Kiến thức: Biết được: - Những nguyên tử có cùng số proton trong hạt nhân thuộc cùng một nguyên tố hóa học.. Kiến thức: Biết được: - Đơn chất là những chất do một nguyên tố hóa học cấu
Trang 1Ngày soạn: 13/08/2012
Tiết 1 BÀI MỞ ĐẦU
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức :
- Hoá học là khoa học nghiên cứu các chất , sự biến đổi và ứng dụng của chúng
- Hoá học có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống của chúng ta
- Cần phải làm gì để học tốt môn hoá học?
+ Tự thu thập tìm kiếm thông tin
Hóa chất: Dung dịch NaOH , CuSO4 , HCl, và vài cây đinh sắt
Dụng cụ: Khay nhựa, giá ống nghiệm, ống nghiệm sạch
b HS:
Xem bài trước ở nhà
2 Phương pháp:
- Đàm thoại – tìm tòi, trực quan, tìm hiểu SGK
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
1 Ổn định lớp(1’):
2 Bài mới:
a.Giới thiệu bài :
Nhiều đồ dùng xung quanh chúng ta được làm từ các chất hóa học Vậy thế nào là Hóa học và hóa học có ứng dụng như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay
b Các hoạt động chính:
Hoạt động 1 Tìm hiểu hoá học là gì?(20)
- GV: Hướng dẫn HS làm thí
nghiệm 1 Yêu cầu HS nhận
xét của về sự biến đổi các chất
trong ống nghiệm ?
- GV: Nhận xét , bổ sung câu
trả lời
-GV: hướng dẫn TN 2 Yêu
cầu HS nêu hiện tượng sảy ra
trong ống nghiệm Giải thích?
- GV nhận xét câu trả lời
-GV hỏi: Hoá học là gì ?
- HS: Dung dịch Natrihiđrôxít không màu , dung dịch đồng sunfát màu xanh , khi cho 2 chất vào ống nghiệm biến đổi thành chất không tan trong nước ( kết tủa ) Đồng (II)hyđroxit Cu(OH)2 ↓ màu xanh
-Cho sắt lim loại vào dung dịch axit clohiđric
2- Quan sát : 3- Nhận xét : Hoá học là khoa học nghiên cứu các chất , sự biến đổi và ứng dụng của chúng
Trang 2-GV: Kết luận dụng của chúng -HS: Lắng nghe và ghi vào vở.
Hoạt động 2: Tìm hiểu vai trò của hoá học trong cuộc sống(15)
- GV: Cho HS đọc và trả lời
các câu hỏi trong SGK ( Yêu
cầu HS không trả lời theo nội
-GV hỏi: Hoá học có vai trò
quan trọng như thế nào trong
cuộc sống ?
-HS: nêu câu hỏi
- HS: trả lời trong thực tế cuộc sống mà các em biết
-HS: nghe và ghi nhớ
- HS: tự đọc lại phần trả lời trong sách để nhận xét phần trả lời của mình
-HS: Dựa vào những ví dụ nói về ứng dụng của hoá học trong các lĩnh vực cuộc sống hàng ngày : Vậtdụng gia đình , trong đồ dùng học tập , trong y học , trong nông nghiệp , công nghiệp , … HS có thể rút ra vai trò của hoá học
- HS: Rút ra kết luận
II-HOÁ HỌC CÓ VAI TRÒ QUAN TRỌNG NHƯ THẾ NÀO TRONG CUỘC SỐNG:
Hoá học có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống chúngta: làm vật dụng, trong y học, sản xuất…
Hoạt động 3: Tìm hiểu phương pháp học tốt môn hoá học(5’)
lí thông tin , vận dụng và ghi nhớ -HS: Để học tốt môn hoá học cần phải :
+ Biết làm thí nghiệm , biết quan sát hiện tượng
+ Hứng thú say mê môn học , rèn luyện óc tư duy , suy luận sáng tạo
+ Nhớ bài một cách chọn lọc , thông minh
+ Đọc thêm sách
III- CẦN PHẢI LÀM GÌ
ĐỂ HỌC TỐT MÔN HOÁ HỌC :
+ Tự thu thập tìm kiếm thông tin
+ Xử lí thông tin + Vận dụng + Ghi nhớ
- Học tốt môn hoá học là nắm vững và có khả năng vận dụng kiến thức đã học
3 Đánh giá(3’):
GV yêu cầu HS nhắc lại nội dung cơ bản của bài học
4 Dặn dò(1’) : Về nhà học bài
Chuẩn bị bài mới: Chất
IV RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
Trang 3Ngày soạn: 13/08/2012
CHƯƠNG I: CHẤT – NGUYÊN TỬ – PHÂN TỬ
Tiết 2 Bài 2: CHẤT (T1 )I.MỤC TIÊU Sau tiết này HS phải:
1 Kiến thức: Biết được:
- Khái niệm chất và một số tính chất của chất.(Chất có trong các vật thể xung quanh ta Chủ yếu là tính chất vật lí của chất )
2 Kĩ năng:
- Quan sát thí nghiệm, hình ảnh, mẫu chất rút ra được nhận xét về tính chất của chất
Phân biệt được chất và vật thể
- So sánh tính chất vật lí của một số chất gần gũi trong cuộc sống, thí dụ đường, muối ăn, tinh bột
Hoá chất: miếng sắt, nước cất, muối ăn, cồn
Dụng cụ: Cân, cốc thuỷ tinh , nhiệt kế, đũa thuỷ tinh
b HS:
Tìm hiêu nội dung bài học trước khi lên lớp
2 Phương pháp:
Hỏi đáp – Làm việc nhóm – Trực quan
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Ổn định lớp (1’):
2 Kiểm tra bài cũ(5’):
HS1: Vai trò của hóa học? Hóa học là gì ?
- HS: Nghe giảng, ghi nhớ
- HS:Trả lời +Vật thể tự nhiên:cây, đá, nước
- Vật thể phân làm 2 loại:+Vật thể tự nhiên:Sông , suối+ Vật thể nhân tạo: Bàn ghế
Trang 4HS lấy ví dụ minh hoạ.
ta phải biết tính chất của chất?
- GV:Hãy kể 1 số mẫu chuyện
nói lên tác hại của vịêc sử dụng
chất không đúng
- HS: Nghe giảng, ghi bài
- HS: Suy nghĩ về câu hỏi của GV
- HS: Theo dõi thí nghiệm và quan sát hiện tượng
- HS: Do không hiểu khí CO có tính độc vì vậy 1 số người sử dụng bếp than để sưởi ấm trong phòng kín gây ngộ độc nặng
II.TÍNH CHẤT CỦA CHẤT
1 Mỗi chất có những tính chất nhất định
- Tính chất hoá học:khả nang biến đổi chất này thành chất khác
2 Việc hiểu biết tính chất của chất có lợi gì?
GV cho HS nhắc lại kiến thức cần nhớ
GV yêu cầu HS làm bài tập 1, 2 SGK/ 11
b Dặn dò:
Làm bài tập về nhà :1,2,3,4,5,6 SGK
Xem trước bài : Chất (T2)
IV RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
Trang 5Ngày soạn: 20/08/2012
CHƯƠNG I: CHẤT – NGUYÊN TỬ – PHÂN TỬ
Tiết 3 Bài 2: CHẤT (TT)
I.MỤC TIÊU Sau tiết này HS phải:
1 Kiến thức: Biết được:
- Khái niệm về chất nguyên chất (tinh khiết ) và hỗn hợp
- Cách phân biệt chất nguyên chất (tinh khiết ) và hỗn hợp dựa vào tính chất vật lí
2 Kĩ năng:
- Phân biệt được chất và vật thể, chất tinh khiết và hỗn hợp
- Tách được một chất rắn ra khỏi hỗn hợp dựa vào tính chất vật lí Tách muối ăn ra khỏi hỗn hợp
a GV: Hoá chất: nước khoáng, nước cất
Dụng cụ: đèn cồn, bình cầu đáy tròn, nhiệt kế
b HS: Tìm hiêu nội dung bài học trước khi lên lớp
-GV: Yêu cầu HS quan sát chai
nước khoáng và chai nước cất
chất giống như nước khoáng
-GV: Nước khoáng và các loại
nước các em vừa lấy ví dụ đều
là hỗn hợp Vậy, hỗn hợp là gì?
-HS: Quan sát và nhận xét: cả nước khoáng và nước cất đều không màu
-HS trả lời: Vì nước khoáng có lẫn một số chất khác, nước cất thì không
-HS lấy ví dụ: nước biển, nước sông, nước giếng…
Trang 6-GV: Giới thiệu hình 1.4a: sơ đồ
chưng cất nước tự nhiện
-GV hỏi: Sản phẩm thu được
sau khi chưng cất là gì?
-HS: Chất tinh khiết thì sẽ có những tính chất nhất định
2 Chất tinh khiết( nguyên chất): Là những chất không
có lẫn bất kì chất nào khác
Ví dụ: nước cất
Hoạt động 3 Tìm hiểu cách tách chất ra khỏi hỗn hợp(9’).
-GV: Tiến hành thí nghiệm cô
cạn nước muối ( hình 1.4.b)
Yêu cầu HS quan sát và nêu
hiện tượng sảy ra
-GV hỏi: Vì sao khi cô cạn lại
có hiện tương kết tinh? Chất kết
-HS: Nước và các chất khác bayhơi hết, còn lại là muối ăn kết tinh
-HS: Dựa vào nhiệt độ sôi khác nhau ta có thể tách riêng một chất khỏi hỗn hợp
-HS: Lắng nghe và ghi nhớ
3 Tách chất ra khỏi hỗn hợp:
Dựa vào tính chất vật lí khác nhau: nhiệt độ sôi, khối lượngriêng, tính tan… và bằng cáchthích hợp ta đều có thể tách chất ra khỏi hỗn hợp
4 Củng cố - Đánh giá – Dặn dò(13’):
a Củng cố: GV: Yêu cầu HS nhắc lại nội dung chính của tiết học
Yêu cầu HS làm bài tập 7, 8 SGK/11
b Dặn dò về nhà:
GV: Yêu cầu HS học bài, làm bài tập SGK
Chuẩn bị mẫu bài thu hoạch chuẩn bị thực hành
BẢNG TƯỜNG TRÌNH Bài……… Tên :……….
Lớp:………
STT Hoá chất - dụng cụ Tiến hành Hiện tượng PTHH và giải thích
IV RÚT KINH NGHIỆM:
………
Trang 7Ngày soạn: 20/08/2012
Tiết 4 Bài 3: BÀI THỰC HÀNH SỐ 1I.MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Nội quy và một số quy tắc an toàn trong phòng thí nghiệm hoá học; Cách sử dụng một số dụng
cụ, hoá chất trong phòng thí nghiệm
- Mục đích và các bước tiến hành, kĩ thuật thực hiện một số thí nghiệm cụ thể:
+ Quan sát sự nóng chảy và so sánh nhiệt độ nóng chảy của parafin và lưu huỳnh
+ Làm sạch muối ăn từ hỗn hợp muối ăn và cát
2 Kĩ năng:
- Sử dụng được một số dụng cụ, hoá chất để thực hiện một số thí nghiệm đơn giản nêu ở trên
- Viết tường trình thí nghiệm
Hoá chất: bột lưu huỳnh, parafin, muối ăn
Dụng cụ: nhiệt kế, cốc thuỷ tinh, ống nghiệm , phểu, đũa thuỷ tinh, đèn cồn , kẹp gổ, giấy lọc
Hoạt động 1: Tìm hiểu một số quy tắc an toàn và cách sử dụng hoá chất, dụng cụ thí
Trang 8chứa ban đầu.
+ Không dùng hoá chất khi không biết rõ đó là chất gì
+ Không được nếm hoặc trực tiếp nếm thử hoá chất
- HS: Lắng nghe và ghi nhớ thật kĩ trước khi tiến hành thí nghiệm
Hoạt động 2: Hướng dẫn thực hành(10’).
- GV: Thông báo quy trình làm việc của một buổi
thực hành
- GV: Hướng dẫn HS làm thí nghiệm 1: Theo dõi
sự nóng chảy của lưu huỳnh và parafin
- GV hỏi: Khi nước sôi lưu huỳnh đã nóng chảy
chưa?
- GV: Qua các thí nghiệm em hãy rút ra nhận xét
chung về nhiệt độ nóng chảy của các chất?
- GV: Hướng thí nghiệm 2: Tách chất từ hỗn hợp
- GV: Hướng dẫn cách đun nóng ống nghiệm khi
tiến hành thí nghiệm
- GV: Em hãy so sánh chất rắn thu được ở đáy
ống nghiệm với hổn hợp ban đầu?
- HS: Theo dõi thí nghiệm, ghi nhớ thao tác
- HS: Theo dõi, ghi nhớ
- HS: Ghi lại câu hỏi và trả lời khi làm TN
Hoạt động 3: Thực hành(15’).
- GV: Chia nhóm HS chuẩn bị thực hành
Phát dụng cụ, hóa chất cho các nhóm
- GV: Theo dõi các nhóm làm thí nghiệm, điều
chỉnh, uốn nắn thao tác của HS
- HS: Chia nhóm theo hướng dẫn của GV
Bầu nhóm trưởng, thư kí, phân công công việc cho các thành viên
Nhóm trưởng lên nhận dụng cụ, hóa chất
- HS: Tiến hành thực hành thêo hướng dẫn của
GV, theo dõi thí nghiệm, rút ra kết luận và trả lời câu hỏi của GV
Hoạt động 4: Công việc cuối buổi (12’).
- GV: Hướng dẫn HS làm tường trình theo mẫu
- GV: Yêu cầu HS rửa thu dọn, trả dụng cụ và
làm vệ sinh sạch sẽ khu vực làm việc của nhóm
mình
- HS: Làm tường trính theo mẩu GV hướng dẫn
- HS: Rửa và thu dọn dụng cụ, trả dụng cụ, hóa chất, vệ sinh nơi làm việc
Xem trước bài “Nguyên tử”
IV RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
Trang 9Ngày soạn: 27/08/2012
Tiết 5 Bài 4: NGUYÊN TỬ
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Biết được:
- Các chất đều được tạo nên từ các nguyên tử
- Nguyên tử là hạt vô cùng nhỏ, trung hoà về điện, gồm hạt nhân mang điện tích dương và vỏnguyên tử là các electron (e) mang điện tích âm
- Hạt nhân gồm proton (p) mang điện tích dương và nơtron (n) không mang điện
- Vỏ nguyên tử gồm các eletron luôn chuyển động rất nhanh xung quanh hạt nhân và được sắpxếp thành từng lớp
- Trong nguyên tử, số p bằng số e, điện tích của 1p bằng điện tích của 1e về giá trị tuyệt đốinhưng trái dấu, nên nguyên tử trung hoà về điện
2 Kĩ năng:
- Xác định được số đơn vị điện tích hạt nhân, số p, số e, số lớp e, số e trong mỗi lớp dựa vào sơ
đồ cấu tạo nguyên tử của một vài nguyên tố cụ thể (H, C, Cl, Na)
3 Thái độ:
- Có thái độ yêu thích học bộ môn hoá học
4 Trọng tâm:
- Cấu tạo của nguyên tử gồm hạt nhân và lớp vỏ electrron
- Hạt nhân nguyên tử tạo bởi proton và nơtron
- Trong nguyên tử các electron chuyển động theo các lớp
Trực quan – Hỏi đáp – Làm mẫu bắt chước
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
Trang 10- GV thuyết trình: Có hàng triệu
chất khác nhau nhưng chỉ có
trên một trăm loại nguyên tử
- GV: Treo tranh mô hình một
nguyên tử Yêu cầu HS nêu cấu
tạo của nguyên tử đó, từ đó rút
ra kết luận nguyên tử được cấu
tạo như thế nào?
