3.0 Người tinh khôn xuất hiện cách nay khoảng 4 vạn năm… Khi người tinh khôn xuất hiện, kĩ thuật chế tác công cụ có những tiến bộ đáng kể: - Biết ghè 2 rìa của mảnh đá hay hòn cuội làm t
Trang 1SỞ GD - ĐT BẮC GIANG
TRƯỜNG THPT NGÔ SĨ LIÊN
&
(Bản hướng dẫn chấm gồm 3 trang)
HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI THÁNG LẦN THỨ 1 NĂM HỌC 2014-2015 MÔN : LỊCH SỬ 10
1 Nêu những tiến bộ về kĩ thuật khi người tinh khôn xuất hiện Tại sao gọi là “cuộc
cách mạng thời đá mới” ?
3.0
Người tinh khôn xuất hiện cách nay khoảng 4 vạn năm…
Khi người tinh khôn xuất hiện, kĩ thuật chế tác công cụ có những tiến bộ đáng kể:
- Biết ghè 2 rìa của mảnh đá hay hòn cuội làm thành những công cụ sắc và vừa
tay cầm →mài nhẵn ở rìa hay toàn thân, có đục lỗ tra cán (công cụ đá mới)
- Chế tạo công cụ lao động mới: lao, cung tên
- Biết săn bắn, hái lượm, đan lưới đánh cá…
→Tác dụng: Nhờ những tiến bộ về kĩ thuật, con người có thể định cư ở những nơi
thuận tiện
0.5 0.5 0.25 0.25 0.25
Khoảng 1 vạn năm trước đây, con người bước vào thời kỳ đá mới Nhờ vào sự tiến
bộ của trình độ chế tác công cụ lao động, cuộc sống của con người đã có những thay
đổi lớn lao Con người biết:
- trồng trọt, chăn nuôi…
- làm sạch những tấm da thú che thân…
- làm nhạc cụ, đồ trang sức…
→Cuộc sống của con người no đủ hơn, đẹp hơn, bớt lệ thuộc vào tự nhiên→do đó,
các nhà khoa học đã gọi là “cuộc cách mạng thời đá mới”
0.25
0.25 0.25 0.25 0.25
2 Trình bày điều kiện dẫn đến sự hình thành các quốc gia cổ đại phương Đông Tại
sao gọi chế độ Nhà nước phương Đông là Chế độ Chuyên chế Cổ đại ?
3.0
* Điều kiện dẫn đến sự hình thành các quốc gia cổ đại phương Đông 2.0
- Điều kiện tự nhiên: Nhà nước cổ đại phương Đông thường ra đời trên lưu vực các
con sông lớn…Tại đây, vừa có những điều kiện thuận lợi, vừa có khó khăn:
+ Đồng bằng rộng, đất phù sa, màu mỡ…rất thuận lợi cho phát triển nông nghiệp Vì
vậy, cư dân cổ đại phương Đông chỉ dùng những công cụ thô sơ cũng có thể canh tác
được
+ Các con sông cung cấp đủ nguồn nước cho sản xuất và nước dùng cho si nh hoạt
0.25 0.5
0.25
Trang 2+ Tuy nhiên, trên lưu vực các con sông lớn, thường xuyên xảy ra thiên tai, lũ lụt Cư
dân phải lo công tác thủy lợi Chính công tác thủy lợi khiến mọi người gắn bó, ràng
buộc với nhau trong tổ chức công xã
- Từ 3000 đến 2000 năm TCN, cư dân tập trung đông đúc theo từng bộ lạc gần sông
Đó là điều kiện thuận lợi dẫn đến Nhà nước có giai cấp sớm ra đời ở đây
0.25
0.25
- Điều kiện kinh tế: Nghề chính của cư dân nơi đây là nông nghiệp trồng lúa nước,
kết hợp chăn nuôi gia súc, làm đồ gốm và dệt vải Họ còn tiến hành trao đổi sản
