Khám Phá Đời Sống Sinh Hoạt Của Một Số Con Vật

ĐỀ TÀI: SỬ DỤNG CÁC BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ CÓ KÈM CÁC FILE VIDEO CLIP TRONG DẠY HỌC ĐỂ NÂNG CAO KẾT QUẢ KHÁM PHÁ ĐỜI SỐNG SINH HOẠT CỦA MỘT SỐ CON VẬT CHO TRẺ 5 TUỔI TRƯỜNG MẪU GIÁO 2/4 Người

ĐỀ TÀI:

SỬ DỤNG CÁC BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ CÓ KÈM CÁC FILE VIDEO CLIP

TRONG DẠY HỌC ĐỂ NÂNG CAO KẾT QUẢ KHÁM PHÁ ĐỜI SỐNG SINH HOẠT CỦA MỘT SỐ CON VẬT CHO TRẺ 5 TUỔI TRƯỜNG MẪU GIÁO 2/4

Người thực hiện : Đào Thị Minh Châm (Chuyên viên Phòng GD&ĐT Cam Ranh)

TÓM TẮT ĐỀ TÀI

Ứng dụng CNTT là một yêu cầu quan trọng của đổi mới về phương pháp dạy học Trường Mẫu giáo 2/4 cũng như các trường học khác luôn quan tâm đến việc ứng dụng công nghệ thông tin vào tổ chức các hoạt động dạy trẻ trong đó có hoạt động Khám phá Khoa học Vì các nội dung giúp trẻ khám phá Khoa học ở Mầm non nói chung và lớp 5 tuổi nói riêng có rất nhiều vấn đề trừu tượng, tư duy của trẻ là trực quan hình ảnh nên những gì đem đến cho trẻ không thể chỉ nói bằng lời mà phải qua các hình ảnh sinh động minh họa mới giúp trẻ khám phá đối tượng

Để hỗ trợ cho việc tổ chức các nội dung thuộc chủ đề Động vật dạy trẻ, các trường Mầm non cũng tìm kiếm khá nhiều hình ảnh minh họa, nhiều giáo viên tâm huyết cũng đã sưu tầm và sử dụng thêm các phương tiện bổ trợ như tranh, ảnh, mô hình, làm các con thú từ vật liệu mở Giáo viên hướng dẫn trẻ quan sát, kèm theo lời

mô tả, giải thích, với mục đích giúp cho trẻ nắm được nội dung bài dạy Tuy nhiên, đối với những nội dung khó, ví dụ khi cho trẻ tìm hiểu về cách kiếm mồi, cách di chuyển, cách trú ẩn của các con vật mà giáo viên chỉ dùng lời nói và các hình ảnh tĩnh để minh họa thì trẻ vẫn rất khó hình dung, việc tiếp nhận của trẻ vẫn hạn chế Nhiều trẻ có thể nói răm rắp theo cô mà không hiểu được bản chất của các sự vật, hiện tượng, kĩ năng vận dụng thực tế chưa tốt

Giải pháp của tôi là sử dụng một số bài giảng điện tử có kèm theo các file

Video Clip có nội dung phù hợp để tổ chức các hoạt động cho trẻ khám phá về chủ

đề Động vật thay vì chỉ sử dụng các hình ảnh tĩnh trong những tấm Card có sẵn và coi đó là nguồn cung cấp thông tin giúp trẻ tìm hiểu tốt nhất về chủ đề này

Nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm tương đương: hai 5 tuổi trường Mẫu giáo 2/4 Lớp Lớn B là thực nghiệm và lớp Lớn A là lớp đối chứng Lớp thực nghiệm được thực hiện giải pháp thay thế khi giáo viên bắt đầu tổ chức cho trẻ khám phá chủ

đề Động vật Kết quả cho thấy tác động đã có ảnh hưởng rõ rệt đến kiến thức và kỹ năng cho trẻ lớp thực nghiệm: lớp thực nghiệm đã đạt kết quả học khảo sát cao hơn

so với lớp đối chứng Kết quả kiểm tra đầu ra của lớp thực nghiệm qua phép kiểm

1

chứng Khi bình phương (Chi – square test) cho thấy p < 0,01 có nghĩa là có sự khác

biệt lớn giữa kết quả của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng Điều đó chứng minh

rằng sử dụng các file Video Clip trong dạy học làm nâng cao kết quả trên trẻ khi tổ

chức cho trẻ khám phá chủ đề Động vật cho trẻ lớp 5 tuổi trường Mẫu giáo 2/4

GIỚI THIỆU

Trong tư liệu dạy học ở trường Mầm non, các hình ảnh phục vụ cho chủ đề Động vật chỉ là những hình ảnh tĩnh, kích cỡ nhỏ, màu sắc không rõ ràng lắm, kém sinh động Công nghệ tiên tiến của máy vi tính và máy chiếu Projector đã tạo ra những hình màu 3D rực rỡ, sinh động, kèm theo âm thanh ngộ nghĩnh, con vật có thể chạy nhảy, ăn uống, chăm sóc, âu yếm nhau góp phần nâng cao chất lượng công

cụ, thiết bị đồ dùng dạy học trong nhà trường và rất phù hợp với trẻ ở trường Mầm non

Tại trường Mẫu giáo 2/4, hầu hết giáo viên chỉ sử dụng máy tính để soạn giáo

án Số giáo viên biết sử dụng phầm mềm PowerPoint là 10/24 người, nhưng chủ yếu mới dừng lại ở việc biết trình chiếu các hình ảnh tĩnh chứ chưa biết khai thác các hình ảnh động, các Video Clip phục vụ cho bài học

Qua việc thăm lớp, dự giờ khảo sát trước tác động, tôi thấy giáo viên chỉ sử dụng các hình ảnh có sẵn trong bộ tranh tìm hiểu MTXQ gắn lên bảng cho trẻ quan sát Họ đã cố gắng đưa ra hệ thống câu hỏi gợi mở dẫn dắt trẻ tìm hiểu vấn đề, trẻ tích cực suy nghĩ, trả lời câu hỏi của giáo viên, phát hiện và giải quyết vấn đề Kết quả là trẻ nêu được những câu trả lời nhưng hiểu chưa sâu sắc về sự vật hiện tượng,

kĩ năng vận dụng vào thực tế chưa cao

Để thay đổi hiện trạng trên, đề tài nghiên cứu này đã sử dụng các bài giảng

điện tử có kèm các file Video Clip thay cho các tranh ảnh và khai thác nó như một

nguồn dẫn đến kiến thức

Giải pháp thay thế: Đưa các bài giảng điện tử có kèm các file Video Clip

miêu tả cách di chuyển của một số con vật, các Video Clip mô tả cách kiếm ăn, cách chăm sóc lẫn nhau của các con vật Giáo viên trình chiếu hình ảnh cho trẻ quan sát, nêu hệ thống câu hỏi dẫn dắt giúp trẻ phát hiện và nêu nhận xét của mình

Đổi mới PPDH trong đó có ứng dụng CNTT trong dạy học, đã có nhiều đề tài, tài liệu viết về vấn đề này song chủ yếu là bàn về sử dụng CNTT như thế nào trong dạy học nói chung mà chưa có tài liệu, đề tài nào đi sâu vào việc sử dụng các bài

giảng điện tử có kèm các file Video Clip trong dạy học

Tôi muốn có một nghiên cứu cụ thể hơn và đánh giá được hiệu quả của việc

đổi mới PPDH thông qua việc sử dụng bài giảng điện tử có kèm các file Video Clip

hỗ trợ cho giáo viên Mầm non khi tổ chức cho trẻ khám phá các đề tài mang tính trừu tượng như các nội dung về chủ đề Động vật Qua nguồn cung cấp thông tin sinh động

đó, trẻ tự khám phá ra kiến thức khoa học Từ đó, truyền cho các em lòng tin vào khoa học, say mê tìm hiểu khoa học cùng các ứng dụng của nó trong đời sống

Vấn đề nghiên cứu: Việc sử dụng các bài giảng điện tử có kèm các file Video Clip

vào tổ chức các hoạt động có nội dung về đời sống sinh hoạt của một số con vật thuộc chủ đề Động vật có nâng cao kết quả của trẻ 5 tuổi không?