- GV: Yêu cầu HS đọc thông
tin SGK và cho biết đặc điểm
của hạt electron?
- GV: Nhận xét và bổ sung
- HS: Lắng nghe
- HS : Trả lời : hạt nhân và vỏ electron
-HS trả lời:
Hạt electron mang điện tích âm (-1), có khối lượng vô cùng nhỏ(9,1095.10-28 g), kí hiệu: e
Hoạt động 2: Hạt nhân nguyên tử(10’).
- GV giới thiệu: Hạt nhân
nguyên tử được tạo bởi 2 loại
hạt là proton và nơtron
- GV: Cho HS đọc thông tin
SGK và nêu đặc điểm của từng
- GV: Vì vậy khối lượng của
hạt nhân được coi là khối lượng
nguyên tử
- HS: Nghe giảng và ghi nhớ
- HS: Đọc thông tin và trả lời:
+ Hạt proton:
Kí hiệu : pĐiện tích : dương Khối lượng:1,6726.10-24 gam+ Hạt notron
Kí hiệu: nKhông mang điện
Khối lượng: 1,6748.10-24 gam
- HS: Lắng nghe, ghi nhớ
-HS: Số p = Số e
- HS: m p; m n? m e(gấp 10.000lần)
-HS: Nghe, ghi vở
II Hạt nhân nguyên tử
- Hạt nhân nguyên tử tạo bởi proton và nơ tron
a Hạt proton: (p)Điện tích : dương
b Hạt nơtron(n)Không mang điện
- Các nguyên tử có cùng số proton trong hạt nhân được gọi
- GV: Giới thiệu cấu tạo lơp e
- GV: Giới thiệu mô hình
ngoài cùng của từng nguyên tử
- GV:YC HS báo cáo kết quả
- HS: Nghe giảng và ghi bài
- HS: Lắng nghe
- HS: Quan sát mô hình
- HS: Thảo luận theo nhóm trong 3’ và thực hiện các yêu cầu của GV
-HS: Báo cáo
III Lớp electron
- Electron chuyển động rất nhanh quanh hạt nhân và ắp xếp thành từng lớp
- Mỗi lớp có một só electron nhất định
- Nhờ có electron mà các electron có khả năng liên kết với nhau
Trang 11- GV: Nhận xét -HS: Sửa bài vào vở bài tập.
Trang 12Ngày soạn: 29/08/2012
Tiết 6 Bài 5: NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC (T1)
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Biết được:
- Những nguyên tử có cùng số proton trong hạt nhân thuộc cùng một nguyên tố hóa học
- Kí hiệu hóa học biểu diễn nguyên tố hóa học
- Phương pháp tìm tòi, thảo luận nhóm, nêu và giải quyết vấn đề
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp: (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (8’)
HS1: Nguyên tử là gì? Nguyên tử được tạo thành từ 3 loại hạt, đó là những loại hạt nào?
HS2: Làm bài tập 5/ SGK 16
3 Bài mới:
a Giới thiệu bài: Ví dụ trên nhãn hộp sửa, ghi rõ từ canxi kèm theo hàm lượng, coi như một gía trị thông tin về dinh dưỡng của sữa và giới thiệu chất canxi có lợi cho xương, giúp phòng chống bệnh loãng xương Thực ra phải nói : trong thành phần sửa có nguyên tố hoá học canxi Vậy, nguyên tố hóa học là gì? Bài học này sẽ giúp chúng ta hiểu thêm về nguyên tố hoá học:
b Các hoạt động chính:
Hoạt động 1: Tìm hiểu nguyên tố hoá hoc là gì? (20’)
- GV: Cho biết chất được tạo
nên từ đâu?
- GV: Cho HS quan sát ống
nghiệm đựng nước và phân
tích : Nước là một chất được
tạo nên từ nguyên tử H và
nguyên tử O Để tạo ra 1 gam
nước cần phải có 3 vạn tỉ
nguyên tử oxi và số nguyên tử
hiđro thì gấp đôi
- GV: Các nguyên tử oxi, hiđro
được gọi là nguyên tố hóa học
Vậy, nguyên tố hóa học là gi?
- HS trả lời: Từ các nguyên tử
- HS: Quan sát, nghe giảng
- HS: Lắng nghe và trả lời:
Tập hợp những nguyên tử cùng loại thì gọi là nguyên tố hoá
I Nguyên tố hoá học là gì?
1.Định nghĩa
Nguyên tố hoá học là tập hợp những nguyên tử cùng loại có cùng số proton tronghạt nhân
Trang 13đều có tính chất giống nhau.
- GV: Yêu cầu HS cho biết về
kí hiệu hóa học?
- GV: Đưa ra một số ví dụ: Ca;
S; Cu; C…… Yêu cầu HS dựa
vào bảng 1 SGK/42 lấy thêm
ví dụ
học
-HS: Nguyên tử cùng loại thì cócùng số proton trong hạt nhân
- HS: Lắng nghe và ghi nhớ
- HS: Nghe giảng và trả lời:
nguyên tố hóa học biểu diễn bằng một hay hai chữ cái , trong
đó chữ cái đầu viết dạng in hoa
-HS: Lấy ví dụ theo bảng 1 SGK/42
2 Kí hiệu hoá học
- Kí hiệu hoá học dùng để biểu diễn ngắn gọn tên các nguyên tố
VD: Cacbon: C Can xi : Ca Clo: Cl
- Mỗi kí hiệu hóa học chỉ một nguyên tử của nguyên tố đó VD: Cl: 1 nguyên tử clo
- Nếu muốn chỉ 2 nguyên tử clo
ta viết : 2 Cl
Hoạt động 2: Tìm hiểu có bao nhiêu nguyên tố háo học? (10’)
- GV:Yêu cầu học sinh đọc
thông tin về các nguyên tố
-GV hỏi: Trong số các nguyên
tố tạo nên vỏ trái đất, những
nguyên tố nào là quan trọng
nhất?
-HS: Đọc SGK mục III/ 19
- Xác định tỉ lệ % dựa vào hình 1.8
Trang 14Ngày soạn: 30/08/2012
Tiết 7 Bài 5: NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC (tt)
I MỤC TIÊU: Sau bài này HS phải:
1 Kiến thức: Biết được:
- Nguyên tử khối: Khái niệm, đơn vị và cách so sánh khối lượng của nguyên tử khối này với khối lượng nguyên tử khối khác( hạn chế ở 20 nguyên tố đầu)
a GV: Bảng 1 SGK/42, phiếu học tập ghi các đề luyện tập
b HS: Đọc trước phần nguyên tử khối để biết được nguyên tử khối là gì?
2 Phương pháp:
- Phương pháp tìm tòi, thảo luận nhóm, quan sát, nêu và giải quyết vấn đề
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp: (1’)
2 Bài cũ: (10’)
HS1: Định nghĩa nguyên tố hoá học? Lấy ví dụ
HS2: Viết kí hiêu hoá học của các nguyên tố sau: Hidro, canxi, oxi , nhôm, kẽm , magiê, bạc , sắt
3 Bài mới:
a Giới thiệu bài: Nguyên tử cũng có khối lượng Khối lượng nguyên tử gọi là nguyên tử khối.Vậy nguyên tử khối là gì?
b Các hoạt động chính:
Hoạt động 1: Tìm hiểu nguyên tử khối là gì? (18’)
-GV: Nguyên tử có khối lượng
vô cùng bé nếu tính bằng gam thì
vô cùng nhỏ nên không tiện sử
dụng.Vì vậy để tiện sử dụng
người ta quy ước lấy 1/12 khối
lượng nguyên tử cacbon làm đơn
vị khối lượng nguyên tử gọi là
đơn vị cacbon.Viết tắc là đ.v.C
Tức là 1 đ.v.C bằng 1/12 khối
lượng của nguyên tử cacbon
-GV: Cho ví dụ
-GV: Các giá trị khối lượng này
-HS: Nghe giảng và ghi bài
-HS: Nghe và ghi bài-HS: Nguyên tử hidro nhẹ
II Nguyên tử khối
Nguyên tử khối là khối lượng của nguyên tử tính bằng đơn vị cacbon
Ví dụ: H = 1 đvC
C = 12 đvC O= 16 đvC
Trang 15cho biết sự nặng nhẹ giữa các
nguyên tử Vậy trong các
nguyên tử trên nguyên tử nào
nhẹ nhất ?
