Bai 48 nguon hidrocacbon thien nhien 11 nang cao

Thành phần của mỏ dầu và khí thiên nhiên II.. Chế biến, ứng dụng của khí mỏ dầu và khí thiên nhiên C.. DẦU MỎNgoài thành phần chính là hiđrocacbon, trong dầu mỏ còn có một lượng nhỏ các

Khí mỏ dầu Khí thiên nhiên

Than mỏ Dầu mỏ

Nguoàn hidrocacbon

A DẦU MỎ

I Trạng thái thiên nhiên, tính chất vật lí

và thành phần của dầu mỏ

II Chưng cất dầu mỏ

III Chế biến dầu mỏ bằng phương pháp hoá

học

B KHÍ MỎ DẦU VÀ KHÍ THIÊN NHIÊN

I Thành phần của mỏ dầu và khí thiên nhiên

II Chế biến, ứng dụng của khí mỏ dầu và khí thiên nhiên

C THAN MỎ

I Chưng khô than béo

II Chưng cất nhựa than đá

Sơ đồ cấu tạo mỏ dầu

A.Dầu mỏ

I.Trạng thái thiên nhiên, tính chất vật lí và

thành phần của dầu mỏ.

1 Trạng thái thiên nhiên, tính chất vật lí

Dầu mỏ : là 1 hỗn hợp lỏng sánh, màu nâu đen, có mùi đặc

tr ng, nhẹ hơn n ư ướ c, không tan trong n ướ c.

2.Thành phần hoá học

* ankan từ C1 đến C50 ;

* xicloankan như: ư xiclopentan, xiclohexan và các đồng đẳng

* hiđrocacbon thơm : benzen, toluen, xilen, naphtalen …

Thành phần nguyên tố thưường:83-87%C; 11-14%H

A DẦU MỎ

Ngoài thành phần chính là hiđrocacbon, trong dầu mỏ còn có một lượng nhỏ các hợp chất hữu cơ chứa oxi, nitơ, lưu huỳnh và một lượng nhỏ chất vô cơ dạng hòa tan

Hiđrocacbon

Hợp chấthữu cơ chứa

O, N, S

Hợp chất

vô cơ dạnghòa tan

A Dầu mỏ

* Khai thác:

- Muốn khai thác dầu mỏ, người ta khoan những lỗ khoan gọi là giếng dầu

A Dầu mỏ

* Khai thác:

- Khi khoan trúng

lớp dầu lỏng, dầu tự

phun lên do áp suất

cao của khí dầu mỏ

- Khi lượng dầu giảm

thì áp suất khí cũng

giảm, người ta phải

dùng bơm hút dầu lên

hoặc bơm nước xuống

để đẩy dầu lên

khí dầu TÚI DẦU nước

Mỏ dầu ở

Khu chế biến dầu

Một số nước cĩ trữ lượng dầu cao trên

thế giới (khối OPEC)

1 Iran 4 Arập Saudi 7 Libia 10 Nigiêria 13.Inđônesia

2 Irac 5 Arập 8 Venezuela 11 Ecuador

3 Kuwait 6 Qatar 9 Angiêria 12 Gabon

Ở Việt Nam

Dầu mỏ ở nước ta chủ yếu tập trung ở thềm lục địa phía nam

Mỏ dầu

Rồng

Bạch Hổ Đại Hùng Mỏ khí

thiên nhiên Bờ biển Tiền Hải (Thái Bình)

II.Ch­ưng cÊt dÇu má

1.Ch­ưng cÊt d­ưới ¸p suÊt th­ường

a Ch­ưng cÊt ph©n ®o¹n trong phßng thÝ

nghiÖm

Sản phẩm chưng cất dầu mỏ:

(Nhiên liệu động cơ điezen)

(< 40 o C)

Sản phẩm chưng cất dầu mỏ:

Vazơlin

(dùng trong y học, ngành mỹ phẩm… )

Parafin (rắn)

(nến) Hắc ín (nhựa rải đường)

Túi dầu khai thác Dầu thô xử lí

Sơ bộ

loại bỏ nước, muối và phá nhủ tương

Dầu sau xử lí

Chưng cất

Sản phẩm sau chưng cất

Sử dụng

Chế biến hóa học

b.Ch­ ng cÊt ph©n ®o¹n dÇu má ư

<180 0 C,p th­ êng ®­ îc C ư ư 1-C10

Ch­ng cÊt p caoư

C5-C6 gäi lµ ete dÇu ho¶ lµm d.m«i ,ng.liÖu

II.Ch ­ng cÊt dÇu má ư

2.Ch­ ng cÊt d­ ư ưới ¸p suÊt cao.