phẩm giữa vùng này với vùng khác
- Trên cơ sở sự phát triển của sản xuất dẫn đến sự phân hóa xã hội, xuất hiện kẻ giầu
và người nghèo→giai cấp và Nhà nước ra đời
0.25
0.25
*Chế độ Nhà nước phương Đông là Chế độ Chuyên chế Cổ đại vì: 1.0
- Qúa trình hình thành Nhà nước từ các liên minh bộ lạc Do nhu cầu trị thủy và xây
dựng các công trình thủy lợi, nên quyền hành tập trung vào tay Nhà vua, tạo nên chế
độ chuyên chế cổ đại
- Chế độ do vua đứng đầu, có quyền lực tối cao và một bộ máy quan liêu giúp việc
thừa hành gọi là chế độ chuyên chế cổ đại…
0.5
0.5
3 a So sánh những thành tựu văn hóa phương Đông với phương Tây cổ đại 3.0
Thành tựu văn hóa
tiêu biểu
Văn hóa phương Đông
cổ đại
Văn hóa phương Tây
cổ đại
- Người Hi lạp có hiểu biết chính xác hơn về trái đất và hệ mặt trời
- Tính được 1 năm có 165 ngày
và ¼ ngày
- Là cơ sở tính lịch ngày nay
Lịch và thiên
văn học
- Ra đời sớm nhất do nhu cầu sản xuất nông
nghiệp…
- Sáng tạo ra nông lịch: 1 năm có 365 ngày, chia 12 tháng
hình, sau đó là chữ tượng ý
- Là phát minh quan trọng đầu tiên của loài người
- Sáng tạo ra hệ thống chữ cái
A, B, C… , lúc đầu có 20 chữ sau đó thêm 6 chữ…
- Hệ chữ số La Mã…
- Là một phát minh và cống hiến lớn lao của cư dân Địa Trung Hải
Hình học, tìm ra số
- Hiểu biết về khoa học mới trở thành khoa học
0.5
0.5
0.5
Trang 3- Người Lưỡng Hà giỏi về
số học
- Người Ấn Độ phát minh
ra số 0
- Các nhà toán học để lại những định lý, tiên đề có giá trị khái nquats cao, còn sử dụng đến ngày nay như: Định lý Pi-ta-go; Ta-lét, tiên đề Ơ-cơ-lít
gian, đó là các bài thơ, truyện huyền thoại được truyền miệng…
- Ở Hi Lạp, văn học chủ yếu là kịch Giá trị của các vở kịch là
ca ngợi cái đẹp, cái thiện và có tính nhân đạo sâu sắc…
Kiến trúc và
điêu khắc
- Tiêu biểu có Kim tự tháp
Ai Cập, vườn treo Ba-bi-lon
- Các công trình này thường đồ sộ, thể hiện uy quyền của Nhà vua Những công trình này là kỳ tích về sức lao động và tài năng sáng tạo của con người
- Nghệ thuật tạc tượng thần và xây đền thờ thần của người Hi Lạp đạt đến đỉnh cao Tiêu biểu đền Pac-tơ-nông
- Người Rô ma có nhiều công trình kiến trúc như đền đài, trường đấu oai nghiêm đồ sộ như đấu trường Rô-ma
0.5
1.0
- Văn hóa cổ đại phương Tây phát triển cao hơn và rực rỡ hơn văn hóa cổ đại
phương Đông…
- Nguyên nhân do các quốc gia cổ đại phương Tây ra đời muộn, nên tiếp thu
những tinh hoa của văn hóa phương Đông; Biết sử dụng đồ sắt nên kinh tế
phương Tây phát triển→văn hóa phát triển; Cuộc sống bôn ba trên biển nên
có cơ hội giao lưu, tiếp xúc với nhiều nền văn hóa trên thế giới; Thể chế Dân chủ cổ đại tạo điều kiện cho con người tự do phát huy tài năng sáng tạo của
mình…