Khi con tu hú

Sau Cách mạng tháng 8, Tố Hữu luôn là lá cờ đầu của thơ ca Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến tr ờng kì, đã từng đem sức mạnh cho các thế hệ trẻ trong thời đại cách mạng... Đang say mê

Khi con tu hó

- Tè H÷u

Tè H÷u vµ vî

I Tìm hiểu về tác giả, tác phẩm

1 Tác giả

Tố Hữu là nhà thơ lớn, tiêu biểu của nền văn học cách mạng đ ơng đại Con đ ờng thơ của Tố Hữu hầu nh

bắt đầu cùng lúc với con đ ờng cách mạng Sau Cách mạng tháng 8, Tố Hữu luôn là lá cờ đầu của thơ ca Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến tr ờng kì, đã từng đem sức mạnh cho các thế hệ trẻ trong thời đại cách mạng

2 Tác phẩm

Bài Khi con tu hú sáng tác tháng 7 năm 1939 tại nhà lao

Thừa Phủ (Huế), khi tác giả bị bắt giam vào đây ch a lâu

Đang say mê lí t ởng, say mê yêu đời và họat động cách mạng với niềm vui phơi phới, bỗng bị nhốt vào phòng giam b ng bít, cách biệt hoàn toàn với cuộc sống ở bên ngoài, ng ời chiến sĩ trẻ ấy cảm thấy ngột ngạt không

sao chịu nổi Những bài “Tâm t trong tù”, “Khi con tu hú”… thể hiện một cách rõ nét tâm trạng ngột ngạt ấy thể hiện một cách rõ nét tâm trạng ngột ngạt ấy

II, Đọc- hiểu văn bản

Nhan đề

Nhan đề của bài thơ chỉ là một vế phụ của một câu trọn ý Vế phụ này th ờng mang ý gợi mở, khiến ng ời đọc suy nghĩ đến nhiều hình ảnh, liên t ởng đến nhiều ý nghĩa khác Có thể hiểu rằng: khi con tu hú gọi bầy là khi mùa hè đã

đến, ng ời tù cách mạng càng cảm thấy ngột ngạt trong phòng giam chật chội, càng thèm khát cuộc sống tự do t ng bừng ở bên ngoài Tên bài thơ đã gợi

mở mạch cảm xúc của toàn bài

Khi con tu hú

Bố cục

Bài thơ đ ợc tác giả ngắt làm hai đoạn khá rõ ràng:

• 6 câu đầu: Tả cảnh

• 4 câu sau: Tả tình

Theo dõi bố cục của bài thơ, em hãy cho biết nội dung chính của

từng đọan?

1 Cảnh trời đất vào hè trong tâm

t ởng ng ời tù cách mạng

Tiếng chim tu hú đã

làm thứ dậy trong tâm

hồn ng ời chiến sĩ trẻ

một khung cảnh mùa hè

nh thế nào?

Sáu câu thơ lục bát thanh thoát mở ra cả một thế giới rộn ràng, tràn trề nhựa sống Tiếng chim tu

hú đã thức dậy, mở

ra và bắt nhịp cho một mùa hè rộn rã

âm thanh, rực rỡ sắc màu, ngọt ngào

h ơng vị, bầu trời khoáng đạt, tực do

Khi con tu hó gäi bÇy

Lóa chiªm ® ¬ng chÝn

Tr¸i c©y ngät dÇn Trêi xanh cµng réng cµng cao

Em có cảm nhận gì về bức tranh thiên nhiên

mùa hè? Cảm nhận đ ợc mùa hè

bên ngoài khung cửa nhà tù đẹp nh vậy thì nhà thơ phải là ng ời

nh thế nào?

Bức tranh thiên nhiên đẹp, đầy

sức sống đ ợc cảm nhận bởi

một tâm hồn luôn thiết tha yêu

đời, trẻ trung, sôi nổi Có nh

vậy nhà thơ càng khát khao tự

do, khát khao đến cháy ruột

2 Tâm trạng ng ời tù cách mạng

Nhà thơ đã dùng những từ ngữ và cách ngắt nhịp nh thế nào để thể hiện cảm giác ngột ngạt cao độ

của mình?

Cách ngắt nhịp bất th ờng 6/2 (câu 8); 3/3 (câu 9), với cách dùng những từ ngữ mạnh, những từ ngữ cảm thán- tất cả nh truyền

đến độc giả cảm giác ngột ngạt, uất ức của nhà thơ đồng thời nói lên khát vọng tự do cháy bỏng để đ ợc trở về với cuộc sống tự

do ở bên ngoài

Chú ý Mở đầu và kết thúc bài thơ,

tiếng chim tu hú tác động đến tâm hồn tác giả giống và khác

nhau nh thế nào?

• Câu đầu: Tiếng chim tu hú gọi hè, gợi ra cảnh t ợng trời đất bao la, t ng bừng sự sống

• Câu kết: Tiếng chim lại khiến cho ng ời chiến sĩ đang bị giam cảm thấy hết sức đau khổ, bực bội

Giống nhau: tiếng chim tu hú nh tiếng gọi tha thiết của cuộc sống tự do, của thế giới sự sống đầy quyến rũ đối với nhân vật trữ

tình-ng ời tù cách mạtình-ng trẻ tuổi

Kết luận chung

Nghệ thuật

Thể thơ lục bát

uyển chuyển

Giọng thơ khi sôi nổi, khi thì u uất

Hình ảnh gần gũi,

trong sáng

Nội dung

Bài thơ tả cảnh thật đẹp, tả tình thì sôi nổi, sâu sắc và da diết, tất cả nhằm bộc lộ khát vọng tự do, yêu đời, yêu cuộc sống