Trong quá trình làm việc, giảng dạy và hướng dẫn những bạn mới tiếp cận với Digital Marketing mình thấy các bạn đều có một điểm chung là chưa nắm chắc được là mình có thích không, với cá
Trang 1LÀM SAO TỰ HỌC DIGITAL MARKETING CHO
SINH VIÊN & NGƯỜI ĐI LÀM
Author: Duy Ninh
Contact: Linkedin.com/in/tranduyninh Facebook.com/tranduyninh
I/ TRƯỚC KHI BẮT ĐẦU
Có những chuyện bên lề cần biết trước khi bạn bắt đầu Bài viết mang tính chất tham khảo không có số liệu chứng minh.
Bài viết rất dài, bạn có thể download tại đây, hãy đọc lướt hết bài những phần mình in đậm để chọn phần bạn thích đọc.
1.1 Bạn có thích Digital Marketing không?
Trong quá trình làm việc, giảng dạy và hướng dẫn những bạn mới tiếp cận với Digital Marketing mình thấy các bạn đều có một điểm chung là chưa nắm chắc được là mình
có thích không, với các bạn thích lại không biết bắt đầu từ đâu (và đa phần các bạn cũng không biết là mình thích cái gì), đây thực sự là một vấn đề rất lớn vì sẽ rất lãng phí thời gian & tiền bạc của các bạn.
Tuy nhiên ở đây lại là vấn đề Con gà & Quả trứng: Không cho thử làm sao biết có thích không? Vì lý do như vậy nên mình cũng rất hoan nghênh các bạn muốn thử sức trong Digital có thể liên hệ mình: Linkedin, Facebook.
Vậy thử như thế nào? Sao cho nhanh nhất? Bao lâu để biết bạn có phù hợp không? Trong bài viết này mình sẽ chia sẻ một số thông tin để giúp các bạn (những bạn chưa
có định hướng nếu bạn đã có người hướng dẫn hãy cứ làm theo người hướng dẫn
Trang 2bạn) trả lời câu hỏi “Thử như thế nào? Sao cho nhanh nhất? Thử bao lâu? ” Mời bạn xem Video dưới đây:
https://www.youtube.com/watch?v=PSRL3m29Pgk
1.2 Digital Marketing Là Gì?
Theo mình Digital Marketing là tổng hợp các phương thức tiếp cận khách hàng mục tiêu, truyền tải thông điệp mục tiêu sử dụng Web (social, seo, sem…), mobile(sms, app ), email…, xem thêm: Khái niệm Digital Marketing.
Về bản chất Digital Marketing vẫn là Marketing, chỉ khác Marketing truyền thống ở cách vận dụng các công cụ khác nhau, các hình thức quảng bá khác nhau để đạt được mục đích truyền tải thông điệp, do vậy bạn phải luôn lưu ý phát triển các kỹ năng thuộc về bản chất của Marketing như: Các kiểu logic về nghiên cứu thị trường, xây dựng kế hoạch, thông điệp truyền tải…nếu muốn tiến xa hết mức trong Digital Marketing vui lòng đừng bỏ phần gốc.
1.3 Tại sao chọn Digital Marketing?
Đây là công việc ít phải di chuyển (không tính làm Account), tiếp xúc nhiều với máy tính, đa phần Digital Marketer đều làm việc trong môi trường khá mái thoải (thời gian làm việc dễ chịu, lương cũng được, tha hồ đề xuất ý tưởng mới…), bạn có thể làm việc gần như mọi lúc, mọi nơi….dễ làm freelance.
Bạn được là chính mình, bạn có thể trao đổi với sếp như cách bạn nói chuyện với đồng nghiệp hay bạn bè của bạn, Digital Marketing còn rất mới vì vậy đa phần bạn sẽ làm việc với những người trẻ và năng động.
Trang 3Ăn mặc thoải mái, bạn có thể mặc đủ thể loại quần áo để che thân (trừ khi bạn là sale hoặc account), di giày thể thao, quần áo gọn gàng là được.