II.Chưng cất dầu mỏ

Phần còn lại sau khi chưng cất ở áp suất thường là hỗn hợp nhớt đặc, màu đen gọi là cặn mazut Cặn mazut ch ưng cất d ưới p ư ư

cặn mazut Cặn mazut ch ưng cất d ưới p ư ư

thấp.

3.Ch ưng cất dưới áp suất thấp ư

Cặn mazut dưưới p thấp

Dầu nhờnParafin,vazơlinCặn đen atphan

III/Chế biến dầu mỏ bằng phương

pháp hóa học

Chế hố dầu mỏ nhằm :

-Đáp ứng nhu cầu về số lượng, chất lượng xăng

làm nhiên liệu

-Đáp ứng nhu cầu về nguyên liệu cho công nghiệp

hóa chất

ChÕ biÕn dÇu má b»ng ph­ ¬ng ph¸p ho¸ häc gäi lµ chÕ ho¸ dÇu má ư

Chất lượng của xăng được đo bằng chỉ số octan Chỉ số octan càng cao thì xăng càng tốt

Aren > anken cã nh¸nh>ankan cã

nh¸nh>xicloankan cã nh¸nh>anken kh«ng

nh¸nh>xicloankan kh«ng nh¸nh>ankan kh«ng nh¸nh.

ChØ sè octan cña hi®rocacbon gi¶m dÇn theo thø tù

Xử lý sơ bộ

Chư ng ư cất

Crackinh

Rifominh

Chế biến dầu mỏ

tách được phân đoạn C1 - C2 C3-C4, C5 - C6, C6 - C10

biến đổi cấu trúc từ không phân nhánh thành phân nhánh,

Rifominh là gì?

*Khái niệm:Rifominh là qúa trình dùng xúc tác & nhiệt

biến đổi cấu trúc của hyđrocacbon từ không nhánh thành

phân nhánh, từ không thơm thành thơm

Chủ yếu có ba loại:

Chuyển ankan mạch thẳng thành ankan mạch nhánh và xicloankan:

Tách hiđro chuyển xicloankan thành aren

xt t

Crắckinh là gì?

Crắc kinh là quá trình bẻ gãy phân tử hyđrocacbon mạch

dài thành các phân tử hyđrocacbon mạch ngắn hơn nhờ

tác dụng của nhiệt (crắckinh nhiệt hoặc của xúc tác &

nhiệt crắc kinh xúc tác)

Ví dụ: C16H34  C16-mH34-2m + CmH2m (m=2-16)

a/Crăckinh nhiệt: thực hiện ở 700-9000C chủ yếu

nhằm tạo ra eten, propen, buten và penten dùng làm monome để sản xuất polime

CH3[CH2]4CH3 700-9000C

Crắckinh nhiƯt CH4,C2H4,C3H6,C2H6

C3H8 ,C4H8,C4H10

C5H10, C5H12,C6H12,H2

b/Crắckinh xúc tác:

Crắckinh xúc tác chủ yếu nhằm chuyển hiđrocacbon mạch dài của các phân đoạn có nhiệt độ sôi cao thành xăng nhiên liệu

*kết luận: chế biến dầu mỏ bao gồm chưng cất dầu mỏ & chế biến bằng phương pháp hóa học

Sơ đồ chưng cất chế hoá và ứng dụng của dầu mỏ.

B.KHÍ MỎ DẦU VÀ KHÍ THIÊN NHIÊN:

Hãy rút ra nhận xét về: thành phần khí mỏ dầu, khí

thiên nhiên

* Khí mỏ dầu còn gọi là khí đồng hành Khí mỏ dầu có trong các mỏ dầu Khí thiên nhiên là khí chứa trong các mỏ khí riêng biệt

I/THÀNH PHẦN KHÍ MỎ DẦU VÀ KHÍ THIÊN NHIÊN:

* Thµnh phÇn chđ yÕu lµ mªtan, ngoµi ra cßn cã

etan,propan,butan,pentan vµ c¸c khÝ v« c¬

kh¸c.

