365 lời khuyên về sức khỏe

Từ việc xử lý nhanh với những vần đề về sức khỏe hàng ngày đến vấn đề phòng bệnh, phát hiện và chữa bệnh, rồi thực phẩm và sức khỏe, giải tỏa stress, liên quan giữa cảm xúc và sức khỏe. Những vấn đề bạn và tôi đều cần. Tài liệu có 49 trường hợp về sức khỏe mà các bạn thường gặp mỗi ngày

MUƠC LUƠC

Chûúng 1 XÛÊ LYÂ NHANH VÚÂI NHÛÔNG VÍỊN ĂÏÌ VÏÌ SÛÂC KHOEÊ HAĐNG NGAĐY 2

Chûúng 2 NHÛÔNG VÍỊN ĂÏÌ CHÑNH VÏÌ PHOĐNG BÏƠNH, PHAÂT HIÏƠN VAĐ TRÕ BÏƠNH 49

Chûúng 3 ĂÏÍ COÂ SÛÂC KHOEÊ VAĐ GIÛÔ ẶÚƠC SÛÂC KHOEÊ 76

Chûúng 4 THÛƠC PHÍÍM VAĐ SÛÂC KHOEÊ 92

Chûúng 5 PHÛÚNG PHAÂP SUƠT CÍN - NÙƠNG BAO NHIÏU TUYĐ YÂ 105

Chûúng 6 LAĐM GÒ ĂÏÍ THÙƯNG STRESS 119

Chûúng 7 LIÏN QUAN GIÛÔA CAÊM XUÂC VAĐ SÛÂC KHOEÊ 135

Chûúng 8 THOAÂT LY VOĐNG NGHIÏƠN NGÍƠP 145

Chûúng 9 NHÛÔNG VÍỊN ĂÏÌ SÛÂC KHOEÊ RIÏNG CUÊA PHUƠ NÛÔ 163

Chûúng 10 NHÛÔNG VÍỊN ĂÏÌ RIÏNG CUÊA PHAÂI NAM 181

Chûúng 11 HAƠNH PHUÂC VAĐ SÛÂC KHOEÊ TRONG CUÖƠC SÖỊNG TÒNH DUƠC 189

Chûúng 12 SÛÂC KHOEÊ TÖỊT SAU TUÖÍI 55 201

Chûúng 13 KHOEÊ TRÏN ẶÚĐNG ĂI DU LÕCH 211

chûúng 14 BIÏỊT CAÂCH ĂÏÌ PHOĐNG SEÔ GIÛÔ ẶÚƠC AN TOAĐN 223

Chûúng 15 HAĐM RÙNG ĂEƠP, SÛÂC KHOEÊ TÖỊT 242

Chûúng 16 NHÛÔNG NHU CÍÌU VÏÌ Y TÏỊ 250

PHÍÌN PHUƠ LUƠC MÖƠT SÖỊ TEST VÏÌ SÛÂC KHOEÊ LIÏN QUAN TÚÂI THOÂI QUEN CUÊA MÖÎI NGÛÚĐI 271

Chûúng 1

XÛÊ LYÂ NHANH VÚÂI NHÛÔNG VÍỊN ĂÏÌ VÏÌ SÛÂC KHOEÊ HAĐNG NGAĐY

Phíìn lúân caâc lúđi chó díîn trong cuöịn saâch nađy ăïìu cuđng coâ muơc ăñch giuâp caâc baơn ăïì phođng hay xûê trñ vúâi möơt söị bïơnh thûúđng gùơp: lađm thïị nađo ăïí traânh ặúơc caâc bïơnh tim maơch, cai thuöịc laâ thïị nađo ăïí phođng bïơnh ung thû, caâch chöịng hiïơn tûúơng cùng thùỉng thíìn kinh - stress - díîn túâi huýịt aâp cao, aênh hûúêng túâi maơch maâu naôo, tûơ kiïìm chïị viïơc uöịng rûúơu thïị nađo ăïí ăïì phođng bõ xú gan Nhiïìu bïơnh khaâc cuông ặúơc ăïì cíơp túâi Chûâng úơ húi, ăau ngûơc, ăau lûng, mïơt moêi, chaêy maâu cam, söịt tuy khöng phaêi lađ nhûông trûúđng húơp cíìn ặa ăi cíịp cûâu nhûng cuông lađm cho chuâng ta ríịt khoâ chõu