-GV: Nguyên tử Cacbon, nguyên
tử oxi nặng gấp bao nhiêu lần
nguyên tử hidro?
-GV: Khối lượng tính bằng đvC
là khối lượng tương đối giửa các
nguyên tử người ta gọi khối
lượng này là nguyên tử khối Vậy
nguyên tử khối là gì?
-GV: Hướng dẫn HS tra bảng
1/42 SGK để biết nguyên tử khối
giữa các nguyên tố
-GV: Mỗi nguyên tố đều có 1
nguyên tử khối riêng biệt Vì vậy
dựa vào nguyên tử khối ta xác
định được tên nguyên tố
-GV lấy ví dụ: Nguyên tử khối
của nguyên tố A bắng 35,5 Vậy
-HS: Theo dõi GV hướng dẫn và thực hiện theo
-HS: Nghe và ghi nhớ
-HS trả lời: A là nguỵên tốclo
Nguyên tử khối của A là:
Xem bảng 1/42 SGK em hãy hoàn chỉnh bảng dưới đây
Trang 16………
………
Ngày soạn: 05/ 09/ 2012
Tiết 8 Bài 6 : ĐƠN CHẤT - HỢP CHẤT - PHÂN TỬ (T1)
I MỤC TIÊU: Sau bài này HS phải:
1 Kiến thức: Biết được:
- Đơn chất là những chất do một nguyên tố hóa học cấu tạo nên
- Hợp chất là những chất được cấu tạo từ hai nguyên tố hóa học trở lên
2 Kĩ năng:
- Quan sát mô hình, hình ảnh về đơn chất và hợp chất
- Phân biệt một chất là đơn chất hay hợp chất theo thành phần nguyên tố cấu tạo nên chất
3 Thái độ:
- Có thái độ yêu thích môn học
4 Trọng tâm:
- Khái niệm đơn chất và hợp chất
- Đặc điểm cấu tạo của đơn chất và hợp chất
II CHUẨN BỊ
1 Đồ dùng dạy – học
a GV: Tranh vẽ: 1-10, 1-11, 1-12,1-13 và bảng phụ.
b HS: Xem trước bài mới.
2.Phương pháp dạy học : Đàm thoại – tìm tòi, trực quan, thảo luận nhóm
III Các hoạt động dạy và học
1
Ổn định lớp (1’):
2 Kiểm tra bài cũ(5’): Hãy cho biết kí hiệu hóa học và nguyên tử khối của một số nguyên tố hóa
học : oxi, hidro, đồng, nhôm, magiê, kẽm?
- GV: Giới thiệu mô hình mẫu
kim loại Cu, khí H2, khí O2
- GV: Cu, H2, O2 là đơn chất
- GV hỏi: Cu, H2, O2 do mấy
nguyên tố tạo nên ?
VD:+ Đơn chất Cu
+ Đơn chất hidro H2 + Đơn chất oxi O2.2.Phân loại: 2 loại+ Kim loại:Cu, Fe,Al… có tính dẫn điện, dẫn nhiệt, có ánh kim
Trang 17chất kim loại và phi kim.
- GV: Kim loại có tính chất vật lý
gì?
- GV: Phi kim khác kim loại ở chỗ
nào?
- GV: Thuyết trình về đặc điểm cấu
tạo của đơn chất
Cl2, H2, S, P
- HS: Có ánh kim, dẫn nhiệt
và dẫn điện
- HS: Không có tính dẫn nhiệt
và dẫn điện
-HS: Nghe giảng, ghi vở
+ Phi kim: S,P,H2… không dẫn điện, dẫn nhiệt
3.Đặc điểm cấu tạo + Kim loại: các nguyên tử sắp xếp khít nhau và theo 1 trật tự xác định
+ Phi kim: các nguyên tử liên kết vơi nhau theo 1 số nhất định và thường là 2
Hoạt động 2: Hợp chất là gì?(15’)
- GV: Giới thiệu mô hình của
nước và muối ăn
- GV: H2O, muối ăn do mấy
nguyên tố tạo nên và đó là
những nguyên tố nào?
- GV: Vậy hợp chất là gì?
- GV: Chốt lại
- GV: Giới thiệu hợp chất phân
làm 2 loại: hợp chất vô cơ và
hợp chất hữu cơ
- GV: Giơi thiệu về đặc điểm
cấu tạo của hợp chất
- GV: Vậy đơn chất và hợp
chất có đặc điểm gì khác nhau
về thành phần?
- HS: Xem mô hình và nghe giảng
- HS: H2O do 2 nguyên tố O
và H tạo nên Muối ăn do 2 nguyên tố
Cl và Na tạo nên
- HS: Trả lời
- HS: Nghe giảng
- HS: Nghe giảng
- HS: Nghe giảng
- HS: Đơn chất chỉ gồm 1 nguyên tố hoá học
Hợp chất gồm 2 nguyên tố hoá học trở lên
II Hợp chất
1 Định nghĩa Hợp chất là những chất được cấu tạo từ 2 nguyên tố hoá học trở lên
VD: Hợp chất nước ( H2O)
do 2 nguyên tố H va O tạo nên
2.Phân loại:
_ Hợp chất hưu cơ; đường, mêtan
_ Hợp chất vô cơ: NaCl, KCl
3.Đặc điểm cấu tạo:
Trong hợp chất, nguyên tử của nguyên tố liên kết với nhau theo 1 tỉ lệ và 1 thứ tự nhất định
4 Cũng cố - Dặn dò về nhà (13’):
a.Cũng cố(10’)
- GV YC HS thảo luận nhóm làm bài tập 3
- GV YC các nhóm báo cáo kết quả
- GV nhận vét
b.Dặn dò về nhà(3’): - Xem trước phần phân tử
- Bài tập về nhà: 1, 2,3 /25
IV RÚT KINH NGHIỆM ;
………
………
………
………
Trang 18Ngày soạn: 05/09/2012
Tiết 9 Bài 6 : ĐƠN CHẤT - HỢP CHẤT- PHÂN TỬ(TT)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Biết được:
- Các chất ( đơn chất và hợp chất) thường tồn tại ở ba trạng thái: rắn, lỏng, khí
- Phân tử là những hạt đại diện cho chất, gồm một số nguyên tử liên kết với nhau và thể hiện các tính chất hóa học của chất đó
- Phân tử khối là khối lượng của phân tử tính bằng đơn vị cacbon, bằng tổng nguyên tử khối của các nguyên tử trong phân tử
2 Kĩ năn g:
- Quan sát mô hình, hình ảnh minh họa về ba trạng thái của chất
- Tính phân tử khối của một số phân tử đơn chất và hợp chất
- Xác định được tính chất vật lý của một vài chất cụ thể
- Trực quan, đàm thoại – tìm tòi, thảo luận nhóm
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1.Ổn định lớp(1’) :
2.Kiểm tra bài cũ (5’) :
- Đơn chất, hợp chất là gì? Cho VD? Khí clo được tạo nên từ những nguyên tố nào?
+ Muối ăn có những hạt nào
- HS: Quan sát tranh và trả lời
+ Gồm 2 nguyên tử cùng loại liên kết với nhau
Trang 19hợp thành?
