Vấn đề dân tộc tư tưởng Hồ Chí Minh

Thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địaCái quý nhất của người dân mất nước là độc lập của Tổ quốc, là tự do của nhân dân.. Độc lập dân tộc – nội dung cốt lõi của vấn đề dân tộc thuộc địa-

BỘ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG CNTT HỮU NGHỊ VIỆT – HÀN



I Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc

II Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc

Con tàu Latuso Torevin

Đất nước đẹp vô cùng nhưng Bác phải ra đi Cho tôi làm sóng dưới con tàu đưa tiễn Bác

Khi bờ bãi dần lui, làng xóm khuất

Bốn phía nhìn không bóng một hàng tre

Đêm xa nước đầu tiên ai nỡ ngủ Sóng vỗ dưới thân tàu đâu phải sóng quê hương

Trời từ đây chẳng xanh màu xứ sở

Xa nước rồi càng hiểu nước đau thương

Chế Lan Viên

I TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC

Dân tộc là một vấn đề rộng lớn bao gồm

những quan hệ về chính trị, kinh tế, lãnh thổ, pháp lý, tư tưởng và văn hoá giữa các dân tộc, các nhóm dân tộc và bộ tộc

a Thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa

Cái quý nhất của người dân mất nước

là độc lập của Tổ quốc, là tự do của nhân dân

Lên án chủ nghĩa thực dân đã

chà đạp và thủ tiêu quyền dân

tộc, kìm hãm sự phát triển của

các dân tộc thuộc địa

- Đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, giải phóng dân tộc

+ Lên án chủ nghĩa thực dân: chế độ cai trị hà khắc, sự bóc lột tàn bạo+ Mâu thuẫn không thể điều hòa được giữa các dân tộc bị áp bức với chủ nghĩa đế quốc thực dân

- Lựa chọn con đường phát triển cho dân tộc

Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

1 Vấn đề dân tộc thuộc địa

b Độc lập dân tộc – nội dung cốt lõi của vấn đề dân tộc thuộc địa

- Cách tiếp cận từ quyền con người

“Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh

ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền

sống, quyền sung sướng, quyền tự do”

- Nội dung của độc lập dân tộc

“Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ

quốc tôi, đấy là tất cả những điều tôi

muốn; đấy là tất cả những điều tôi hiểu”

Tư tưởng đó được thể hiện trong bản yêu sách, mà Người gửi đến Hội nghị hoà bình Vécxây năm 1919, đòi các quyền tự do, dân chủ cho nhân dân Việt Nam.

“Dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả

dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết

giành cho được độc lập!”

TUYÊN NGÔN NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA 9/1945

Thư và điện văn gửi tới Liên hợp quốc và Chính phủ các nước vào thời gian sau CMT8, Hồ Chí Minh trịnh trọng tuyên bố:

“Nhân dân chúng tôi thành thật mong muốn hòa bình Nhưng nhân dân chúng tôi cũng kiên quyết chiến đấu đến cùng để bảo vệ những quyền thiêng liêng nhất: toàn vẹn lãnh thổ cho

Tổ quốc và độc lập cho đất nước”.

c Chủ nghĩa dân tộc là một động lực lớn ở các nước đang đấu tranh giành độc lập

của người dân

thuộc địa mất nước

Xuất phát từ truyền thống dân tộc Việt Nam

c Chủ nghĩa dân tộc – Một động lực lớn của đất nước

Chủ nghĩa dân tộc với tư cách là chủ nghĩa yêu nước chân chính, là sức mạnh, động lực lớn nhất để chiến đấu và giành thắng lợi trước thế lực ngoại xâm

Chủ nghĩa dân tộc chân chính là một bộ phận của tinh thần quốc tế.Cần phát huy sức mạnh của chủ nghĩa dân tộc

 Xuất phát từ vị trí của người dân thuộc địa mất nước

 Xuất phát từ truyền thống dân tộc Việt Nam

Chủ nghĩa dân tộc – Một động lực lớn của đất nước

2 Mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc với vấn đề giai cấp

a Vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau

Hồ Chí Minh xác định con đường cách mạng Việt Nam phải trải qua

hai giai đoạn: làm “tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” Do đó, “giành được độc lập rồi phải tiến lên chủ nghĩa xã hội …”

 Khẳng định vai trò lịch sử của giai cấp công nhân và quyền lãnh đạo duy nhất của ĐCS trong quá trình CM Việt Nam

 Chủ trương đại đoàn kết dân tộc rộng rãi trên nền tảng liên minh công – nông – trí

 Sử dụng bạo lực CM quần chúng để chống lại bạo lực phản CM của kẻ thù

 Thiết lập chính quyền nhà nước của dân, do dân và vì dân

 Gắn mục tiêu độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội

b Giải phóng dân tộc là vấn đề trên hết, trước hết;

độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

Độc lập dân tộc

Chủ nghĩa xã hội

“Chỉ có CNXH, CNCS mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ”.

