban cán sự lớp là những người nhận được nhiều tín nhiệm từ học sinh cả lớp sẽ dễ dàng quản lí lớp hơn, đạt hiệu quả cao hơn Sau khi bầu được ban cán sự lớp, tôi giao nhiệm vụ cụ thể và hướng dẫn các em ý thức được vai trò, nhiệm vụ của mình trong lớp để các em thực hiện nhiệm vụ một cách tự giác, công bằng, có trách nhiệm Sau một hai tháng, tôi cho học sinh bỏ phiếu tín nhiệm lại ban cán sự lớp Việc làm đó vừa để thăm dò
ý kiến học sinh, vừa để ban cán sự lớp làm việc có hiệu quả hơn.
b) Xây dựng nề nếp lớp trong giờ truy bài:
- Truy bài ( 15 phút ) là thời gian quan trọng để các em ôn lại các kiến thức cũ
đã học ở nhà, chuẩn bị cho một tiết học có hiệu quả Nếu tổ chức tốt giờ truy bài thì hiệu quả buổi học rất cao.
- Tôi giao việc cho cán sự lớp và học sinh cả lớp như sau:
+ 3 phút: Trưởng ban kiểm tra đồ dùng học tập và báo cáo chủ tịch hội
đồng tự quản.
+7 phút: Phó chủ tịch hội đồng tự quản phụ trách học tập cho lớp ôn ghi
nhớ , quy tắc,công thức của các môn học trong buổi học đó theo nhóm cặp; chủ tịch hội đồng tự quản, phó chủ tịch hội đồng tự quản, các trưởng ban theo dõi nhắc nhở, giúp đỡ.
+5 phút: Chủ tịch hội đồng tự quản cho cả lớp thực hành hoặc kiểm tra
một vài bạn cụ thể.
- Những tuần đầu, GVCN có mặt để nhắc nhở, hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc
cả lớp làm việc Khi đã đi vào nề nếp, giáo viên cho lớp tự quản để kiểm tra ý thức của các em, đồng thời theo dõi phát hiện những cá nhân làm ồn trong lớp, kịp thời nhắc nhở, xử lí, nếu cần thiết sẽ giao việc cho các em đó.
c) Xây dựng nề nếp kỷ luật trong giờ học:
- Yêu cầu học sinh học thực hiện nội quy của nhà trường, giáo dục học sinh thấy được sự cần thiết của việc thực hiện nội quy trường, lớp Tuyên dương kịp thời những em học sinh ngoan, luôn thực hiện tốt nội quy Cho học sinh thấy những tấm gương thực hiện tốt nội quy sẽ học học tốt hơn, được cha me, thầy
cô, bạn bè quý mến GVCN nhắc nhở thường xuyên để học sinh thực hiện.
- Giới thiệu bảng theo dõi và thi đua giữa các nhóm (giao nhóm trưởng theo dõi) để học sinh thấy được nội quy lớp mà thực hiện.
Trang 9BẢNG THEO DÕI HOẠT ĐỘNG CỦA NHÓM
TUẦN……
Tên
học
sinh
Chuyên
cần
Đồng phục
Vệ sinh
Trật tự
Học tập
Tổng điểm trừ
Điểm còn lại
Điểm cộng
Điểm cuối cùng
Mỗi học sinh được 50 điểm/ tuần
Mỗi lần vi phạm trừ 1 điểm, cán sự lớp mỗi lần vi phạm trừ 2 điểm.
Trật tự: vi phạm lần đầu trong một buổi: nhắc nhở (không trừ), lần thứ hai bắt đầu trừ.
Điểm cộng (gồm):
+ Điểm 10 (cộng 2 điểm)
+ Điểm cộng trong lúc thi đua dãy ( trong giờ học)
+ Đối với cán sự lớp: nếu điểm còn lại trên 40 điểm thì được cộng thêm 5 điểm
Sau một tuần sẽ tổng kết điểm của cá nhân và điểm trung bình của nhóm.
Tuyên dương:
+ Những cá nhân có điểm cao nhất nhóm, nhất lớp.
+ Những cá nhân có tiến bộ so với tuần trước.
+ Tổ đứng vị thứ 1,2
Phê bình:
+ Những cá nhân có điểm thấp, vi phạm nhiều lần.
+ Nhóm có điểm trung bình thấp nhất.
+ Những cá nhân chưa có tiến bộ.
- Cùng với việc phê bình trước lớp phải đi đôi với biện pháp xử lí kịp thời những cá nhân, nhóm vi phạm tùy theo mức độ vi phạm, số lần vi phạm Ví dụ: Nhóm nào đứng vị thứ thấp ba lần liên tiếp sẽ trực nhật một tuần
- Cuối mỗi tháng, cuối mỗi học kỳ, cá nhân có tổng số điểm cao nhất được thưởng, nhóm được đứng vị thứ 1 nhiều tuần cũng có hình thức khen thưởng phù hợp để động viên, khuyến khích học sinh.