Giả thuyết nghiên cứu: Sử dụng các bài giảng điện tử có kèm các file Video Clip

trong dạy học sẽ nâng cao kết quả các nội dung về đời sống sinh hoạt của một số con vật thuộc chủ đề Động vật cho trẻ 5 tuổi trường Mẫu giáo 2/4

PHƯƠNG PHÁP

a Khách thể nghiên cứu

Tôi lựa chọn trường Mẫu giáo 2/4 vì trường có những điều kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu ứng dụng và đây cũng là trường mà tôi từng công tác

* Giáo viên:

Các cô giáo giảng dạy hai lớp Lớn có tuổi đời và tuổi nghề tương đương nhau

và đều là giáo viên giỏi cấp Thành phố trong nhiều năm, có lòng nhiệt tình và trách nhiệm cao trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ

1 Phạm Thị Châu Loan và cô Đinh Thị Loan – Giáo viên dạy lớp Lớn B (Lớp thực nghiệm)

2 Lê Thị Nhi và cô Nguyễn Thị Khánh Ly – Giáo viên dạy lớp Lớn A (Lớp đối chứng)

* Học sinh:

Hai lớp được chọn tham gia nghiên cứu đều cùng một độ tuổi có nhiều điểm tương đồng nhau về tỉ lệ giới tính, nơi sinh sống Cụ thể như sau:

Bảng 1 Giới tính và nơi sinh sống của lớp Lớn trường Mẫu giáo 2/4.

Về ý thức học tập, tất cả trẻ ở hai lớp này đều tích cực, chủ động và thích khám phá

3

Về kết quả đánh giá chất lượng cuối năm của năm học trước, hai lớp có chất lượng chăm sóc, giáo dục tương đương nhau và đều là lớp Xuất Sắc

Thiết kế

Chọn hai lớp nguyên vẹn: lớp Lớn B là nhóm thực nghiệm và Lớn A là nhóm đối chứng Tôi cùng giáo viên trong lớp kiểm tra trước tác động (Kiểm tra chéo) và

sử dụng phép kiểm chứng Khi bình phương (Chi – square test) để kiểm chứng sự

chênh lệch của 2 nhóm trước khi tác động

Bảng 2: Thiết kế nghiên cứu

Trước tác động Tác động

Kiểm tra sau tác động Lớn B

Sử dụng bài giảng có kèm các file Video Clip 03 Lớn A

Không sử dụng bài giảng có kèm các file Video Clip

04

Kết quả:

Bảng 3: Kiểm chứng để xác định các nhóm tương đương (CHI SQUARE)

Ta nhận thấy:

P=0,8900301 > 0,001, từ đó kết luận: Tương quan không có ý nghĩa (các dữ liệu có khả năng xảy ra ngẫu nhiên), chứng tỏ hai nhóm được coi là tương đương

c Quy trình nghiên cứu

* Chuẩn bị bài của giáo viên:

- Hai lớp Lớn B và Lớn A đều bắt đầu Chủ đề Động vật (4 tuần) cùng một thời điểm:

Từ ngày 1/3/2012 đến 31/3/2012 Cả 2 lớp đều có những Hoạt động tổ chức cho trẻ Khám phá Khoa học như nhau trong thời gian trên

- Cô Khánh Ly dạy lớp đối chứng: Thiết kế kế hoạch tổ chức hoạt động không sử

dụng các bài giảng điện tử có kèm các file Video Clip, quy trình chuẩn bị bài như

bình thường Bản thân tôi và Cô Châu Loan: Thiết kế kế hoạch tổ chức hoạt động có

sử dụng các bài giảng điện tử có kèm các file Video Clip để tổ chức cho trẻ Khám

phá Khoa học

Ở lớp Thực nghiệm, tôi đã cùng 2 cô giáo trong lớp sưu tầm qua mạng Internet những đoạn Video Clip phù hợp đưa vào giáo án điện tử để dạy cho trẻ Trước khi dạy bất kỳ một hoạt động nào chúng tôi đều biết chắc chắn trẻ của mình chưa có nhiều kiến thức về chúng và sẽ rất thích thú với các hoạt động đó

Vào đầu giờ học chúng tôi luôn tạo sự tò mò cho trẻ và kích thích trẻ hứng thú đến hoạt động sắp diễn ra như trước hôm dạy trẻ khám phá về vòng đời của ếch, cô Châu Loan lấy quả bong bóng thổi lên rồi dán 2 hình tròn 2 bên, xé những dải báo gắn vào đầu ống thổi, trẻ cứ theo hỏi cô đang làm gì thế ? Cái gì vậy cô ? cô Châu

Loan giải thích: “Cô đang làm con nòng nọc đó Đố các con ai đã sinh ra ra những chú nòng nọc con ?” thế là các cháu đều trả lời: “Nòng nọc mẹ sinh ra nòng nọc con!” Cô Châu Loan không giải thích gì mà bảo trẻ: “Không phải nòng nọc mẹ sinh

ra nòng nọc con đâu ! Nếu các con muốn biết ai sinh ra những chú nòng nọc con thì ngày mai đi học cô sẽ cùng các con tìm hiểu nhé !” làm cho trẻ trong lớp đều tò mò,

háo hức mong đến ngày mai

Trong giờ tổ chức từng hoạt động, chúng tôi luôn tạo không khí vui tươi hứng khởi và thích khám phá cho trẻ Chúng tôi đặt các câu hỏi và cho trẻ có thời gian trao đổi, bàn bạc với nhau trong nhóm để tìm ra câu trả lời Sau khi trẻ trả lời, chúng tôi đưa ra đáp án nhưng không gải thích mà để trẻ xem nhứng đoạn Video Clip đó và tự nêu ra kết luận, tự kiểm chứng với những gì mà bản thân mình vừa đưa ra

Khi tổ chức các hoạt động, chúng tôi thường xuyên cho trẻ được vận động và

mô phỏng vận động của con vật nên trẻ rất hứng thú, tích cực tham gia Vào cuối hoạt động thường có những bài tập để củng cố lại kiến thức kho trẻ nên trẻ năm vấn

đề rất rõ Vào ngày hôm sau chúng tôi thường có những hoạt động nhỏ mọi lúc mọi

5

nơi giúp trẻ củng cố kiến thức, kỹ năng như: Tập làm hướng dẫn viên, tập làm người dẫn chương trình để thuyết trình lại những hiểu biết của mình về các con vật, qua đó không những rẻ có kỹ năng nói trước đám đông, tự tin mạnh dạn mà còn sử lý được các tình huống đơn giản mà các bạn và cô giáo đặt ra và đặc biệt là vốn từ, cách sử dụng câu trọn vẹn cũng được phát triển cho trẻ

* Tiến hành dạy thực nghiệm:

Thời gian tiến hành thực nghiệm vẫn tuân theo kế hoạch theo chủ đề của giáo viên ở 2 lớp trên và theo kế hoạch ngày để đảm bảo tính khách quan Cụ thể:

Bảng 4 Thời gian thực nghiệm

Thứ Sáu

2/3/2012 KPKH Tìm hiểu sự đa dạng về nơi sống của một số động vật. Thứ Tư

Tìm hiểu vể quá trình sinh trưởng và phát triển của ếch con

Thứ Ba

13/3/2012 KPKH Bạn trốn ở đâu ? (cách ẩn mình của 1 số con vật)