Chûúng nađy coâ 49 trûúđng húơp vïì sûâc khoeê mađ caâc baơn thûúđng gùơp möîi ngađy, cuđng nhûng lúđi khuýn nïn ăïì phođng chûa trõ hay ăöịi phoâ nhû thïị nađo cho nhanh nhíịt

1 Caâch ngûđa vađ lađm dõu cún ăau ăíìu

Nhiïìu ngûúđi bõ khöí vò bïơnh ăau ăíìu Thúđi Trung Cöí, ngûúđi ta ăaô nghô rùìng do bõ quyê nhíơp vađo ăíìu nïn cíìn ăuơc möơt löî nhoê úê soơ cho quyê thoaât ra Thíơt lađ may mùưn cho chuâng ta, vò ngađy nay caâc baâc sô ăaô hiïíu khaâ hún vïì caâc nguýn nhín gíy ra chûâng bïơnh nađy vađ coâ thïí chó díîn cho ta nhiïìu phûúng phaâp chûôa trõ

Hiïơn tûúơng ăau ăíìu coâ nhiïìu loaơi: Ăau ăíìu vò huýịt aâp hay vò sûơ cùng cú thûúđng xaêy ra úê phíìn mùơt, cöí, da ăíìu lađm ta caêm thíịy ăau nhûâc nhû buâa böí nhíịt lađ úê traân, hai bïn thaâi dûúng vađ sau gaây Nguýn nhín coâ thïí do: míịt nguê, sûơ cùng thùỉng thíìn kinh vò bíơn bõu cöng viïơc töịi ngađy, phaêi laônh traâch nhiïơm möơt cöng viïơc quan troơng, ăoơc saâch liïn tuơc v.v

Nhûâc ăíìu lađ bïơnh thûúđng gùơp úê caâc bađ quaâ lo toan viïơc gia ằnh ăïịn mûâc sûâc khoeê bõ suy nhûúơc Hoơ caêm thíịy ríìn ríơt úê thaâi dûúng, ăau nûêa bïn ăíìu ăöi khi laơi keđm theo caâc hiïơn tûúơng buöìn nön, oâi, mùưt múđ hay hoa mùưt, uđ tai

Ăau ăíìu vò viïm xoang, thûúđng thíịy ăau nhûâc úê vuđng mùơt, úê traân, dûúâi traân, quaông dûúâi traân túâi hai bïn maâ, söịng muôi Sûơ viïm nhiïîm vađ nûúâc muôi gíy khoâ chõu cho ngûúđi bïơnh íịn tay vađo vuđng viïm cuông lađm ăau thïm

Nguýn nhín, coâ thïí do caêm laơnh, dõ ûâng vúâi möơt söị phíịn hoa, möơt söị víịn ăïì aênh hûúêng túâi ặúđng hö híịp nhû khöng khñ bõ ö nhiïîm

Ăïí lađm dõu con ăau, nïn:

- Nùìm nghó trong phođng ýn tônh, phođng töịi (ăoâng cûêa söí che mađn), nhùưm mùưt laơi

- Duđng ngoân tay caâi, xoa tûđ tai túâi gaây (phíìn dûúâi soơ) Day nheơ hai bïn thaâi dûúng

- Tùưm nûúâc noâng

- Ăùưp möơt khùn tíím nûúâc laơnh lïn mùưt

- Uöịng möơt liïìu thuöịc aspirin (nhûông ngûúđi bõ viïm loeât daơ dađy tuýơt ăöịi khöng ặúơc uöịng vò coâ thïí bõ chaêy maâu daơ dađy nguy hiïím)

- Thûơc hiïơn nhûông ăiïìu chó díîn úê chûúng VI vïì phûúng phaâp thû daôn nhû ngöìi tônh toaơ, khöng suy nghô (thiïìn), thúê síu

Ăïì phođng bïơnh, nïn:

- Chuâ yâ ăïí biïịt mònh hay bõ ăau ăíìu vađo thúđi gian nađo Theo doôi baâo chñ ăïí biïịt tin vïì thúđi gian vađ ắa ăiïím coâ dõch bïơnh

- Ghi nhúâ caâc triïơu chûâng bïơnh ăïí coâ thïí caêm thíịy luâc sùưp bõ ăau

- Traânh ùn möơt söị thûâc ùn coâ khaê nùng gíy ăau ăíìu ăöịi vúâi möơt söị ngûúđi dïî phaên ûâng nhû:

+ Chuöịi

+ Cađ phï vađ caâc thûơc phíìm coâ thađnh phíìn cađ-phï

+ Chocolate (Söcöla)

+ Chanh, giíịm

+ Thõt muöịi

+ Böơt ngoơt

+ Thõt cûđu khö

+ Hađnh, toêi

+ Rûúơu ăoê

+ Sûôa chua (yaout)

Chuâ yâ: nïn ăïịn baâc sô ăïí khaâm bïơnh nïịu baơn bõ ăau ăíìu liïn tuơc, trong möơt thúđi gian dađi hay baơn caêm thíịy mònh bõ ăau nhûâc möơt caâch ăùơc biïơt khaâc

laơ vúâi nhûông líìn khaâc

2 Lađm thïị nađo khi bõ söịt?

Khöng phaêi tíịt caê caâc tûúđng húơp coâ thín nhiïơt cao lađ sûơ truơc trùơc vïì sûâc khoeê Nhiïìu ngûúđi khoeê coâ thín nhiïơt vađo quaông trïn dûúâi 37oC lađ bònh thûúđng Nhûng nïịu thín nhiïơt líịy úê miïơng túâi 37o2 thò chùưc chùưn ăaô bõ söịt

Thûúđng thín nhiïơt cuêa chuâng ta thíịp luâc saâng súâm vađ cao hún vađo buöíi chiïìu vađ buöíi töịi Thín nhiïơt líịy úê híơu mön chñnh xaâc nhíịt vađ thûúđng cao hún thín nhiïơt líịy úê miïơng 0,3oC

Nïịu baơn líịy thín nhiïơt úê miïơng ngay sau khi uöịng nûúâc noâng thò baơn cuông cú thïí tûúêng líìm rùìng mònh bõ söịt Thín nhiïơt cuêa baơn coâ thïí cao hún bònh thûúđng do caâc nguýn nhín sau:

- Mùơc nhiïìu quíìn aâo quaâ

- Vûđa luýơn tíơp hoùơc hoaơt ăöơng maơnh

- Thúđi tiïịt noâng, íím

- Lûúơng hooâc-mön tùng, giaêm (sau khi ruơng trûâng, thín nhiïơt cuêa phuơ nûô thûúđng tùng cao)

Nïịu thín nhiïơt ăo ặúơc tûđ 37o2 - 37o7C trúê lïn, chùưc chùưn lađ baơn ăaô bõ söịt Cíìn phaêi túâi baâc sô nïịu hiïn tûúơng nađy xaêy ra:

- Vúâi möơt treê em dûúâi 6 thaâng tuöíi

- Nïịu thín nhiïơt ặâa treê cûâ giûô úê 38o3C (líịy úê miïơng) hay 38o8C (líịy úê híơu mön) khöng thuýn giaêm trong suöịt 48 giúđ

- Cuông nhû víơy trong liïìn 5 ngađy, ăöịi vúâi ngûúđi lúân Coâ caâc hiïơn tûúơng: cöí

bõ cûâng, ăau ngûơc, nön oâi, óa chaêy, ăi laêo ăaêo, phaât ban, ho, ăau tai

Hiïơn tûúơng söịt dûúâi 40oC lađ bònh thûúđng Nïịu cao hún 40oC vađ keâo dađi, thò cíìn phaêi chûôa trõ

Ăïí lađm dõu cún söịt, haơ thín nhiïơt, baơn nïn:

- Uöịng nûúâc hoùơc nûúâc traâi cíy Lau ngûúđi bùìng khùn ûúât thíịm nûúâc maât 21oC

- Uöịng aspirin hoùơc acetaminophen vúâi liïìu lûúơng thñch húơp vúâi ăöơ tuöíi caâch 3-4 giúđ möơt líìn (nhûông ngûúđi dûúâi 19 tuöíi vađ nhûông ngûúđi ăau daơ dađy khöng nïn duđng aspirin)

- Nùìm nghó, khöng hoaơt ăöơng

- Khöng mùơc nhiïìu quíìn aâo hoùơc ăùưp chùn, mïìn quaâ dađy

- Traânh cûê ăöơng maơnh

3 Chûâng coâ gađu úê da ăíìu

Chûâng nađy vö haơi Lađ möơt chûâng bïơnh ngoađi da thûúđng thíịy úê caâc ăiïím coâ caâc tuýịn möì höi lađm chöî ăoâ nhúđn vađ coâ caâc vaêy trùưng dïî bong ra Coâ ngûúđi bõ caê úê löng mađy Caâc vaêy gađu rúi xuöịng vađ tuơ tíơp úê vađnh tai, gaây, rúi xuöịng lûng Ngûúđi ta chûa roô ặúơc nguýn nhín, nhûng chûâng bïơnh nađy coâ thïí do di truýìn hoùơc tiïịp theo caâc hiïơn tûúơng:

- Stress, cùng thùỉng thíìn kinh

- Khöng göơi ăíìu luön luön bùìng xađ phođng göơi

- Ngûúđi coâ möì höi díìu

- AÊnh hûúêng thúđi tiïịt (noâng, laơnh, íím hay khö quaâ) Phûúng phaâp töịt nhíịt lađ luön göơi ăíìu bùìng xađ phođng göơi, chuâ yâ:

- Gaôi da ăíìu cho hïịt gađu, nhûng ặđng lađm xûúâc da

- Duđng loaơi xađ-phođng chöịng gađu coâ chûâa Selenium sunfit

Trûúđng húơp nùơng, cíìn ăïịn baâc sô ăïí ặúơc chó ắnh duđng caâc loaơi thuöịc böi coâ thađnh phíìn cortisone

4 8 caâch chöịng bïơnh míịt nguê

Baơn coâ bao giúđ míịt nguê khöng? Nïịu coâ thò cuông lađ chuýơn thûúđng thöi vò ngûúđi ta ûúâc lûúơng möîi töịi víîn coâ 30 triïơu ngûúđi Myô úê trong tònh traơng nađy

Hoơ coâ thïí nguê ặúơc möơt ñt luâc múâi vađo giûúđng, túâi nûêa ăïm hay múđ saâng thò thûâc giíịc vađ khöng sao nguê tiïịp ặúơc nûôa Thíơt ra, nhû víơy thò khöng phaêi lađ hoơ khöng nguê ặúơc: hoơ chó khöng nguê ăíîy giíịc thöi Tuy víơy, nïịu hiïơn tûúơng nađy quíịy ríìy baơn túâi 3 tuíìn liïìn, thò ăíịy cuông lađ möơt víịn ăïì cíìn chuâ yâ

Sau ăíy lađ möơt söị biïơn phaâp cíìn aâp duơng:

- Khöng uöịng cađ phï, trađ sau bûôa trûa Nïn kiïng luön caâc loaơi sö-cö-la, nûúâc uöịng Cola coâ chûâa chíịt kñch thñch

- Boê giíịc nguê trûa, kïí caê nhûông luâc chúơp mùưt möơt laât - ăïìu coâ aênh hûúêng túâi giíịc nguê ban ăïm

- Trûúâc khi nguê nïn tùưm líu bùìng nûúâc noâng ăïí caâc cú trong ngûúđi ặúơc thû giaôn

- Ăoơc truýơn nheơ nhađng hay lađm cöng viïơc gò coâ tñnh ăïìu ăïìu lùơp ăi lùơp lai ăïí khöng phaêi nghô ngúơi gò, nhû ăan len chùỉng haơn

- Khöng nïn coi ti vi hoùơc nghe radio, nhûông loaơi hònh giaêi trñ nađy seô lađm caâc baơn thïm míịt nguê

- Haôy chuíín bõ chöî nguê thíơt thoaêi maâi, tônh mõch, aânh saâng múđ múđ, chùn, göịi khùn traêi giûúđng thíơt saơch, nhiïơt ăöơ phođng vûđa phaêi, khöng noâng, khöng laơnh

- Khi ăaô lïn giûúđng röìi thò khöng nghô gò túâi cöng viïơc nûôa Chó nghô túâi viïơc nguê ýn tím mađ nguê

- Taơo ra nhûông viïơc lađm theo thöng lïơ möîi ngađy, trûúâc khi ăi nguê nhû: khoâa cûêa ra vađo, ăoâng cûêa söí, ăaânh rùng, ăoơc möơt ăoaơn truýơn trûúâc khi nguê

- Ăïịm chíơm chíơm trûúâc giíịc nguê coâ taâc duơng nhû ngûúđi bõ thöi miïn Nghô túâi nhûông hònh aênh múđ nhaơt, buöìn teê, lùơp ăi, lùơp laơi

Nïịu cöị gùưng theo nhûông biïơn phaâp trïn ăaô 3 tuíìn, mađ baơn víîn khöng nguê ặúơc thò nïn ăïịn baâc sô khaâm bïơnh ăïí xem nïn duđng thuöịc gò hay nïn theo sûơ hûúâng díîn thïmcuêa baâc sô khoa tím lyâ vađ thíìn kinh

5 Bïơnh ăau mùưt ăoê

Möơt buöíó saâng nađo ăoâ, khi baơn vûđa tónh díơy, sûêa soaơn ăoân möơt ngađy múâi thò chúơt nhíơn thíịy mñ mùưt cöìm cöơm, khoâ chõu Nhòn vađo gûúng, baơn thíịy mùưt mònh sûng huâp lïn, lođng trùưng con ngûúi ăoê quaơch sau möơt lúâp gheđn, ró mađu vađng Víơy lađ baơn ăa mùưc bïơnh ăau mùưt ăoê röìi! Ăau mùưt ăoê lađ möơt chûâng viïm bïn trong mi mùưt trïn vađ dûúâi, vađ lođng trùưng con ngûúi nûôa

Nguýn nhín coâ thïí do:

- Phaên ûâng cuêa mùưt ăöịi vúâi möơt söị phíịn hoa, buơi baâm, löng thuâ hoùơc nûúâc bíín, dung dõch myô phíím

Vi truđng bïơnh ăau mùưt taơo ra nhiïìu gheđn Trong caê hai trûúđng húơp vûđa kïí, cíín nhoê thuöịc ăau mùưt theo sûơ chó díîn cuêa baâc sô Ăùưp mùưt bùìng möơt tíịm gaơc tíím thuöịc khaâng sinh Bïơnh seô khoêi sau 2, 3 ngađy chûôa trõ

- Möơt loaơi vi-ruât bïơnh ăau mùưt cuđng bïơnh cuâm vađ caêm laơnh Loaơi vi-ruât nađy sinh ra ñt gheđn hún nhûng chaêy nhiïìu nûúâc mùưt Bïơnh nađy phaêi míịt tûđ 14 túâi 21 ngađy múâi khoêi hùỉn

Sau ăíy lađ möơt söị biïơn phaâp lađm giaêm bïơnh:

- Khöng ặúơc duđng tay súđ lïn mùưt Muöịn lau, rûêa, phaêi duđng khùn saơch

- Nhùưm mùưt laơi vađ líịy khùn thíịm nûúâc íịm (khöng noâng) ăùưp lïn mùưt, möîi líìn ăïí líu chûđng 5 phuât Lađm nhû víơy, coâ taâc duơng lađm tan ặúơc möơt phíìn nhûông gheđn úê mùưt

- Duđng öịng nhoê gioơt ăïí nhoê thuöịc Thuöịc ăau mùưt seô lađm ăúô ngûâa vađ dõu mùưt

- Ngûng tö ăiïím mùưt bùìng caâc loaơi son, phíịn, löng mi giaê Khöng trao ăöíi hay duđng chung nhûông thûâ ăoâ vúâi ngûúđi khaâc

- Khöng duđng bùng, gaơc, vaêi che mùưt Nhûông víơt ăoâ coâ thïí lađm mùưt nhiïîm bíín thïm

- Ngûng sûê duơng caâc loaơi kñnh ăeo úê mùưt ăïí phoâng ăaơi (kñnh cuêa ngûúđi thúơ ăöìng höì hay kim hoađn)

- Rûêa tay luön luön duđng khùn mùơt riïng Bïơnh ăau mùưt ăoê ríịt dïî líy lan tûđ ngûúđi nađy qua ngûúđi khaâc do tiïịp xuâc bađn tay, khùn lau