- GV: Tính chất hoá học của
chất là tính chất của từng hạt
Mỗi hạt thể hiện đầy đủ tính
chất hoá học của chất, là đại
- HS: Lắng nghe
Hoạt động 2: Phân tử khối là gì? (10’)
- GV:Em hãy nhắc lại nguyên
tử khối là gì?
- GV: Tương tự như vậy hãy
định nghĩa nguyên tử khối là
gì?
- GV: Chốt lại và ghi bảng
- HS: Nguyên tử khối là khối lượng của nguyên tử được tính bằng đơn vị cacbon
- HS: Phân tử khối là khối lượng của phân tử được tính bằng đơn vị cacbon
- HS: Lắng nghe
2 Phân tử khối
- Phân tử khối là khối lượng củaphân tử được tính bằng đơn vị cacbon
- Phân tử khối bằng tổng nguyên tử khối của các nguyên
tử trong phân tử chất đóVD: Phân tử khối của:
O2 = 16 x 2 = 32 (đvc )
H2O = (1 x2) + 16 =18 (đvc )NaCl = 23 + 35.5 =58.5 (đvc )
Hoạt động 3: Trạng thái của chất(8’)
- HS: Các hạt rất xa nhau và chuyển động về nhiều phía
- HS: Nghe giảng
III Trạng thái của chất
Mỗi mẫu chất là một tập hợp
vô cùng lớn những hạt là nguyên tử hay phân tử Tuỳ điều kiện 1 chất có thể ở 3 trạngthái: rắn , lỏng, khí
4 Cũng cố - Dặn dò về nhà (10’)
a Cũng cố (7’) : GV YC HS thảo luận nhóm làm bài tập bảng phụ:
BẢNG PHỤ
Bài tập: Tính phân tử khối của
a Axitsunfuric biết phân tử gồm: 2H, 1S, 4O
b Khí amoniac biết phân tử gồm: 1N,3H
Đáp án
Trang 20a Phân tử khối của H2SO4: (1 x2) + 32 +(16 x 4 ) = 98 (đvc)
b Phân tử khối của NH3 : 14 +( 1 x 3 ) = 17 (đvc)
b
Dặn dò về nhà(3’): Bài tập về nhà: 4,5,6,7,8/25
Chuẩn bị cho bài thực hành 2, các nhóm kẻ bảng tường trình
IV Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
Ngày soạn: 10/09/2012 Tiết 10 BÀI 7: BÀI THỰC HÀNH 2: SỰ LAN TOẢ CỦA CHẤT I MỤC TIÊU: Sau bài này HS phải: 1 Kiến thức:
- Biết được mục đích và các bước tiến hành, kĩ thuật thực hiện một số thí nghiệm cụ thể: - Sự khuếch tán của các phân tử một chất khí vào trong không khí - Sự khuếch tán của các phân tử thuốc tím trong nước 2 Kĩ năng:
- Sử dụng dụng cụ, hóa chất tiến hành thành công, an toàn các thí nghiệm nêu ở trên - Quan sát, mô tả hiện tượng, giải thích và rút ra nhận xét về sự chuyển động khuếch tán của một số phân tử chất lỏng, chất lỏng 3 Thái độ:
- Yêu thích bộ môn hoá học, có ý thức vận dụng vào thực tiễn 4 Trọng tâm: - Sự lan tỏa của một chất khí trong chất khí - Sự lan tỏa của một chất rắn khi tan trong nước II CHUẨN BỊ: 1 Đồ dùng dạy – học: a.GV: + Hoá chất: Dung dịch amoiac đậm đặc, thuốc tím (kalipemanganat), giấy quy + Dụng cụ: Ống nghiệm, đũa thuỷ tinh, nút cao su, giá ống nghiệm b HS: + Xem bài trước và kẻ bảng tường trình 2 Phương pháp: - Quan sát, thảo luận nhóm, thí nghiệm thực hành III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC: 1 Ổn định lớp (1’):
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3 Bài mới:
Giới thiệu bài(2’): Khi đứng trước những bông hoa , ta ngửi thấy mùi thơm Điều đó mách bảo ta rằng, phải có chất thơm từ hoa lan tỏa vào không khí Ta không nhìn thấy vì đây là các phân tử chất thơm chuyển động Các em sẽ làm thí nghiệm về sự lan tỏa chất để biết được phân tử là hạt hợp thành của hợp chất
Hoạt động1 : Thí nghiệm sự lan toả của amoniac(10’)
Trang 21- GV: Hướng dẫn HS lấy đũa thuỷ tinh
nhúng amoniac vào giấy quỳ Quan sát
- GV: Hướng dẫn HS lấy giấy quỳ tẩm nước
để cẩn thận sát đáy ống nghiệm Dùng gim
đính chặt bông vào nút rồi đậy ống nghiệm
→YC HS so sánh màu với giấy quỳ lúc
đầu
- GV: Cho HS thảo luận nhóm làm thí
nghiệm
- HS: Giấy quỳ chuyển sang màu xanh
- HS: Quan sát và lắng nghe
- HS: Thảo luận nhóm làm thí nghiệm
+ Hiện tượng: Giấy quỳ chuyển sang màu xanh + Giải thích: Khí NH3 khuếch tán từ miệng đến đáy ống nghiệm
Hoạt động 2: Thí nghiệm sự lan toả của amoniac trong nước(10’)
- GV: Hướng dẫn HS làm thí nghiệm
+ Cốc 1: Thuốc tím + nước →khuấy đều
+ Cốc 2: Cho từ từ thuốc tím + nước →
không khuấy
⇒ So sánh màu của 2 cốc
- GV: Cho HS thảo luận nhóm làm thí
nghiệm
- HS: Lắng nghe và quan sát
- HS: + Quan sát thấy có màu tím lan dần
+ Lúc thuốc tím lan toả hết nước ở 2 cốc trên
có màu như nhau
Hoạt động 3: Viết tường trình thí nghiệm (10’)
- GV: YC các nhóm hoàn thành bảng tường
trình
- HS: Các nhóm hoàn thành bảng tường trình
3 Tổng kết – Đánh giá : (7’)
- GV yêu cầu HS thu dọn dụng cụ và hóa chất làm thí nghiệm
- GV thu bài tường trình và dựa vào thang điểm để đánh giá buổi thực hành
Thao tác thí nghiệm (3 đ) Kết quả thí nghiệm (3 đ) Giải thích kết quả( 1 đ) Ý thức thái độ(1 đ)
4 Dặn dò (2’)
- Dặn các em soạn phần kiến thức cần nhớ vào vở
- Xem trước bài luyện tập 1
IV RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………
………
Trang 22Ngày soạn : 17/09/2012
Tiết 11 BÀI 8: BÀI LUYỆN TẬP 1
I- MỤC TIÊU: Sau bài này HS phải :
1.Kiến thức : Hệ thống hóa kiến thức về các khái niệm cơ bản : Chất , đơn chất , hợp chất , nguyên
tử , nguyên tố hoá học ( kí hiệu hoá học và nguyên tử khối ) và phân tử ( phân tử khối )
2 Kỹ năng : Rèn luyện kĩ năng tính toán và làm bài tập.
3.Thái độ : Giúp HS yêu thích môn học để vận dụng kiến thức vào trong cuộc sống.
- Phương pháp đàm thoại, vấn đáp, thảo luận nhóm
1.
Ổn định lớp : (1’)
2.
Bài mới:
a.Giới thiệu bài (1’) : Để thấy được mối quan hệ giữa các khái niệm: Nguyên tử, nguyên tố hóa
học, đơn chất, hợp chất, phân tử Để nắm chắc nội dung các khái niệm này bài học nay các em sẽ làm một số bài tập có liên quan đến các khái niệm.Chúng ta học bài “ Bài luyện tập số 1 ”
- GV: Từ hệ thống câu hỏi trên HS tự lập sơ đồ
chung về mối liên hệ giữa các khái niệm
- Chất được tạo nên từ đâu ?
- Đơn chất và hợp chất khác nhau ntn?