Thứ Năm

22/3/2012 KPKH Tình mẫu tử của 1 số con vật em yêu

d Đo lường

Bài kiểm tra trước tác động là bài đánh giá đầu chủ đề Động Vật, do Ban giám hiệu nhà trường xây dựng cho tất các các lớp 5 tuổi trong trường

Bài kiểm tra sau tác động là bài kiểm tra sau khi trẻ ở 2 lớp trên đã khám phá xong chủ đề Động vật, do 2 giáo viên chính dạy lớp Lớn B, Lớn A và người nghiên cứu đề tài tham gia thiết kế (xem phần phụ lục)

* Tiến hành kiểm tra và đánh giá

Sau khi tổ chức thực hiện xong các nội dung trên, tôi nhờ Bạn giám hiệu nhà trường tiến hành kiểm tra trên trẻ (nội dung kiểm tra trình bày ở phần phụ lục)

Sau đó tôi cùng 2 cô giáo dựa vào kết quả của Ban giám hiệu nhà trường để tiến hành đánh giá trẻ

PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ

Bảng 5 Kiểm chứng để xác định kết quả sau khi tác động (CHI SQUARE)

Vì giá trị: P = 0,0005831 < 0,001 nên sự tương quan giữa thành phần nhóm và kết quả là có ý nghĩa Chứng tỏ kết quả của việc tức động trẻ nhóm thực nghiệm là có kết quả cao hơn nhóm đối chứng và đáng tin cậy, dữ liệu không xảy ra ngẫu nhiên

Bảng 6 Biểu đồ so sánh kết quả trước tác động và sau tác động của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng

Dựa vào Kiểm chứng kết quả sau khi tác động (Bảng 5) và biểu đồ so sánh kết quả (Bảng 6) đã Giả thuyết của đề tài :Sử dụng các bài giảng điện tử có kèm các file

Video Clip vào tổ chức các hoạt động có nội dung về đời sống sinh hoạt của một số

7

con vật thuộc chủ đề Động vật đã được kiểm chứng và kết quả của nhóm thực nghiệm có được cao hơn nhiều so với nhóm đối chứng

BÀN LUẬN

Nghiên cứu này sử dụng các bài giảng điện tử có các file Video Clip cho trẻ khám phá khoa học ở Mầm non là một giải pháp rất tốt nhưng để sử dụng có hiệu quả, người giáo viên cần phải có trình độ về công nghệ thông tin, có kĩ năng thiết kế giáo án điện tử, biết khai thác và sử dụng các nguồn thông tin trên mạng Internet, biết thiết kế kế hoạch bài học hợp lí

KẾT LUẬN VÀ khuyẾn NGHỊ

* Kết luận:

Việc sử dụng các bài giảng điện tử có kèm các file Video Clip vào tổ chức các

hoạt động có nội dung về đời sống sinh hoạt của một số con vật thuộc chủ đề Động cho trẻ lớp Lớn ở trường Mẫu giáo 2/4 thay thế cho các hình ảnh tĩnh có trong đồ dùng dạy học đã nâng cao kết quả trên trẻ

* Khuyến nghị

Đối với các cấp lãnh đạo: cần quan tâm về cơ sở vật chất như trang thiết bị máy tính, máy chiếu Projector hoặc màn hình ti vi màn hình rộng có bộ kết nối cho các nhà trường Mở các lớp bồi dưỡng ứng dụng CNTT, khuyến khích và động viên giáo viên áp dụng CNTT vào dạy học

Đối với giáo viên: không ngừng tự học, tự bồi dưỡng để hiểu biết về CNTT, biết khai thác thông tin trên mạng Internet, có kĩ năng sử dụng thành thạo các trang thiết bị dạy học hiện đại

Với kết quả của đề tài này, tôi mong rằng các bạn đồng nghiệp quan tâm, chia

sẻ và đặc biệt là đối với giáo viên Mầm non có thể ứng dụng đề tài này vào việc tổ chức các hoạt động để tạo hứng thú và nâng cao kết quả trên trẻ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Mạng Internet: http://flash.violet.vn ; thuvientailieu.bachkim.com ; mamnon.com, thuvienbaigiangdientu.bachkim.com; You Tube.com

MỘT SỐ PHỤ LỤC CỦA ĐỀ TÀI

Kế hoạch Hoạt động:

Tìm hiểu về quá trình sinh trưởng, phát triển của ếch con.

I Mục đích yêu cầu:

- Biết quá trình sinh trưởng và phát triển của con ếch

- Phát triển óc quan sát, phán đoán và khả năng chú ý cho trẻ

- GD tình yêu thương với các con vật xung quanh trẻ

II Chuẩn bị:

- Rối tay hình con Nòng Nọc (làm từ quả bong bóng, găn thêm mắt, đuôi), rối Vịt, Ngỗng, Tôm từ găng tay, vớ chân

- Bài giảng điện tử có file Video về quá trình sinh trưởng và phát triển từ trứng ếch sang nòng nọc sang ếch con rồi là ếch trưởng thành

- Bài tập: Các hình ảnh mô tả vòng đời của ếch, các mũi tên bằng bìa, các thẻ

số từ 1 đến 10

- Nhạc: “Chú ếch con”

III Tiến hành:

* Hoạt động 1: Nòng nọc con tìm mẹ

- Tập trung trẻ ngồi cạnh cô, cô sử dụng

rối tay và kể cho trẻ nghe câu chuyện

“Nòng nọc con tìm mẹ” Sau khi kể đến

đoạn các chú Nòng Nọc con đã bọc đủ 4

chân và nhảy lên bờ tìm mẹ thì dừng lại

cho trẻ đoán ai là mẹ của Nòng Nọc và

trò chuyện với trẻ về nội dung truyện

* Hoạt động 2: Tìm hiểu vòng đời của ếch

- Cô gợi cho trẻ nêu những hiểu biết của

mình về loài ếch

- Cho trẻ quan sát trên bài giảng điện tử

hình ảnh Video Clips ở Slide 1: Ếch mẹ

đẻ trứng

- Trò chuyện về những quả trứng của ếch:

(Nhiều, có nhân màu đen, trong suốt)

- Trình chiếu Slide 2: Đoạn Video Clip về trứng nở thành nòng nọc Cho trẻ quan sát con nòng nọc và nêu nhận xét của mình:

• Con có nhận xét gì về con nòng nọc ? đầu, mình, đuôi nó như thế nào ?

• Khi thấy nòng nọc bơi con thấy điều gì ?

- Slide 3: Nòng nọc mọc 2 chân sau rồi

mọc 2 chân trước và cuối cùng rụng

đuôi rồi nhảy lên bờ (có kèm file tiếng

kêu oạp oạp) Gợi ý cho trẻ nêu những

phát hiện như: 2 chân sau mọc trước,

mọc 2 chân trước, rụng đuôi

Cho trẻ làm các động tác mô phòng chân

của ếch mọc ra,

- Slide 4: Ếch con trở thành ếch trưởng thành giống như ếch mẹ, có tiếng kêu và cách bắt mồi như ếch mẹ Cho trẻ nêu nhận xét của mình về ếch con và ếch mẹ, khích lệ trẻ làm các động tác mô phỏng ếch nhảy tung tăng

* Hoạt động 3: Ai nhanh hơn

- Cho trẻ về ngồi thành các nhóm 4 – 5 trẻ, lấy bài tập thi đua chơi sắp xếp những hình ảnh theo vòng đời của ếch và gắn số thứ tự tương ứng trên nền nhạc bài hát “Chú ếch con”