Khí mỏ dầu

Khí thiên

nhiên

CHẾ BIẾN KHÍ Loại bỏ H2S nén và làm lạnh

CH4 (70-95%):Dùng cho các nhà máy điện, sứ, đạm, sản xuất ancol metylic, anđehit fomic…

C2H6: Điều chế etilen để sản xuất nhựa PE

C3H8, C4H10: khí hóa lỏng (gas) dùng làm nhiên liệu cho công nghiệp, đời sống

II/CHẾ BIẾN, ỨNG DỤNG CỦA KHÍ MỎ DẦU VÀ KHÍ

THIÊN NHIÊN:

B khí mỏ dầu và Khí thiên nhiên :

Ứng dụng:

- Khí thiên nhiên và khí mỏ dầu là nguồn nhiên liệu và

nguyên liệu quan trọng; được dùng làm nhiên liệu cho các nhà máy nhiệt, điện

- Khí thiên nhiên ở Tiền Hải (Thái Bình); khí mỏ dầu ở

mỏ Bạch Hổ, Lan Tây, Lan Đỏ,…

- Khí thiên nhiên và khí mỏ dầu ở Việt Nam có chất

lượng tốt do có rất ít hợp chất lưu huỳnh

C.THAN MỎ:

Mỏ than Nông Sơn Mỏ than Hà Tú

* Khí lò cốc: là hỗn hợp các chất dễ cháy

- Thành phần: chứa chủ yếu là H2 (59%), CH4

(25%), các hiđrocacbon khác, CO, CO2, N2, O2

* Nhựa than đá: là chất lỏng, có chứa nhiều

hiđrocacbon thơm và phenol

- Từ nhựa than đá, người ta đã tách được nhiều chất

có giá trị như benzen, toluen, phenol, naphtalen,…còn lại là hắc ín

- Các hợp chất thơm thu được từ chưng cất than đá là

nguồn bổ sung nguyên liệu cho công nghiệp

II.Chưng cất nhựa than đá

80-1700C170-2300C230-2700C

Lưu ý: C ác vấn đề bảo vệ môi trường từ dầu mỏ

* Vận chuyển dầu

* Tàng trữ dầu

đúng quy định

* Chế biến dầu

Tránh cháy nổ Không gây ô nhiễm môi trường

CỦNG CỐ BÀI

CÂU 1: Tại sao người ta phải bảo quản Na trong dầu hỏa (dầu thắp)?

ĐÁP ÁN:

Người ta phải bảo quản Natri trong dầu hỏa

nhằm ngăn không cho Natri tác dụng với hơi nước trong không khí (dầu hỏa là hidrocacbon không

thấm nước)

D A và B sai.

CÂU 1: Chọn câu phát biểu đúng:

A Khí thiên nhiên là nguồn cung cấp

metan dùng làm nhiên liệu và nguyên liệu.

B Dầu mỏ có nhiệt độ sôi nhất định.

C A và B đúng.

D Không thể biểu thị dầu mỏ bằng

một CTPT nhất định.

Câu 2: Chọn câu phát biểu sai:

A Etxăng dễ bắt lửa hơn dầu thắp.

B Dầu thắp, etxăng có mùi đặc trưng còn

vazơlin, parafin (rắn) không có mùi rõ rệt

C Các lọai hidrocacbon chính trong dầu mỏ là: anken, xicloankan, aren.

Công việc Nội dung

1 Xử lí sơ bộ A

‘Bẻ gãy’ phân tử hidrôcacbon mạch dài, tạo thành các phântử hidrôcacbon mạch ngắn hơn nhờ tác dụng của nhiệt hoặc của xúc tác và nhiệt.

hidrôcacbon có trong dầu mỏ.

Câu 4: Ghép hai cột (công việc chế biến dầu mỏ và nội

dung) cho phù hợp

1-C

2-D3-A4-B

Câu 5: Hãy ghép tên khí và nguồn khí cho phù hợp.

Loại khí Nội dung

1 Khí thiên nhiên A Thu được khi nung than mỡ trong điều kiện không có không khí

2 Khí mỏ dầu B Thu được khi chế biến dầu mỏ bằng phương pháp crăckinh.

3 Khí crăckinh C Khai thác từ các mỏ khí

4 Khí lò cốc D Có trong các mỏ dầu.