Nghe nhạc bằng headphone trong giờ làm việc cũng được nếu nghe nhạc không làm bạn mất tập trung trong công việc. Chỉ cần bảo đảm report đúng giờ là ổn cả.
Thử tìm kiếm Digital Marketing trên Google Trends các bạn sẽ thấy nhu cầu chung về Digital Marketing đang tăng rất mạnh trong thời gian qua
1.4 Bạn là sinh viên mới ra trường?
Vấn đề đầu tiên các bạn hay gặp là “ra trường làm gì?”. Đây là câu hỏi mà một số bạn mới ra trường hay hỏi mình (lúc mới ra trường mình cũng tự hỏi). Tại sao lại hỏi câu này khi đã ngồi 35 năm trong trường để học về chuyên ngành bạn đã đăng ký? Vì đa phần các bạn không hình dung được công việc mình sắp làm sẽ như thế nào, vì sau khi học thấy mình không hợp với ngành học, vì thấy ngành mình học khó kiếm việc, vì ngành học không rõ ràng 1 kỹ năng riêng biệt nào….
Trang 4Nếu bạn không biết bạn thích làm gì dẫn đến bắt buộc phải thử tất cả những thứ bạn có thể thử, và với Digital Marketing sẽ không khó để có được một số trải nghiệm, có thể sẽ không hợp với bạn nhưng cũng là một kinh nghiệm cho sau này.
1.5 Bạn đang làm Marketing truyền thống?
Dấu hiệu nào bạn nên chuẩn bị cho việc học Digital Marketing? Dấu hiệu rõ ràng nhất
là công ty bạn đã, đang hoặc sắp có một website hoặc dữ liệu khách hàng có liên quan đến kỹ thuật số (như email, số điện thoại…).
Những người đã đi làm có rất nhiều lợi thế để bước chân vào Digital Marketing như: Nguồn tài chính vững mạnh, có mối quan hệ rộng, được sếp tin tưởng giao việc (hoặc
tự làm)…
Các bạn nên biết rằng cũng ở cùng một điểm xuất phát nhưng các bạn sinh viên không
có tài chính, cơ sở vật chất, công cụ/tài chính để thử những gì mình làm như các bạn vì vậy các bạn sẽ nhanh giỏi hơn rất nhiều.
1.6 Kinh Nghiệm, Cơ Hội, Thách Thức
Bản chất của kinh nghiệm chính là sự chứng minh bạn có khả năng xử lý các tình huống trong quá khứ (vì vậy bạn có thể xử lý các tình huống trong tương lai), đó chính
là lý do bạn sẽ có cơ hội tìm được việc làm/được mở rộng kiến thức cao hơn khi bạn chọn Digital Marketing.
Trang 5Tại sao lại nói bạn sẽ có cơ hội việc làm cao hơn khi làm Digital Marketing? Do đặc thù Digital Marketing liên quan nhiều đến máy tính vì vậy chỉ cần có máy tính là gần như bạn có thể trải nghiệm được những phần việc mà bạn yêu thích.
Nhưng các bạn cũng lưu ý là do khả năng trải nghiệm quá dễ nên sẽ dẫn đến có quá nhiều kinh nghiệm trải nghiệm khác nhau, cách bắt đầu khác nhau và điều này có thể dẫn bạn đi lan man không rõ mục đích, để tránh điều này các bạn nên tiếp xúc nhiều hơn với những người trong ngành (hội thảo, event, đi chơi…).
II/ HỌC DIGITAL MARKETING NHƯ THẾ NÀO?
Có 2 phương pháp cơ bản là phương pháp tự học và học tại các trung tâm. Bên dưới mình sẽ phân tích chi tiết hơn để bạn thấy nên chọn phương pháp nào, nhưng trước hết mình hãy đi lướt qua các công cụ của Digital Marketing.
2.1 Những công cụ hay dùng trong Digital Marketing
● Website/landing page/blog…
● Content (nội dung) có thể không được tính là một công cụ nhưng là phần hay dùng nhất.
● SEO (Search engine optimization tối ưu hóa website cho công cụ tìm kiếm).
● SEM (Search Engine Marketing Tiếp thị trên các công cụ tìm kiếm, ví dụ như quảng cáo trên Google Adwords).
● Email Marketing (Tiếp thị tới người dùng bằng email).
● Online PR (Quan hệ công chúng trên môi trường internet).
● Quảng cáo banner online.
● Social Media Marketing (Tiếp thị và tương tác với người dùng online thông qua các mạng xã hội).
● Mobile Marketing (Mobile application, SMS, Location based…).
Trang 6● Web analytics (hay dùng Google Analytics).
2.2 Học tại các trung tâm giảng dạy Digital Marketing
Nếu bạn có 34 triệu và bạn không có nhiều thời gian để mày mò tự học, lúc này học ở các trung tâm là cách khá nhanh để bạn tiếp cận và hiểu cách Digital Marketing hoặc một công cụ của Digital Marketing vận hành như thế nào, các bạn lưu ý là đi học chỉ đem lại những điều căn bản nhất đừng mong đợi những gì trên lớp dạy sẽ giúp bạn tự tin làm được, muốn làm được bắt buộc các bạn phải tự tìm hiểu hoặc đọc thêm vì trên lớp thầy sẽ chỉ giảng những điểm mấu chốt.
Những lưu ý:
● Tiền mua được khóa học nhưng không mua được kiến thức đừng bỏ tiền ra đi học hết khóa này đến khóa khác. Học khoảng 2 khóa là biết bạn có hợp không rồi.
● Bạn đi học là trả tiền để được hỏi, hỏi nhiều vào, ra khỏi lớp mà nhờ mấy ông thầy này tư vấn sẽ rất đắt tiền.
● Nên học những khóa riêng biệt cho một công cụ của Digital Marketing. Đừng tham học nguyên bộ Digital Marketing vì học quá nhiều đến lúc học xong cũng chưa rõ cái gì cả.
● Luôn làm bài tập về nhà một cách cực kỳ nghiêm túc, tự mày mò ở nhà rồi lên lớp hỏi thầy thêm.
Hiện nay ở HCM có rất nhiều trung tâm dạy Digital Marketing và chất lượng cũng khác nhau nhưng trên blog này mình sẽ không nhắc đến vấn đề chọn trung tâm nào, nếu bạn muốn đi học và muốn tìm hiểu thêm có thể gửi tin nhắn trên Facebook của mình: http://www.facebook.com/tranduyninh (vui lòng gửi tin nhắn trước khi add friend).
Trang 7thường sẽ được chia sẻ một số bí quyết rất hữu dụng cho bạn sau này.
2.3 Tự học Digital Marketing
Tự học không dễ, mình cũng từng như vậy và đã phải mất 5 năm mới nắm được một
số kinh nghiệm, kiến thức nhất định , Nhưng nếu bạn có đam mê thì tự học là một cách rất hay để bạn từ từ khám phá những điều thú vị của Digital Marketing mà chỉ có tự học mới đem lại cho bạn cảm giác đó.
Steve Job’s từng phát biểu tại buổi lễ tốt nghiệp của đại học Standford, bài phát biểu này đã truyền cảm hứng cho mình rất nhiều, và mình tin là các bạn cũng nên tìm cho các bạn một công việc mà các bạn yêu thích để khởi đầu hoặc chuyển hướng.
Your work is going to fill a large part of your life, and the only way to be truly satisfied is
to do what you believe is great work. And the only way to do great work is to love what you do. If you haven’t found it yet, keep looking. Don’t settle.
2.4 Làm sao để tự học, bắt đầu từ đâu?
Mỗi người mà mình biết đều có cách tiếp cận và học khác nhau, mình khuyên các bạn hãy chọn cho mình một công cụ của Digital mà bạn thích để theo đuổi.
