Các thành phần tham gia quá trình phiên mã• Định nghĩa: Phiên mã là quá trình tổng hợp ARN trên mạch khuôn ADN • Thành phần - Mạch AND khuôn - Ribonucleotit triphosphate ATP, GTP, UTP
Trang 1Trường Đại Học Vinh
Khoa Sinh Học
Di truyền và tiến hóa
Chủ đề 4: Quá trình phiên mã
Thành viên:
1 Hồ Thị Lương
2 Lưu Thị Khánh Linh
3 Nguyễn Thị Mơ
4 Lưu Thị Lê Na
5 Nguyễn Thị Ngà
6 Lang Út Ngọc
Trang 2• Nội dung
I Các thành phần tham gia quá trình phiên mã
II Diễn biến quá trình phiên mã
III Đặc điểm quá trình phiên mã ở Prokaryote
IV Quá trình phiên mã ở Eukaryote
Trang 3I Các thành phần tham gia quá trình phiên mã
• Định nghĩa: Phiên mã là quá trình tổng hợp ARN trên mạch khuôn ADN
• Thành phần
- Mạch AND khuôn
- Ribonucleotit triphosphate (ATP, GTP, UTP, CTP)
- Enzyme ARN polymerase
- Các trình tự điều hoà
- Các yếu tố điều hòa
Trang 4II Diễn biến quá trình phiên mã
• Nguyên tắc: -Sự tổng hợp RNA theo nguyên tắc bổ sung (NTBS).
- Có sự tham gia của các enzyme và không cần tổng hợp đoạn mồi.
•Quá trình tổng hợp RNA bao gồm 3 giai đoạn: :
Trang 5II Diễn biến quá trình phiên mã
+ Hình thành phức hệ đóng : khi ARN pol vừa liên kết vào promoter, ADN vẫn duy trì ở dạng sợi kép , trong khi enzim liên kết vào bề mặt của chuỗi xoắn kép;
+ Hình thành phức hệ mở : phức hệ ARN pol- promoter biến đổi cấu hình : ADN biến tính (tách thành mạch đơn ) + Hình thành phức hệ phiên mã gồm 3 thành phần : ADN , ARN , protein, enzim bắt đầu di chuyển dọc mạch khuôn.
Khởi đầu:
ADN
Promote r
Unwound ADN
Transcription
Terminator
3’ 5’
Trang 6II Diễn biến quá trình phiên mã
ARN pol thay đổi cấu hình để liên kết ổn định vào mạch khuôn đồng thời thực hiện một loạt các chức năng khác : giãn xoắn mạch ADN ở phía trước, tổng hợp chuỗi ARN, tách chuỗi ARN khỏi mạch khuôn ADN
và đóng xoắn mạch ADN ở phía sau
Kéo dài:
Kết thúc:
• Khi enzym di chuyển đến cuối
gen, gặp tín hiệu kết thúc thì
quá trình phiên mã dừng lại,
phân tử ARN được giải phóng
Trang 7III Đặc điểm quá trình phiên mã ở Prokaryote
-Chỉ có một loại enzyme phiên mã là
tổng hợp các loại ARN
-Gồm 2 phần Phần lõi: Tổng hợp ARN
Yếu tố sigma (σ): yếu tố khởi động phiên mã
Trang 8III Đặc điểm quá trình phiên mã ở Prokaryote
ADN
Promote r
Unwound ADN
Transcription
Terminator
3’ 5’
1 Giai đoạn khởi đầu
-Qúa trình tổng hợp ARN được tiến hành khi ARN-polymerase nhận ra và
bám vào vùng promoter nhờ yếu tố σ.
- Nhân tố σ khiến cho phức hệ ARN-polymerase bám chặt vào vùng promoter
tạo thành một phức hệ promoter mở
Trang 9- Điểm gắn của RNA-polymerase trên promoter gồm 2 trật tự :
+ Trật tự 6 base nitơ TATAAT (hộp -10) + Trật tự 6 base nitơ TTGACA (hộp -35)
- Sự tổng hợp bắt đầu từ điểm xuất phát cách 7 base phía sau hộp Pribnow
- Nucleotide thứ nhất được đặt vào tổng hợp một đoạn RNA ngắn 8-9
nucleotide.
-35 sequense 16 – 18 bp -10 sequense Startpoint
III Đặc điểm quá trình phiên mã ở Prokaryote
1 Giai đoạn khởi đầu
Trang 10- Khi phân tử RNA đạt chiều dài khoảng 10 nucleotide thì nhân tố sigma tách khỏi phức hợp enzyme
- RNA-polymerase tháo xoắn liên tục phân tử DNA trên 1 chiều dài khoảng 18 nucleotyde theo tiến triển của quá trình sinh tổng hợp
- Sợi RNA sẽ tách dần khỏi mạch khuôn DNA trừ 1 đoạn khoảng 12 nucleotyde
- Phần DNA được tháo xoắn sẽ được RNA-polymerase xoắn trở lại sau đó
III Đặc điểm quá trình phiên mã ở Prokaryote
2 Giai đoạn kéo dài
Trang 11III Đặc điểm quá trình phiên mã ở Prokaryote
3 Giai đoạn kết thúc
-Khi RNA-polymerase gặp tín hiệu kết thúc phiên mã sẽ ngừng ngay quá trình phiên mã.
-ARN mới được tạo thành sẽ đi ra ngoài tế bào và hình thành nên các loại ARN khác nhau tùy thuộc vào chức năng
Có 2 kiểu kết thúc Cấu trúc “kẹp tóc”
Nhân tố ρ (Rho)