Lý thuyết cần xem lại trước buổi thực hành - Khái niệm tác nhân, ca sử dụng use-case, mối quan hệ giữa tác nhân-tác nhân, tác nhân-use case, use case-use case - Cách vẽ biểu đồ ca sử d
Trang 1BUỔI THỰC HÀNH SỐ 1
Mục tiêu của bài thực hành: học các kỹ năng vẽ biểu đồ ca sử dụng trên phần mềm
Rational Rose
Lý thuyết cần xem lại trước buổi thực hành
- Khái niệm tác nhân, ca sử dụng (use-case), mối quan hệ giữa tác nhân-tác nhân, tác nhân-use case, use case-use case
- Cách vẽ biểu đồ ca sử dụng (use case diagram)
- Cách sử dụng phần mềm Rational Rose
- Cách vẽ biểu đồ ca sử dụng trên phần mềm Rational Rose
Thực hành
Yêu cầu: Vẽ biểu đồ ca sử dụng cho Hệ thống quản lý Doanh nghiệp lắp ráp và bán máy
tính
1 Bước đầu tiên khi làm việc với Rose đó là tạo một mô hình Các mô hình có thể được tạo từ đầu hoặc sử dụng một framework model hiện có (là các mô hình cài đặt sẵn trong máy cho một sốngôn ngữnhưVisual Basic, Java, C++, …) Mô hình Rose và tất cả các sơ đồ, các đối tượng, các phần tử mô hình khác được lưu trong một tập tin đơn lẻ có đuôi mdl
− Để tạo một mô hình :
• Chọn File-> New từ trình đơn, hoặc nhấn nút trên thanh công cụ chuẩn
• Nếu đã cài đặt Framework Wizard, danh sách các cơ cấu sẵn có sẽ xuất hiện Lựa chọn cơ cấu rồi nhắp nút OK ( mặc định là J2EE), hoặc Cancel nếu không dùng
Trang 22 Trong Rational Rose, theo mặc định trong UC View đã tạo sẵn một biểu đồ UC chính (main), để hoàn thiện biểu đồ này, ta có thể nhấp chuột vào biểu đồ trên thanh công
cụ, sau đó kéo thả các tác nhân, và các use case đã xác định được biểu đồ, cuối cùng ta thêm các mối quan hệ
Hoặc muốn tạo một biểu đồ UC mới có thể nhấp phải chuột vào UC View, sau khi hộp thoại xuất hiện, ta chọn New- UC diagram
Quay lại với Doanh nghiệp lắp ráp và bán máy tính, chúng ta có thể xác định được các tác nhân sau đây:
Nhân viên kinh doanh Người làm việc trực tiếp với khách hàng nhằm mang hợp
đồng sản xuất về cho doanh nghiệp
Kế toán Người quản lý các thông tin về các linh kiện lắp ráp máy
tính và các nhà cung cấp chúng Thủ kho Người quản lý việc nhập các linh kiện và xuất hàng sau
khi lắp ráp
Nhân viên kiểm tra chất
lượng (KCS)
Người có nhiệm vụ kiểm tra chất lượng các linh kiện được nhập về, kiểm tra chất lượng các máy tính sau khi lắp ráp
Nhân viên lắp ráp:
- Nhân viên lắp ráp máy
để bàn
- Nhân viên lắp ráp máy
xách tay
Người có nhiệm vụ lắp ráp các linh kiện thành máy tính hoàn chỉnh
Từ các tác nhân này, ta phải xác định xem các tác nhân này có những tương tác nào với
hệ thống chúng ta cần xây dựng:
Trang 3- Nhân viên kinh doanh sử dụng hệ thống này để tạo, chỉnh sửa các hợp đồng, đồng thời sử dụng hệ thống này để quản lý thông tin các khách hàng đặt hàng doanh nghiệp
- Kế toán sử dung hệ thống này để xem thông tin các linh kiện, duy trì thông tin của các linh kiện này và nhà cung cấp chúng Ngoài ra hệ thống còn giúp kế toán thống kê, phân tích số lượng linh kiện cần mua, tạo các đơn đặt hàng tới các nhà cung cấp