Nếu vẫn chưa biết bạn thích gì trong Digital Marketing Hãy bắt đầu với việc tự làm website bằng mã nguồn mở. Sau khi làm (hiểu) được cách website (vận hành) thì coi như các bạn đã đủ đam mê và có vốn để đi tiếp rồi. Tuy nhiên nếu bạn không làm được
Trang 8website hãy cứ học những thứ khác từ từ biết đâu bạn có con ra con đường riêng của bạn.
Bây giờ (thường khoảng 16 tháng từ lúc bạn tìm hiểu về website) đã đến lúc bạn chọn cho mình một trong các công cụ của Digital Marketing để chính thức bắt đầu, hãy chọn một công cụ đem lại cho bạn khả năng được thực hành (được làm thực tế) nhiều nhất
có thể.
2.5 Thang điểm về độ khó các công cụ Digital
(Cảm nhận cá nhân, vui lòng đừng yêu cầu mình chứng minh, đây là đánh giá độ khó của một công cụ và không phải là đánh giá mức độ thông minh của người đang làm các công cụ này):
● Website (3) (10) dễ để làm một website mã nguồn mở và hiểu cách vận hành, khó khi làm những tính năng đặc biệt.
● Content (6,5) Muốn tự học content, cách viết không khó nhưng bạn cần 1 chút năng khiếu.
● SEO (8,5) Khó đấy nhưng học xong bạn sẽ xử lý được tất cả các công cụ còn lại rất dễ (trừ content) do khả năng tìm kiếm thông tin của bạn cũng rất siêu phàm sau khi làm seo giỏi, ngoài ra SEO cũng là đối tượng được săn đuổi rất nhiều.
● SEM (5) Khá khó khi các bạn bắt đầu nhưng qua được mấy thứ về nghiên cứu
từ khóa thì sau này sẽ dễ học.
● Email Marketing (5) (8) Khá đơn giản để bắt đầu (5) nhưng muốn thành người giỏi (8) thì rất khó khăn và đòi hỏi phải hiểu nhiều thứ liên quan.
● Online PR (7): Cũng như content nhưng phải biết cách mở rộng quan hệ, giao lưu nhiều.
Trang 9● Quảng cáo Banner (3)(8): rất dễ nếu bạn muốn mua, chạy, hiểu được nó, rất khó nếu bạn muốn tối ưu nó.
● Social Media Marketing (4)(8): Dễ tiếp cận (4) nhưng cũng khó để thành công nếu bạn không có 1 chút năng khiếu giao tiếp.
● Mobile Marketing (7) : Cần bạn hiểu nhiều về hành vi người dùng với mobile và những thứ liên quan đến copy, user experience…căng lắm :).
● Web Analytics (9): Rất khó vì nếu bạn không hiểu các công cụ khác lúc này sẽ chẳng biết thống kê cái gì, report cái gì, thế nào là tốt, thế nào là xấu…rất ít tài liệu tiếng việt, nhiều khi nhìn vào mấy đoạn code mà nản nhưng đây là phần rất rất thú vị.
Bạn nên chọn nếu
● Bạn rất thích (hoặc rất muốn thử).
● Khả năng bạn thực hành rất cao và rất nhiều.
● Phù hợp với nguồn tài chính hiện có của bạn
III/ BẮT ĐẦU VỚI MỘT SỐ CÔNG CỤ CỦA DIGITAL
Lý thuyết về Digital có rất nhiều trên mạng nhưng điểm quan trọng là phải thực hành thật nhiều, do đó trong quá trình làm đừng ngại việc làm miễn phí cho ai đó, đừng nghĩ mình bị bóc lột…cố gắng cày.
3.1 Cách làm website bằng mã nguồn mở
Rất nhiều bạn bè, team member của mình đã và đang thành công trong lĩnh vực Digital đều có cách tiếp cận riêng nhưng đều biết làm website bằng mã nguồn mở hoặc một số kiểu website khác.
Trang 10Biết làm website không có nghĩa là bạn phải biết lập trình hay thiết kế, bạn có thể bắt đầu bằng việc làm blog (nên dùng Wordpress blog) sau đó từ từ bạn học cách
website/blog vận hành, mối liên quan code và cơ sở dữ liệu, giao diện …và từ từ bạn
sẽ tự làm được một website cho bản thân bằng mã nguồn mở (Wordpress là lý tưởng nhất, Joomla cũng dễ học).
Các bạn đừng xem nhẹ website vì gần như tất cả mọi hoạt động Digital Marketing đều chạy quanh website nên nếu bạn không biết làm website bằng mã nguồn mở cũng nên hiểu được cách một website vận hành và các thành phần của nó là gì, chỉ có như vậy bạn mới có thể thành công trong Digital marketing.
Hãy lưu ý là học cách website vận hành, mối liên hệ giữa mã nguồn (code), cơ sở dữ liệu, giao diện, hosting còn các phần nào liên quan đến cách lập trình hãy bỏ sang một bên.
Đây chính là cách mà mình đã từng đi và đã qua được: khi còn đi học mình không có internet phải lên lầu năm của trường bắt sóng wifi của mấy nhà kế bên, không có tài liệu tiếng việt, cũng không biết rằng mình có thể làm website vận hành ngon lành mà không cần biết lập trình, cũng không biết website sẽ giúp gì cho cuộc đời mình sau này.
Đó chính là những thứ các bạn hơn hẳn mình, vậy tại sao các bạn không làm được?
Nếu các bạn không thể qua được bước làm website này thì cũng đừng nản vì đơn giản
là bạn khác mình và khác nhiều người khác, hãy đọc tiếp bên dưới có thể bạn sẽ thấy con đường riêng của bạn.
Bạn sẽ không phải là người lập trình hay làm toàn bộ trang web khi bạn làm Digital Marketing nhưng bạn cần và luôn làm việc với Lập trình viên, thiết kế và các bộ phận khác liên quan đến web để mô tả cho họ về mục tiêu của marketing. Những kiến thức
Trang 11cơ bản về cách website vận hành, những giới hạn của HTML, CSS hay một ngôn ngữ lập trình nào đó sẽ giúp bạn mô tả và “nhờ vả” một cách hiệu quả hơn.
Xem thêm: Học Wordpress cơ bản Thachpham.com
3.2 Bắt đầu với SEO (Search Engine Optimization):
Sau khi mình làm xong 1 website cho ông anh nhưng tìm mãi trên Google mà không thấy website của mình đâu, từ đó mình bắt đầu tìm hiểu về SEO.
Ban đầu mình tìm kiếm (search) vòng quanh xem tại sao website lại hiển thị khi mình search gì đó trên Google và tại sao một website không xuất hiện khi người dùng tìm kiếm, cách cho Google biết một website đang tồn tại trên internet, rồi mình tìm hiểu tiếp SEO bao gồm những phần lớn nào, trong mỗi phần lớn có những phần nhỏ nào, cách các phần này tương tác với nhau, cách tối ưu các phần này cho SEO như thế nào.
Trong quá trình làm mình sẵn sàng thử bất cứ thứ gì mình đọc được không sợ là đúng hay sai, sau đó đọc thêm để từ từ hiểu ra như vậy là đúng hay sai.
Lúc đó mọi thứ mình làm và tối ưu đều dùng website mã nguồn mở Joomla và các plugin của nó.
Hãy bắt đầu học SEO bằng cách học làm website bằng Wordpress (không khó ), sau
đó đọc cuốn sách này: SEO Starter by Google, và có thể tìm cuốn SEOBOOK để đọc hoặc một cuốn nào phù hợp với bạn, đọc sách với SEO là khá quan trọng vì SEO có rất rất nhiều chi tiết nên bạn cần tổng hợp và học theo một định hướng rõ ràng.
Một số từ khóa mình hay search trong thời kỳ này (tiếng anh hồi đó):
● Website is not showing up on Google search