Thuế tài nguyên và môi trường 2

→ Mục tiêu thuế này là tạo nguồn ngân sách nhà nước lấy từ những cá nhân, tổ chức gây ô nhiễm,thiệt hại môi trường để bù đắp cho các chi phí xã hội như : chi phí y tế, chi phí phục hồi t

Trang 1

Thuế tài nguyên và môi

trường

Trang 2

Nội dung

4

I

I.Khái quát về thuế tài nguyên và môi trường

II.Thuế ô nhiễm (Đại diện cho thuê tài nguyên và môi

Trang 3

I.Khái quát về thuế tài nguyên và môi trường

1.Thuế môi trường

• Là khoản thu vào ngân sách nhà nước nhằm điều tiết các hoạt động có ảnh hưởng tới môi trường và kiểm soát ô nhiễm môi trường

→ Mục tiêu thuế này là tạo nguồn ngân sách nhà nước lấy từ những cá nhân, tổ chức gây ô

nhiễm,thiệt hại môi trường để bù đắp cho các chi phí xã hội như : chi phí y tế, chi phí phục hồi tài nguyên và môi trường

• Đặc trưng là thường đánh vào lượng chất thải không khắc phục được ngay Ví dụ ở Việt nam hiện nay: xăng dầu ( 3000đ/L); Than (10000-20000đ/tấn); túi nilong ( 40000đ/kg);

Trang 4

• Thuế môi trường có thể chia làm 2 loại:

 Thuế gián thu: Đánh vào giá trị hàng hóa gây ô nhiễm môi trường.

 Thuế trực thu: Đánh vào lượng chất thải độc hại với môi trường do cơ sở sản xuất gây ra.

• Mục đích:

 Gây quỹ để tài trợ cho các hoạt động xử lý và đền bù ô nhiễm

 Khuyến khích người gây ô nhiễm giảm lượng thải ra môi trường và các hoạt động tích cực về môi trường (giảm thuế cho các sản phẩm tái chế, sản phẩm xanh; tăng thuế các hàng hóa tiêu thụ tài nguyên gốc; )

Trang 5

• Các nguyên tắc tính thuế môi trường:

 Hướng vào mục tiêu phát triển bền vững và chính sách kế hoạch môi trường cụ thể của quốc gia

 Người gây ô nhiễm phải trả tiền

 Mức thuế và biểu thuế phải căn cứ vào các tiêu chuẩn MT quốc gia và các thông lệ quốc tế.

Trang 6

2.Thuế tài nguyên

• Thuế tài nguyên là loại thuế điều tiết thu nhập trong hoạt động khai thác tài nguyên và là một loại thuế Môi trường đặc biệt

→ Thuế tài nguyên được xác định nhằm hướng tới việc sử dụng tiết kiệm và hiệu quả tài nguyên

• Đối tượng: Các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước thuộc nhóm thành phần kinh tế quốc doanh có khai thác và sử dụng tài nguyên lòng đất, mặt đất, mặt nước

Trang 7

• Đối tượng tính thuế là giá trị tài nguyên khai thác được:

Ttn = V.C.P

Trong đó:

Ttn : Tổng tiền thuế tài nguyên mà doanh nghiệp phải nộp vào ngân sách nhà nước V: Lượng tài nguyên khai thác tính theo sản phẩm thô hoặc sản phẩm chế biến C: giá thuế của mỗi đơn vị tài nguyên bị khai thác.

P: thuế suất của loại tài nguyên khai thác (theo biểu thuế).

Trang 8

• Biểu thuế:

• Sau đây là biểu thuế của số khoáng sản kim loại và các loại nhiên liệu như dầu thô, khí thiên nhiên, khí than theo nghị quyết 1084/2015/UBTVQH13 của Việt Nam:

Trang 9

II Thuế ô nhiễm (Đại diện cho thuế tài nguyên và môi

trường)

Thuế ô nhiễm là loại thuế chính phủ đánh vào cá nhân, tổ chức gây ô nhiễm để buộc họ phải điều chỉnh mức ô nhiễm nhằm đạt được mức ô nhiễm tối ưu, dựa trên nguyên tắc gây ô nhiễm phải đền bù thông qua thuế

1.Thuế Pigou tối ưu

• Là một trong những loại thuế ô nhiễm do nhà kinh tế học Pigou (1877-1959) đề ra Theo Pigou, đánh thuế ô nhiễm là một công cụ, biện pháp làm cho chi phí cá nhân bằng chi phí xã hội

Trang 10

trường)

• Đối tượng: Thường đánh vào các xí nghiệp đang phát thải chất ô nhiễm và được tính theo tác hại

mà ô nhiễm của xí nghiệp đó gây ra cho môi trường

• Nguyên tắc tính thuế Pigou là ai gây ô nhiễm người đó chịu thuế, thuế Pigou được tính trên từng đơn vị sản phẩm gây ô nhiễm

• Mức thuế ô nhiễm tính cho mỗi đơn vị sản phẩm gây ô nhiễm có giá trị bằng chi phí bên ngoài do đơn vị sản phẩm gây ô nhiễm tại mức hoạt động tối ưu Q*

Trang 11

trường )

2 Cách tính thuế Pigou:

• Để thực hiện được vai trò điều chỉnh ô nhiễm, Pigou đã đưa ra mức tính thuế như sau:

Mức thuế Pigou t* chính bằng chi phí ngoại ứng do đơn vị sản phẩm gây ô nhiễm tại mức hoạt động Q*(tức là bằng MEC tại Q*) Như vậy sau khi trừ đi thuế Pigou, đường lợi nhuận biên MNPB sẽ trở thành (MNPB-t*), đây là đường lợi nhuận biên mới

Trang 12

II Thuế ô nhiễm (Đại diện cho thuế tài nguyên và môi trường)

Trang 13

Trang 14

trường)

3 Đối tượng trả thuế ô nhiễm:

• Thuế Pigou tuân theo nguyên tắc người gây ô nhiễm phải trả tiền, do đó người gây ra ô nhiễm phải chịu trách nhiệm trả tiền cho chi phí tác hại hơn là phải để xã hội phải gánh chịu hầu hết chi phí này

• Thuế ô nhiễm theo nguyên tắc thì đánh vào nhà sản xuất Nhưng khi đánh thuế, chi phí đầu vào

sẽ tăng, dẫn tới giá thành tăng Theo quy luật cung-cầu thì đường cung sẽ có xu hướng nâng lên, nghĩa là cùng mức giá như trước thì lượng hàng hóa cung ứng sẵn sàng bán sẽ ít đi Sau một thời gian, cân bằng mới sẽ được thiết lập và khi đó giá sản phẩm sẽ được đẩy lên và người tiêu dùng cũng phải tham gia trả một phần thuế này

Trang 15

trường )

4 Những vai trò và hiệu quả của thuế ô nhiễm:

• Thuế ô nhiễm là một biện pháp can thiệp của chính phủ nhằm điều chỉnh ô nhiễm về mức tối ưu, mặt khác còn giúp tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước

• Khoản thuế thu được một phần dùng cho kiểm soát nguồn ô nhiễm, những dự án làm sạch môi trường và phát triển năng lực thể chế

• Thuế ô nhiễm được quản lý thông qua khung thuế hiện hành của chính quyền nên ít có rủi ro về thất thu hơn so với các tiêu chuẩn phát thải cố định được giám sát thông qua các cuộc kiểm tra bất thường tại hiện trường

Trang 16

• Thuế ô nhiễm đánh trên chất thải hiện hành có thể làm giảm các chất thải phụ kèm theo

• Tác động thụt lùi của loại thuế này đối với bộ phận nghèo đói trong xã hội có thể được đền bù thỏa đáng nhờ hệ thống tái phân phối thuế.

Trang 17

Trang 18

trường )

5 Những hạn chế của thuế ô nhiễm:

• Trên thực tế, mức thuế Pigou rất khó xác định:

 Thiếu sự đảm bảo công bằng của thuế Pigou: Sự thiếu công bằng biểu thị ở chỗ có khi thuế vượt quá mức thuế ô nhiễm Pareto thích hợp, nhưng trong những trường hợp khác thì lại thấp hơn Trạng thái Pareto là trạng thái tối ưu, mức thuế ô nhiễm trong trạng thái này cũng được coi là tối ưu; vì vậy trong thực tế khó xác định mức thuế gắn với mức thuế này

Trang 19

trường )

 Thiếu thông tin về hàm thiệt hại: Để tính thuế Pigou đúng, ít nhất chúng ta phải biết được đường chi phí ngoại ứng biên MEC, nhưng trong thực tế rất khó ước lượng được hàm thiệt hại MEC,vì vậy không tính được thuế Pigou tối ưu

 Khi trạng thái quản lí thay đổi cũng dẫn đến việc khó xác định chính xác mức thuế tối ưu

• Thuế ô nhiễm tham gia vào thị trường để xác định giá trị của tài nguyên do môi trường cung cấp nên khi có sự khan hiếm do tài nguyên thì thuế có thay đổi

• Hiệu quả của thuế ô nhiễm có thể giảm đi nhiều khi cầu không co dãn đối với những thay đổi của giá cả hay có ít sản phẩm thay thế thích hợp

Trang 20

trường)

Cũng bởi các hạn chế trên nên ta có thể thấy rằng việc áp dụng thuế tài nguyên và môi trường nói chung hay thuế ô nhiễm Pigou nói riêng ở Việt Nam thường không hiệu quả hoặc hiệu quả không cao do thị trường Việt Nam thiếu minh bạch ( ví dụ nhà sản xuất sẽ cố tình nâng đường MNPB lên cao để khi đánh thuế ô nhiễm sẽ không ảnh hưởng nhiều đến lợi nhuận thu được của họ hay như đường MEC khó xác định vì nhiều nhà sản xuất khai gian, ); thiếu tính chặt chẽ của các cơ quan giám sát, quản lý;

Trang 21

Kết luận

Thuế tài nguyên và môi trường nói chung hay thuế ô nhiễm nói riêng là một công cụ kinh tế đắc lực làm tăng nguồn ngân sách Nhà nước, điều tiết các hoạt động khai thác tài nguyên, hoạt động sản xuất nhằm ngăn ngừa và giảm thiểu các tác động tiêu cực tới môi trường do các hoạt động đó gây

ra Bên cạnh đó, các loại thuế này trong thực tế vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế như: khó xác định mức thuế thích hợp, đặc biệt là khi thông tin trong thị trường không minh bạch; để các loại thuế này được chấp nhận và phát triển trên quy mô lớn thì cần có sự thỏa hiệp quốc tế Tuy vậy thuế tài nguyên và môi trường vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu và áp dụng phổ biến ở nhiều nước

Trang 22

Thank You!

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	3,07 MB