Cíìn túâi baâc sô nïịu tûơ chûôa mađ bïơnh khöng ăúô sau 2, 3 ngađy, hoùơc thíịy mùưt ăau nhûâc vađ nhòn ra aânh saâng bõ choâi

6 Chùưp mùưt

Chùưp mùưt coâ thïí do möơt maơch nhoê úê mi mùưt bõ viïm nhiïîm Chùưp mùưt coâ thïí lađ möơt chíịm lađm cöơm mùưt vađ cuông coâ thïí phaât triïín thađnh möơt haơt mađu ăoê, gíy ăau nhûâc

Trûúâc khi bõ lïn chùưp, coâ thïí coâ nhûng triïơu chûâng sau:

- Thíịy ngûâa mi mùưt

- Búđ mi coâ mađu ăoê

- Caêm thíịy cöơm

- Súđ vađo thíịy caêm giaâc khaâc nhûông ăiïím khaâc Thoaơt ăíìu, muơn chùưp xuíịt hiïơn vúâi caâi ăíìu nhoê, mađuvađng vò bïn trong coâ muê Sau ăoâ chíịm vađng núê díìn thađnh haơt vađ vúô

Khi coâ chùưp, nïn:

- Ăùưp lïn mùơt miïịng gaơc thíịm nûúâc íịm (khöng noâng) möîi ngađy 3-4 líìn Möîi líìn tûđ 5 ăïịn 10 phuât

- Traânh ăïí mùưt buơi bíín

- Khöng ặúơc súđ, nùưn chöî bõ chùưp, duđ baơn söịt ruöơt muöịn nùơn ra ngay

- Phíìn lúân muơn chùưp ăïìu coâ thïí tûơ chûôa úê gia ằnh Thûúđng sau 1, 2 ngađy muơn chùưp seô khoêi Nïịu quaâ thúđi gian ăoâ, chùưp víîn cođn múâi cíìn hoêi yâ kiïịn cuêa baâc sô ăïí duđng thïm thuöịc khaâng sinh

7 Mùưt mïơt moêi vò maây tñnh

Nhûông ngûúđi phaêi lađm viïơc vúâi maây tñnh úê cöng súê thûúđng kïu than vïì ăöi mùưt bõ moêi mïơt keđm vúâi nhûông chûâng ăau lûng, nhûâc vai vađ thíìn kinh cùng thùỉng

Tuy mađn hònh cuêa maây khöng phaât ra nhûông tia coâ haơi, nhûng hiïơn tûúơng ngöìi líu úê möơt tû thïị, nhòn líu vađo möơt loaơi aânh saâng múđ, phaêi chuâ yâ theo doôi caâc hađng chûô nhoê, ăoâ lađ nguýn nhín cuêa nhûông hiïơn tûúơng trïn Nhûông ngûúđi nùơng "duýn núơ" vúâi maây vi tñnh nhû thïị, coâ thïí lađm giaêm nhûông taâc ăöơng khöng töịt cuêa maây vúâi mònh bùìng caâc biïơn phaâp sau:

Ăïí baêo vïơ mùưt:

- Nïn ăùơt maây xa cûêa söí ăïí traânh bõ choâi vò aânh saâng trûơc tiïịp ngoađi trúđi, hay aânh saâng phaên chiïịu trïn mùơt hònh vađo mònh Nhûông ăeđn tûđ tríìn roơi xuöịng nïn cho qua kñnh múđ Nïịu coâ ăiïìu kiïơn, ăùơt thïm tíịm chöịng choâi trûúâc mađn hònh Nïn ăïí nhûông giíịy túđ cíìn nhòn luâc lađm viïơc vúâi maây

ÚÊ gíìn mùưt ăïí dïî ăoơc Thûúđng, ngûúđi ta duđng nhûông giaâ níng

- Ăöơ chïịch cuêa mađn hònh vúâi ặúđng nhòn xuöịng cuêa mùưt vađo khoaêng tûđ 10 túâi 15o so vúâi mùơt bađn (l/3 cuêa goâc vuöng)

