ỨNG ĐỘNG

 Với các kích thích vô hướng của môi trường như nhiệt độ, cường độ ánh sáng … cây sẽ phản ứng như thế nào?... Mục đích yêu cầu- Khái niệm ứng động - Phân biệt : hướng động và ứng động -

GV: Cao Mai Hương – THPT Nguyễn Huệ - VTàu

Bài 24

Kiểm tra bài cũ

 Hiện tượng này được gọi là gì ? Tại sao?

 Với các kích thích vô hướng của môi trường như nhiệt độ, cường độ ánh sáng … cây sẽ

phản ứng như thế nào?

ỨNG ĐỘNG

Bài 24

Mục đích yêu cầu

- Khái niệm ứng động

- Phân biệt : hướng động và ứng động

- Phân biệt 2 loại ứng động: ứng động sinh

trưởng và không sinh trưởng

- Vai trò của ứng động

- Giải thích được các hiện tượng tự nhiên

có liên quan đến ứng động

I/ Các kiểu ứng động:

1.Ứng động không sinh trưởng:

Quan sát các đoạn phim kết hợp với sử dụng hình 24.1, 24.2 sgk trang 95,96 để trả lời các câu hỏi sau :

1 Kích thích nào của môi trường làm cho lá cây

cụp lại ? Kích thích này có hướng hay vô

hướng?

2 Phản ứng cụp lá của cây có theo 1 hướng

nhất định không?

3 Phản ứng này diễn ra nhanh hay chậm? Theo

cơ chế nào? Có liên quan đến sự phân chia và

lớn lên của tế bào không?

4 Phản ứng này có ý nghĩa gì đối với cây?

1/ Ứng động không sinh trưởng:

Phiến

lá chét

Thể

gối

1/ Ứng động không sinh trưởng:

1 Kích thích nào của môi trường làm cho lá cây

cụp lại ? Kích thích này có hướng hay vô

hướng?

2 Phản ứng cụp lá của cây có theo 1 hướng

nhất định không?

3 Phản ứng này diễn ra nhanh hay chậm? Theo

cơ chế nào? Có liên quan đến sự phân chia và

lớn lên của tế bào không?

4 Phản ứng này có ý nghĩa gì đối với cây?

Các phản ứng như ở cây trinh nữ hay cây bắt mồi được gọi là ứng động không sinh trưởng

 Ứng động không sinh trưởng là gì?

 Đặc điểm của ứng động không sinh

trưởng?

1/ Ứng động không sinh trưởng:

- Là vận động không có sự sinh trưởng của tế bào, theo sức trương nước

- Nhanh, mạnh mẽ, không định hướng

do các chấn động, va chạm cơ học



- VD: vận động tự vệ ở cây trinh nữ, vận động bắt mồi ở các loại cây ăn sâu bọ

2.Ứng động sinh trưởng:

Quan sát các đoạn phim kết hợp với sử dụng hình 24.3, 24.4, 24.5 sgk trang 97,98 để trả lời các câu hỏi sau :

1 Kích thích nào của môi trường gây ra sự vận động của các cơ quan của cây? Kích thích này

có hướng hay vô hướng?

2 Các bộ phận của cây phản ứng như thế nào

khi có kích thích?

3 Phản ứng này diễn ra nhanh hay chậm? Theo

cơ chế nào? Có liên quan đến sự phân chia và

lớn lên của tế bào không?

4 Những phản ứng này có phải là ứng động

không sinh trưởng không? tại sao?

* Vận động quấn vòng

- Cảm ứng theo nhiệt độ

* Vận động nở hoa

- Cảm ứng theo ánh sáng

10h

9h 7h

24h

* Vận động ngủ, thức

Mùa đông Mùa xuân

* Vận động ngủ, thức

1 Kích thích nào của môi trường gây ra sự vận động của các cơ quan của cây? Kích thích này

có hướng hay vô hướng?

2 Các bộ phận của cây phản ứng như thế nào

khi có kích thích?

3 Phản ứng này diễn ra nhanh hay chậm? Theo

cơ chế nào? Có liên quan đến sự phân chia và

lớn lên của tế bào không?