- Nhân viên lắp ráp máy tính sử dụng hệ thống này để xem các yêu cầu lắp ráp loại máy tính được yêu cầu lắp ráp, tiến hành lập các bản yêu cầu linh kiện cần thiết để lắp ráp máy tính, các bản yêu cầu này sẽ được chuyển tới cho thủ kho Ngoài ra nhân viên này còn sử dụng hệ thống để báo cáo tiến độ làm việc
- Nhân viên KCS sử dụng hệ thống để xem các yêu cầu về chất lượng của sản phẩm đầu ra và để báo cáo tiến độ làm việc
- Thủ kho sử dụng hệ thống để xem các đơn đặt linh kiện được lập bởi kế toán, sau khi kiểm tra chất lượng linh kiện sẽ lập báo cáo thống kê về các linh kiện được nhập Thủ kho sử dụng hệ thống để lập báo cáo về số lượng hàng xuất đi, số lượng hàng còn tồn lại trong kho
- Tất cả các tác nhân trên đều phải đăng nhập thành công vào hệ thống thì mới có thể tiếp tục hoàn thành công việc của mình
Từ những tương tác của các tác nhân với hệ thống, ta có thể đưa ra các ca sử dụng như sau:
Quản lý đơn hàng Nhân viên kinh
doanh
Có thể xem, cập nhật, xóa, tạo đơn hàng
Quản lý thông tin
khách hàng
Nhân viên kinh doanh
Có thể thêm, cập nhật, xóa khách hàng, xem thông tin khách hàng
Quản lý thông tin linh
kiện
Kế toán Có thể xem, sửa, xóa, tạo mới thông
tin về linh kiện, phân tích các chỉ tiêu của khách hàng, đưa ra các thống kê
về số lượng linh kiện cần nhập, tiến hành đặt hàng
Quản lý thông tin
hàng
Kế toán, Thủ kho Có thể xem, sửa, xóa, tạo mới thông
tin về hàng đã lắp ráp xong Đưa ra các thống kê về số lượng, chủng loại hàng bán và hàng tồn kho
Xem yêu cầu lắp ráp Nhân viên lắp ráp,
nhân viên KCS
Có thể xem các bản yêu cầu lắp ráp, đánh dấu tiến độ làm việc Thống kê
số lượng linh kiện cần yêu cầu từ thủ kho, thống kê số lượng hàng sản xuất
Trang 4ra theo tiến độ Kiểm tra hàng Nhân viên KCS Có thể xem các yêu cầu lắp ráp, có thể
đưa ra các bản báo cáo về chất lượng sản phẩm sau khi lắp ráp và chuẩn bị xuất hàng
Báo cáo tiến độ Nhân viên lắp ráp,
nhân viên KCS
Có thể báo cáo tiến độ làm việc
Thống kê Thủ kho, kế toán,
nhân viên lắp ráp
Có thể thống kê số lượng hàng xuất, hàng tồn, số lượng linh kiện cần nhập vào, số lượng linh kiện cần yêu cầu từ kho
Trên đây là các ca sử dụng được kích hoạt trực tiếp bởi tác nhân Ngoài ra ta có thể xác định thêm được các ca sử dụng được mở rộng( extend), hoặc bao gồm ( include) các ca sử dụng khác
Quản lý thông tin khách hàng Quản lý thông tin linh kiện Quản lý thông tin hàng Xem yêu cầu lắp ráp Kiểm tra hàng
Báo cáo tiến độ Thống kê Giải quyết đăng nhập lỗi Đăng nhập
Thống kê hàng nhập Thống kê
Thống kê hàng xuất
Thống kê linh kiện cần nhập
Thống kê linh kiện nhập từ kho
Thống kê theo chủng loại hàng
Thống kê hàng theo tiến độ
Thêm đơn hàng
Quản lý đơn hàng
Xóa đơn hàng
Cập nhật đơn hàng
Xem đơn hàng
