Bài 29: Thấu kính mỏng

Khảo sát thấu kính hội tụO Trục chính *O : quang tâm của thấu kính.. * Trục chính: đường thẳng đi qua O và vuông góc với mặt thấu kính * Trục phụ: các đường thẳng khác đi qua O * Tia t

 Câu 1: Chọn phát biểu sai khi nói về lăng kính.

A Lăng kính làm bằng khối chất trong suốt.

B Lăng kính làm lệch tia ló về đáy lăng kính

so với tia tới.

C Lăng kính là bộ phận chỉ có trong máy

quang phổ.

D Một lăng kính được đặc trưng bởi góc chiết

quang A và chiết suất n.

Đáp án câu 1

C

KIĨM TRA BµI Cị

C©u 2: Gãc lÖch cña tia s¸ng khi truyÒn qua

l¨ng kÝnh lµ gãc t¹o bëi:

A Hai mÆt bªn cña l¨ng kÝnh

B Tia tíi vµ ph¸p tuyÕn

C Tia tíi l¨ng kÝnh vµ tia lã ra khái l¨ng kÝnh

D Tia lã vµ ph¸p tuyÕn

Sai råi Sai råi

Sai råi

§óng råi

I Thấu kính Phân loại thấu kính

1/ Định nghĩa:

Thấu kính là một khối chất trong suốt ( thủy tinh, nhựa, …) giới hạn bởi hai mặt cong hoặc bởi một mặt cong và một mặt phẳng.

- Thấu kính lồi là thấu kính hội tụ

- Thấu kính lõm là thấu kính phân kì

2/ Phân loại:

Thấu kính hội tụ Thấu kính phân kì

* Kí hiệu:

II Khảo sát thấu kính hội tụ

O

Trục chính

*O : quang tâm của thấu kính

* Trục chính: đường thẳng đi qua O và vuông góc với mặt thấu kính

* Trục phụ: các đường thẳng khác đi qua O

* Tia tới qua quang tâm O truyền thẳng.

1 Quang tâm Tiêu điểm Tiêu diện

Tiêu điểm vật chính F

F’

O F

F’1O

• Trên mỗi trục của thấu kính hội tụ, chùm tia tới xuất phát

từ tiêu điểm vật sẽ cho chùm tia ló song song.

2 Ti êu cự Độ tụ

a Tiêu cự:

b Độ tụ :

F' O

f 

1 D

f



Đơn vị D là điốp (dp) (f đo bằng mét)

Qui ước: Đối với thấu kính hội tụ: f > 0, D > 0

Đối với thấu kính phân kỳ: f < 0, D < 0

III Khảo sát thấu kính phân kì

_ Quang tâm của thấu kính phân kì có cùng tính chất như quang tâm của thấu kính hội tụ.

O

Trục phụ

Trục chính

_ Các tiêu điểm và tiêu diện (ảnh và vật) cũng được xác định tương tự như thấu kính hội tụ Điểm khác biệt là : tất cả chúng đều ảo (được tạo bởi đường kéo dài của tia sáng )

KIỂM TRA BÀI CŨ

Thấu kính là gì ? Phân biệt các loại thấu kính

Trả lời :

Thấu kính là một khối chất trong suốt giới hạn bởi hai mặt cong , thường là hai mặt cầu.Một trong hai mặt có thể là mặt

phẳng

Thấu kính có rìa mỏng là thấu kính hội tụ Thấu kính có rìa dày là thấu kính phân kỳï

KIỂM TRA BÀI CŨ

Khi tia tới qua tiêu điểm vật chính thì tia ló qua thấu kính như thế nào ?

Trả lời :

O

KIỂM TRA BÀI CŨ

Khi tia tới song song trục chính thì tia ló qua thấu kính như thế nào ?

KIỂM TRA BÀI CŨ

Khi tia tới qua quang tâm O thì tia ló qua thấu kính như thế nào ?

Trả lời :

O

F’

KIỂM TRA BÀI CŨ

Khi tia tới có phương bất kỳ thì tia ló qua thấu kính như thế nào ?

IV SỰ TẠO ẢNH BỞI THẤU KÍNH

1. KHÁI NIỆM ẢNH VÀ VẬT TRONG QUANG HỌC

- Là điểm đồng quy của chùm tia ló hay đường kéo dài

của chúng

- Ảnh điểm là:

+ Thật nếu chùm tia ló hội tụ

+ Ảo nếu chùm tia ló phân kỳ

- Là điểm đồng quy của chùm tia tới hay đường kéo dài

của chúng

- Vật điểm là:

+ Thật nếu chùm tia tới phân kỳ

+ Ảo nếu chùm tia tới hội tụ

 Chú ý : Ta quan sát được ảnh ảo bằng mắt nhưng không thể hứng lên màn; ngược lại ảnh thật có thể hứng được lên màn.

2 Cách dựng ảnh tạo bởi thấu kính

Vẽ 2 trong 3 tia sau : - Tia sáng qua quang tâm O, truyền

thẳng

B

O F

F’

B

F

- Tia tới song song trục chính, tia ló ( hoặc đường kéo dài ) qua tiêu điểm ảnh chính F’

B

O F

F’

B

O F’

F

- Tia tới (hoặc đường kéo dài) qua tiêu điểm vật chính F, tia ló song song trục chính

B

O F

O F

F’

S

O F’

c) Vật có dạng một đọan thẳng nhỏ  với trục chính :

B

O F

A

A’

3.Các trường hợp ảnh tạo bởi thấu kính

 Xác định đặc điểm về ảnh của một thấu

d d

d’

f

B

O F’

F B’

B

O F

F’

B’ A

A’

• Vật thật (trước TK) : d > 0 ; Vật ảo (sau TK) : d < 0

• Ảnh thật (sau TK) : d’ > 0 ; Ảnh ảo (trước TK) : d’ < 0

• A’B’ cùng chiều AB thì cùng dấu

• A’B’ ngược chiều AB thì trái dấu

V CÔNG THỨC THẤU KÍNH:

2) Công thức thấu kính: B

O F

F’ A’

A

B’

V CÔNG THỨC THẤU KÍNH:

3) Số phóng đại :

B

O F

VI CÔNG DỤNG THẤU KÍNH

Kính luùp

Kính tieáp xuùc meàm

????

Máy ảnh









CỦNG CỐ:

Câu 2 : Tia tới ( hoặc đường kéo dài ) qua , tia

ló ra khỏi thấu kính sẽ đi song song với trục chính

CỦNG CỐ:

Câu 3 : Cho một thấu kính hội tụ có tiêu cự f = 20

cm Một vật sáng AB đặt trước thấu kính và cách thấu kính 60 cm Xác định vị trí , tính chất của

ảnh A’B’ cho bởi thấu kính trên :

Công việc về nhà

Vẽ ảnh của vật sáng ở cách thấu kính hội tụ:

BÀI TẬP

Đặt một vật sáng cách thấu kính hội tụ 12cm , ta thu được một ảnh thật cao gấp 3 lần vật Tính tiêu cự của thấu kính

Nhớ làm bài tập !

CHÀO TẠM BIỆT ! CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!!!