ý nghĩa gì

Kết hợp nhuần nhuyễn dân tộc với giai cấp, độc lập dân

tộc và chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa yêu nước với chủ

nghĩa quốc tế.

Xóa bỏ tận gốc áp bức, bóc lột, xây dựng nhà nước XHCN mới có thể thực hiện

GP dân tộc,

GP giai cấp,

người

“Yêu tổ quốc, yêu nhân dân phải gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội,

vì có tiến lên chủ nghĩa xã hội thì nhân dân mình mỗi ngày một ấm

no thêm, tổ quốc mỗi ngày một giàu mạnh thêm”

(Hồ Chí Minh toàn tập, t9, tr 173)

c Giải phóng dân tộc tạo tiền đề để giải phóng giai cấp

“Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải

phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng

những toàn thể quốc gia, dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu mà

quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được” Bởi vì “Giai cấp vô sản mỗi nước trước hết phải giành lấy

chính quyền, phải tự vươn lên thành giai cấp dân tộc, phải tự mình trở thành dân tộc ”

d Giữ vững độc lập của dân tộc mình đồng thời tôn trọng độc lập của các dân tộc khác

Độc lập cho dân tộc mình và cho tất cả

các dân tộc khác “Phải đấu tranh cho

tự do, độc lập của các dân tộc khác như

là đấu tranh cho dân tộc ta vậy”.

Những khung cảnh hữu tình…

Những con người hồn hậu…

Tự hào về quê hương, dân tộc

Tự hào về truyền thống chống ngoại xâm

Tự hào về truyền thống lịch sử văn hoá

“Xẻ dọc trường sơn đi cứu nước.

Mà lòng phơi phới dậy tương lai!”

II Tư tưởng Hồ Chí Minh về

II Tư tưởng Hồ Chí Minh về

cách mạng giải phóng dân tộc

1 Mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc

2 Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi

phải đi theo con đường cách mạng vô sản

3 Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải do Đảng Cộng sản lãnh đạo

4 Lực lượng CMGPDT bao gồm toàn dân tộc

5 CMGPDT cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc

6 CMGPDT phải được tiến hành bằng con đường CM bạo lực

1 Mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc

a Tính chất và nhiệm vụ của cách mạng ở thuộc địa

 Xác định tính chất khác nhau của cuộc đấu tranh

CM - Ở các nước thuộc địa trước hết phải tiến hành cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.

 Đối tượng của CM ở thuộc địa là chủ nghĩa thực dân và tay sai phản động

 CM ở thuộc địa trước hết là “lật đổ ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc”, chưa phải là CM xóa bỏ

sự tư hữu, sự bóc lột nói chung.

 Yêu cần bức thiết của nhân dân các nước thuộc

địa là ĐỘC LẬP DÂN TỘC.

Tính chất và nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng ở thuộc địa là:

“Trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi, thống nhất , độc lập nhất định thành công”.

“Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất Đồng bào Nam, Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà”.

b Mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc

MỤC TIÊU

Đánh đổ ách thống trị

của CNTD Giành độc lập dân tộc

Thiết lập chính quyền

của nhân dân

“Cuộc CM Đông Dương” hiện tại không phải là cuộc CM tư sản dân

quyền (cuộc CM phải giải quyết 2 vấn đề: phản đế và điền địa) Mà là

cuộc CM giải quyết vấn đề cần kíp là “dân tộc giải phóng” – Đó là

cuộc CM dân tộc giải phóng

2 Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi

phải đi theo con đường cách mạng vô sản

a Rút bài học từ sự thất bại của các con đường cứu nước trước đó

Tình trạng khủng hoảng về đường lối cứu nước ở Việt Nam đầu thế kỷ XX

Hồ Chí Minh đánh giá về con đường cứu nước của:

+Phan Bội Châu: “Đưa hổ cửa trước, rước beo cửa sau”.

+Phan Chu Trinh: “Chẳng khác gì xin giặc rủ lòng thương”.