- Chuâ yâ lau saơch mùơt mađn hònh luön

- Chuâ yâ chúâp mùưt nhiïìu ăïí con ngûúi mùưt khöng bõ khö

- Nïn ăi khaâm mùưt vađ cho baâc sô biïịt mònh lađ nhín viïn vi tñnh Khi lađm viïơc khöng nïn ăeo nhûông ăöì trang sûâc cho mùưt (löng mi giaê, kñnh mađu ) Kñnh hai trođng khöng thñch húơp vò thûúđng trođng thûâ hai ặúơc ăùơt ăïí nhòn thùỉng xuöịng saâch baâo, khöng húơp vúâi ăöơ chïịch cuêa mùưt vađ mađn hònh

- Nïịu caâc neât trïn mađn hònh bõ múđ, chíơp, nhaêy, nïn chûôa maây ngay

Ăïí traânh moêi, vađ khi thíịy moêi mùưt, nhûâc ăíìu, nïn:

- Duđng ghïị tûơa vađ chónh ghïị vúâi ăöơ cao húơp vúâi quan hïơ MùưT - MađN HòNH

- Rúđi maây, ăi baâch böơ tûđ 1 - 2 giúđ

- Nïn nghó giaêi lao coâ ắnh kyđ trong thúđi gian lađm viïơc ăïí tíơp möơt söị ăöơng taâc vïì cöí, vai vađ lûng nhû:

+ Nghiïng ăíìu vïì bïn traâi, phaêi, trûúâc sau röìi lùưc trođn ngûúơc ăi, ngûúơc laơi + Nhuân vai lïn, xuöịng röìi quay trođn

+ úê tû thïị ặâng hay ngöìi, cuâi xuöịng phña trûúâc mùơt, hai bïn phaêi, traâi röìi quay trođn

8 Chûâng uđ tai

- ÚÊ Hoa Kyđ thûúđng xuýn coâ chûđng 36 triïơu ngûúđi bõ uđ tai Caê ngađy, líîn ăïm, khi lađm viïơc cuông nhû luâc nghó ngúi hoơ luön luön caêm thíịy coâ tiïịng cođi u

u hay tiïịng lađo xađo úê trong tai Trong söị ăoâ, coâ chûđng 7 triïơu ngûúđi bõ nùơng, phíìn lúân lađ nhûông ngûúđi cao tuöíi

Cuông nhû ăau rùng, uđ tai khöng phaêi lađ möơt bïơnh nhûng lađ triïơu chûâng cuêa möơt söị víịn ăïì cíìn phaêi lûu yâ uđ tai coâ thïí vò nhûông nguýn nhín sau:

- Tai bõ tùưc vò daây tai

- Dõ ûâng búêi thûâc ùn, thuöịc uöịng

- Bõ viïm úê tai giûôa

- Coâ hiïơn tûúơng bíịt bònh thûúđng úê maơch maâu naôo

- Coâ hiïơn tûúơng bíịt bònh thûúđng hay töín thûúng caâc díy thíìn kinh thñnh giaâc (do nghe tiïịng nöí to, tiïịng öìn thûúđng xuýn )

- Bïơnh ăaâi ặúđng

- Coâ khöịi u úê naôo

- Vò tuöíi cao

Chûâng uđ tai thûúđng aênh hûúêng túâi khaê nùng nghe (nghe khöng roô, khöng thñnh), nhûng khöng díîn ăïịn bïơnh ăiïịc

Khi khaâm bïơnh uđ tai, baâc sô thûúđng kiïím tra luön sûơ liïn hïơ giûôa: Tai - Muôi - Hoơng

Ăïí giaêm nheơ hoùơc traânh hiïơn tûúơng uđ tai, nïn:

- Khöng nïn ngöìi trûúâc loa ra-ăi-ö hay caât-seât ăïí traânh ím thanh maơnh Traânh nghe liïn tuơc

- Sûê duơng maây chöịng uđ Maây chöịng uđ lađ möơt duơng cuơ giöịng nhû thiïịt bõ nghe nhaơc, ăeo úê tai Maây thûúđng xuýn phaât ra möơt dođng ím nheơ Trong khi ăeo maây, víîn nghe ặúơc ngûúđi khaâc noâi chuýơn vúâi mònh nhû bònh thûúđng

- Baâc sô chuýn khoa coâ thïí hûúâng díîn baơn möơt söị ăöơng taâc thû giaôn giaôn thíìn kinh ăïí khöng chuâ yâ túâi tiïịng uđ trong tai

- Luýơn tíơp thín thïí ăïí maâu lûu thöng töịt