Ngoài rèm thước chẳng mách tin, Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?. Buồn rầu nói chẳng nên lời, Hoa đèn kia với bóng người khá thương Gà eo óc gáy sương năm trống, Hòe phất phơ rủ bó
Trang 1Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
(Trích Chinh phụ ngâm)
Nguyên tác chữ Hán: Đặng Trần Côn Bản diễn Nôm: Đoàn Thị Điểm (?)
Giáo viên : Đinh thị Mây
Trường PTTH A Phủ Lý
Trang 2I TiÓu dÉn:
1 T¸c gi¶: §Æng TrÇn C«n
2 DÞch gi¶ §oµn ThÞ §iÓm
Phan Huy Ých
Trang 3- Hoàn cảnh sáng tác
3 Tác phẩm:
Đầu đời Lê Hiển Tông, chế độ phong kiến Việt Nam rơi vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng
Khởi nghĩa nông dân nổ ra ở khắp nơi, triều đình phải đưa quân đi
đánh dẹp
- Thể loại:
+ Ngâm khúc
+ Nguyên tác: Thể trường đoản cú (câu thơ dài, ngắn khác nhau)
+ Bản diễn Nôm: Thể song thất lục bát
Trang 4- Nội dung : Oán ghét chiến tranh phong kiến phi nghĩa
Tâm trạng khao khát tình yêu hạnh phúc lứa
đôi của người chinh phụ có chồng đi chinh chiến ở phương xa
Trang 5Dạo hiên vắng, thầm gieo từng bước.
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
Ngoài rèm thước chẳng mách tin,
Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?
Đèn có biết dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.
Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương
Gà eo óc gáy sương năm trống,
Hòe phất phơ rủ bóng bốn bên.
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa
Hương gượng đốt hồn đà mê mải,
Gương gượng soi lệ lại châu chan.
Sắt cầm gượng gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng,
Lòng này gửi gió đông có tiện, Nghìn vàng xin gửi đến non Yên, Non Yên dù chẳng tới miền.
Nhớ chàng đằng đẵng đường lên bằng trời
Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu, Nỗi nhớ chàng đau đáu nàoxong.
Cảnh buồn người thiết tha lòng, Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun.
Trang 6a.Vị trí : Từ câu 193 -> 216 ( Tương ứng từ câu 228 -> 252
trong nguyên tác)
b Đại ý:
c Bố cục:
Hai phần 16 câu đầu : Nỗi cô đơn của người chinh phụ
8 câu còn lại: Nỗi nhớ thương của người chinh phụ
Thể hiện tình cảnh và tâm trạng cô đơn của người chinh phụ
trong thời gian dài người chồng đi đánh trận không rõ tin tức,
không rõ ngày về
II Đọc – hiểu văn bản:
1 Đọc - hiểu khái quát:
Trang 72 Đọc – hiểu chi tiết:
a Mười sáu câu đầu: Nỗi cô đơn của người chinh phụ
Trang 8Dạo hiên vắng, thầm gieo từng bước.
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
Ngoài rèm thước chẳng mách tin,
Trong rèm, dường đã có
Hoa đèn kia với bóng người khá thương
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa
Hương gượng đốt hồn đà mê mải,
Gương gượng soi lệ lại châu chan.
Sắt cầm gượng gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng,
có biết dường bằng chẳng biết,
Đèn
đèn biết chăng?
Gà eo óc gáy sương năm trống,
Hòe phất phơ rủ bóng bốn bên.
Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.
Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Trang 9* Ngoại cảnh:
- Hình ảnh ngọn đèn:
Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?
Đèn có biết dường bằng chẳng biết.
đèn biết chăng?
Đèn có biết
Trang 10Dạo hiên vắng, thầm gieo từng bước.
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
Ngoài rèm thước chẳng mách tin,
Trong rèm, dường đã có
Hoa đèn kia với bóng người khá thương
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa
Hương gượng đốt hồn đà mê mải,
Gương gượng soi lệ lại châu chan.
Sắt cầm gượng gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng,
có biết dường bằng chẳng biết,
Đèn
đèn biết chăng?
Gà eo óc gáy sương năm trống,
Hòe phất phơ rủ bóng bốn bên.
Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.
Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Trang 11Sử dụng nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, tác giả đã khắc họa được đậm nét nỗi cô
đơn, lẻ loi của người chinh phụ.
Trang 12*Trực tiếp:
Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi Buồn rầu nói chẳng nên lời
* Hành động:
Trang 13Ngoài rèm thước chẳng mách tin,
Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?
Hoa đèn kia với bóng người khá thương
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa
Hương gượng đốt hồn đà mê mải,
Gương gượng soi lệ lại châu chan.
Sắt cầm gượng gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng,
có biết dường bằng chẳng biết,
Đèn
Gà eo óc gáy sương năm trống,
Hòe phất phơ rủ bóng bốn bên.
Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.
Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Dạo hiên vắng, thầm gieo từng bước.
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
Trang 14Nguyên tác: Cưỡng nhiên hương
Cưỡng lâm cánh Cưỡng viện cầm Cưỡng điều sắt
Trang 15Tiểu kết:
Mười sáu câu đầu là tâm sự cô đơn ngóng trông khắc khoải càng ngày càng sâu đậm, càng ngày càng da diết khi người chồng đi chinh chiến ở phương xa không rõ ngày trở về.