Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật

-Về ngữ pháp: - Về phong cách ngôn ngữ: cần nói và viết phù hợp với các đặc trưng và chuẩn mực trong từng phong cách ngôn ngữ.. - Giống nhau: về nội dung - cùng đề cập đến mối quan hệ gi

Trường THPT Na Dương

Tổ: Văn Sử

Kính chào các thầy cô

và các em học sinh 10 B5

Kiểm tra bài cũ

Khi sử dụng tiếng Việt cần đảm bảo những yêu cầu gì?

-Về ngữ âm và chữ viết:

- Về từ ngữ: phải dùng đúng hình thức cấu tạo, ý nghĩa, đặc điểm ngữ pháp

+ Phát âm theo âm thanh chuẩn của tiếng Việt

+ Viết đúng theo các quy tắc hiện hành về chính tả và chữ viết nói chung

-Về ngữ pháp:

- Về phong cách ngôn ngữ: cần nói và viết phù hợp với các đặc trưng và chuẩn mực trong từng phong cách ngôn ngữ

+ Cần có cấu tạo theo đúng quy tắc ngữ pháp tiếng Việt

+ Diễn đạt đúng các quan hệ ý nghĩa và sử dụng dấu câu thích hợp

+ Câu trong đoạn và trong văn bản cần được liên kết

chặt chẽ -> VB mạch lạc, thống nhất

Tiết 83 Tiếng Việt

I Ng«n ng÷ nghÖ

thuËt

1 Ngữ liệu

1 Chúng ta phải đoàn kết, đoàn kết nhiều

thì mới có thành công, thành công lớn

2 Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kếtThành công, thành công đại thành công

(Hồ Chí Minh)

- Giống nhau: về nội dung - cùng đề cập đến mối quan hệ giữa đoàn kết và thành công.

- Khác nhau về cách thức thể hiện

Em có nhận xét gì về nội dung

và hình thức của 2 ngữ liệu?

1 Chúng ta phải đoàn kết, đoàn kết nhiều

thì mới có thành công, thành công lớn

2 Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kếtThành công, thành công đại thành công

(Hồ Chí Minh)

+ Ở ngữ liệu 1: sử dụng lời nói hàng ngày

-> Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt.

+ Ở ngữ liệu 2: các từ ngữ được xếp đặt, tổ chức ngắn

gọn, mạch lạc, rõ ràng đạt hiệu quả giao tiếp cao -> sử

dụng ngôn ngữ một cách nghệ thuật nghệ thuật.

Ngôn ngữ nghệ thuật là gì?

- Ngôn ngữ nghệ thuật là ngôn ngữ gợi hình, gợi cảm (ngôn ngữ văn chương, ngôn ngữ văn học)

2 Khái niệm

- Văn bản nghệ thuật.

Hãy cho biết phạm vi sử dụng

của ngôn ngữ nghệ thuật?

- Lời nói hàng ngày

- Văn bản thuộc các phong cách ngôn ngữ khác

+ Ngôn ngữ thơ trong ca dao, vè, thơ…

+ Ngôn ngữ sân khấu trong kịch, chèo, tuồng

(Ca dao)

- Nội dung: tấm lòng thuỷ chung của Bến đối với Thuyền

(từ ngữ: khăng khăng đợi).

+ Bến: người con gái

+ Thuyền: người con trai

- Chức năng thông tin:

- Khác ngôn ngữ hàng ngày: chức năng thẩm mĩ.

Do đâu mà ngôn ngữ nghệ thuật

có chức năng thẩm mĩ?

-Do sự lựa chọn, xếp đặt, trau chuốt tinh luyện của người sử dụng nhằm mục đích thẩm mĩ khác nhau

II Phong c¸ch ng«n ng÷ nghÖ thuËt.

- Từ ngữ: máu, ngổn ngang và bom

Có từ ngữ nào đáng chú ý? Tác dụng của của việc sử dụng từ ngữ đó?

-> Cảnh tượng: chiến tranh khốc liệt

Sự tàn khốc của chiến tranh được thể hiện rõ nét qua hình ảnh nào? Nhận xét gì về hình ảnh đó?

- Hình ảnh: vũng bom

-> mang tính hình tượng cao

Bởi “vũng” thường trực có nước + máu -> có sức tố cáo mạnh mẽ, những “vũng bom” đạn Mỹ trút xuống

làng quê chính là những “vũng máu”

Trong phong cách ngôn ngữ nghệ thuật, tính hình tượng được thể hiện

như thế nào?

-Tính hình tượng là đặc trưng cơ bản của

ngôn ngữ nghệ thuật

+ Thể hiện ở cách diễn đạt thông qua một hệ thống các

hình ảnh, màu sắc, biểu tượng… để người đọc dùng

tri thức, vốn sống liên tưởng, suy nghĩ rút ra kết luận nhất định

+ Tính hình tượng có thể được hiện thực hoá thông qua

các biện pháp tu từ: ẩn dụ, so sánh, hoán dụ….

b Đặc điểm

-Kết quả: tính hình tượng làm cho ngôn ngữ

nghệ thuật trở nên đa nghĩa + hàm súc.

Kết quả của việc sử dụng ngôn ngữ

có tính hình tượng?

c Bài tập

Hãy phân tích tính hình tượng

trong câu thơ sau?

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen

(Chinh phụ ngâm - Đặng Trần Côn)

Yêu cầu cần đạt

- Hành động: dạo hiên, từng bước, rèm thưa rủ thác

- Từ ngữ: vắng, thầm

Hành động và từ ngữ đó đã diễn tả tâm trạng gì của nhân

vật trữ tình?

-> Buồn, cô đơn, lẻ loi, nỗi lòng không biết