- Trong giờ học, giáo viên cần theo dõi sát sao, không để học sinh làm việc riêng trong giờ học, yêu cầu học sinh lắng nghe giáo viên giảng dạy.
- Thỉnh thoảng vào những giờ rảnh rỗi, giáo viên tổ chức cho học sinh chơi những trò chơi nhỏ tại lớp để có cơ hội gần gũi, thân thiện với học sinh, tạo cho các em tâm lí thoải mái, vui vẻ khi đến lớp Kể cho các em nghe những câu chuyện mang tính giáo dục cao (trong sách, báo hoặc những câu chuyện có thật trong lớp, địa phương, ) góp phần giáo dục đạo đức cho học sinh.
Trang 10- Tuyên dương hoặc phê bình để động viên, khuyến khích, nhắc nhở kịp thời, tránh để lâu sẽ thành thói quen xấu khó sửa
- Nhẹ nhàng nhắc nhở những em có thái độ bướng bỉnh, bất cần, ngỗ nghịch
để dần cảm hóa các em, tránh nặng lời, tránh thái độ bực dọc khi lên lớp ( vì như thế sẽ làm các em bướng bỉnh, ngỗ nghịch hơn).
- Tạo sự đoàn kết trong lớp, đoàn kết giữa học sinh giỏi và học sinh yếu, giữa học sinh chưa ngoan và học sinh ngoan để các em cảm thấy sự ấm áp của tình bạn Điều đó giúp cho các em tự tin hơn và cố gắng rèn luyện hơn Các học sinh ngoan, giỏi là tấm gương để các em noi theo.
- Giờ kiểm tra cũng là thời gian rèn tính kỷ luật cho các em Tổ chức kiểm tra trên lớp nghiêm túc, thực chất, tuyệt đối không để học sinh copy bài bạn Học sinh quen với sự nghiêm túc sẽ tránh được thái độ lo lắng khi vào phòng thi, tránh được tính chủ quan, ỷ lại, lười biếng, học sinh có thói quen tốt trong các
kỳ thi định kì cũng như các kì thi quan trọng sau này.
- Đối tượng học sinh hay nói chuyện, chọc phá bạn bè trong giờ học sẽ được giao nhiệm vụ dễ thực hiện nhưng không kém phần quan trọng như: Trưởng ban kỷ luật nhóm/tổ, có nhiệm vụ nhắc nhở (có thể ghi tên) để báo cáo vào cuối tuần Khi có chức vụ các em sẽ có trách nhiệm hơn và hạn chế được khuyết điểm Giáo viên nêu cái hay của học sinh để phát huy, dù là ưu điểm nhỏ để dẫn dắt, lấn át cái chưa hay và trở thành học sinh ngoan.
d) Xây dựng nề nếp tiết sinh hoạt lớp:
- Chủ tịch hội đồng tự quản điều khiển tiết sinh hoạt lớp, các nhóm báo cáo tình hình thực hiện nội quy của nhóm trực trong tuần qua.
- Cho các bạn nêu ý kiến: Giáo viên nên hướng dẫn học sinh cách ý kiến, không nên chăm chăm “vạch lá tìm sâu” mà cần thấy được những cố gắng của bạn để nêu ra và đề nghị cả lớp tuyên dương.
- Phó chủ tịch hội đồng tự quản học tập báo cáo tình hình học tập của lớp Giáo viên hướng dẫn phó chủ tịch hội đồng tự quản nhận xét, tuyên dương kịp thời những cố gắng của học sinh yếu nhằm tạo niềm tin cho các em khi đến trường.
- Chủ tịch hội đồng tự quản nhận xét chung, tuyên dương phê bình, đưa ra hướng khắc phục dễ nhất, phù hợp nhất, hiệu quả nhất.
- Giáo viên tổng kết, nhận xét chung Khi nhận xét, giáo viên cần lưu ý đến những cố gắng của học sinh yếu, học sinh chưa ngoan để động viên, khích lệ, đồng thời cũng có biện pháp nghiêm khắc để xử lí kịp thời những học sinh vi phạm Sau đó phổ biến nhiệm vụ cụ thể cho tuần sau.
- Tổ chức thi kể chuyện, thi giải quyết tình huống có nội dung giáo dục đạo đức của nhóm, hoặc cho học sinh chơi những trò chơi nhỏ để qua đó học sinh biết thực hiện tốt nề nếp, nội quy của trường lớp.
5 Vai trò giáo viên chủ nhiệm:
- GVCN nắm hoàn cảnh của từng em, đặc biệt những em học sinh cá biệt để
có biện pháp giúp đỡ.