lí thuyết tài chính tiền tệ

Trong đó nghiệp vụ thị trường mở là quan trọng nhất bởi vì là yếu tố quyết định những thay đổi trong cơ sở tiền tệ và là nguồn chính gây nên những biến động trong cung ứng tiền tệ.. Đặc

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

***

BÀI TẬP LỚN

MÔN LÝ THUYẾT TÀI CHÍNH TIỀN TỆ

Gv : PHẠM THỊ THÙY DUNG

Họ tên: TRẦN DIỆU LINH

Lớp Quản trị Kinh doanh thương mại 57A

Lớp tín chỉ 10

Thành viên nhóm 4, STT 69

Đề tài: “Phân tích việc điều hành một công cụ bất kì của chính sách tiền tệ

Việt Nam trong 2 năm (2012-2016) Đánh giá hiệu quả của công cụ này.”

Bài làm: Phân tích công cụ “nghiệp vụ thị trường mở” của Việt Nam trong 2

năm 2012-2013 Đánh giá hiệu quả của công cụ này

Hà Nôi, ngày 20 tháng 10 năm 2015

MỤC LỤC

II. GIỚI THIỆU

III. NỘI DUNG

IV. KẾT LUẬN

Danh mục tài liệu tham khảo

PHẦN I: TỔNG QUAN

Trong quá trình phát triển kinh tế nước ta hiện nay, các chính sách tiền tệ của NHTW đóng vai trò rất quan trọng Trong đó nghiệp vụ thị trường mở là quan trọng nhất bởi vì là yếu tố quyết định những thay đổi trong cơ sở tiền tệ và là nguồn chính gây nên những biến động trong cung ứng tiền tệ Sau đây là bài phân tích công cụ nghiệp vụ thị trường mở của Việt Nam năm 2012-2013

PHẦN II: GIỚI THIỆU

Khái niệm: Ngiệp vụ thị trường mở (Open Market Operation-OMO) là việc

NHTW mua bán các giấy tờ có giá chủ yếu là tín phiếu kho bạc nhà nước, trái phiếu chính phủ nhằm làm thay đổi khối lượng tiền cung ứng

Cơ chế tác động: Khi NHTW mua (bán) chứng khoán thì sẽ làm cho cơ số tiền

tệ tăng lên (giảm đi) dẫn đến mức cung tiền tăng lên (giảm đi) Nếu thị trường

mở chỉ gồm NHTW và các NHTM thì hoạt động này sẽ làm thay đổi lượng tiền lưu trữ của các NHTM, nếu bao gồm cả công chúng thì nó sẽ làm thay đổi ngay lượng tiền mặt trong lưu thông

Đặc điểm: Do vận dụng tính linh hoạt của thị trường nên đây được coi là một

công cụ rất năng động, hiệu quả, chính xác của CSTT vì khối lượng chứng khoán mua (bán) tỷ lệ với quy mô lượng tiền cung ứng cần điều chỉnh, ít tốn kém về chi phí, dễ đảo ngược tình thế Tuy vậy, vì thực hiện thông qua quan

hệ trao đổi nên nó còn phụ thuộc vào các chủ thể khác tham gia trên thị

trường và mặt khác để công cụ này hiệu quả thì cần phải có sự phát triển đồng bộ của thị trường tiền tệ và thị trường vốn

Có 2 loại nghiệp vụ thị trường mở: Nghiệp vụ thị trường mở năng động nhằm thay đổi cơ số và dự trữ tiền tệ, Nghiệp vụ thị trường mở thụ động nhằm bù lại

những chuyển động của các nhân tố khác đã ảnh hưởng đến cơ số tiền tệ ví

dụ như thay đổi trong tiền gửi kho bạc Nhà nước tại NHTW hoặc tiền nổi

PHẦN III: NỘI DUNG

Bối cảnh kinh tế: Nền kinh tế Việt Nam qua 2 năm 2012-2013 đã bắt đầu có

dấu hiệu phục hồi sau thời kỳ khủng hoảng năm 2008 và đi theo hướng phát triển bền vững Tỷ lệ lạm phát hai năm qua được kiểm soát tốt, xu hướng lạm phát dài hạn giảm dần và ổn định quanh 7%

Cán cân thương mại thặng dư sau một thời gian dài thâm hụt liên tục Dự trữ ngoại hối năm 2013 tăng gấp đôi so với năm 2011 Điều đó là nhờ tỷ giá

USD/VND ổn định và mức chênh lệch lãi suất tiền gửi nội tệ và ngoại tệ hấp dẫn đã giúp giữ được giá trị của đồng nội tệ, khiến người dân và doanh

nghiệp hạn chế giữ ngoại tệ mà chuyển sang giữ nội tệ và bán ngoại tệ cho Nhà nước

Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn còn một số khó khan bởi tổng cầu và sức mua còn yếu khiến sản xuất khó tăng trưởng mạnh thể hiện qua việc số doanh nghiệp ngừng hoạt động hoặc giải thể năm 2013 tăng 11,9% so với năm 2012; GDP còn phụ thuộc nhiều vào xuát khẩu (cầu bên ngoài) là yếu tố nhiều rủi ro, ảnh hưởng tới sự phát triển bền vững lâu dài của nền kinh tế; dòng vốn tín dụng chưa được sử dụng tốt; lạm phát tiềm ẩn nguy cơ tăng trở lại Từ đó NHNN

đã xác định mục tiêu và hướng đi cụ thể để xây dựng CSTT hợp lí, đảm bảo vai trò điều hành và dẫn dắt thị trường của mình

Hoạt động nghiệp vụ thị trường mở năm 2012-2013:

Năm 2012:

Thị trường mở hoạt động linh hoạt trong năm 2012 đã hỗ trợ thị trường liên ngân hàng trong việc cân đối thanh khoản hệ thống Vốn được hút ròng từ các ngân hàng lớn và bơm trở lại cho các ngân hàng nhỏ thông qua nghiệp vụ thị trường Hệ thống ngân hàng ghi nhận sự nhảy vọt về giao dịch qua hợp đồng mua lại (repo) và hợp đồng mua đứt (outright) Khối lượng mua đứt tăng

73,1% trong khi khối lượng mua lại tăng tới 21 lần (theo công ty chứng khoán Bảo Việt – BVSC) mà chủ yếu do sự tăng vọt về khối lượng phát hành trên thị trường sơ cấp (có 173.841 tỉ đồng tín phiếu NHNN được phát hành trong năm 2012) nhằm điều tiết thanh khoản và trung hòa tiền đồng

Lãi suất trên thị trường liên ngân hàng giảm mạnh từ 10-11%/năm so với năm

2011 và ổn định ở mức thấp, đặc biệt là lãi suất qua đêm và tuần, có xu

hướng giảm liên tục từ đầu năm Lãi suất kì hạn qua đêm giảm mạnh nhất từ 14,22%/năm từ đầu năm xuống còn trên dưới 2%/năm vào các tháng cuối năm; kì hạn 1 tuần giảm tương ứng từ 13% xuống còn 3%, căng thẳng thanh khoản không kéo dài Doanh số giao dịch bình quân ngày của quý IV chỉ bằng 44% của quý I, 55% của quý II và bằng 75% của quý III Lãi suất và doanh số giao dịch đều giảm là hiện tượng khác biệt với các năm trước khi cuối năm là thời điểm giao dịch diễn ra sôi động Nguyên nhân chủ yếu là do nhiều NHTM không mở được tín dụng, cả trên thị trường tín dụng và thị trường liên ngân hàng Chịu ảnh hưởng từ biến cố ACB trong tháng 8 (Cựu Phó chủ tịch ngân hàng Á châu (ACB) và một số lãnh đạo của ngân hàng này bị bắt) và quy định

mới trong Thông tư 21 có hiệu lực từ tháng 9, các ngân hàng nhỏ dần bị cách

li khỏi thị trường mở dẫn tới sự sôi nổi trong thị trường cuối năm

NHNN đã kiên trì chính sách điều tiết hợp lí việc cung tiền với công cụ chính là nghiệp vụ thị trường mở, bảo đảm cân đối khá tốt hàng-tiền Nếu so sánh với việc tăng đầu tư ngân sách khi kích cầu năm 2009 và tín dụng dễ dãi năm

2010 cho thấy việc kiểm soát tiền tệ năm 2012 là có hiệu quả, sau chuyển bước đầu năm 2011 NHNN đã tiến hành khá hiệu quả lượng cung tiền trong nền kinh tế, phối hợp với việc bơm tiền ra thị trường bằng các kênh chính thức (như hỗ trợ đầu tư kể cả trái phiếu chính phủ, hỗ trợ thanh khoản cho các NHTM qua thị trường mở) và sau đó bằng các biện pháp nghiệp vụ đã thu tiền về nhanh Qua đó, tăng trưởng tổng phương tiện thanh toán (M2) năm

2012 đạt 18,46% Đây là mức tăng cung tiền cao hơn năm 2011 với 14,6% phù hợp với mục tiêu kiểm soát lạm phát ở mức thấp 6,81%, ổn định kinh tế vĩ

mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức 5,03%

Bảng số liệu diễn biến thị trường mở năm 2012:

Quý Cung ứng Hút về Cung ứng ròng

III 61029.96 45889.365 15140.595

Tổng 341704.96 394001.365 -52296.405

Năm 2013:

Tổng cộng trong 6 tháng đầu năm, NHNN hút ròng 8.836 tỉ đồng trên thị

trường mở (OMO), giảm mạnh so với lượng hút hơn 60.500 tỉ đồng cùng kì năm 2012 Thanh khoản ngân hàng dồi dào là lí do khiến hoạt động đấu thầu trên thị trường mở trầm lắng mặc dù lãi suất cho vay trên OMO đã giảm giảm

từ 7% xuống 6% Trong đó NHNN đã bơm ra 95.109 tỉ đồng qua thị trường

mở nửa đầu năm 2013, giảm mạnh 69% so với cùng kì năm 2012 đồng thời thực hiện hút vào 103.945 tỉ đồng

