BÀI 13 ĐỊNH LUẬT ƠM ĐỐI VỚI TỒN MẠCH 1.Định luật Ôm đối với toàn mạch 2.Hiện tượng đoản mạch 3.Trường hợp mạch ngoài có máy thu điện 4.Hiệu suất của nguồn điện... 1.Định luật Ôm đối với
Trang 1BÀI 13 ĐỊNH LUẬT ƠM ĐỐI VỚI TỒN MẠCH
1.Định luật Ôm đối với toàn mạch
2.Hiện tượng đoản mạch
3.Trường hợp mạch ngoài có máy thu điện
4.Hiệu suất của nguồn điện
Trang 21.Định luật Ôm đối với toàn mạch
Xét mạch điện như hình vẽ:
R
r
ξ,
I
Trong mạch điện kín, dòng điện I liên hệ với suất điện động, điện trở trong r, điện trở ngoài R như thế nào?
Tìm phương án thiết lập mối liên hệ đó?
Trang 3Gợi ý:
-Trong mạch kín có sự chuyển hóa năng lượng như thế nào?
-Năng lượng điện do bộ phận nào cung cấp? Năng lượng này được tính như thế nào?
-Nhiệt năng trên điện trở được năng lượng nào chuyển thành và được tính ra sao?
-Áp dụng định luật bảo toàn năng lượng ta
rút ra được biểu thức toán học nào?
1.Định luật Ôm đối với toàn mạch
R
r ξ,
I
Trang 41.Định luật Ôm đối với toàn mạch
Năng lượng điện do nguồn điện cung cấp
Điện năng tiêu thụ trên R, r bằng nhiệt lượng tỏa ra
Q = RI2t + rI2t
A = It
Theo định luật bảo toàn năng lượng ta có:
A = Q
t rI t
RI
r R
ξ I
Phát biểu định luật Ôm đối với toàn mạch?
Trang 51.Định luật Ôm đối với toàn mạch
IR là hiệu điện thế mạch ngoài, thì biểu thức
trên được viết lại ra sao?
Dựa vào biểu thức trên tìm điều kiên để U = ?
Ir IR
r
R
ξ I
R
r
ξ,
I
U = - Ir
Trang 6Dựa vào biểu thức trên xác định R để I đạt giá trị cực đại?
2.Hiện tượng đoản mạch
Hiện tượng đoản mạch có tác hại gì?
r R
ξ
I
Để tránh trường hợp trên ta làm cách nào?
Trang 73.Trường hợp mạch ngoài có máy thu điện
Đối với mạch điện chứa máy thu, cường độ
dòng
điện có mối liên hệ với suất điện động, suất
phản điện, điện trở trong r, rp, điện trở ngoài R
như thế nào?
Xét mạch điện như hình vẽ:
R
r
ξ,
I
p
p, r ξ
Tìm phương án xác lập mối liên hệ đó?
Trang 83.Trường hợp mạch ngoài có máy thu điện
Gợi ý:
-Trong mạch kín có chứa máy thu, sự chuyển hóa năng
lượng xảy ra như thế nào?
-Năng lượng điện do bộ phận nào cung cấp và được tính ra sao?
-Tính điện năng tiêu thụ trên điện trở R, r và của máy thu? -Áp dụng định luật bảo toàn năng lượng ta rút ra được
biểu thức gì?
R
r
ξ,
I
p
p , r ξ
Trang 93.Trường hợp mạch ngoài có máy thu điện
Năng lượng điện do nguồn điện cung cấp
A = It
Điện năng tiêu thụ trên R, r bằng nhiệt lượng tỏa ra
Q = RI2t + rI2t
Điện năng tiêu thụ ở máy thu
It r
It ξ
A' p p
Theo định luật bảo toàn năng lượng ta có:
A = A’ + Q ξIt ξ It r It RI2t rI2t
p
p
r r
R
-I
Trang 104.Hiệu suất của nguồn điện
Trong mạch kín công có ích của dòng điện được sản
ra ở đâu và được tính như thế nào?
Tính Công toàn phần của nguồn điện cung cấp
Ac = UIt
Atp = It
Biểu thức tính hiệu suất của nguồn điện?
ξ
U A
A H
tp
c
Trang 11Củng cố
Nêu biểu thức định luật Ôm cho toàn mạch trong trường hợp:
-Mạch kín chứa điện trở ngoài và nguồn điện
-Mạch kín chứa điện trở ngoài, nguồn và máy thu điện
Mối liên hệ giữa U và khi mạch ngoài hở (I = 0
hoặc r = 0)?
Biểu thức tính hiệu suất của nguồn điện?
Trang 12Vận dụng
Áp dụng định luật Ôm cho toàn mạch ta có:
0,02A 0,1
100
2 r
R
ξ
Xét mạch điện kín gồm nguồn điện có suất điện động = 2V, điện trở trong bằng r = 0,1 mắc với điện trở ngoài R = 100 Tìm hiệu điện thế giữa hai cực của nguồn điện
Hiệu điện thế giữa hai cực của nguồn điện
0,198V 1
, 0 02 ,
0 2
U Ir
Giải
Bài tập 1:
Trang 130,3A 0,1
5,4) (4,5
3 r
R
ξ I
td
Nguồn điện có suất điện
động = 3V, điện trở
trong của nguồn r = 0.1
điện trở R1 = 4,5 ,
R2 = 5,4 Tính cường độ
dòng điện qua mạch
R1
r ξ,
I
R2
Vận dụng
Xét mạch điện như hình vẽ:
Cường độ dòng điện qua mạch
Giải Bài tập 2: