Doanh nhân việt nam họ là ai

Cho tới nay ở nước ta chưa có cơ quan nào tiến hành nghiên cứu một cách toàn diện hoặc ít nhất là điều tra tổng thể, để có thể cung cấp cho xã hội một bức tranh đầy dủ rõ nét về lớp doan

Doanh nhân Việt Nam họ là ai?

Cho tới nay ở nước ta chưa có cơ quan nào tiến hành nghiên cứu một cách toàn diện hoặc ít nhất là điều tra tổng thể, để có thể cung cấp cho xã hội một bức tranh đầy dủ rõ nét về lớp doanh nhân mới của đất nước ta, lớp người đang đóng vai trò xung kích trong sự nghiệp xây dựng phát triển nền kinh

tế nước nhà

Tuy nhiên, trong mấy năm qua đã có một số cuộc điều tra được tiến hành trong từng nhóm doanh nghiệp như doanh nghiệp nữ (do Hội liên Hiệp Phụ nữ Việt Nam tiến hành năm 1999 trong các doanh nghiệp do những doanh nhân dưới 45 tuổi lãnh đạo), doanh nghiệp tư nhân (do Chương trình phát triển dự án Mêkông MPDF thuộc nhóm IFC/WB tiến hành năm 1999 trên 127 doanh nghiệp tư nhân với hơn 400 đối tượng khác)… Những kết quả đó cùng hàng ngàn bài viết về doanh nghiệp, doanh nhân được đăng tải trên báo chí, hàng ngàn cuộc làm việc, gặp gỡ, trao đổi với các doanh nhân, và nhất là thực tế cuộc sống vô cùng sôi động đã và đang diễn ra trên đất nước ta từ khi đổi mới tới nay cho phép chúng ta thấy được nhiều điều về lớp doanh nhân Việt Nam mới này

1/ LỚP DOANH NHÂN MỚI CỦA CHÚNG TA XUẤT THÂN TỪ ĐÂU?

Theo kết quả các cuộc điều tra, doanh nhân Việt Nam hiện nay, có khoảng 66% xuất thân từ các gia đình cán bộ nhà nước (kể cả gia đình cán bộ Đảng và các đoàn thể, quân đội, doanh nghiệp quốc doanh, cấp Trung ương và địa phương) và 16% xuất thân từ gia đình buôn bán, kinh doanh, số còn lại từ các giai tầng khác trong xã hội

Cũng theo các cuộc điều tra đó, thì những lý do chính để những doanh nhân này lập nghiệp bằng con đường kinh doanh là:

- Muốn phát huy tối đa năng lực cá nhân (76% theo điều tra của MPDF, 13,2% theo điều tra doanh nghệp nữ)

- Có điều kiện thuận lợi để làm kinh doanh (61% theo điều tra doanh nghiệp trẻ, 27% theo điều tra doanh nghiệp nữ)

- Để kiếm sống hoặc tăng thu nhập (50% theo MPDF, 14,3% theo điều tra doanh nghiệp nữ)

- Thích thử thách, sáng tạo (41% theo MPDF)

- Theo truyền thống gia đình (16% theo điều tra doanh nghiệp nữ), hoặc có kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh (26% theo điều tra doanh nghiệp nữ)

- Muốn theo đuổi giá trị đạo đức hoặc phong cách sống riêng (23% theo MPDF)

Tuy có sự khác biệt về con số do cách điều tra khác nhau, nhưng những con số trên cho thấy tương đối xác đáng những nguyên nhân của sự xuất hiện đội ngũ doanh nhân của nước ta ngày nay, đồng thời cũng minh hoạ cho một số đặc điểm của lớp doanh nhân này

2/ ĐẶC ĐIỂM CỦA LỚP DOANH NHÂN MỚI Ở NƯỚC TA

Lớp doanh nhân mới ở nước ta có một số đặc điểm riêng, khác với doanh nhân ở các nước khác, đồng thời cũng có một số nét tương đồng với các đồng nghiệp nước ngoài Những đặc điểm chính của lớp doanh nhân mới ở nước ta là:

2.1 Lớp doanh nhân mới ở nước ta ra đời và phát triển gắn liền với công cuộc đổi mới và phát triển nền kinh tế thị trường của đất nước

Trước đổi mới, nước ta không thực sự có doanh nghiệp và doanh nhân, mặc dù có tồn tại các xí nghiệp quốc doanh và các cơ sở sản xuất, buôn bán nhỏ của lớp người được gọi chung là tiểu

thương, tiểu chủ Công cuộc đổi mới mở ra thời vận mới cho các doanh nghiệp quốc doanh và nhất

là dân doanh, cho sự ra đời của lớp doanh nhân mới Việt Nam

Hiện nay, cả nước ta mới có khoảng 60.000 doanh nghiệp bình quân hơn 1000 người dân mới có 1 doanh nghiệp, thấp hơn rất nhiều so với mức 50 người dân và có một doanh nghiệp ở các nước khác Điều này cũng phản ánh thực tế là nền kinh tế thị trường ở nước ta còn đang ở mức sơ khai, còn cần được đổi mới và mở rộng, phát triển mạnh hơn nữa để tạo điều kiện cho sự phát triển của doanh nghiệp và doanh nhân Việt Nam, để họ có thể đóng góp nhiều hơn, tích cực hơn vào sự nghiệp phát triển chung của đất nước

2.2 Lớp doanh nhân mới ở nước ta đa số tuổi đời khá trẻ, được đào tạo và rèn luyện trong quá trình đổi mới, có tinh thần yêu nước và tự tôn dân tộc

Cũng theo kết quả điều tra như trên, khoảng 70% doanh nhân lãnh đạo các doanh nghiệp dân doanh

ở độ tuổi dưới 45 (đối với doanh nghiệp nữ, tỷ lệ đó là 62%, với doanh nghiệp quốc doanh là 20 – 25%) Tuổi đời trẻ, ảnh hưởng nhiều tới tính năng động, ý chí dám chấp nhận rủi ro, thách thức, khả năng học hỏi và sức làm việc của doanh nhân

Được đào tạo và rèn luyện trong quá trình đổi mới, lớp doanh nhân Việt Nam ngày nay có lòng yêu nước, gắn bó cuộc sống với vận mệnh và tương lai của đất nước, của dân tộc, của cộng đồng xã hội Nhìn chung đa số họ tôn trọng luật pháp, thực hiện nghiêm túc các quy định của Nhà nước, sống có tránh nhiệm, có tinh thần tự tôn dân tộc, mong muốn phát triển các sản phẩm mang thương hiệu Việt Nam, không thua kém các bạn hàng và đối thủ nước ngoài

2.3 Lớp doanh nhân mới ở nước ta đa số có tinh thần doanh nghiệp ý chí lập nghiệp, làm giàu, dám chấp nhận rủi ro, thách thức

Điều này thể hiện khá rõ trong thực tế cũng như qua những lý do thúc đẩy họ làm kinh doanh được doanh nhân cho biết qua các cuộc điều tra Đặc biệt trong điều kiện ở nước ta cơ chế thị trường còn nhiều khiếm khuyết, hệ thống hỗ trợ doanh nghiệp chưa phát triển, doanh nghiệp dân doanh còn bị phân biệt đối xử và phải cạnh tranh không cân sức với các doanh nghiệp quốc doanh và doanh nghiệp nước ngoài, các doanh nhân Việt Nam phải thực sự có ý chí, tinh thần doanh nghiệp cao trên thương trường Chính ý chí đó đã tạo nên sức bật cho hàng ngàn doanh nhân vươn lên và thành công qua quá trình vật lộn để khởi nghiệp và mở mang sự nghiệp kinh doanh

2.4 Lớp doanh nhân mới ở nước ta đa số làm việc rất cần cù, năng động chịu khó học và vươn tới cái mới

Các cuộc điều tra cho thấy doanh nhân là lớp người làm việc hết sức cần cù, với cường độ cao, trung bình các doanh nhân làm việc từ 10 – 12 giờ một ngày và 25 – 27 ngày 1 tháng Cách làm việc của

họ rất năng động, linh hoạt, họ có thể làm nhiều việc khác nhau ở nhiều nơi, trong nhiều môi trường khác nhau, luôn cố gắng và có khả năng thích ứng với mọi điều kiện, mọi hoàn cảnh khó khăn Họ cũng rất chịu khó học tập với ý chí quyết tâm nâng cao trình độ, kỹ năng quản lý, kinh doanh và có khả năng tiếp thu tốt

2.5 Lớp đoanh nhân mới ở nước ta sống có nhân bản, có ý thức trách nhiệm cao với cộng đồng, có mong muốn được gắn bó trong hội đoàn

Đa số doanh nhân có ý thức trách nhiệm cao đối với doanh nghiệp, với những người cùng làm việc với mình, họ nhận thức rõ là những quyết định của họ không chỉ ảnh hưởng dến bản thân, mà còn ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của hàng ngàn người lao động làm việc trong doanh nghiệp của gia đình họ Do đó, phần lớn doanh nhân đối xử tốt, chia sẻ lợi ích với người lao động, và trong phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam rất ít khi xảy ra tranh chấp

Đa số doanh nhân cũng ý thức tốt với cộng đồng xã hội, thường xuyên đóng góp, tham gia các hoạt động nghĩa cử hoặc từ thiện Doanh nhân ngày nay cũng hiểu rõ yêu cầu phải đoàn kết, hợp tác giữa các Doanh nghiệp Việt Nam với nhau để bảo vệ lợi ích chung trong cuộc cạnh tranh trên thương trường Do vậy, phần lớn họ đều tham gia vào các hội của doanh nghiệp, và mong muốn phát triển hơn nữa các hội doanh nghiệp, hội nghề nghiệp

2.6 Lớp doanh nhân mới ở nước ta đa số sống có văn hoá, giữ gìn những truyền thống, giá trị tốt đẹp của gia đình, xã hội và dân tộc

Đa số doanh nhân là những người có giáo dục, có nếp sống lành mạnh, trung thực Họ gắn bó và có trách nhiệm cao với gia đình, cha mẹ, coi trọng quan hệ bạn bè, họ hàng, chăm lo đóng góp xây dựng quê hương Họ có lòng tự trọng chú ý giữ gìn danh tiếng của gia đình, thanh danh của doanh nhân Trong quan hệ kinh doanh quốc tế, họ có ý thức tự tôn dân tộc, cố gắng làm sao dể rạng danh non sông đất nước Các doanh nhân cũng rất trọng học vấn, quan tâm đầu tư cho giáo dục, đào tạo để nâng cao trình độ, mở rộng kiến thức cho bản thân, con cái cũng như những người cộng sự Họ biết quý trọng hiền tài, đạo đức, và ghét những thói hư tật xấu trong kinh doanh cũng như trong xã hội và cuộc sống đời thường

2.7 Lớp doanh nhân mới ở nước ta cũng có một số nhược điểm cần khắc phục

Trước hết, một số không ít doanh nhân có trình độ học vấn hạn chế, kỹ năng kinh doanh thấp Điều tra doanh nhân cho thấy chỉ có khoảng 25% nữ chủ doanh nhân có trình độ đại học hoặc là trên đại học, trong khi có tới 32.5% chưa học tới phổ thông trung học Đó là lỗ hổng rất lớn, hạn chế khả năng và tầm nhìn của doanh nhân trong thế giới kinh doanh hiện đại ngày ngay, và do đó giảm hiệu quả của doanh nghiệp Thiếu đội ngũ doanh nhân giỏi cũng là trở ngại lớn cho đất nước trên con đường phát triển