- GV: Nguyên tử là gì ? Nguyên tử tạo thành
từ 3 loại hạt nhỏ hơn nữa , đó là những hạt nào
? Hãy nói tên , kí hiệu và điện tích của những
- HS: Trả lời nhanh câu hỏi của GV
Trang 23-GV: Nguyên tố hoá học là gì ?
- GV: Phân tử là gì ? Phân tử khối?
- GV: Cho HS tính phân tử khối của một số
chất?
- HS: Trả lời
- HS: Trả lời
- HS: Phân tử là hạt đại diện cho chất, gồm một
số nguyn tử liên kết với nhau và mang đầy đủ tính chất hóa học của chất
- HS: Tính toán + Cacbonđioxit : CO2 = 12+(16x2) = 44 đvC
+ Khí Mêtan : CH4 = 12+(1x4) = 16 đvC + Axit nitric: HNO3= 1+14+(16x3) = 63 đvC + KaliPemanganat :KMnO4 = 39+55+(16x4)=
a) - Vật thể nhân tạo : chậu
- Vật thể tự nhiên : thân cây ( gỗ, tre ,nứa )
- Chất : Nhôm , chất dẽo , Xenlulôzơ b) - Dùng nam châm hút Sắt
- Cho hỗn hợp còn lại vào nước , dùng pp gạn lọc tách riêng nhôm và gỗ
- HS: Thảo luận nhóm BT2 /31:
a) - Trong hạt nhân có 12 p
- Trong nguyên tử có 12e
- Số lớp e là 3
- Số e ngoài cùng là 2 b)+ Khác nhau
- Canxi : 20p, 20e, số lớp elà 4
- Magiê: 12p , 12e, số lớp e là 3 + Giống nhau : Số e ở lớp ngoài cùng là 2
- HS: Lắng ngheBT3 /31:- Phân tử khối của hợp chất X2O: 2.31=62đvC
- Nguyên tử khối của X:
X= 62-16 = 23 đvC 2
- HS: Làm BT4 / 31:
a-Nguyên tố hoá học , hợp chất b- Phân tử , liên kết với nhau , đơn chất
c- Đơn chất , nguyên tố hoá học d- Hợp chất , phân tử , liên kết với nhau
e- Chất , nguyên tử , đơn chất
Trang 243- Dặn dò(3’) : Xem lại các bài tập đã giải
Đọc trước bài Công Thức Hoá Học
IV RÚT KINH NGHIỆM:
1.Kiến thức : Biết được:
- Công thức hoá học (CTHH) biểu diễn thành phần phân tử của chất
- Công thức hoá học của đơn chất chỉ gồm kí hiệu hoá học của một nguyên tố( kèm theo sốnguyên tử nếu có)
- Công thức hoá học của hợp chất gồm kí hiệu của hai hay nhiều nguyên tố tạo ra chất, kèm theo
số nguyên tử của mỗi nguyên tố tương ứng
- Cách viết công thức hoá học đơn chất và hợp chất
- Công thức hoá học cho biết: Nguyên tố nào tạo ra chất, số nguyên tử của mỗi nguyên tố có trongmột phân tử và phân tử khối của chất
- Cách viết công thức hóa học của một chất
- Ý nghĩa của công thức hóa học
II CHUẨN BỊ :
1 Đồ dùng dạy học:
a GV: Mô hình kim loại đồng , khí Hyđro, Nước.
b HS: Đọc trước nội dung bài học ở nhà
2 Phương pháp: Vấn đáp – Trực quan – Làm việc nhóm – Làm việc với SGK.
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY -HỌC:
1.Ổn định lớp (1’) :
2 Kiểm tra bài cũ: (15’)
Câu 1(4đ).Tính phân tử khối của các hợp chất tạo bởi:
a 2H, 1S và 4O
Trang 25b 2Na và 1O.
Câu 2(4đ) Cho biết số proton trong hạt nhân, số electron trong nguyên tử, số lớp electron và số
electron lớp ngoài cùng của nguyên tử Nhôm:
Câu 3(2đ): Cho các chất sau đây, chất nào là đơn chất? Chất nào là hợp chất?
a Nước do H và O tạo ra
b Khí Oxi do O tạo ra
Hoạt động 1 Tìm hiểu về công thức hoá học của đơn chất ( 10’)
- GV: Cho HS quan sát mô
hình của mẫu kim loại đồng
hoặc hidro do bao nhiêu
nguyên tử liên kết với nhau ?
- GV: Hướng dẫn HS cách biểu
thị công thức hoá học của các
- HS: quan sát
- HS:Gồm nhiều nguyên tử đồng xếp khít nhau
- Công thức hoá học của đơnchất chỉ gồm kí hiệu hoá họccủa một nguyên tố( kèm theo
số nguyên tử nếu có)
Ví dụ :
- CTHH đơn chất khí oxi: O2 ( Khí oxi gồm 2 nguyên tử oxi liên kết với nhau)
- CTHH của đơn chất đồng : Cu
13 +
Trang 26Hoạt động 2 Tìm hiểu về công thức hoá học của hợp chất ( 10’)
- GV cho HS quan sát hình
1.12, 1.13 trang 23
-GV hỏi: Nước tạo thành từ
những nguyên tố nào ? Mỗi
nguyên tố có mấy nguyên tử?
- GV: Hướng dẫn HS viết công
thức hoá học của nước : H2O
- GV hướng dẫn cách viết công
-HS: Tập ghi theo hướng dẫn của GV
-HS: Ghi vở
-HS: Nghe và ghi nhớ
-HS: Tập ghép theo hướng dẫn của GV
II- CÔNG THỨC HOÁ HỌC CỦA HỢP CHẤT :
- Công thức hoá học của hợpchất gồm kí hiệu của hai haynhiều nguyên tố tạo ra chất,kèm theo số nguyên tử của mỗinguyên tố tương ứng
Ví dụ : Phân tử nước gồm 2 H liên kết 1 O → CTHH của nước : H2O
Hoạt động 3 Tim hiểu ý nghĩa của công thức hoá học(7’).
-GV hỏi: Qua công thức hoá
học của một chất ta biết gì ?
- GV: Lấy ví dụ cụ thể :
+Hãy cho biết khí Clo do
nguyên tố nào tạo ra?
+Co mấy nguyên tử Clo trong
-HS: Theo dõi và ghi nhớ
-HS: Làm bài tập theo hướng dẫn của GV
III Ý nghĩa của CTHH:
Công thức hoá học cho biết :
Đọc trước bài: Hoá trị.
IV RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
Trang 27Ngày soạn: 14/09/2012
Tiết 13 BÀI 10 HOÁ TRỊ (T1)
I MỤC TIÊU: Sau tiết này HS phải:
1 Kiến thức : Biết được:
- Hoá trị biểu thị khả năng liên kết của nguyên tử của nguyên tố này với nguyên tử của nguyên tố khác hay với nhóm nguyên tử khác
- Quy ước: Hoá trị của H là I, hoá trị của O là II; Hoá trị của một nguyên tố trong hợp chất cụ thể được xác định theo hoá trị của H và O
- Quy tắc hoá trị: Trong hợp chất 2 nguyên tố AxBy thì:
a.x = b.y (a, b là hoá trị tương ứng của 2 nguyên tố A, B)(Quy tắc hóa trị đúng với cả khi A hay B là nhóm nguyên tử)
Hỏi đáp – Làm việc với SGK – Làm mẫu bắt chước
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
b Các hoạt động chính :
Trang 28Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1: Tìm hiểu cách xác định hoá trị một nguyên tố như thế nào?( 10’)
-GV: Người ta qui ước gán cho
H hóa trị I 1 nguyên tử của
nguyên tố khác liên kết được
với bao nhiêu nguyên tử H thì
nói đó là hóa trị của nguyên tố
đó
-GV: Trong CT HCl thì Cl có
hóa trị là bao nhiêu?
Gợi ý: 1 nguyên tử Cl liên kết
được với bao nhiêu nguyên tử H
GV: Tìm hóa trị của O, N và C
trong các CTHH sau: H2O,NH3,
CH4.hãy giải thích?
GV: Ngoài ra người ta còn dựa
vào khả năng liên kết của
nguyên tử nguyên tố khác với
oxi ( oxi có hóa trị là II)
-GV: Hướng dẫn HS dựa vào
khả năng liên kết của các nhóm
nguyên tử với nguyên tử hiđro
- HS: K có hóa trị I vì 2 nguyên tử K liên kết với 1 nguyên tử oxi
-Zn có hóa trị II và S có hóatrị IV
-HS:Lắng nghe
-HS: Trong công thức
H2SO4 thì nhóm SO4 có hóa trị II
-Trong công thức H3PO4 thì nhóm PO4 có hóa trị III
- H có hoá trị I→ nguyên tử
của nguyên tố khác liên kết được với bao nhiêu H thì nguyên tố đó có hoá trị bấy nhiêu
+ HCl (Axitclohiđric)→ Cl(I).+ NH3 (Amoniăc): → N(III)
- O có hoá trị II.
+ Na2O: → Na hoá trị I.+ CaO:→ Ca hoá trị II
- Xác định hoá trị của nhóm nguyên tử cũng tương tự
Hoạt động 3: Tìm hiểu quy tắc hoá trị(10’)
- GV: CTHHchung của hợp chất
tạo bởi 2 nguyên tố được viết
như thế nào?
-GV: Giả sử hóa trị của nguyên
tố A là a và hóa trị của nguyên
tố B là b
- GV: Các nhóm hãy thảo luận
để tìm được các giá trị x.a và
y.b tìm mối liện hệ giữa 2 giá
2 nguyên tố A, B)(Quy tắc hóa trị đúng với cả
Trang 29b trong các trường hợp trên.
-GV: Đó là biểu thức của qui tắc
hóa trị Hãy phát biểu qui tắc
1.II và y.b = 2.I
- GV: Vậy nhóm –OH có hóa trị
x a = y b-HS phát biểu quy tắc: Tích của chỉ số và hóa trị của nguyên tố này bằng tích của chỉ số và hóa trị của nguyên
3 Cũng cố - Đánh giá – Dặn dò ( 6’):
a Củng cố:
Hãy xác định hoá trị của (Fe, Ca) trong hợp chất sau: Fe2O3, CaCO3
Áp dụng quy tắc hoá trị cho 2 công thức hoá học trên
b Dặn dò:
Học thuộc hoá trị của một số nguyên tố , nhóm nguyên tử trong bảng 1,2 trang 42, 43 Làm BT 1, 2, 3a, 4a SGK/ 37, 38
Chuẩn bị bài : Hoá trị (T2)
IV RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
Trang 30Ngày soạn : 25/09/2012
Tiêt 14 BÀI 10: HOÁ TRỊ (TT )
I MỤC TIÊU: Sau tiết này HS phải:
1 Kiến thức : Biết được:
- Quy tắc hoá trị: Trong hợp chất 2 nguyên tố AxBy thì:
a.x = b.y (a, b là hoá trị tương ứng của 2 nguyên tố A, B)(Quy tắc hóa trị đúng với cả khi A hay B là nhóm nguyên tử)
- Vận dụng tính hóa trị và lập công thức hóa học của một chất dựa vào hóa trị
a.GV : Chuẩn bị một số bài tập xác định hóa trị và lập công thức hóa học của hợp chất.
b.HS : Thuộc hoá trị của một số nguyên tố ở bảng /SGK 42 ,43.
2 Phương pháp:
Làm việc nhóm – Hỏi đáp – Làm việc với SGK
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1.Ổn định lớp (1’):
2 Kiểm tra bài cũ (5’):
Hãy xác định hoá trị của (SO4), S trong hợp chất sau: H2SO4, SO2
Áp dụng quy tắc hoá trị cho 2 công thức hoá học trên
3 Bài mới:
a Giới thiệu bài : Bài trước chúng ta đã tìm hiểu về quy tắc hóa trị Vậy dựa vào quy tắc này, ta có
thể xác định hóa trị củ một nguyên tố, lập công thức hóa học của hợp chất như thế nào? Ta cùng tìm hiểu bài:
b Các hoạt động chính:
Trang 31Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1 Tìm hiểu cách tính hoá trị của một nguyên tố(10’)
tương tự như tính hoá trị của
Al(Cần lưu ý và phụ đạo
a Tính hoá trị của một nguyên tố:
Ví dụ: Tính hoá trị của Fe trong hợp chất AlCl3, Cl(I)
Bg: Gọi hoá trị của Fe là a
- GV: Yêu cầu HS lập công
thức hóa học của hợp chất tạo
bởi sắt(III) và nhóm (SO4) có
hóa trị II( Phụ đạo cho HS
Fe SO
2.Ap dụng QTHT: III.x = II.y
3 x y = III II =23 =>x = 2 , y = 34.Vậy công thức : Fe2(SO4)3
- HS:Sữa bài vào vở
=>x, y => CT đúng cần tìm
4 Củng cố - Đánh giá – Dặn dò (9’):
a Củng cố - Đánh giá: Cho HS thảo luận nhóm Lập CTHH của hợp chất tạo bởi:
a Đồng (II) và oxi(II)
Trang 32b Canxi (II) và Nhóm CO3(II).
c Nitơ(IV) và oxi(II)
b Dặn dò:
Làm bài tập 5,6,7,8 SGK/ 38
Dặn các em ôn tập lại kiến thức : Công thức hóa học và Hóa trị chuẩn bị cho bài luyện tập2
IV RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
Ngày soạn: 02/10/2012
Tiết 15 Bài 11 BÀI LUYỆN TẬP 2
I MỤC TIÊU: Sau bài này HS phải:
-Vấn đáp– Làm việc nhóm – Làm việc cá nhân
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
- GV:Yêu cầu HS nhắc lại công thức chung của
đơn chất , hợp chất ? I- KIẾN THỨC CẦN NHỚ :- HS : Nhắc lại
+Đơn chất : A: Đối với kim loại và một số phi kim
Trang 33- GV: Hoá trị là gì ? Nêu quy tắc hoá trị.
- GV: Quy tắc hoá trị được vận dụng để làm
những loại bài tập nào ?
Ax: Đối với 1 số phi kim ( thường thì x=2)
a-Silic (IV) và oxi
b- Photpho( III) và Hiđro
c-Nhôm (III)và nhóm NO3 (I)
d-Canxi(II) và nhóm SO4(II)
- GV: Hướng dẫn cách lập công thức nhanh nhất :
+ Nếu a=b → x=y=1
+ Nếu a≠b → a:b (tối giản )→ x=b , y=a
Bài 3: Cho các CTHH sau:
a Kẽm clorua ZnCl2
b Axit sunfuric H2SO4.Hãy nêu những gì biết về các hợp chất trên
Bài 4: Tính hoá trị của Fe trong hợp chất Fe2O3
II- LUYỆN TẬP : Bài 1/ SGK41 :
- HS: Thảo luận nhóm trong 3 phút: Cu(OH)2 : Cu có hoá trị II
PCl5 : P có hoá trị VSiO2 : Si có hoá trị IVFe(NO3)3 : Fe có hoá trị III
- HS: Làm BT
Bài 2:
a-SiO2 PTK = 28.1+ 16.2= 60 đvCb-PH3 PTK = 31.1 + 1.3 = 34 đvCc-Al(NO3)3 PTK = 27.1 +(14.3)+ (48.3) = 213 đvC
Gọi hoá trị của Fe là a
Áp dụng quy tắc hoá trị: II.3 = a.2
Trang 34IV RÚT KINH NGHIỆM:
Chủ đề 5: Công thức hóa họcChủ đề 6: Hóa trị
Chủ đề 7: Tổng hợp
2 Kĩ năng:
Rèn luyện cho HS làm bài tập trắc nghiệm
Rèn luyện cho HS kĩ năng tính toán, viết PTHH và nhận biết các chất
3 Thái độ:
Có ý thức tự học, cũng cố lại kiến thức
Có ý thức nghiêm túc trong khi làm bài kiểm tra
II HÌNH THỨC ĐỀ KIỂM TRA:
Kết hợp cả hai hình thức TNKQ (30%) và TNTL (70%)
III MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA:
Nội dung kiến
- Tách chất rakhỏi hỗn hợp
- Phân biệt chất
và vật thể
Trang 35Số câu hỏi 2 câu
Số câu hỏi 2 câu
- Viết được công thức hóa học của hợp chất dựa vào số nguyên tử của mỗi nguyên tố
- Ý nghĩa của công thức hóa học
Số câu hỏi 1 câu
Chủ đề 6:
Hóa trị
- Tính hóa trị của một nguyên
tố
- Lập công thứchóa học của hợp chất
(10)
1 câu( 15)
Trang 36khối, tên và kíhiệu hóa họccủa nguyên tố.
