Từ ấy

Mục tiêu bài học : Giúp học sinh : cảm nhận được niềm vvui lớn của nhà thơ khi được giác ngộ lý tưởng cộng sản và nhờ đó biết gắn cá nhân mình với quần chúng nhân dân để tạo cho mình m

Tuần Tiết :

Phân môn : TỪ ẤY

Ngày soạn : Tố Hữu

Ngày dạy :

A Mục tiêu bài học :

Giúp học sinh : cảm nhận được niềm vvui lớn của nhà thơ khi được giác ngộ lý tưởng cộng sản và nhờ đó biết gắn cá nhân mình với quần chúng nhân dân để tạo cho mình một sức mạnh lớn

- Thấy được nghệ thuật diễn tả tâm trạng vui sướng , tin tưởng ,say mê bằng hình ảnh tươi sáng , giọng thơ sảng khoái , nhịp thơ dồn dập , hăm hở

B Trọng tâm và phương pháp :

1 Trọng tâm : Khổ 1: niềm vui khi được giác ngộ lý tưởng cộng sản

2 Phương pháp : Nêu vấn đề , trả lời câu hỏi, thảo luận , diễn giảng

C Chuẩn bị :

1 Công việc chính :

* Giáo viên : Sách giáo khoa , sách giáo viên , bài soạn

* Học sinh : Đọc văn bản , soạn bài

2 Nội dung tích hợp : Làm văn , tiếng Việt

D.Tiến trình tổ chức dạy học:

I Ổn định lớp : ov

II Kiểm tra bài cũ :Trình bày các thao tác lập luận bình luận ?

III Bài mới : Giáo viên giới thiệu bài mới

Hoạt động 1: Tìm hiểu tác giả và

xuất xứ bài thơ

Gv cho hS đọc tiểu dẫn

Nêu những nét hcính trong cuộc đời

Tố Hữu ? Trình bày những hiểu biết

của em về sự nghiệp sáng tác của

nhà thơ ?

HS trả lời

HS nhận xét

GV bổ sung và chốt lại ý hcính

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả : Tố Hữu , Nguyễn kim Thành , ( 1920 - 2002 ), Thừa Thiên Huế

* Gia đình : thân sinh nhà nho nghèo , kiếm sống chật vật , ham thích sưu tầm ca dao , tục ngữ , Tố Hữu được cha dạy làm thơ từ nhỏ

- Mẹ con nhà nho , thuộc ca dao dân ca , giàu tình thương

- Mồ côi mẹ sớm ,12 tuổi , học trường Quốc học

* Quê hương xứ Huế : nghèo , nên thơ , văn hoá phong phú đậm đà bản sắc dân tộc , văn hóa dân gian , văn hóa cung đình -> góp phần hình thành thơ Tố Hữu

* Con đường cách mạng : sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng , lãnh đạo chủ chốt đoàn thanh niên dân chủ Huế

- 1938 kết nạp vào Đảng cộng sản

- Đầu năm 1939 bị bắt giam ở nhà lao Thừa phủ

- 3- 1942 vượt ngục , bắt liên lạc với tổ chức , tiếp tục hoạt động cách mạng

- Cách mạng tháng Tám -1945 làm chủ tịch uỷ ban khởi nghĩa Huế

- Kháng chiến bùng nổ , lên Việt Bắc , ra Thanh Hoá , công tác

Trình bày hoàn cảnh sáng tác bài

thơ? Vài nét về tập thơ Tứ ấy ?

HS trả lời

Giáo viên nhận xét , chốt lại ý chính

Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản

GV cho HS đọc bài thơ

GV nhận xét

Chủ đề bài thơ

HS trả lời

HS nhận xét

GV bổ sung chốt lại ý chính

Trọng tâm

Tìm hiểu tâm trạng của nhà thơ trong

ở Trung ương Đảng , đặc trách văn hóa , văn nghệ trong hai cuộc kháng chiến

- 1986 giữ chức vụ quan trọng trong bộ máy lãnh đạo Đảng

=> Con người chính trị + con người thơ , sự nghiệp cách mạng -> Tặng thưởng Huân chương sao vàng 1994,trao tặng giải thưởng Hồ chí Minh về văn học nghệ thuật 1966 và giải thưởng văn họcASEAN(1999)

2 Sự nghiệp vănhọc : Các tập thơ : Từ ấy , Việt Bắc , Gió lộng ,Ra trận Máu và hoa, Một tiếng đờn , Ta với ta-> bám sát các hcặng đường cách mạng lớn của dân tộc

-Nghệ thuật : phong cách trữ tình chính trị , đậm đà tính dân tôc

- Cảm hứng chủ yếu : cảm hứng lãng mạn kết hợp với khuynh hướng sử thi

2.Hoàn cảnh sáng tác

- Từ ấy trích trong tập thơ đầu tay của Tố Hữu sáng tác

1937-1946

- Từ ấy : ba phần : Máu lửa, Xiềng xích , Giải phóng

- Từ ấy rút trong phần Máu lửa

3 Vài nét về tập thơ Từ ấy :

- Sáng tác lúc Tố Hữu 18 tuổi , đang khao khát lý tưởng lại được gặp chủ nghĩa cộng sản

- Nội dung của tập thơ là : ca hát là niềm vui lớn của cách mạng tập thơ thể hiện một sắc thái riêng , mối duyên đầu của một thanh niên đối với cách mạng : một sự bừng sáng reo vui , vườn xuân đầy hương sắc rộn ràng tiếng chim ca, trẻ trung , sôi nổi , say đắm cảm hứng lãng mạn tràn đầy

- Giác ngộ cách mạng là giác ngộ lập trường giai cấp , từ bỏ cái tôi tiểu tư sản để nhập vào khối đời chung của nhân dân lao khổ , gắn bó với giai cấp cần lao , cảm thấy niềm vui và sức mạnh

- Nhà thơ vốn là thanh niên học sinh sống ở thành phố trong môi trường tiểu tư sản Khi sáng tác phần Máu lửa , chưa có điều kiện thâm nhập cuộc sống -> đậm nét nhất trong bài thơ là hình ảnh cái tôi

II Đọc hiểu văn bản :

1 Đọc , tìm hiểu từ khó

2 Chủ đề:

Niềm say mê, náo nức khi đón nhận lý tưởng Đảng của Tố Hữu Đồng thời thể hiện lời tâm nguyện của nhà thơ khi đã được giác ngộ cách mạng

3 Tìm hiểu văn bản

a Khổ 1: Niềm say mê náo nức của nhà thơ khi đónnhận lý tưởng cách mạng :

- Từ ấy : là giây phút giác ngộ lý tưởng cộng sản -> thiêng

giây phút bắt gặp lý tưởng cách mạng

ở khổ thơ 1? Có thể hiểu quan niệm

của nhà thơ về lý tưởng cộng sản như

thế nào?

GV cho HS thảo luận

Cử người trình bày

HS nhận xét

GV định hướng ,bổ sung chốt lại ý

chính

Phân tích các biện tu từ được nhà thơ

sử dụng trong khổ 2 có tác dụng làm

nổi bật nội dung như thế nào ?

GV cho HS thảo luận

Cử người trình bày

HS nhận xét

GV bổ sung chốt lại ý chính

Tác dụng của biện pháp lặp trong

kbổ thơ 3 và nêu cảm nhận của em

về khổ thơ đó?

HS trả lời

HS nhận xét

GV bổ sung chốt lại ý chính

liêng nhất cuộc đời của nhà thơ

- Bừng ( động từ ) nắng hạ = chói chang rực rỡ -> tiếng reo vui của nhà thơ

- Mặt trời chân lý chói ( động từ ) = mặt trời cách mạng : so sánh lý tưởng cộng sản là mặt trời chân lý -> đem lại cho ông niềm vui lớn , mở ra một chân trời mới

- Quan niệm : đây là nguồn sáng vĩ đại làm bừng sáng cả trí tuệ và trái tim -> chi phối tới lý trí và tình cảm ( chói qua tim )

- Aån dụ : + Hồn tôi = vườn hoa lá tâm hồn là một vườn xuân +Đậm hương ( động từ ) đầy hương sắc

+ Rộn tiếng chim ( động từ ) và rộn tiếng chim ca -> Giọng điệu thơ sôi nổi , say sưa , náo nức và đầy sảng khoái ->Tâm hồn trẻ trung , sôi nổi , đắm say, cảm hứng tràn đầy lãng mạn Lý tưởngcộng sản đã mang lại sức sống và niềm tin yêu cuộc đời

b Khổ 2+3: Lời tâm nguyện chân thành :

*Khổ 2: Nhận thức mới về lẽ sống :

- Lặp từ : để , hồn -> nhịp thơ thôi thúc , dồn dập hăm hở

- Từ buộc -> gắn bó giữa cái tôi riêng và cái ta chung

- Trang trải , lòng tôi , tình -> Trạng thái tinh thần của ý thức tình cảm gắn liền với mọi người cótính tự nguyện

- Mọi người , trăm nơi , hồn khổ -> hình ảnh quần chúng lao khổ , tuy mờ nhạt -> khả năng đồng cảm của nhà thơ đối vơi quần chúng lao khổ -> giác ngộ lý tưởng cộng sản = giác ngộ giai cấp

-> nhà thơ đã thoát khỏi cái tôi cô đơn bế tắc gắn bó với giai cấp cần lao

-> Khẳng định mối liên hệ sâu sắc giữa thơ và văn học với cuộc sống

* Khổ 3: Lời tâm nguyện chân thành :

- Câu thơ hàm ý khẳng định + lặp + từ xưng hô thân tình : đã là , là anh , là em

- Giọng thơ da diết sâu lắng -> Chuyển biến sâu sắc trong tính cảm : khẳng định mình là con người gần gũi , thân thiết

- Đối tượng để nhà thơ gắn bó : + Vạn nhà -> lực lượng đông đảo quần chúng + Là vạn kiếp -> những kiếp sống mòn mỏi ,đáng thương , cơ cực

+ Là vạn đầu em nhỏ -> sống lang thang đầu đường xó chợ

- Sự chuyển biến trong tâm trạng : đồng cảm , yêu thương những người lao khổ -> căm giận những bất ngang trái của cuộc đời

Hoạt động 3: Củng cố

GV và HS chốt lại ý chính của bài

học về nghệ thuật và nội dung của

bài thơ

III Kết luận : Bài thơ Từ ấy là bài thơ hay tiêu biểu cho hồn thơ của Tố Hữu nhà thơ của lý tưởng cộng ản , của niềm vui lớn với cách mạng và của cảm hứng lãng ạmn say sưa sôi nổi Bài thơ co sắc thái riêng : chất trẻ trung sôi nổi thể hiện ở hình ảnh lý tưởng háo , ở giọng thơ và nhịp điệu say sưa dồn dập Nhược đểm : hình ảnh thanh niên mới giác ngộ lý tưởng , chưa lăn lộn nhiều nên hình ảnh cái tôi chủ quan rất đậm nét , hình ảnh quần chúng còn chung chung

IV Dặn dò :Học bài soạn bài Nhớ đồng

V Rút kinh nghiệm :

VI câu hỏi kiểm tra :