Thứ hai là, một số doanh nhân của chúng ta chưa có tinh thần doanh nghiệp cao, còn mang tâm lý ỷ lại, trông chờ ở sự bảo hộ của Chính phủ hỗ trợ của các nguồn lực bên ngoài doanh nghiệp, mặt khác

có một số chưa thực sự tin tưởng ở chính sách lâu dài của nhà nước đối với doanh nghiệp nên chưa yên tâm, thiếu quyết chí vươn lên, mạnh dạn đầu tư, mở mang sự nghiệp kinh doanh Trong thời đại toàn cầu hoá và với sự phát triển như vũ bão của khoa học, công nghệ và thị trường thế giới, sự do

dự, chậm chễ, thụ động, thiếu tinh thần quyết đấu sẽ đẩy chúng ta tụt hậu xa hơn, nguy cơ mất thị trường, lỡ thời vận phát triển sẽ càng lớn hơn

Thứ ba, chúng ta có một số doanh nhân thiếu trách nhiệm, thiếu đạo đức, văn hoá trong kinh

doanh và trong cuộc sống, nên có những hành vi xấu làm phương hại đến lợi ích của Doanh nghiệp,

của xã hội của cộng đồng Doanh nghiệp Những hành vi như vi phạm pháp luật, không thực hiện nghĩa vụ thuế, gian lận thương mại, lừa dối khách hàng v…v cần phải nghiêm trị, và cộng đồng doanh nghiệp cần lên án những doanh nhân xấu đó dể bảo vệ uy tín chung của Việt Nam

3/ CẦN PHẢI LÀM GÌ ĐỂ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ DOANH NHÂN VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI

Đội ngũ doanh nhân đóng vai trò xung kích trong công cuộc phát triển kinh tế của nước nhà Vì vậy,

cả Chính phủ, xã hội và cộng đồng doanh nghiệp cần chung sức xây dựng và phát triển đội ngũ doanh nhân giỏi cho đất nước Chúng ta cần:

3.1 Tích cực, khẩn trương tháo gỡ những rào cản về thể chế, những ngần ngại do ý thức hệ, tạo môi trường an toàn và thuận lợi cho doanh nghiệp và doanh nhân phát triển

Doanh nhân cần được tôn trọng, đảm bảo những quyền cơ bản như Hiến pháp quy định đối với doanh nghiệp và công dân, để họ có thể phát huy tài năng, thực hiện nghĩa vụ và đóng góp sức mình cho đất nước Doanh nhân phải được bình đẳng trước pháp luật như cán bộ Nhà nước và các thành phần khác trong xã hội, những lợi ích chính đáng của họ phải được bảo vệ, cống hiến của họ phải được tôn vinh

3.2 Tạo môi trường xã hội thuận lợi cho doanh nhân, giải toả cho họ sức ép của những định kiến lâu đời đối với giới họ Báo chí, giới văn hoá nghệ thuật, cần đi sâu tìm hiểu thêm về doanh nghiệp và doanh nhân, để cung cấp cho xã hội một hình ảnh đúng đắn, trong sáng về doanh nhân Việt Nam ngày nay và những đóng góp của họ cho đất nước, cho xã hội

3.3 Phát triển hệ thống giáo dục, đào tạo ở nước ta để đảm bảo nguồn nhân lực có chất lượng cao, trong đó có đội ngũ doanh nhân giới, đội ngũ lao động lành nghề và đội ngũ cán bộ Nhà nước giỏi

về chuyên môn, tốt về đạo đức, cùng nhau hợp tác và phục vụ lợi ích phát triển của doanh nghiệp, của nền kinh tế, xã hội đất nước

3.4 Cộng đồng doanh nghiệp và doanh nhân cần tăng cường hợp tác, phát huy những mặt mạnh, khắc phục những yếu kém của mình, nêu cao tinh thần doanh nghiệp, không ngừng tự phấn đấu vươn lên, để khẳng định vị trí của mình trong xã hội, ra sức làm giàu cho mình và cho đất nước Cần nhận thức rõ những thách thức trước mắt và trong tương lai để bật lên mạnh mẽ hơn, gình những thắng lợi lớn hơn, tạo chỗ đứng vững chắc cho doanh nghiệp và cho đất nước trong cuộc chiến kinh

tế trên toàn cầu ngày nay

Phạm Chi Lan Nguyên Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - Phát biểu tại Hội thảo Doanh nhân Việt Nam trong công cuộc đổi mới