+Hoàng Hoa Thám: “ Vẫn nặng về cốt cách phong kiến”.

b Cách mạng tư sản là không triệt để

Cuộc cách mạng tư sản Pháp (1789 – 1794) đã kết thúc bằng sự ra đời của nền Cộng hòa Pháp

“CM Pháp cũng như CM Mỹ,

nghĩa là CM tư sản, CM không

đến nơi, tiếng là cộng hòa và dân

chủ, kỳ thực trong thì nó tước lục

công nông, ngoài thì nó áp bức

thuộc địa”

CM tháng Mười Nga 1917

“ Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga

là đã thành công và thành công đến nơi, nghĩa là

dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự do, bình

tổ chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ; đảng viên phải có trình độ hiểu biết và có năng lực tập hợp quần chúng; chi bộ Đảng phải là bộ tham mưu chính trị của quần chúng ở cơ sở

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười là một sự kiện quốc tế vĩ đại Đó không phải chỉ là thắng lợi riêng của nhân dân Nga, mà còn là thắng lợi chung của giai cấp công nhân và nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới Cách mạng Tháng Mười đã nêu lên cho chúng ta một mẫu mực kiệt xuất về chiến lược, sách lược tiến hành đấu tranh cách mạng

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười năm 1917 và sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô trong hơn 70 năm sau đó, cùng với tác động sâu sắc của những thắng lợi ấy đến các phong trào cách mạng trên thế giới, đã thật

sự làm thay đổi số phận của nước Nga

và nhiều dân tộc khác, đánh dấu một bước tiến lớn của nhân loại trong tiến trình lịch sử

c Con đường giải phúng dõn tộc

CMT10 Nga khụng chỉ là một cuộc CM vụ sản mà cũn là một cuộc

CM giải phúng dõn tộc, “mở ra trước mắt thời đại CM chống đế

quốc, thời đại giải phúng dõn tộc”.

“Chỉ cú giải phúng giai cấp vụ sản thỡ mới giải phúng được dõn tộc; cả hai

cuộc giải phúng này chỉ cú thể là sự nghiệp của CNCS và của CM thế giới”

“Muốn cứu nước và giải phúng dõn tộc khụng cú con đường nào khỏc con đường CM vụ sản”

Bản Sơ thảo

Lần thứ nhất

Những luận c ơng

về vấn đề dân tộc và thuộc địa

V.I Lênin

Bản Sơ thảo

Lần thứ nhất

Những luận c ơng

về vấn đề dân tộc và thuộc địa

V.I Lênin

3 Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải do Đảng Cộng sản lãnh đạo

a Cách mạng trước hết phải có Đảng

“Trước hết phải có Đảng cách mệnh,

để trong thì vận động và tổ chức dân

chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc

bị áp bức và giai cấp vô sản mọi nơi

Đảng có vững CM mới thành công,

cũng như người lái đò có vững thuyền

mới chạy”.

Muốn làm cách mệnh “trước phải làm

cho dân giác ngộ … phải giảng giải lý

luận và chủ nghĩa cho dân hiểu”, “cách

mệnh phải hiểu phong trào thế giới, phải

bày sách lược cho dân… Vậy nên, sức

cách mệnh phải tập trung, muốn tập

trung phải có đảng cách mệnh’’

b Đảng Cộng sản Việt Nam là người lãnh đạo duy nhất

“Trong nhiều nước thuộc địa, họ đã vài lần nổi dậy, nhưng lần nào cũng bị dìm trong máu Nếu hiện nay nông dân vẫn còn ở trong tình trạng tiêu cực thì nguyên nhân là vì họ còn thiếu tổ chức, thiếu người lãnh đạo Quốc tế Cộng Sản cần phải giúp đỡ họ tổ chức lại, cần phải cung cấp cán bộ lãnh đạo và chỉ cho họ con đường đi tới cách mạng

và giải phóng”

( Hồ Chí Minh, BNTS, t1, tr 224)

 Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng

của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam “là những người thợ thuyền, dân cày và lao

động trí óc kiên quyết nhất, hăng hái

nhất, trong sạch nhất, tận tâm tận lực

phụng sự Tổ quốc và nhân dân” quy

tụ được lực lượng và sức mạnh của toàn

bộ giai cấp công nhân và cả dân tộc Việt Nam

 Mọi người Việt Nam yêu nước đều thật sự cảm

nhận ĐCS Việt Nam là Đảng của Bác Hồ, là Đảng

của mình và đều gọi Đảng là “Đảng ta”.

Đảng là ngọn cờ lãnh đạo duy nhất đối với CMVN và trở thành nhân tố hàng đầu đảm bảo mọi thắng lợi của CM.

4 Lực lượng CMGPDT bao gồm toàn dân tộc

a Cách mạng là sự nghiệp của dân chúng bị áp bức

- Hå ChÝ Minh toµn tËp, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2000, t.4, tr 480

-

“Dân khí mạnh thì quân lính nào, súng ống nào cũng không chống lại nổi” “Phải dựa vào dân, dựa chắc vào dân thì kẻ địch không thể nào tiêu diệt được” “Chúng ta tin chắc vào tinh thần và lực lượng của quần chúng, của dân tộc”.

b Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc

“Dân tộc cách mệnh thì chưa phân giai cấp, nghĩa là sĩ, nông, công, thương đều nhất trí chống lại cường quyền”

Hồ Chí Minh xác định lực lượng CM bao gồm cả dân tộc, vai trò động

lực CM thuộc về giai cấp công nhân và nông dân “Công nông là gốc cách mệnh” Các giai cấp khác trong xã hội là đồng minh của CM

“Cách mạng là việc chung cả dân chúng chứ không phải việc một hai người ”

“ Dân tộc cách mệnh chưa phân giai cấp, nghĩa là, sĩ, nông, công thương đều nhất trí chống lại cường quyền ”

(Hồ Chí Minh toàn tập, t 2, tr 262 – 266)

Xô Viết - Nghệ Tĩnh, đỉnh cao của cao trào 1930 - 1931

5 CMGPDT cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc

a CMGPDT cần được tiến hành chủ động, sáng tạo

“Làm cho dân tộc thuộc địa, từ trước đến nay vẫn cách biệt nhau, hiểu biết nhau hơn và đoàn kết lại để đặt cơ sở cho một Liên minh phương Đông tương lai, khối liên minh này sẽ là một trong những cái cánh của CM vô sản”.

“Công cuộc giải phóng nhân dân thuộc địa chỉ có thể thực hiện được bằng sự

nổ lực tự giải phóng” “Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự

giải phóng cho ta”.

“Kháng chiến trường kỳ gian khổ đồng thời phải tự lực cánh sinh Trông vào sức mình … Cố nhiên sự giúp đỡ của các nước bạn là quan trọng nhưng không được ỷ lại, không được ngồi mong chờ người khác Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngồi chờ dân tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được độc lập”.

“ Chủ nghĩa đế quốc là con đỉa hai vòi, một vòi bám vào giai cấp vô sản ở chính quốc và một cái vòi khác bám vào giai cấp vô sản ở thuộc địa Nếu người ta muốn giết con vật ấy, người ta đồng thời phải cắt cả hai vòi”

( Hồ Chí Minh toàn tập, t 1, tr 298)

“Độc lập tự do không thể cầu xin mà có được”.

“Chủ nghĩa thực dân tự bản thân nó đã là một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kể yếu”.

Hồ Chí Minh

b Quan hệ giữa cách mạng thuộc địa với cách mạng vô sản chính quốc

- Hå ChÝ Minh toµn tËp, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2000, t.1, tr 298 -

CMGPDT ở thuộc địa và CMVS ở chính quốc có mối quan hệ mật thiết với nhau, tác động qua lại lẫn nhau trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là CN đế quốc.

6 CMGPDT phải được tiến hành bằng con đường CM bạo lực

a Tính tất yếu của bạo lực cách mạng

“Chế độ thực dân, tự bản thân nó đã là một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kẻ yếu”

“Trong cuộc đấu tranh gian khổ chống kẻ thù của giai cấp và của dân

tộc, cần dùng bạo lực CM chống bạo lực phản CM, giành lấy chính

quyền và bảo vệ chính quyền”

Bạo lực CM có cả đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang, không tách biệt nhau Tùy tình hình mà quyết định hình thức phù hợp Các đoàn thể CM càng phát triển, quần chúng đấu tranh chính trị càng mạnh thì càng có cơ sở vững chắc để tổ chức lực lượng vũ tranh và tiến hành đấu tranh vũ trang

… thực hiện bằng con đường bạo lực

“Độc lập tự do không thể cầu xin mà có được”.

“Chủ nghĩa thực dân tự bản thân nó đã là một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kẻ yếu”.

Hồ Chí Minh

http://www.youtube.com/watch?v=SEXiu1AfpCs&eurl=http%3A%2F%2Fwww.youtube.com

%2Fwatch_popup%3Fv%3DSEXiu1AfpCs&feature=player_detailpage