Thêm khách hàng Quản lý thông tin khách hàng
Xóa khách hàng
Cập nhật khách hàng
Xem thông tin khách hàng
Thêm linh kiện mới Quản lý thông tin linh kiện
Xóa linh kiện
Trang 5Cập nhật thông tin linh kiện
Xem thông tin linh kiện
Xóa hàng
Cập nhật thông tin hàng
Xem thông tin hàng
Yêu cầu linh kiện Xem yêu cầu lắp ráp
Biểu đồ UC chính cho Hệ thống quản lý Doanh nhiệp lắp ráp và bán máy tính
Xây dựng các biểu đồ UC bổ sung cho biểu đồ UC chính
Trang 6Biểu đồ UC cho Kế toán
Biểu đồ UC cho Nhân viên lắp ráp
Trang 7Biểu đồ UC cho Nhân viên KCS
Biểu đồ UC cho NV kinh doanh
Trang 8Biểu đồ UC cho Thủ kho
Bài tập tự thực hành
1 Hệ thống bán hàng trực tuyến
Khách hàng lựa chọn trong danh mục hàng loại hàng có giá phù hợp với nhu cầu muốn mua Khách hành tiến hành thanh toán Hệ thống sẽ gửi đường dẫn cho hệ thống thanh toán Hệ thống thanh toán xác thực thông tin, tiến hành thanh toán và gửi thông tin xác thực lại cho hệ thống
Nhân viên của hệ thống có nhiệm vụ hỗ trợ khách hàng, xử lý các giao dịch với khách hàng và chuyển hàng cho hệ thống vận chuyển
Quản lý hệ thống có quyền thêm, bớt loại hàng hóa trong cửa hàng, đồng thời có thể điều chỉnh giá các mặt hàng cho phù hợp với thị trường
Quản trị hệ thống có nhiệm vụ khởi động, đóng hệ thống khi cần thiết, xử lý các sự cố kỹ thuật và quản lý thông tin của người dùng
Vẽ biểu đồ UC cho hệ thống bán hàng trực tuyến trên.
2 Hành khách trước khi lên máy bay
Trung tâm quản lý chất lượng của một trường đại học X được mô tả như sau:
Trang 9Trung tâm được xây dựng với mục đích tham mưu cho hiệu trưởng và tổ chức thực hiện các hoạt động quản lý chất lượng, khảo thí và marketing của Nhà trường, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của trường
Đối tượng sử dụng chính của trung tâm là các cán bộ nhân viên, giáo viên của trường
Sauk hi đăng nhập vào hệ thống, hệ thống sẽ ngay lập tức thông báo cho giáo viên
có thể xem danh sách các ca thi mình cần đi coi thi, xem danh sách số bài thi cần chấm,
số lượng lớp cần nhập điểm thi và điểm thành phần Hệ thống có chức năng tính giờ, kể
từ khi được giao nhiệm vụ, nếu để quá hạn hoàn thành công việc, giáo viên sẽ ko được quyền nhập điểm thi hay điểm thành phần cho các lớp
Hệ thống hỗ trợ chức năng quản lý giảng dạy cho các giáo viên, khi sử dụng chức năng này, giáo viên có thể nhập điểm thành phần, nhập điểm thi, xem kết quả học tập các lớp mình dạy Khi muốn xem tổng kết lại số lượng buổi coi thi, số lượng bài thi đã chấm, theo dõi thêm tình hình chấm thi, coi thi giáo viên có thể sử dụng chức năng báo cáo-thống kê
Ngoài đối tượng chính là giáo viên, trung tâm còn được xây dựng nhằm giúp sinh viên có thể tra cứu kế hoạch thi theo lớp, lịch thi, kết quả thi, kết quả học tập theo mã số sinh viên Sinh viên có thể xem các thông báo, thông tin các hoạt động mới nhất của trường
Vẽ biểu đồ UC cho hệ thống trên.