A.TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN (3đ):
Hãy khoanh tròn vào chữ cái đứng trước cho câu trả lời đúng nhất (mỗi câu đúng đạt 0,25đ):
Câu 1 : Cho các chất sau, chất nào là chất tinh khiết ( nguyên chất) ?
A Nước suối; B Nước khoáng; C Nước cất; D Nước giếng
Câu 2 : Để tách muối ra khỏi dung dịch nước muối ta phải làm:
A khuấy đều; B đun nóng C lọc dung dịch nước muối D hòa tan vào nước
Câu 3 Nguyên tử trung hòa về điện là do trong nguyên tử có:
A số p = số n; C số n = số e;
B số p = số e; D tổng số p và số n = số e
Câu 4 Kí hiệu hóa học của kim loại đồng là:
A cU; B cu; C CU; D Cu
Câu 5 Kí hiệu hóa học của cacbon là:
Câu 10 Biết hóa trị của Clo(Cl) là I Vậy hóa trị của Al trong hợp chất AlCl3 là:
A I; B II; C III; D IV
Câu 11 Phân tử khối của đồng (II) sunfat CuSO4 là:
A 140 đ.v.C; B 150 đ.v.C; C 160 đ.v.C; D 170 đ.v.C
Câu 12 Một chất khí có phân tử khối bằng 14 lần khí hiđro Vậy, khí đó là:
A Nitơ; B Oxi; C Clo; D Cacbonic
Trang 37Câu 14(2đ): Cho các hợp chất sau:
a Khí metan, tạo bởi 1C và 4H
b Axit cacbonic, tạo bởi 2H, 1C và 3O
Hãy viết công thức hóa học và nêu ý nghĩa của các công thức hóa học trên
Câu 15(2đ):
Lập công thức hoá học của hợp chất tạo bởi sắt hoá trị (III) và oxi
Câu 16(2đ) Một hợp chất gồm 2 nguyên tử của nguyên tố X liên kết với 1 nguyên tử O và nặng
hơn phân tử hiđro là 31 lần
a Tính phân tử khối của hợp chất
b Tính nguyên tử khối của X, cho biết tên và kí hiệu hóa học của nguyên tố đó.
ĐỀ SỐ 2
A.TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN (3đ):
Hãy khoanh tròn vào chữ cái đứng trước cho câu trả lời đúng nhất (mỗi câu đúng đạt 0,25đ):
Câu 1 Nguyên tử trung hòa về điện là do trong nguyên tử có:
A số p = số n; C số n = số e;
B số p = số e; D tổng số p và số n = số e
Câu 2 Kí hiệu hóa học của kim loại sắt là:
A fE; B fe; C FE; D Fe
Câu 3 Kí hiệu hóa học của clo là:
A C; B cl; C Cl; D cL
Câu 4 : Cho các chất sau, chất nào là chất tinh khiết ( nguyên chất) ?
A Nước suối; B Nước khoáng; C Nước cất; D Nước giếng
Câu 5 : Để tách muối ra khỏi dung dịch nước muối ta phải làm:
A khuấy đều; B đun nóng C lọc dung dịch nước muối D hòa tan vào nước
Câu 6 Công thức hóa học của axit nitric( biết trong phân tử có 1H, 1N, 3O) là:
A HNO3; B H3NO; C H2NO3; D HN3O
Câu 7 Biết hóa trị của Clo(Cl) là I Vậy hóa trị của Fe trong hợp chất FeCl3 là:
A I; B II; C III; D IV
Câu 8 Công thức hóa học nào sau đây là công thức của hợp chất?
Câu 12 Một chất khí có phân tử khối bằng 16 lần khí hiđro Vậy, khí đó là:
A Nitơ; B Oxi; C Clo; D Cacbonic
B TỰ LUẬN (7đ):
Câu 13(1đ) Hãy chỉ ra đâu là vật thể, là chất( những từ gạch chân) trong các câu sau:
a.Xe đạp được chế tạo từ sắt, nhôm, cao su……
b.Cơ thể người có 63 – 68% khối lượng là nước
Câu 14(2đ): Cho các hợp chất sau:
Trang 38a.Amoniac, tạo bởi 1N và 3H.
b.Axit sunfuric, tạo bởi 2H, 1S và 4O
Hãy viết công thức hóa học và nêu ý nghĩa của các công thức hóa học trên
Câu 15(2đ):
Lập công thức hoá học của hợp chất tạo bởi nhôm hoá trị (III) và oxi
Câu 16(2đ) Một hợp chất gồm 2 nguyên tử của nguyên tố X liên kết với 1 nguyên tử O và nặng
hơn phân tử hiđro là 47 lần
a.Tính phân tử khối của hợp chất
b.Tính nguyên tử khối của X, cho biết tên và kí hiệu hóa học của nguyên tố đó.
+Vật thể: bút chì, dây điện
Chất: than chì, , đồng, chất dẽo
a Metan : CH4.+ Ý nghĩa :
- Có 2 nguyên tố tạo ra chất là : C và H
- Có 1C và 3H
- PTK = 12.1+ 1.4 = 17(đ.v.C)
b Axit cacbonic: H2CO3+ Ý nghĩa :
- Có 3 nguyên tố tạo ra chất là : H, C, O
- Có: 2H, 1C, 3O
- PTK = (2x1)+ 12 + (3 x16) = 62(đ.v.C)Lập công thức hoá học:
- Gọi CTHH của hợp chất là: Fe O x III y II( với x,
y III
=>x = 2 và y = 3
12 đáp án đúng * 0,25đ = 3đ
Mỗi ý đúng *0,25đ
= 1đ0,25đ
0,25đ0,25đ0,25đ0,25đ
0,25đ0,25đ0,25đ
0,5đ0,5đ0,5đ0,5đ
Trang 39ĐỀ SỐ 2:
Trang 40+Vật thể: xe đạp, cơ thể người.
+Chất: sắt, nhôm, cao su, nước
a Amoniac : NH3.+ Ý nghĩa :
- Có 2 nguyên tố tạo ra chất là : N và H
- Có 1N và 3H
- PTK = 14.1+ 1.3 = 17(đ.v.C)
b Axit sunfuric: H2SO4.+ Ý nghĩa :
- Có 3 nguyên tố tạo ra chất là : H, S, O
- Có: 2H, 1S và 4O
- PTK = (2x1)+ 32.1 + (4 x16) = 98(đ.v.C)Lập công thức hoá học:
- Gọi CTHH của hợp chất là: III II
X
=> X là lưu huỳnh(S)
12 đáp án đúng * 0,25đ = 3đ
Mỗi ý đúng *0,25đ
= 1đ0,25đ
0,25đ0,25đ0,25đ0,25đ
0,25đ0,25đ0,25đ
0,5đ0,5đ
0,5đ0,5đ1đ0,5đ