Tháng 7 đánh dấu sự sôi động trở lại trên thị trường mở khi NHNN điều chỉnh

hạ lãi suất 0,5%/năm (từ mức 6%/năm xuống còn 5,5%/năm) kể từ ngày 19/7 Khối lượng trúng thầu trên thị trường mở tháng 7 là 39.992 tỉ đồng (tăng

37.766 tỉ đồng so với khối lượng trúng thầu tháng 6); khối lượng đáo hạn là

27.115 tỉ đồng Như vậy, NHNN đã bơm ròng vào thị trường này tổng cộng 12.877 tỉ đồng trong tháng 7 Tính đến ngày 31/7, dư nợ trên thị trường là 13.312 tỉ đồng

Trong 6 tháng cuối năm, NHNN tiếp tục thực hiện ổn định chính sách tiền tệ, với khối lượng giao dịch trên thị trường OMO vẫn được điều chỉnh ổn định như trong 6 tháng đầu năm Kết quả là đến cuối năm 2013, tổng trạng thái hút ròng trên thị trường mở với khối lượng đạt 14.573 tỉ đồng, giảm 58,4% so với lượng hút ròng năm 2012 Sau 2 lần điều chỉnh, lãi suất OMO giảm xuống mức 5,5% so với mức 7% năm 2012 Như vậy đây là mức lãi suất cho vay thấp nhất trên thị trường mở kể từ năm 2008

Đánh giá:

Ổn định tỷ giá: Trong điều hành chính sách tiền tệ với mục tiêu ổn định tỷ giá, thông thường NHTW các nước sử dụng 3 công cụ là: lãi suất, nghiệp vụ thị trường mở, dự trữ bắt buộc Ở Việt Nam hiện nay dự trữ bắt buộc mà NHNN

áp dụng đối với hệ thống NHTM là 3% tổng vốn huy động, thấp hơn rất nhiều

so với mức 10% ở các quốc gia khác, vì vậy mà NHNN không thể tiếp tục giảm tỷ lệ này để ổn định tỷ giá Trong khi đó, công cụ lãi suất cũng đã được NHNN sử dụng triệt để nên khả năng tiếp tục sử dụng không nhiều Do vậy, công cụ nghiệp vụ thị trường mở là công cụ hữu hiệu còn lại giúp NHNN có thể điều hành một cách uyển chuyển, nhịp nhàng đạt mục tiêu đảm bảo thanh khoản và ổn định tỷ giá

Tác động gián tiếp đến lãi suất thị trườn g

Đảm bảo thanh khoản cho hệ thống ngân hàng

Có thể thấy, NVTTM thời gian qua đã được NHNN sử dụng một cách tương đối hợp lí, bám sát những diễn biến trên thị trường, đặc biệt là thị trường tiền

tệ - ngân hàng và có những tác động tích cực đến sự ổn định của thị trường, góp phần phát triển thị trường tài chính còn non trẻ của Việt Nam

PHẦN IV: KẾT LUẬN

Nghiệp vụ thị trường mở là một trong những công cụ được NHNN Việt Nam

sử dụng nhiều nhất trong điều hành CSTT vì sự linh hoạt, tác động nhanh, hiệu quả của nó đến các biến số kinh tế vĩ mô trên thị trường Giai đoạn 2012-nay, thị trường mở diễn ra tương đối năng động, lượng tiền được bơm

ra, hút vào một cách chủ động, điều này đã tác động tích cực đến thị trường:

thanh khoản của hệ thống ngân hàng được cải thiện, lãi suất, lạm phát được kiểm soát, tỷ giá ổn định, tình trạng đô la hóa trong nền kinh tế có chuyển biến tích cực… tuy vẫn còn một số tồn tại cần được khắc phục Trong thời gian tới, phát triển thị trường mở cả về chiều rộng và chiều sâu, gắn với sự phát triển của thị trường tài chính và tăng trưởng kinh tế là một nhiệm vụ trọng tâm không chỉ của NHNN mà còn của cả Bộ tài chính, Chính phủ và các cơ quan hữu quan khác, cùng các chủ thể tham gia trên thị trường

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1 Website Ngân hàng nhà nước Việt Nam

2 http://www.sbv.gov.vn

website tạp chí chứng khoán

http://saga.vn/TapChiChungKhoan/

3 Website Việt báo tim.vietbao.vn/thị_trường_mở/

4 Các báo cáo trái phiếu của PG Bank năm 2012, 2013, những tháng đầu năm 2014

5 http://123doc.org/document/3064945-hoat-dong-nghiep-vu-thi-truong-mo-cua-ngan-hang-nha-nuoc-viet-nam-tu-nam-2012-den-nay.htm?page=7

6 http://kiemtailieu.com/tai-chinh-ngan-hang/tai-lieu/nghiep-vu-thi-truong-mo/14.html