4 Những phản ứng này có phải là ứng động

không sinh trưởng không? tại sao?

 Ứng động sinh trưởng là gì?

 Đặc điểm của ứng động sinh trưởng?

2.Ứng động sinh trưởng:

- Là vận động có sự sinh trưởng của tế bào, thường theo nhịp điệu đồng hồ sinh học

- Có tính chu kì, không định hướng do ảnh hưởng của ánh sáng, nhiệt độ, hooc môn thực vật



- VD: vận động quấn vòng, vận động nở hoa, vận động thức ngủ

Ứng động không sinh trưởng Ứng động sinh trưởng

 Điền những điểm khác nhau giữa ứng động không ST và ứng động sinh trưởng

- Có liên quan đến sự sinh trưởng không?

- Theo cơ chế nào?

- Đặc điểm kích thích ( có chu

kì hay không có chu kì)?

Ứng động không sinh trưởng Ứng động sinh trưởng

- Vận động có sự sinh trưởng của tế bào,

- Thường theo nhịp điệu đồng hồ sinh học

- Có tính chu kì, không định hướng do ảnh hưởng của ánh sáng, nhiệt độ, hooc môn thực vật

 Hãy cho biết những điểm giống nhau giữa ứng động không sinh trưởng và ứng động

* Giống nhau:

- Đặc điểm của kích thích : vô hướng

- Phản ứng của cây: không định hướng ( vô

- Ứng động là hình thức phản ứng của cây trước một tác nhân kích thích không định hướng

- Có hướng( + hoặc -) - Vô hướng

- Chậm - Nhanh hơn

- Do hoóc môn sinh trưởng

- Do cử động trương nước hoặc nhịp điệu đồng hồ sinh học

 Phân biệt ứng động và hướng động?

 Ứng động có vai trò như thế nào đối với

cây ?

III/ Vai trò:

( h/s đọc sgk)

IV/ Ứng dụng :

(  : h/s đọc sgk)

 Tại sao khi mua hoa tuylip về trưng trong những ngày tết người bán hàng thường khuyên chúng ta

để vài cục nước đá nhỏ dưới gốc cây?

Muốn hoa đào và hoa mai nở đúng dịp tết người

ta phải làm như thế nào?

Vào trung tuần tháng 11 âm lịch, tiến hành tuốt

bỏ toàn bộ lá đào trên cây để cây tập trung dinh dưỡng làm nụ, nụ hoa ra nhiều, đều, mập, hoa to, cánh dày, màu đẹp năm nào thời tiết nóng thì

tuốt lá muộn hơn vài ngày, năm nào thời tiết rét thì tuốt lá đào sớm hơn thời điểm trên

vài ngày Sau khi tuốt lá đào xong, nếu trời nắng nóng kéo dài, ta phải làm giàn che và phun nước lạnh thường xuyên toàn bộ tán, thân cây đào,

hãm cho đào không ra hoa sớm Nếu trời rét kéo dài, ta cũng phải làm giàn che cho đào và hàng ngày tưới nước ấm vào quanh gốc đào để đảm bảo đủ nhiệt độ kích thích cho đào ra hoa đúng

kỳ hạn

 Đây là hình thức vận động nào? Muốn bảo quản khoai tây để ăn người ta phải

làm gì?

 Khi chuẩn bị đem trồng làm thế nào để

đánh thức chồi khoai tây?

Muốn cho hoa nở vào tết Nguyên đán, cần bón thúc

nhiều phân tốt vào tháng 10 - 11

IV/ Ứng dụng :

- Điều khiển sự ra hoa, đánh thức chồi ngủ theo hướng có lợi cho con người



- Ứng động là hình thức phản ứng của cây trước một tác nhân kích thích không định hướng

- Ứng động giúp sinh vật thích nghi đa dạng với những biến đổi không định hướng của môi trường



- Có thể ứng dụng ứng động ở thực vật vào thực tiễn: điều khiển nở hoa, đánh thức chồi

- Có 2 kiểu ứng động: Ứng động không sinh trưởng và ứng động sinh trưởng

nghiệm , bắt đầu gieo hạt đậu từ ngày 30/11

3 Viết báo cáo thu hoạch theo mẫu: