Bài 48 : Nguồn Hidrocacbon thiên nhiên

A- Dầu mỏI/ Trạng thái tự nhiên, tính chất vật lí, thành phần hóa học 1.Trạng thái tự nhiên và tính chất vật lí - Hỗn hợp lỏng , màu nâu đen, có mùi đặc trưng , nhẹ hơn nước và không tan

Chương 7 :

>Hiđrocacbon thơm

>Nguồn Hiđrocacbon thiên nhiên

Nguån Hi®rocacbon Thiªn

Nhiªn

DÇu má KhÝ thiªn nhiªn Than má – –

A- Dầu mỏ

I/ Trạng thái tự nhiên, tính chất vật lí, thành phần hóa học

1.Trạng thái tự nhiên và tính chất vật lí

- Hỗn hợp lỏng , màu nâu đen, có mùi đặc trưng , nhẹ hơn nước và không tan trong nước

- Được khai thác từ các mỏ dầu dưới lòng

đất

2 Chưng cất dưới áp suất cao

- Phân đoạn sôi ở đc chưng cất tiếp ở cao

- Phân đoạn dùng làm

nhiên liệu khí hoặc khí hỏa lỏng hoặc dẫn sang nhà máy sản xuất hóa chất

- Phân đoạn lỏng : ete dầu hỏa dùng làm dung môi hoặc nguyên liệu cho nhà máy hóa chất

- Phân đoạn là xăng, nhưng chất lư ợng thấp nên phải qua chế hóa bằng phư

ơng pháp rifominh

C

to < 1800

o

t

4 3

2

C − −

6

5 C

C −

10

6 C

C −

3 Chưng cất dưới áp suất thấp

Phần còn lại sau khi chưng cất ở áp suất thường là 1 hỗn hợp nhớt đặc, màu đen, gọi là cặn mazut Khi chưng cất cặn

mazut dưới áp suất thấp, người ta thu đc dầu nhờn ,vazơlin và parafin (dùng trong y học , dùng làm nến ) Cặn đen còn lại …

là atphan dùng để rải đường

III/ Chế biến dầu mỏ bằng phương pháp hóa

học

+) Chế biến dầu mỏ bằng phương pháp hóa học ( nói gọn là chế hóa dầu mỏ ) là biến đổi CT hóa học các hiđrocacbon của dầu mỏ

+) Mục đích:

_Đáp ứng nhu cầu về số lượng, chất lượng

xăng làm nhiên liệu (chất lượng của xăng đc

đo bằng chỉ số octan )

_Đáp ứng nhu cầu về nguyên liệu cho công

nghiệp hóa chất

Hai phương pháp chủ yếu chế hóa dầu mỏ là

rifominh và cracking

1 Rifominh

- Rifominh là quá trình dùng xt và biến

đổi cấu trúc của hiđrocacbon từ không nhánh thành phân nhánh ,từ không thơm thành thơm

- Trong quá trình Rifominh xảy ra 3 loại

phản ứng chủ yếu :

+ Chuyển ankan mạch thẳng thành ankan

mạch nhánh và xicloankan

o

t

+ T¸ch hi®ro chuyÓn xicloankan thµnh aren

+ T¸ch hi®ro chuyÓn ankan thµnh aren

,20-40 atm…

Pt,Pd,Ni … (trªn chÊt mang lµ nh«m oxit hoÆc nh«m silicat)

,20-40 atm…

Pt,Pd,Ni … (trªn chÊt mang lµ nh«m oxit hoÆc nh«m silicat)

X¨ng: ( gåm chñ yÕu ankan cã nh¸nh ,xicloankan vµ aren nªn chØ sè octan

cao h¬n )

Benzen , toluen

xilen , stiren

8

C −

7

6 C

8

C

RIFOMINH

C

0

500

11

C −

2 Cracking

- Là quá trình bẻ gẫy phân tử hiđrocacbon

mạch dài thành các phân tử hiđrocacbon

mạch ngắn hơn nhờ tác dụng của nhiệt độ (cracking nhiệt) hoặc của xúc tác và nhiệt

độ ( cracking xúc tác )

(m = n+ p)

2 2

2 2

2 + cracking →  n n + p p+

m

C

a) Cracking nhiệt

- Được thực hiện ở nhiệt độ trên

chủ yếu nhằm tạo ra eten, propen, buten

và penten dùng làm monome để sản xuất polime

b) Cracking xúc tác

- Cracking xúc tác chủ yếu chuyển

hiđrocacbon mạch dài của các phân đoạn

có nhiệt độ sôI cao thành xăng nhiên liệu

C

o

900

700 −

B- Khí mỏ dầu và khí thiên nhiên

+ Khí mỏ dầu còn gọi là khí đồng hành Khí

mỏ dầu có trong các mỏ dầu

+ Khí thiên nhiên là khí chứa trong các mỏ khí riêng biệt

+ Thành phần khí mỏ dầu và khí thiên nhiên

ở các mỏ khác nhau dao động như bảng dưới :

C¸c hîp phÇn Kho¶ng % thÓ tÝch

, ,

,

2 H H S He CO

N

II/ Chế biến ,ứng dụng của khí mỏ dầu và

khí thiên nhiên

Khí mỏ dầu

Khí thiên nhiên

Khí mỏ dầu

Khí thiên nhiên

Loại bỏ Nén Và Làm lạnh

Loại bỏ Nén Và Làm lạnh

: Dùng cho nhà máy điện ,

sứ , đạm , sản xuất ancol metylic, anđehit fomic, …

: Điều chế etilen để sản xuất nhựa PE

: Dùng cho nhà máy điện ,

sứ , đạm , sản xuất ancol metylic, anđehit fomic, …

: Điều chế etilen để sản xuất nhựa PE

: Khí hóa lỏng (gas) dùng làm nhiên liệu cho công nghiệp , đời sống.

: Khí hóa lỏng (gas) dùng làm nhiên liệu cho công nghiệp , đời sống.

S

H2

Chế Biến Khí

4

CH

6

2H C

10 4 8

3H , H C C

C- Than mỏ

• Trong các loại than mỏ ( than gầy, than béo ,than bùn ) hiện nay chỉ có than … béo ( than mỡ ) đc dùng để chế than cốc

và cung cấp một lượng nhỏ hiđrocacbon

I/ Chưng khô than béo

Than béo

(than mỡ)

Than béo

(than mỡ)

( Khí ) 1000

( Khí ) 1000

Làm lạnh

Khí lò cốc : 65% , 35%CH , CO

,CO, , N , dùng làm … nhiên liệu

Lớp nước + NH : dùng làm phân

đạm

Lớp nhựa : gọi là nhựa than đá

Khí lò cốc : 65% , 35%CH , CO

,CO, , N , dùng làm … nhiên liệu

Lớp nước + NH : dùng làm phân

đạm

Lớp nhựa : gọi là nhựa than đá

Than cốc dùng cho luyện kim Than cốc dùng cho luyện kim

C

o

Lò cốc

2

6

2H

3

II/ Chưng cất nhựa than đá

- Nhựa than đá đem chưng cất sẽ thu đc các hiđrocacbon thơm , dị vòng thơm và các dẫn xuất của chúng

- VD:_ Phân đoạn sôI ở 80-170 C là dầu nhẹ , chứa

_Phân đoạn sôi ở 170- 230 C , gọi là dầu trung, chứa naphtalen, phenol, piriđin,…

_Phân đoạn sôI ở 230- 270 C gọi là dầu nặng , chứa

- Cặn còn lại là hắc ín dùng để rải đường

0 0 0

SEE YOU SOON!

Thank you very much ^_<!

Design by Tln_Vip